Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny"

Transkrypt

1 Gdańsk, 2 października 2017 r. Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny Agnieszka Kurczewska-Stanisławowicz Naczelnik Wydziału Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku

2 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw Dziennik Ustaw z dnia 5 stycznia 2017 r. poz.38 weszła w życie 1 października 2017 r.

3 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego Rozwiązania zawarte w ustawie zmieniającej obniżenie powszechnego wieku emerytalnego, skutki obniżenia powszechnego wieku emerytalnego dla innych świadczeń, przepisy przejściowe dla innych świadczeń związane z obniżeniem powszechnego wieku emerytalnego, zniesienie możliwości nabycia prawa do emerytury częściowej, obniżenie stażu składkowego i nieskładkowego wymaganego od kobiet do podwyższenia emerytury do kwoty najniższego świadczenia oraz związane z tym skrócenie okresu opłacania składek przez organy samorządu za osoby pobierające określone świadczenia opiekuńcze, wydłużenie okresu ubiegania się o emeryturę bez względu na wiek z Karty Nauczyciela, pozostałe rozwiązania.

4 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego ustawa zmieniająca przywraca powszechny wiek emerytalny (do obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2013 r., tj. wiek 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn), uzyskanie emerytury (dla osób urodzonych po r.) w wieku obniżonym do 60/65 lat nie jest uzależnione od posiadania określonego stażu ubezpieczeniowego, obniżenie powszechnego wieku emerytalnego dotyczy nabycia prawa do: emerytury z FUS przyznawanej na wniosek (art. 24 ustawy emerytalnej), emerytury z FUS przyznawanej z urzędu (art. 24a ustawy emerytalnej), okresowej emerytury kapitałowej przyznawanej na wniosek (art. 12 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.), okresowej emerytury kapitałowej przyznawanej z urzędu (art. 13 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.).

5 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego Po ukończeniu wieku emerytalnego obniżonego do 60/65 lat na emeryturę z FUS mogą przejść: 1) osoby, które przed r. nie ukończyły ani obniżonego (do 60/65 lat) ani podwyższonego wieku emerytalnego, a wiek obniżony do 60/65 lat ukończą po r., tj.: kobiety ur. po r. oraz mężczyźni ur. po r. 2) osoby, które przed r. ukończyły wiek emerytalny obniżony do 60/65 lat, ale przed tym dniem nie ukończyły podwyższonego wieku emerytalnego, tj.: kobiety ur. po r. a przed r. oraz mężczyźni ur. po r. a przed r., 3) osoby, które przed r. ukończyły zarówno wiek emerytalny obniżony do 60/65 lat, jak i podwyższony wiek emerytalny, tj.: kobiety ur. do r. oraz mężczyźni ur. do r. o ile nie mają jeszcze przyznanej emerytury z tytułu ukończenia podwyższonego wieku emerytalnego. 5

6 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego Zmiany związane z obniżeniem wieku emerytalnego do 60/65 lat w zakresie działania tzw. suwaka bezpieczeństwa mające wpływ na ustalenie emerytury Zgodnie z art. 100c ust.1 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych ZUS informuje otwarty fundusz o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka OFE na fundusz emerytalny FUS w związku z osiągnięciem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ustawy emerytalnej. W związku z obniżeniem wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn ZUS jest zobowiązany do przekazania tej informacji w odniesieniu do osób, które wiek niższy o 10 lat od tego wieku osiągnęły przed dniem r. Obowiązek ten wynika z art. 23 ust.1 ustawy zmieniającej. Informację tę ZUS zobowiązany jest przekazać w terminie do 10 dnia kalendarzowego po wejściu w życie ustawy zmieniającej.

7 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego r. W myśl zaś art. 23 ust.2 tej ustawy zmieniającej - piątego dnia roboczego po dniu r. OFE umorzy wszystkie jednostki rozrachunkowe pozostające na rachunku członka OFE, który wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn osiągnął przed dniem r. W terminie 2 dni roboczych od dnia umorzenia tych jednostek OFE przekaże na rachunek bankowy wskazany przez ZUS środki zgromadzone na rachunku członka OFE odpowiadające wartości umorzonych jednostek rozrachunkowych r. Wprowadzenie tej regulacji zapewnia zewidencjonowanie na subkoncie wszystkich środków osób, które obniżony wiek emerytalny 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn osiągnęły przed dniem r. w celu ich wykorzystania dla ustalenia emerytury.

8 Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego Art. 17 ustawy zmieniającej zawiera gwarancję ochrony praw nabytych wskazującą, że przepisy ustawy zmieniającej nie naruszają praw i obowiązków osób, które nabyły prawo do świadczeń określonych w przepisach zmienianych tą ustawą. Art. 18 ustawy zmieniającej Osoby, którym przed r. nie ustalono prawa do emerytury na warunkach obowiązujących przed tą datą, a które osiągnęły po r. wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz spełniają pozostałe warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury, będą mogły nabyć prawo do tego świadczenia nie wcześniej niż z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej pod warunkiem zgłoszenia wniosku o to świadczenie.

9 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Ustalanie wartości średniego dalszego trwania życia Zgodnie z art. 26 ust.6 ustawy emerytalnej (w brzmieniu obowiązującym od r.) - jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

10 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Ustalanie wartości średniego dalszego trwania życia Osoby zgłaszające po dniu 30 września 2017 r. wniosek o emeryturę, które nie ukończyły przed dniem 1 października 2017 r. podwyższonego wieku emerytalnego mają prawo do wariantowego obliczenia emerytury poprzez zastosowanie średniego dalszego trwania życia dla wieku przejścia na emeryturę według: tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę, jeżeli jest to dla nich korzystniejsze. 2 tablice

11 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Przykład: Ubezpieczona ur. w dniu r. zgłasza wniosek o emeryturę r. Od dnia r. istnieje możliwość ustalenia prawa do emerytury dla osoby, która ukończyła wiek 60 lat przed dniem r. Ubezpieczona ta ma prawo do wariantowego obliczenia emerytury poprzez zastosowanie średniego dalszego trwania życia dla wieku przejścia na emeryturę według: tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, tj. w dniu 8 listopada 2017 r., lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia wieku 60 lat, tj. w dniu 27 stycznia 2017 r., jeżeli jest to dla niej korzystniejsze. 2 tablice

