ADSORPCJA SUBSTANCJI POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH NA PYLISTYCH WĘGLACH AKTYWNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ADSORPCJA SUBSTANCJI POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH NA PYLISTYCH WĘGLACH AKTYWNYCH"

Transkrypt

1 Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) DAGMARA KOWALCZYK Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska ul. Brzeźnicka 60a, Częstochowa ADSORPCJA SUBSTANCJI POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH NA PYLISTYCH WĘGLACH AKTYWNYCH Przeprowadzono badania adsorpcji dwóch anionowych i jednego kationowego związku powierzchniowo czynnego na trzech pylistych węglach aktywnych: CWZ 14, CWZ 22 i CWZ 30. Badania przeprowadzono w warunkach statycznych. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, że badane węgle mają dobre zdolności adsorpcyjne w usuwaniu związków powierzchniowo czynnych z roztworów wodnych. Najlepsze rezultaty uzyskano dla węgli aktywnych CWZ 30 i CWZ 22. SŁOWA KLUCZOWE: węgiel aktywny, adsorpcja, substancje powierzchniowo czynne WSTĘP Zanieczyszczenie wód powierzchniowych związkami organicznymi niesie za sobą poważne zagrożenia dla środowiska naturalnego. Substancje powierzchniowo czynne (SPC), których produkcja stale wzrasta, są powszechnie używane nie tylko w gospodarstwach domowych, ale w wielu gałęziach przemysłu, takich jak: przemysł włókienniczy, skórzany, futrzarski, naftowy, górnictwo [1, 2]. Po wykorzystaniu SPC często na skutek niewłaściwego lub niedostatecznego oczyszczenia ścieków przedostają się do wód powierzchniowych. Związki powierzchniowo czynne obniżają napięcie powierzchniowe wody, powodują powstanie piany, co w rezultacie prowadzi do ograniczenia dyfuzji tlenu atmosferycznego do wody. Brak odpowiedniej ilości tlenu wywołuje bowiem zakłócenia w samooczyszczaniu się wód. Ponadto SPC wykazują właściwości toksyczne, stężenie rzędu 1 mg/dm 3 stanowi dawkę letalną DL 50 dla ryb [3]. Dlatego istotne jest, aby związki te były skutecznie eliminowane ze ścieków. Istnieje wiele metod ich oczyszczania. Klasyczne metody oczyszczania ścieków ze związków organicznych bywają niewystarczające. Dlatego też coraz częściej w technologii oczyszczania wody i ścieków używa się węgli aktywnych. Metoda adsorpcji na węglach aktywnych pozwala uzyskać niskie stężenia substancji organicznych z oczyszczanych ścieków. Jednak ze względu na bardzo szerokie spektrum związków organicznych występujących w ściekach (SPC - anionowe, kationowe, niejonowe i amfoteryczne) prawidłowy

2 364 D. Kowalczyk dobór węgla musi być poprzedzony dokładnymi badaniami, określającymi ich zdolności adsorpcyjne wobec usuwanych związków [4-6]. Celem badań była ocena zdolności adsorpcyjnych pylistych węgli aktywnych w usuwaniu substancji powierzchniowo czynnych. 1. PRZEBIEG BADAŃ Badania nad adsorpcją substancji powierzchniowo czynnych z roztworów wodnych przeprowadzono na trzech pylistych węglach aktywnych, tj. CWZ 30, CWZ 22 i CWZ 14, produkowanych przez firmę GRYFSKAND w Hajnówce. Charakterystykę techniczną tych węgli aktywnych przedstawiano w tabeli 1, natomiast uziarnienie w tabeli 2 (dane producenta - firmy GRYFSKAND). TABELA 1. Charakterystyka techniczna węgli aktywnych Wartość Wskaźnik CWZ 14 CWZ 22 CWZ 30 Masa nasypowa, g/dm Adsorpcja błękitu metylenowego, cm Adsorpcja jodu, mg/g Liczba melasowa, mg Adsorpcja fenolu, % 3,5 4,5 4,0 5,0 3,5 4,5 Powierzchnia właściwa, m 2 /g ph wyciągu wodnego ,0 11, TABELA 2. Uziarnienie węgli aktywnych Uziarnienie CWZ 30 CWZ 22 CWZ 14 > 100 mikronów mikronów mikronów W badaniach użyto dwóch anionowych substancji powierzchniowo czynnych: laurylosiarczanu sodu (SLS), dwuoktylosulfobursztynianu sodu (Manoxolu OT) i jednego związku kationowego chlorku benzylodwumetylo-2-/2-p/1,1,3,3 czterometylenbutylo(fenoksy-etoksy) etyloamoniowego (Hyamine) Pomiary adsorpcji anionowych substancji powierzchniowo czynnych przeprowadzono w ten sposób, że do roztworu o objętości 500 cm 3 i stężeniach początkowych C 0 = 50, 75, 100, 125 i 150 mg/dm 3 dodano 0,25 grama węgla CWZ 30 i CWZ 22 oraz 0,3 grama węgla CWZ 14. Następnie przez okres 1 minuty roztwory były intensywnie mieszane i odstawiane na 1 godzinę do czasu ustalenia się równowagi