12 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Osoby, którym przed dniem 1 października 2017 r. ustalono prawo do emerytury i obliczono to świadczenie zgodnie z art. 26 ust.6 ustawy emerytalnej, w brzmieniu ustalonym od 1 maja 2015 r., mają prawo do wariantowego obliczenia emerytury według tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, jeżeli jest to dla nich korzystniejsze. W świetle art.17 ustawy zmieniającej osoby, które nie wystąpiły przed dniem 1 października 2017r. o obliczenie emerytury z zastosowaniem art. 26 ust.6 ustawy emerytalnej, w brzmieniu ustalonym od 1 maja 2015 r, będą miały prawo do obliczenia emerytury z zastosowaniem średniego dalszego trwania życia z momentu przejścia na emeryturę według tablicy trwania życia obowiązującej: w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub w dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, lub w dniu osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego, w zależności od tego co jest dla nich korzystniejsze. 3 tablice

13 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury W świetle art.17 ustawy zmieniającej osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., którym przed dniem 1 października 2017 r. obliczono emeryturę według art.26 ustawy emerytalnej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2015 r., a które do dnia 30 września 2017 r. nie zgłosiły wniosku o zastosowanie art.26 ust. 6 ustawy emerytalnej, w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2015 r. również mają prawo do wariantowego obliczenia emerytury z zastosowaniem średniego dalszego trwania życia dla wieku przejścia na emeryturę według: tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, jeżeli jest to dla nich korzystniejsze, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę, o ile jest to dla nich korzystniejsze Wariantowego obliczenia dokonuje się na wniosek osoby uprawnionej. 3 tablice

14 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Zgodnie z art.17 ustawy zmieniającej osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które osiągnęły przed 1 października 2017 r. podwyższony wiek emerytalny i przed tym dniem nie występowały o ustalenie prawa do emerytury, a wniosek o przyznanie emerytury zgłoszą po raz pierwszy po dniu 30 września 2017 r. mają prawo do wariantowego obliczenia emerytury poprzez zastosowanie średniego dalszego trwania życia dla wieku przejścia na emeryturę według: tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągniecia podwyższonego wieku emerytalnego, jeżeli jest to dla nich korzystniejsze, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, o ile jest to dla nich korzystniejsze. 3 tablice

15 Średnie dalsze trwanie życia służące do obliczenia emerytury Obniżenie wieku emerytalnego dla mężczyzn urodzonych w okresie od 1 stycznia 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. oznacza, iż mężczyźni ubiegający się o emeryturę ustalaną na starych zasadach (określoną w art. 27 lub 28 ustawy emerytalnej) ukończyli już do 30 kwietnia 2014 r. zarówno wiek emerytalny podwyższony, jak też wiek emerytalny obniżony. Jeżeli jednak mężczyzna urodzony w 1948 r. nie wystąpił jeszcze o emeryturę na starych zasadach, mimo iż ma ukończony powszechny wiek emerytalny oraz udowodniony okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 25 lat, a wniosek o emeryturę zgłosi po 30 września 2017 r. i wystąpi o obliczenie tej emerytury na nowych zasadach - ma prawo do wariantowego obliczenia emerytury poprzez zastosowanie średniego dalszego trwania życia dla wieku przejścia na emeryturę według: tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu następnym po dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, jeżeli jest to dla niego korzystniejsze, lub tablicy trwania życia obowiązującej w dniu następnym po dniu osiągnięcia wieku 65 lat, o ile jest to dla niego korzystniejsze. 3 tablice

16 mężczyźni urodzeni w 1948 r. kobiety urodzone po r. mężczyźni urodzeni po r. ŚDTŻ- średnie dalsze trwanie życia OWE- obniżony wiek emerytalny PWE- podwyższony wiek emerytalny w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę WARIANTOWANIE TABLIC ŚDTŻ OBOWIĄZUJĄCYCH w dniu osiągnięcia OWE - K-60, M-65 w dniu osiągnięcia PWE w dniu następnym po osiągnięciu OWE 65 lat w dniu następnym po osiągnięciu PWE wniosek o emeryturę po r. oraz przed r. nie został osiągnięty PWE x x wniosek o emeryturę po r. oraz przed r. został osiągnięty PWE x x x prawo do emerytury ustalone przed r. oraz przed r. nie został zgłoszony wniosek o obliczenie emerytury z zastosowaniem art.26 ust. 6 w brzmieniu ustalonym od r. lub x x x emerytura została obliczona zgodnie z art. 26 ust.6 w brzmieniu ustalonym od r. wniosek o emeryturę po r. jest prawo do zastosowania art. 55 ustawy emerytalnej x x x prawo do emerytury ustalone przed r. (art. 55) oraz do r. zwariantowno tablice ŚDTŻ z zastosowaniem art. 26 ust.6 w brzmieniu obowiązujacym od r. lub x x x do r. nie został zgłoszony wniosek o zastosowanie art. 26 ust.6 w brzmieniu obowiązujacym od r.

17 Okresowa emerytura kapitałowa - zmiany w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. Ustawa zmieniająca dokonała zmian w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych Prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje kobiecie, będącej członkiem OFE, która: osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 60 lat (art. 8 pkt 1), ma ustalone prawo do emerytury z FUS, kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego zostanie przyznana emerytura jest równa lub wyższa od obowiązującej w tym dniu 20-krotności dodatku pielęgnacyjnego od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2018 r. kwota ta wynosi 4191,80 zł (209,59 zł x 20). Prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje do dnia poprzedzającego osiągnięcie wieku 65 lat (powszechnego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny) art. 7 ust. 2. Prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygasa z dniem poprzedzającym dzień, w którym członek OFE ukończył wiek 65 lat (art. 9 pkt 2).

18 Zmiany w ustawie emerytalnej związane ze zmianami dokonanymi w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. Prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygasa z dniem poprzedzającym dzień, w którym członek OFE ukończy wiek 65 lat (art.9 pkt 2). Z tymi zmianami skorelowane zostały zmiany w art.26c ustawy emerytalnej. W takim wypadku prawo do emerytury z FUS ulega z urzędu ponownemu obliczeniu od dnia osiągnięcia tego wieku na zasadach określonych w znowelizowanym art. 26c ustawy emerytalnej. Zgodnie z art.17a ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. środki zewidencjonowane na subkoncie zostaną uwzględnione przy ponownym obliczaniu wysokości emerytury z FUS.