3 Adsorpcja substancji powierzchniowo czynnych z roztworów wodnych na pylistych węglach aktywnych 365 sorpcji. Następnie oznaczano metodą miareczkową stężenie anionowych związków powierzchniowo czynnych [7]. Podobne parametry zastosowano podczas adsorpcji kationowej substancji powierzchniowo czynnej. W tym przypadku zastosowano nieco wyższe naważki węgli aktywnych, które wynosiły: 0,35 grama dla węgla CWZ 30, 0,5 grama dla węgla CWZ 22 i 0,7 grama dla węgla CWZ 14. Po zakończeniu adsorpcji stężenie kationowych związków powierzchniowo czynnych oznaczano metodą miareczkową [8]. Wielkość adsorpcji obliczono ze wzoru C C A 0 k V m (1) gdzie: A - wielkość adsorpcji, mg/g; C 0 i C k - stężenie początkowe i końcowe, mg/dm 3 ; m - masa węgla aktywnego, g; V - objętość roztworu, dm 3. Wartość współczynników izotermy Freundlicha obliczono ze wzoru przedstawiono w postaci prostej lga = lgk + nlg C k (2) 2. WYNIKI BADAŃ I ICH OMÓWIENIE Wyniki pomiarów wielkości adsorpcji SLS, Manoxolu OT i Hyamine 1622 na węglach aktywnych CWZ 14, CWA 22 i CWZ 30 obliczone ze wzoru (1) pozwoliły na wykreślenie izoterm adsorpcji. Przebieg tych krzywych przedstawiono na rysunku 1. Z równania izoterm Freundlicha (2) wyznaczono współczynniki równania, które zamieszczono w tabeli 3. TABELA 3. Współczynniki równania izoterm adsorpcji Freundlicha dla SLS, Manoxolu OT i Hyamine 1622 Pylisty węgiel aktywny K n R 2 CWZ 14 74,55 0,048 0,916 CWZ 22 91,12 0,059 0,851 CWZ 30 91,01 0,085 0,898 SLS Manoxol OT CWZ 14 CWZ 22 97,36 0,037 0,767 CWZ 30 91,47 0,083 0,822 Hyamine 1622 CWZ 14 39,65 0,064 0,977 CWZ 22 59,17 0,057 0,971

4 366 D. Kowalczyk CWZ 30 88,67 0,052 0,992 Adsorpcja SLS na w ęglach aktyw nych Adsorpcja, A mg/g Co mg/dm 3 CWZ 30 CWZ 22 CWZ 14 Adsorpcja Manoxolu Adsorpcja A, mg/g Co mg/dm 3 CWZ 30 CWZ Adsorpcja Hyaminy 1622 Adsprpcja A mg/g Co mg/dm 3 CWZ 30 CWZ 22 CWZ14