19 Którym ubezpieczonym przysługuje prawo do okresowej emerytury kapitałowej do dnia poprzedzającego ukończenie wieku 65 lat? Prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje do dnia poprzedzającego dzień ukończenia wieku 65 lat kobiecie, będącej członkiem OFE, która zgłosi wniosek o emeryturę po dniu r., lecz przed dniem osiągnięcia wieku 65 lat oraz: - ukończyła wiek 60 lat po dniu r., albo - ukończyła wiek 60 lat przed r., a nie ukończyła przed tym dniem podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego dla kobiety, albo - przed dniem r. ukończyła podwyższony wiek emerytalny przewidziany dla kobiety i przed tym dniem nie wystąpiła z wnioskiem o emeryturę.

20 Emerytura z FUS dla członka OFE mającego wiek 65 lat w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę Zgodnie z art. 7 ust.2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. kobieta, będąca członkiem OFE, która mając 65 lat, zgłosi wniosek o emeryturę po dniu r. nie nabywa prawa do okresowej emerytury kapitałowej. Nabywa wyłącznie prawo do emerytury z FUS, a środki zewidencjonowane na subkoncie zgodnie z art.17a ust.1 tej ustawy zostaną uwzględnione przy ustalaniu wysokości emerytury z FUS zgodnie z art. 25 ustawy emerytalnej środki te będą uwzględnione w podstawie obliczenia tej emerytury. Analogicznie mężczyźnie, będącemu członkiem OFE, który mając 65 lat, wystąpi z wnioskiem o emeryturę po 30 września 2017 r. zostanie ustalone prawo do emerytury z FUS i przy obliczaniu jej wysokości zostaną uwzględnione środki zewidencjonowane na subkoncie. Mężczyźnie, będącemu członkiem OFE, pobierającemu w dniu ukończenia wieku 65 lat rentę z tytułu niezdolności do pracy zostanie przyznana z urzędu emerytura na podstawie art. 24a ustawy emerytalnej, a jeżeli nie będzie pobierał tej renty od miesiąca, od którego będzie podjęta jej wypłata. 20

21 Co dalej z okresowymi emeryturami przyznanymi przed 1 października 2017 r.? Obowiązywanie zasady wynikającej z art.17 ustawy zmieniającej oznacza m. in., że: osoby, które w dniu 1 października 2017 r. mają ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej zachowają prawo do tego świadczenia do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny, określonego dla danej osoby w art. 24 ust. 1b ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (w zależności od kwartału i roku, w którym urodziła się kobieta), chyba że prawo do tej emerytury wygaśnie przed tym dniem. Kobiety te mogą jednak złożyć wniosek o ponowne obliczenie emerytury z FUS przed osiągnięciem podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny - odpowiednią regulację w tym zakresie zawiera art. 20 ustawy zmieniającej.

22 Przepisy przejściowe dotyczące okresowych emerytur kapitałowych, do których prawo ustalone zostało przed dniem 1 października 2017 r. Rozwiązania zawarte w art. 20 ustawy zmieniającej Po osiągnięciu wieku 65 lat kobiety, które pobierają okresową emeryturę kapitałową przyznaną na okres do dnia poprzedzającego osiągnięcie podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny, najpóźniej do tego dnia mogą zgłosić wniosek o przeliczenie emerytury z FUS na zasadach określonych w art. 26c ust. 2 ustawy emerytalnej, w nowym brzmieniu, o ile pobierały tę emeryturę do dnia zgłoszenia wniosku. Wniosek taki będą mogły również zgłosić kobiety mające ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, lecz nie pobierające tej emerytury wskutek zawieszenia prawa do emerytury w związku z kontynuowaniem w ramach stosunku pracy zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy (art.103a ustawy emerytalnej mający zastosowanie do okresowych emerytur kapitałowych) art. 20 ust. 5 ustawy zmieniającej.

23 Przepisy przejściowe dotyczące okresowych emerytur kapitałowych, do których prawo ustalone zostało przed dniem 1 października 2017 r. Podstawę obliczenia emerytury z FUS, której wysokość będzie ustalana na wniosek osoby uprawnionej do okresowej emerytury kapitałowej będą stanowiły: składki na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem ich waloryzacji, zewidencjonowane na ostatni dzień miesiąca, poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje emerytura z FUS w nowej wysokości, zwaloryzowany kapitał początkowy, środki zewidencjonowane na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji. Podstawa obliczenia emerytury z FUS zostanie podzielona przez średnie dalsze trwanie życia dla wieku osiągniętego w dniu zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, według tablicy trwania życia obowiązującej w tym dniu. Emerytura w przeliczonej wysokości będzie przysługiwała od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia osiągnięcia wieku 65 lat.

24 Przepisy przejściowe dotyczące okresowych emerytur kapitałowych, do których prawo ustalone zostało przed dniem 1 października 2017 r. Ustalenie wysokości emerytury z FUS na wniosek zgłoszony w trybie art. 20 ustawy zmieniającej powoduje przeniesienie środków zewidencjonowanych na subkoncie na indywidualne konto emerytki (nastąpi wyzerowanie subkonta). W takim przypadku prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygaśnie w dniu poprzedzającym dzień, od którego ustalono wysokość okresowej emerytury kapitałowej w nowej wysokości. Emerytura z FUS po przeliczeniu nie może być niższa od kwoty odpowiadającej sumie emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej przysługującej w dniu poprzedzającym dzień, od którego ustalono nową wysokość emerytury z FUS.

25 Przepisy przejściowe dotyczące okresowych emerytur kapitałowych, do których prawo ustalone zostało przed dniem 1 października 2017 r. Przykład: Kobieta ur r. ma ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej od dnia r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku do dnia r. (do dnia poprzedzającego osiągnięcie wieku 67 lat). Kobieta ta będzie mogła zgłosić po dniu r. wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury z FUS (na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy zmieniającej). Wniosek taki może zgłosić najwcześniej w dniu osiągnięcia wieku 65 lat, tj. w dniu r. Najpóźniej taki wniosek może być zgłoszony w dniu r.

26 Przepisy przejściowe dotyczące okresowych emerytur kapitałowych, do których prawo ustalone zostało przed dniem 1 października 2017 r. Jeżeli kobieta nie zgłosi wniosku w trybie art. 20 ust.1 ustawy zmieniającej okresowa emerytura kapitałowa będzie przysługiwała do dnia poprzedzającego dzień, w którym kobieta - członek OFE ukończy podwyższony wiek emerytalny przewidziany dla mężczyzny. W takim przypadku prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygaśnie w dniu poprzedzającym dzień, w którym kobieta członek OFE ukończy podwyższony wiek emerytalny przewidziany dla mężczyzny (art.17 ustawy zmieniającej).

27 Podsumowanie EOK ustalona przed 1 października 2017 r. i prawo do tego świadczenia w dniu 1 października 2017 r. 1) gwarancja zachowania prawa do EOK do dnia poprzedzającego osiągnięcie wieku z art.24 ust.1b (art.17 ustawy zmieniającej), 2) ponowne obliczenie wysokości ENP lub ENPU z urzędu z dniem osiągnięcia wieku z art.24 ust.1b (art.26c ustawy emerytalnej, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 września 2017 r. - art. 20 ust. 4 ustawy zmieniającej), albo 3) ponowne obliczenie wysokości ENP lub ENPU na wniosek zgłoszony w okresie pomiędzy osiągnięciem wieku 65 lat a dniem poprzedzającym osiągnięcie wieku z art.24 ust.1b (art.20 ust. 4 ustawy zmieniającej). EOK ustalona na wniosek zgłoszony po 30 września 2017 r. do dnia poprzedzającego osiągnięcie wieku 65 lat - ponowne obliczenie wysokości ENP lub ENPU z urzędu z dniem osiągnięcia wieku 65 lat (art. 26c ustawy emerytalnej w nowym brzmieniu).

28 Skutki obniżenia wieku emerytalnego dla innych świadczeń niż emerytura Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego do 60/65 lat spowoduje m. in., że: renta z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia dla osoby, której brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego obniżonego do 60/65 lat, uprawnionej do renty nieprzerwanie przez ostatnich 5 lat, renta będzie przyznawana do ukończenia tego obniżonego wieku (zmiana art.13 ust.3a ustawy emerytalnej). Osobom tym zostanie przyznana emerytura z urzędu z dniem osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego, a jeżeli w dniu osiągnięcia tego wieku wypłata renty będzie wstrzymana od miesiąca, od którego byłaby podjęta wypłata renty. Przepisy ustawy zmieniającej nie zmieniły zasad przyznawania emerytury z urzędu określonych w art.24a ustawy emerytalnej.

29 Emerytura z urzędu dla rencistów mających ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przed dniem 1 października 2017 r. W świetle art.17 ustawy zmieniającej - osobom mającym w dniu 1 października 2017 r. ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia: 1) do dnia osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego (łącznie z tym dniem), 2) na okres przypadający po dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, 3) na trwałe o ile osoby te nie ukończyły podwyższonego wieku emerytalnego przed dniem 1 października 2017 r. zostanie z urzędu przyznana emerytura na podstawie art. 24a ustawy emerytalnej, z dniem osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, o ile w dniu osiągnięcia tego wieku będą pobierały rentę (a nie będą miały ustalonego prawa do emerytury). Jeżeli w dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego renta nie będzie wypłacana z powodu osiągania przychodów w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub z innych przyczyn - na wniosek osoby uprawnionej lub pobierania innego świadczenia - emerytura z urzędu zostanie przyznana od miesiąca, od którego byłaby podjęta wypłata renty, o ile wcześniej nie ustanie prawo do renty z powodu upływu okresu, na jaki została przyznana.

30 Emerytura z urzędu dla rencistów mających ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przed dniem 1 października 2017 r. wiek 65 lat r. Przykład: Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z przyczyn ogólnych dla mężczyzny urodzonego w dniu r. zostało ustalone od dnia r. na okres do dnia r. Ubezpieczony ten podwyższony wiek emerytalny osiągnie w dniu r. Zgodnie z art.17 ustawy zmieniającej ubezpieczony ten zachowuje prawo do renty do dnia r. Jeżeli w dniu r. ubezpieczony ten będzie pobierał rentę zostanie mu przyznana z tym dniem z urzędu emerytura na podstawie art.24a ustawy emerytalnej i prawo do renty z tym dniem ustanie. Jeżeli w dniu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego renta nie będzie wypłacana z powodu osiągania przychodów w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub z innych przyczyn - na wniosek osoby uprawnionej lub pobierania innego świadczenia - emerytura z urzędu zostanie przyznana od miesiąca, od którego byłaby podjęta wypłata renty, przy czym wniosek o podjęcie wypłaty renty powinien być zgłoszony najpóźniej w dniu r.

31 Skutki obniżenia wieku emerytalnego dla innych świadczeń niż emerytura Obniżenie powszechnego wieku emerytalnego do 60/65 lat spowoduje m. in., że: emerytura pomostowa, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne oraz świadczenie przedemerytalne będą przysługiwały nie dłużej niż do dnia poprzedzającego ukończenie wieku emerytalnego obniżonego do 60/65 lat.

32 Przepisy przejściowe dla świadczeń związane z obniżeniem wieku Obowiązywanie zasady wynikającej z art. 17 ustawy zmieniającej oznacza również, iż: osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej mają ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego (zasiłku przedemerytalnego), emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego zachowają uprawnienia do tych świadczeń do dnia osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, chyba że prawo do tych świadczeń ustanie przed tym dniem, osoby, które spełniły wszystkie warunki do świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej i nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego przed dniem 1 października 2017 r. i przed tym dniem ukończyły obniżony wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), lecz wniosek o przyznanie jednego z tych świadczeń zgłoszą po dniu 30 września 2017 r. nabywają prawo do tego świadczenia do dnia poprzedzającego osiągnięcie podwyższonego wieku emerytalnego.

33 Przepisy przejściowe dla świadczeń związane z obniżeniem wieku Osoby, które zachowują prawo do świadczenia przedemerytalnego (zasiłku przedemerytalnego), emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego do dnia osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego mogą po dniu 30 września 2017 r., o ile mają ukończony wiek 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, a przed osiągnięciem podwyższonego wieku emerytalnego zgłosić wniosek o emeryturę na podstawie art.24 ustawy emerytalnej. Wówczas prawo do tych świadczeń ustanie wcześniej na zasadach określonych w przepisach odpowiedniej ustawy.

34 Obowiązki informacyjne ZUS art. 19 ustawy zmieniającej Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał obowiązek poinformowania osób, które r. miały ustalone prawo do: świadczenia (zasiłku) przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz renty z tytułu niezdolności do pracy (przyznanej na okres do dnia osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego lub na okres przypadający po dniu osiągnięcia tego wieku albo na trwałe), a które nie mają ustalonego prawa do emerytury, o: o zachowaniu prawa do świadczenia do dnia osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, chyba że prawo do tych świadczeń ustanie przed tym dniem oraz o obowiązujących od r. warunkach nabywania prawa do emerytury i możliwości zgłoszenia wniosku o emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn okresowej emerytury kapitałowej o zachowaniu prawa do tego świadczenia do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego, chyba że prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygaśnie przed tym dniem oraz o: możliwości zgłoszenia po osiągnięciu wieku 65 lat, a przed dniem osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny wniosku o ponowne obliczenie emerytury z FUS oraz zasadach wygaśnięcia prawa do okresowej emerytury kapitałowej w przypadku zgłoszenia tego wniosku.