5 Adsorpcja substancji powierzchniowo czynnych z roztworów wodnych na pylistych węglach aktywnych 367 Rys. 1. Adsorpcja SLS, Manoxolu OT i Hyamine 1622 na węglach aktywnych CWZ 14, CWA 22 i CWZ 30 Z przeprowadzonych badań wynika, że anionowe związki powierzchniowo czynne są lepiej absorbowane na węglach aktywnych niż związek kationowy. Najlepsze właściwości adsorpcyjne w usuwaniu SPC mają węgle CWZ 30 i CWZ 22, które charakteryzują się podobnym uziarnieniem i wielkością powierzchni właściwej. Z badanych anionowych substancji powierzchniowo czynnych więcej adsorbował się SLS. Jednak z wartości K wyliczonych z izotermy Freundlicha wynika, że lepiej adsorbuje się Manoxol OT. Podobnie jak w przypadku granulowanych węgli aktywnych, wielkości adsorpcji kationowych substancji powierzchniowo czynnych są mniejsze niż anionowych substancji powierzchniowo czynnych. Również i w tym przypadku należy przypuszczać, że różnica w wielkości adsorpcji wynika z chemicznego charakteru powierzchni węglowej. PODSUMOWANIE Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że anionowe substancje powierzchniowo czynne są bardzo dobrze sorbowane na powierzchni użytych pylistych węgli aktywnych. Najlepsze właściwości adsorpcyjne wobec badanych substancji powierzchniowo czynnych mają węgle CWZ 30 i CWZ 22, charakteryzujące się dużą powierzchnią właściwą. Kationowa substancja powierzchniowo czynna gorzej adsorbuje się na pylistych węglach aktywnych niż anionowe. Przypuszczalnie przyczyną tych różnic jest charakter powierzchni węglowej. Jednak zagadnienie to będzie przedmiotem badań późniejszych opracowań. Praca wykonana w ramach BW 401/203/P. LITERATURA [1] Siemieńczuk A., Wpływ detergentów anionowo czynnych na efektywność oczyszczania ścieków biologicznymi metodami tlenowymi. Materiały II Kongresu Inżynierii Środowiska, tom I, Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska PAN 2005, vol. 32, [2] Kaleta J., Substancje powierzchniowo czynne w środowisku wodnym, Inżynieria i Ochrona Środowiska 2005, 8, 1, [3] Zwoździak J., Człowiek, środowisko, zagrożenie, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław [4] Choma J., Koroniec M., Burakiewicz-Mortka W., Gwizdalska M., Adsorpcja związków organicznych na węglach aktywnych, Ochrona Środowiska [5] Moreno-Castilla C., Adsorption of organic molecules from aqueous solutions on carbon materials, Departamento de Quimica Inorganica, Facultad de Ciencias, Univesidad de Granada, Campus Fuentenueva, Granada, Spain [6] Ayrani E., Dumano, Removal of anionic surfactants from aqueous solutions by adsorption onto high area activated carbon cloth studied by in situ UV spectroscopy, Department of Cheministry, Akdeniz Univesity, Antalya Turkey, Journal of Hazardous.

6 368 D. Kowalczyk [7] PN-85C 04550/05 - Badania zawartości syntetycznych substancji powierzchniowo czynnych oraz ich biochemicznego utleniania. Oznaczenie anionowych syntetycznych substancji powierzchniowo czynnych metodą miareczkową. [8] PN-85C 04550/06 - Badania zawartości syntetycznych substancji powierzchniowo czynnych oraz ich biochemicznego utleniania. Oznaczenie kationowych syntetycznych substancji powierzchniowo czynnych metodą miareczkową. ADSORPTION OF SURFACTANTS FROM AQUEOUS SOLUTIONS ON POWDERED ACTIVATED CARBON This paper presents results of the investigation on sorption two anionic surfactants and one cationic surfactant on three powered activated carbons CWZ 14, CWZ 22 and CWZ 30. The studies were carried out in static conditions. It was found that analyzer activated carbons had good adsorptions properties to surfactants removal from water. The best results obtained for activated carbons CWZ 22 and CWZ 30. KEYWORDS: adsorption, carbon activated, surfactants