35 Zniesienie możliwości nabycia prawa do emerytury częściowej Rozwiązania dotyczące zniesienia możliwości nabycia prawa do emerytury częściowej: usunięcie z systemu emerytalnego instytucji emerytury częściowej poprzez skreślenie art. 26b ustawy emerytalnej, osoby, które w dniu r. mają ustalone decyzją organu rentowego prawo do emerytury częściowej, zachowają to prawo do czasu zamiany emerytury częściowej na emeryturę przyznaną po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego (art.22 ustawy zmieniającej), osoby, które przed dniem r. spełnią warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury częściowej, będą mogły uzyskać prawo do tego świadczenia, nawet jeśli z wnioskiem wystąpią po dniu r. (zgodnie z art.17 ustawy zmieniającej); wysokość tej emerytury ustala się na zasadach obowiązujących w dniu r.

36 Zniesienie możliwości nabycia prawa do emerytury częściowej Rozwiązania dotyczące zniesienia możliwości nabycia prawa do emerytury częściowej Osoby pobierające emeryturę częściową w dniu r. oraz te, którym emerytura częściowa zostanie przyznana na wniosek zgłoszony po r., będą uprawnione do pobierania tej emerytury na dotychczasowych zasadach do czasu wystąpienia z wnioskiem o zamianę tej emerytury na emeryturę powszechną i po ustaniu stosunku pracy, jeżeli ubezpieczony jest pracownikiem. Oznacza to, iż emerytura ta będzie w dalszym ciągu wypłacana bez względu na wysokość uzyskiwanych przychodów i niezależnie od tego, czy osoba będąca pracownikiem rozwiązała stosunek pracy. Nie przewiduje się możliwości przyznawania emerytur częściowych na wnioski zgłoszone po r., jeżeli choćby jeden z warunków niezbędnych do przyznania emerytury częściowej został spełniony po dniu r.

37 Obniżenie stażu wymaganego do najniższej emerytury Rozwiązania związane z obniżeniem stażu składkowego i nieskładkowego wymaganego od kobiet do podwyższenia emerytury do kwoty najniższego świadczenia nowelizacja art. 87 ustawy emerytalnej, poprzez określenie - dla uzyskania emerytury w kwocie najniższej wymogu posiadania przez kobietę okresu składkowego i nieskładkowego, wynoszącego co najmniej 20 lat. Od 1 października 2017 r. nastąpi z urzędu podwyższenie do kwoty najniższej emerytury (wynoszącej od 1 marca 2017 r zł) emerytur pobieranych przez kobiety, które nie udowodniły stażu wynoszącego 21/22 lat, a mają udowodniony staż wynoszący 20 lat zmiana art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ustalenie obowiązku opłacania przez organ samorządu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za kobietę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna przez okres niezbędny do uzyskania przez nią okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), wynoszącego co najmniej 20 lat.

38 Wydłużenie okresu ubiegania się o emeryturę z Karty Nauczyciela Ustawa zmieniająca w art. 21 wydłuża możliwość przejścia na emeryturę nauczycielską bez względu na wiek dla nauczycieli, którzy: spełnili warunki określone w art. 88 ust. 2a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie osiągnęli podwyższonego wieku emerytalnego, ale osiągnęli wiek wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, albo wiek ten osiągną od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej do 31 sierpnia 2018 r. oraz rozwiążą do 31 sierpnia 2018 r. na swój wniosek stosunek pracy albo stosunek ten ulegnie rozwiązaniu lub wygaśnięciu w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela oraz zgłoszą wniosek o emeryturę do 31 sierpnia 2018 r.

39 Pozostałe rozwiązania Ustawa zmieniająca, w związku z obniżeniem wieku emerytalnego do 60/65 lat wprowadza również m. in.: zmianę zasad ustalania tzw. stażu hipotetycznego przy obliczaniu wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, możliwość pobierania świadczenia bez względu na wysokość przychodu z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych od miesiąca ukończenia przez emeryta obniżonego wieku emerytalnego,

40 Pozostałe rozwiązania przy obliczaniu wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy staż hipotetyczny ustalany będzie dla kobiet i mężczyzn do wieku 60 lat, nowe rozwiązanie dla: - rent z tytułu niezdolności do pracy, do których prawo powstanie najwcześniej od 1 października 2017 r. bez względu na datę zgłoszenia wniosku o rentę, - dla rent rodzinnych po ubezpieczonym zmarłym po 30 września 2017 r. możliwość pobierania świadczenia bez względu na wysokość przychodu z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych od miesiąca ukończenia przez emeryta obniżonego wieku emerytalnego jeżeli osoba uprawniona do emerytury wcześniejszej ukończyła wiek 60/65 lat przed 1 października 2017 r. i pobiera emeryturę w zmniejszonej wysokości od 1 października 2017 r. zostanie z urzędu podjęta wypłata emerytury w pełnej wysokości,

41 Pozostałe rozwiązania możliwość pobierania świadczenia w pełnej wysokości bez względu na wysokość przychodu z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych od miesiąca ukończenia przez emeryta obniżonego wieku emerytalnego dotyczy także emeryta mającego zawieszone prawo do emerytury z powodu osiągania przychodu w wysokości 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub pobierania innego korzystniejszego świadczenia, które podlega zawieszeniu z powodu osiągania tego przychodu jeżeli przed dniem 1 października 2017 r. ukończył wiek 60/65 lat - wypłata ta nie zostanie jednak podjęta z automatu od dnia 1 października 2017 r., ale ZUS podejmie czynności w celu podjęcia tej wypłaty bez wniosku osoby uprawnionej,

42 57 Dziękuję za uwagę

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Od 1 lipca 2009r.obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przepisami art. 194 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY. uzyskane przez Zarząd. NSZZ PRC w temacie. emerytur - emerytur. pomostowych.