WPŁYW ph ROZTWORU WODNEGO NA WIELKOŚĆ SORPCJI KWASU FTALOWEGO

WPŁYW ph ROZTWORU WODNEGO NA WIELKOŚĆ SORPCJI KWASU FTALOWEGO Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (6) EWA KSYCIŃSKA-RĘBIŚ, ZYGMUNT DĘBOWSKI Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska ul. Brzeźnicka 6a, 42- Częstochowa WPŁYW ph

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Biofizyki

Laboratorium Podstaw Biofizyki CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu oraz wyznaczenie równania izotermy Freundlicha. ZAKRES WYMAGANYCH WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI: widmo absorpcyjne, prawo Lamberta-Beera,

Bardziej szczegółowo

Ewa Puszczało. Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki

Ewa Puszczało. Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Ewa Puszczało Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Substancje powierzchniowo czynne (SPC) to związki chemiczne, których cząsteczki są zbudowane z 2 elementów o przeciwnym

Bardziej szczegółowo

Barbara Juraszka, Dominika Macek

Barbara Juraszka, Dominika Macek Barbara Juraszka, Dominika Macek PODCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU DRZEWNEGO W PROCESIE ADSORPCJI STATYCZNEJ Streszczenie. Niniejsza praca zawiera wyniki oraz interpretację badań własnych podczyszczania

Bardziej szczegółowo

PRZYDATNOŚĆ WĘGLA AKTYWNEGO W OCZYSZCZANIU WODY POWIERZCHNIOWEJ Z ZASTOSOWANIEM KOAGULACJI

PRZYDATNOŚĆ WĘGLA AKTYWNEGO W OCZYSZCZANIU WODY POWIERZCHNIOWEJ Z ZASTOSOWANIEM KOAGULACJI Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) LIDIA DĄBROWSKA, ELŻBIETA SPERCZYŃSKA Politechnika Częstochowska, Katedra Chemii, Technologii Wody i Ścieków ul. Dąbrowskiego 69, 42-200 Częstochowa

Bardziej szczegółowo

Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu

Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu, wyznaczenie równania izotermy Freundlicha oraz wpływu

Bardziej szczegółowo

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH ADSORPCJA

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH ADSORPCJA KIiChŚ PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH Ćwiczenie nr ADSORPCJA Cel ćwiczenia Cele ćwiczenia jest wyznaczenie izoter adsorpcji kwasu octowego na węglu aktywny. Wprowadzenie Adsorpcja jest

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06

Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany węgiel aktywny z łupin orzechów kokosowych: BT bitumiczny AT - antracytowy 999-DL06 Granulowany Węgiel Aktywny GAC (GAC - ang. Granular Activated Carbon) jest wysoce wydajnym medium filtracyjnym.

Bardziej szczegółowo

OCENA PRZYDATNOŚCI PYLISTEGO WĘGLA AKTYWNEGO DO WSPOMAGANIA PROCESU KOAGULACJI

OCENA PRZYDATNOŚCI PYLISTEGO WĘGLA AKTYWNEGO DO WSPOMAGANIA PROCESU KOAGULACJI Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) LIDIA DĄBROWSKA Politechnika Częstochowska, Katedra Chemii, Technologii Wody i Ścieków ul. Dąbrowskiego 69, 42-200 Częstochowa OCENA PRZYDATNOŚCI

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ Ćwiczenia laboratoryjne CHEMIA I TECHNOLOGIA MATERIAŁÓW BARWNYCH USUWANIE BARWNIKÓW ZE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁU TEKSTYLNEGO Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

Adsorpcja z roztworów wodnych różnych form chromu

Adsorpcja z roztworów wodnych różnych form chromu Inżynieria i Ochrona Środowiska 13, t. 16, nr 3, s. 397-3 Joanna LACH Politechnika Częstochowska, Instytut Inżynierii Środowiska ul. Brzeźnicka 6a, - Częstochowa e-mail: jlach@is.pcz.czest.pl Adsorpcja

Bardziej szczegółowo

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO oczyszczanie, ścieki przemysłowe, przemysł cukierniczy Katarzyna RUCKA, Piotr BALBIERZ, Michał MAŃCZAK** BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE WĘGLI AKTYWNYCH DO SORPCJI MIEDZI Z ROZTWORÓW WODNYCH

WYKORZYSTANIE WĘGLI AKTYWNYCH DO SORPCJI MIEDZI Z ROZTWORÓW WODNYCH Proceedings of ECOpole Vol. 2, No. 1 2008 Joanna LACH 1 i Ewa OCIEPA 1 WYKORZYSTANIE WĘGLI AKTYWNYCH DO SORPCJI MIEDZI Z ROZTWORÓW WODNYCH USAGE OF ACTIVATED CARBONS TO THE ADSORPTION OF COPPER FROM WATER

Bardziej szczegółowo

Węgiel aktywny - Elbar Katowice - Oddział Carbon. Węgle aktywne ziarniste produkowane są z węgla drzewnego w procesie aktywacji parą wodną.

Węgiel aktywny - Elbar Katowice - Oddział Carbon. Węgle aktywne ziarniste produkowane są z węgla drzewnego w procesie aktywacji parą wodną. Węgle aktywne - Węgle aktywne do uzdatniania wody i oczyszczania ściekãłw: - {jgbox linktext:=[węgiel aktywny ziarnisty 1-4,4-8 mm ]} Węgiel aktywny ziarnisty 1-4,4-8 mm Węgle aktywne ziarniste produkowane

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-782 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 211 Tom 5 Zeszyt 4 EWA OKONIEWSKA,

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH

HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH Uniwersytet Mikołaja Kopernika Monografie Wydziału Chemii MYROSLAV SPRYNSKYY HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH (KLINOPTYLOLIT, MORDENIT, DIATOMIT, TALK,

Bardziej szczegółowo

Anna KAMIŃSKA, Małgorzata JĘDRZEJCZAK, Krzysztof WOJCIECHOWSKI*

Anna KAMIŃSKA, Małgorzata JĘDRZEJCZAK, Krzysztof WOJCIECHOWSKI* barwniki metalokompleksowe, dekoloryzacja, adsorpcja, osad czynny, popioły lotne Anna KAMIŃSKA, Małgorzata JĘDRZEJCZAK, Krzysztof WOJCIECHOWSKI* PORÓWNANIE ZDOLNOŚCI ADSORPCYJNYCH BIOMASY OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2011 Tom 5 Zeszyt 4 JOANNA

Bardziej szczegółowo

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO Katarzyna RUCKA*, Michał MAŃCZAK*, Piotr BALBIERZ* ścieki przemysłowe, reaktor SBR, biologiczne oczyszczanie ścieków BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH

ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) LIDIA DĄBEK Politechnika Świętokrzyska, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska al. 1000-lecia PP 7, 25-314 Kielce ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH

Bardziej szczegółowo

USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM

USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM DOROTA KULIKOWSKA, PIOTR SUŁEK USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM CZĘŚĆ I. EFEKTYWNOŚĆ PROCESU REMOVAL OF ORGANIC LEACHATE POLLUTANTS

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ ORGANICZNEJ I PETROCHEMII INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych Laboratorium z

Bardziej szczegółowo

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA. Słowa kluczowe: adsorpcja, eter bis(1-chloro-2-propylowy), węgiel aktywny

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA. Słowa kluczowe: adsorpcja, eter bis(1-chloro-2-propylowy), węgiel aktywny APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA Równowaga adsorpcji eteru bis(1-chloro-2-propylowego) z roztworu wodnego na węglu aktywnym Robert Pełech Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, wydział

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu ĆWICZENIE 4 Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu 1. Wprowadzenie Zbyt wysokie stężenia fosforu w wodach powierzchniowych stojących, spiętrzonych lub wolno płynących prowadzą do zwiększonego przyrostu

Bardziej szczegółowo

BADANIA BIOREGENERACJI WĘGLA AKTYWNEGO WYSYCONEGO FENOLEM

BADANIA BIOREGENERACJI WĘGLA AKTYWNEGO WYSYCONEGO FENOLEM Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) MAGDALENA MADEŁA, EWA OKONIEWSKA Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska ul. Brzeźnicka 60a, 42-200 Częstochowa BADANIA