MATERIAŁY. uzyskane przez Zarząd. NSZZ PRC w temacie. emerytur - emerytur. pomostowych. Poznań, dnia 20-05-2013 r. MATERIAŁY uzyskane przez Zarząd NSZZ PRC w temacie emerytur - emerytur pomostowych. Pytania w sprawie emerytur pomostowych i wcześniejszych: 1. Pytanie czy takie warunki uprawniają

Bardziej szczegółowo

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część II świadczenia Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia Filarowa konstrukcja ubezpieczeń społecznych model klasyczny : I filar - z budżetu państwa II filar ze składki pracodawców

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości Zasady nabywania prawa do emerytury z I i II filaru przez ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., będących członkami otwartego funduszu emerytalnego oraz rent rodzinnych po tych ubezpieczonych

Bardziej szczegółowo

Jakie emerytury dla nauczycieli

Jakie emerytury dla nauczycieli Jakie emerytury dla nauczycieli Spis treści Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym... 3 Emerytura z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze... 4 Emerytura nauczycielska na podstawie Karty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38. z dnia 16 listopada 2016 r.

Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38. z dnia 16 listopada 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38 USTAWA z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA. z dnia 16 listopada 2016 r.

Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA. z dnia 16 listopada 2016 r. Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych Przeliczanie emerytur Każdy emeryt ma prawo do przeliczenia swojego świadczenia. Musi spełnić jednak określone warunki. O sytuacjach, w których ZUS obliczy nową wysokość emerytury, mówi Eliza Skowrońska

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Praca zbiorowa. emerytury. Obowiązki pracodawcy od 1 października 2017 r. REKOMENDUJE Serwis PP. Prawno-Pracowniczy

Prawo pracy. Praca zbiorowa. emerytury. Obowiązki pracodawcy od 1 października 2017 r. REKOMENDUJE Serwis PP. Prawno-Pracowniczy Prawo pracy Praca zbiorowa nowe emerytury Obowiązki pracodawcy od 1 października 2017 r. REKOMENDUJE Serwis PP Prawno-Pracowniczy Praca zbiorowa nowe emerytury Obowiązki pracodawcy od 1 października 2017

Bardziej szczegółowo

Dla kogo nowe emerytury

Dla kogo nowe emerytury Dla kogo nowe emerytury Nowa emerytura przysługuje wszystkim ubezpieczonym, urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy osiągnęli minimalny wiek emerytalny, wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co

Bardziej szczegółowo

z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/24 U S T AWA Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2017 r. poz. 38, 1452. z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie emerytalne. dr Ariel Przybyłowicz

Ubezpieczenie emerytalne. dr Ariel Przybyłowicz Ubezpieczenie emerytalne dr Ariel Przybyłowicz Ryzyko emerytalne Ochrona sytuacji ochrony zarobków z powodu zrealizowania prawa do zaprzestania działalności zarobkowej w związku z biologicznym (naturalnym)

Bardziej szczegółowo

Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet.

Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet. Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet. Pracownicy, którzy nie osiągnęli jeszcze pełnego wieku emerytalnego mogą przejść na wcześniejszą emeryturę kobieta po osiągnięciu 55

Bardziej szczegółowo

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS Świadczeniobiorcy Warunki nabywania prawa do okresowej emerytury kapitałowej ze środków zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Projekt USTAWA z dnia...2008 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych;

Bardziej szczegółowo

Kto może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lub 65 lat

Kto może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lub 65 lat 1 Bogdan Grzybowski Od 1 października br. zostanie obniżony wiek emerytalny. Co się zmienia? Od 1 października 2017 r. wiek emerytalny będzie wynosił 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Jest to emerytura

Bardziej szczegółowo

Emerytury. po zmianach BIBLIOTEKA

Emerytury. po zmianach BIBLIOTEKA BIBLIOTEKA Emerytury po zmianach 2014 Zasady przechodzenia na emeryturę dokumentacja, rodzaje świadczeń Ustalanie wysokości emerytury Nowe zasady wypłat świadczeń ze środków zgromadzonych w OFE Wypłata

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt 13 lutego 2012 r. USTAWA z dnia...2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r.

Bardziej szczegółowo

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Komu przysługuje wcześniejsza emerytura pracownicza Wcześniejsza emerytura pracownicza przysługuje

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze).

Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze). Wysokość emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r. (tzw. emerytura po emeryturze). W dniu 10 września 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę, w której przesądził,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398. Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYTYCZNE W SPRAWIE REALIZACJI PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 5 MARCA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY O EMERYTURACH I RENTACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Do art. 26 ust. 5 i 6 ustawy emerytalnej Do ustawy emerytalnej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE 1 stycznia 1999 roku weszła w życie reforma systemu emerytalnego. Od tego momentu w Polsce funkcjonują równolegle dwa systemy emerytalne: stary system emerytalny dla osób urodzonych

Bardziej szczegółowo

Dla kogo wcześniejsza emerytura. po 2008 roku. e-poradnik. egazety Prawnej. 188 stron komentarzy, porad i przepisów

Dla kogo wcześniejsza emerytura. po 2008 roku. e-poradnik. egazety Prawnej. 188 stron komentarzy, porad i przepisów e-poradnik egazety Prawnej Dla kogo wcześniejsza emerytura po 2008 roku 188 stron komentarzy, porad i przepisów Czy wniosek o wcześniejszą emeryturę pracowniczą może być złożony po 2008 roku Kto może starać

Bardziej szczegółowo

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek INFORMACJA do wniosku o emeryturę Co załatwisz tym wnioskiem 1. Gdy złożysz ten wniosek: rozpatrzymy Twoje uprawnienia do emerytury z ZUS (w tym do okresowej emerytury kapitałowej 1 ) i wydamy decyzję

Bardziej szczegółowo

USTAWA o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4.

USTAWA o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4. USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 23 czerwca 2009 r. Nr 97, poz. 800 ze zm., ost. zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 637) Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

www.zus.pl ZUS wyjaśnia

www.zus.pl ZUS wyjaśnia Waloryzacja świadczeń emerytalno rentowych od dnia 1 marca 2009 r. W marcu 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych. Waloryzacja dokonywana jest z

Bardziej szczegółowo

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800)

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Dz.U.09.97.800 [+] ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r.

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r. Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Ustawa określa: Art. 1. 1) warunki nabywania i utraty

Bardziej szczegółowo

Symbole emerytury wcześniejszej

Symbole emerytury wcześniejszej Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2009r., Dz. U. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) Ustawa z 11.5.2012r. o zmianie ustawy o emeryturach

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/16 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, z 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2008 r.

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2008 r. Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2008 r. Od 1 marca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje podwyższenia świadczeń emerytalno-rentowych w ramach ich waloryzacji. Waloryzacji

Bardziej szczegółowo

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS EMERYTURY Z FUS CO TO JEST EMERYTURA? Art. 67 ust. 1. Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.)

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.) Dz.U.2009.97.800 2011-05-01 zm. Dz.U.2011.75.398 art. 20 2013-01-01 zm. Dz.U.2012.637 art. 14 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca

Bardziej szczegółowo

Część III świadczenia

Część III świadczenia Część III świadczenia Emerytury: } Część III: Świadczenia Emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia. (stary system) Warunki co do zasady : wiek i staż Emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1)

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania

Bardziej szczegółowo

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych

Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Zasady przeliczania świadczeń emerytalno-rentowych Prezentowany materiał adresowany jest do osób, które mają już ustalone prawo do emerytury lub renty i szukają możliwości ich podwyższenia. Dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r.,poz.1440 ze zm.);

2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r.,poz.1440 ze zm.); Październik 2015r. Podstawy prawne: 1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 2014 r.,poz.191 ze zm.); 2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne Od dnia 1 lipca 2009 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800), zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zapisanych na subkoncie w ZUS

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zapisanych na subkoncie w ZUS Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zapisanych na subkoncie w ZUS Spis treści Czym jest okresowa emerytura kapitałowa... 3 Kiedy możesz uzyskać okresową emeryturę kapitałową... 3 Jak ustalamy wysokość

Bardziej szczegółowo

Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r.

Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r. Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2006 r. Od 1 marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższy w ramach waloryzacji wypłacane emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, a także

Bardziej szczegółowo

Świadczenia dla nauczycieli

Świadczenia dla nauczycieli Świadczenia dla nauczycieli Nauczyciele mają kilka możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę. Mogą skorzystać z przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub z Karty

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Prezydium KK

Sekretariat Prezydium KK Sekretariat Prezydium KK Od: Jolanta Mordasiewicz [Jolanta.Mordasiewicz@mpips.gov.pl] Wysłano: 14 lutego 2012 15:11 Do: przewodn@solidarnosc.org.pl; guz@opzz.org.pl; Biuro@fzz.org.pl Temat: projekt dot.

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla

Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla EMERYTURY POMOSTOWE Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637

Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637 Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637 USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne Od dnia 1 lipca 2009 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz.800), zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r.

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1412. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych SPIS TREŚCI 11 Słowo wstępne 13 Wykaz skrótów 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych 22 1. Podstawowe pojęcia... 1 23 2. Zasady ogólne... 21 25 3. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Wprowadzenie Pojęcie i ewolucja ryzyka starości Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Przemiany gospodarczo polityczne, a reformy systemów emerytalnych. Reformy systemów emerytalnych :

Bardziej szczegółowo

System emerytalny w Polsce

System emerytalny w Polsce Warszawa, marzec 2017 r. System emerytalny w Polsce Dariusz Noszczak System emerytalny to część systemu ubezpieczeń społecznych System ubezpieczeń społecznych System emerytalny System ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r.

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy jest tzw. hipotetyczną emeryturą pomnożoną przez średnie dalsze trwania życia dla wieku 62 lat równe dla

Bardziej szczegółowo

PORADNIK SENIORA ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

PORADNIK SENIORA ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PORADNIK SENIORA ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH SPIS TREŚCI I. Emerytura na dotychczasowych zasadach.................. 3 II. Jedenaście sposobów na wyższą emeryturę obliczoną w myśl dotychczasowych zasad................................

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (druk nr 1056) USTAWA z dnia 30 kwietnia 2004 r. O ŚWIADCZENIACH

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Dz.U.2012.637 z dnia 2012.06.06 USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ustawa o emeryturach i rentach SPIS TREŚCI

Ustawa o emeryturach i rentach SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI ł. Wstęp 7 2. Kogo obejmuje ustawa? 12 3. Zakres świadczeń przewidzianych ustawą 16 4. Podstawa wymiaru świadczeń 16 5. Okresy uwzględniane do uprawnień emerytalno-rentowych... 25 5.1. Uwagi

Bardziej szczegółowo

ZUS W. Ubezpieczenia społeczne i świadczenia przysługujące w związku z opłacaniem składek. Leszno r.

ZUS W. Ubezpieczenia społeczne i świadczenia przysługujące w związku z opłacaniem składek. Leszno r. Leszno 24.01.2017r. ZUS W Ubezpieczenia społeczne i świadczenia przysługujące w związku z opłacaniem składek. Kamila Kubica Naczelnik SER 1 Ewa Klejewska Naczelnik SER 4 Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

tj. Dz.U poz Dz.U Nr 228 poz. 1507

tj. Dz.U poz Dz.U Nr 228 poz. 1507 Kancelaria Sejmu s. 1/18 tj. Dz.U. 2014 poz. 1097 Dz.U. 2008 Nr 228 poz. 1507 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy

Bardziej szczegółowo

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii

Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Ustalanie prawa do emerytury w każdym z państw członkowskich UE; w tym również w Anglii Jeżeli osoby zainteresowane pracowały za granicą w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

Jakie emerytury dla nauczycieli

Jakie emerytury dla nauczycieli Jakie emerytury dla nauczycieli Spis treści Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym... 3 Emerytura z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze... 4 Emerytura nauczycielska na podstawie Karty

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Kolonia, 18.09.2014 r. Podstawy prawne dotyczące zabezpieczenia społecznego w stosunkach polsko-niemieckich

Bardziej szczegółowo

Zasady przechodzenia nauczycieli na emeryturę na podstawie art. 88 ustawy Karta Nauczyciela po 2007 roku

Zasady przechodzenia nauczycieli na emeryturę na podstawie art. 88 ustawy Karta Nauczyciela po 2007 roku Zasady przechodzenia nauczycieli na emeryturę na podstawie art. 88 ustawy Karta Nauczyciela po 2007 roku I. W sierpniu i wrześniu 2007 r. miała miejsce dwukrotna nowelizacja ustawy Karta Nauczyciela: ustawą

Bardziej szczegółowo

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r.

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Autor: Agnieszka Szewczyk 24.02.2017 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że od dnia 1 marca 2017 r. kwoty świadczeń

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY POMOSTOWE. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r.

EMERYTURY POMOSTOWE. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r. EMERYTURY POMOSTOWE EMERYTURY POMOSTOWE Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r. Ustawa o emeryturach pomostowych zawiera

Bardziej szczegółowo

Świadczenia opiekuńcze

Świadczenia opiekuńcze Świadczenia opiekuńcze ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością

Bardziej szczegółowo

o poselskim projekcie ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (druk nr 1462)

o poselskim projekcie ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (druk nr 1462) Druk nr 1793 SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI Kadencja S P R A W O Z D A N I E KOMISJI EDUKACJI, NAUKI I MŁODZIEŻY ORAZ KOMISJI POLITYKI SPOŁECZNEJ I RODZINY o poselskim projekcie ustawy o nauczycielskich

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH

ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH ZASADY PRZYZNAWANIA PRAWA I WYPŁATY ŚWIADCZEŃ PRZEDEMERYTALNYCH Warunki wspólne dla wszystkich świadczeń Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia... 2010 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia... 2010 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. oraz niektórych innych ustaw 1) USTAWA z dnia... 2010 r. Projekt 3.09.2010 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

Bardziej szczegółowo

Jedenaście sposobów na wyższą emeryturę obliczoną według starych zasad

Jedenaście sposobów na wyższą emeryturę obliczoną według starych zasad Jedenaście sposobów na wyższą emeryturę obliczoną według starych zasad To nie żadna tajemnica. Każdy emeryt, którego świadczenie obliczono na starych zasadach (z uwzględnieniem zarobków, stażu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a c j a p r a w n a

I n f o r m a c j a p r a w n a Warszawa, 25.02.2010 r. I n f o r m a c j a p r a w n a Przedmiot informacji: Emerytury pomostowe i rekompensaty na gruncie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237 poz.1656),

Bardziej szczegółowo

Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę?

Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę? Ile mogą dorobić osoby otrzymujące wcześniejszą emeryturę? Emeryci i renciści mogą pracować. Aby wcześniejsze emerytury lub renty nie zostały zmniejszone lub zawieszone, uzyskiwane w ten sposób dochody

Bardziej szczegółowo

Renty z tytułu niezdolności do pracy

Renty z tytułu niezdolności do pracy I Renty z tytułu niezdolności do pracy Wiadomości ogólne Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: został uznany za niezdolnego

Bardziej szczegółowo

3 Pracownicy wynagradzani są na poziomie możliwości finansowych zakładu w relacji do jakości i efektywności pracy.

3 Pracownicy wynagradzani są na poziomie możliwości finansowych zakładu w relacji do jakości i efektywności pracy. Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 2 Dyrektora Żuromińskiego Centrum Kultury w Żurominie REGULAMIN WYNAGRADZANIA Pracowników Żuromińskiego Centrum Kultury w Żurominie Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Regulamin

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Ewa Wolna

UCHWAŁA. Protokolant Ewa Wolna Sygn. akt II UZP 4/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 4 lipca 2013 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Jolanta Strusińska-Żukowska Protokolant Ewa Wolna w

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTA RODZINNA Warunki nabywania prawa do renty rodzinnej oraz jej wysokość określa ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

Świadczenia emerytalne

Świadczenia emerytalne Świadczenia emerytalne PRAWO DO EMERYTURY NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH (STARY SYSTEM SYSTEM ZDEFINIOWANEGO ŚWIADCZENIA) Dotychczasowe zasady zakładały możliwość uzyskania emerytury po spełnieniu warunku

Bardziej szczegółowo

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Warszawa, dnia 10 września 2015 r. DUS-0700.245.2015.AS dot. K7INT34097 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu RP Szanowna Pani Marszałek, W odpowiedzi na przekazaną

Bardziej szczegółowo

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego warunek uzyskania świadczeń Przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI POLITYKI SPOŁECZNEJ I RODZINY

SPRAWOZDANIE KOMISJI POLITYKI SPOŁECZNEJ I RODZINY SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Druk nr 4139 SPRAWOZDANIE KOMISJI POLITYKI SPOŁECZNEJ I RODZINY o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870)

do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870) USTAWA z dnia 13 października

Bardziej szczegółowo

Nowa emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Nowa emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Nowa emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Spis treści Czym jest nowa emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych... 3 Czy możesz dostać nową emeryturę z FUS... 3 Jaki jest powszechny wiek emerytalny...

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r.

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U.2008.228.1507 PRZEPISY AKTUALNE (na dzień 01.02.2009 r.) USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (tekst ujednolicony Stan prawny na 1 lutego 2009 r.)

Bardziej szczegółowo

U z a s a d n i e n i e

U z a s a d n i e n i e U z a s a d n i e n i e Projekt nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001,

Bardziej szczegółowo

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY

ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZASIŁEK CHOROBOWY ŚWIADCZENIE REHABILITACYJNE ZASIŁEK WYRÓWNAWCZY Zasiłek chorobowy r Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych. Stan prawny na 01.03.2012r. (Dz.U.2008.228.1507 ze zm.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych. Stan prawny na 01.03.2012r. (Dz.U.2008.228.1507 ze zm.) USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych. Stan prawny na 01.03.2012r. (Dz.U.2008.228.1507 ze zm.) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) rodzaje świadczeń pieniężnych

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw.

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 62 Warszawa, 29 listopada 2015 r. Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie

Bardziej szczegółowo

-22- Zabezpieczenie społeczne. Emerytura pomostowa

-22- Zabezpieczenie społeczne. Emerytura pomostowa -22- Zabezpieczenie społeczne Maria Janiszewska-Wyszyńska Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Emerytura pomostowa Ustawa o emeryturach pomostowych' dotyczy wyłącznie osób urodzonych po 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury?

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury? Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych

Bardziej szczegółowo

Informacja dla osób urodzonych w latach 1949-1953

Informacja dla osób urodzonych w latach 1949-1953 Informacja dla osób urodzonych w latach 1949-1953 (wybrane artykuły z ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych) Art. 24. 1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w sprawach o emeryturę pomostową Centrum Obsługi Emerytur Pomostowych Południe w Sosnowcu

Postępowanie w sprawach o emeryturę pomostową Centrum Obsługi Emerytur Pomostowych Południe w Sosnowcu Sosnowiec, październik 2017r. Postępowanie w sprawach o emeryturę pomostową Centrum Obsługi Emerytur Pomostowych Południe w Sosnowcu AGENDA BlokI ZASADY POSTĘPOWANIA W SPRAWACH O EMERYTURĘ POMOSTOWĄ Blok

Bardziej szczegółowo

Informacja dla emerytów i rencistów osiągających dodatkowe przychody

Informacja dla emerytów i rencistów osiągających dodatkowe przychody Informacja dla emerytów i rencistów osiągających dodatkowe przychody I. Podstawa prawna: 1. ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, z 2012 r.

Bardziej szczegółowo