Bardziej szczegółowo

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05)

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) Magdalena Retkiewicz 26.03.2014 ZANIECZYSZCZENIA WÓD Zanieczyszczenie wód niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHEMIZMU POWIERZCHNI WĘGLA NA ADSORPCJĘ SO 2

WPŁYW CHEMIZMU POWIERZCHNI WĘGLA NA ADSORPCJĘ SO 2 Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) SYLWESTER FURMANIAK, ARTUR P. TERZYK, PIOTR A. GAUDEN GRZEGORZ S. SZYMAŃSKI, GERHARD RYCHLICKI Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, Katedra

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MODELI MATEMATYCZNYCH DO OPISU PROCESU SORPCJI INSEKTYCYDÓW

ZASTOSOWANIE MODELI MATEMATYCZNYCH DO OPISU PROCESU SORPCJI INSEKTYCYDÓW Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) KATARZYNA IGNATOWICZ Politechnika Białostocka, Katedra Technologii w Inżynierii i Ochronie Środowiska ul. Wiejska 45a, 15-351 Białystok, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach

Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu ciekach Rola oczyszczalni ścieków w w eliminowaniu SCCP i MCCP w odprowadzanychściekach ciekach Ministerstwo Gospodarki, Warszawa, 18.11.2011 Jan Suschka Przypomnienie w aspekcie obecności ci SCCP/MCCP w ściekach

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH METODY BIOTECHNOLOGICZNE W OCHRONIE ŚRODOWISKA BADANIE AKTYWNOŚCI DEHYDROGENAZ MIKROORGANIZMÓW

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody

ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody ANEKS 5 Ocena poprawności analiz próbek wody Bilans jonów Zasady ogólne Kontroli jakości danych dokonuje się wykonując bilans jonów. Bilans jonów jest podstawowym testem poprawności wyników analiz chemicznych

Bardziej szczegółowo

Adsorpcja chromu z wód o różnym składzie chemicznym

Adsorpcja chromu z wód o różnym składzie chemicznym Inżynieria i Ochrona Środowiska 2016, 19(3), 353-362 p-issn 1505-3695 Engineering and Protection of Environment e-issn 2391-7253 is.pcz.pl/124/index/czasopismo_inzynieria_i_ochrona_rodowiska.html DOI:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW STRUKTURY POROWATEJ NA POJEMNOŚĆ BUTANOWĄ WĘGLI AKTYWNYCH

WPŁYW STRUKTURY POROWATEJ NA POJEMNOŚĆ BUTANOWĄ WĘGLI AKTYWNYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (26) GRAŻYNA GRYGLEWICZ Politechnika Wrocławska, Wydział Chemiczny, Zakład Materiałów Polimerowych i Węglowych ul. Gdańska 7/9, 5-344 Wrocław MARIA ZIN,

Bardziej szczegółowo

Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI

Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI Wpływ gospodarki wodno-ściekowej w przemyśle na stan wód powierzchniowych w Polsce Andrzej KRÓLIKOWSKI Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu Podstawową zasadą stosowaną w krajach Unii

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

WARUNKI I EFEKTY DŁUGOTRWAŁEGO STOSOWANIA GRANULOWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH W WODOCIĄGACH

WARUNKI I EFEKTY DŁUGOTRWAŁEGO STOSOWANIA GRANULOWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH W WODOCIĄGACH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) KRZYSZTOF WILMAŃSKI Aqua Konsulting, ul. Wysłouchów 44/71, 30-611 Kraków WARUNKI I EFEKTY DŁUGOTRWAŁEGO STOSOWANIA GRANULOWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH WPROWADZENIE Właściwości chemiczne wód występujących w przyrodzie odznaczają się dużym zróżnicowaniem. Zależą one między innymi od budowy geologicznej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6, Data wydania: 24 lipca 2015 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALIZA I MONITORING ŚRODOWISKA. Usuwanie barwników z wody metodą adsorpcji na węglu aktywnym. Ćw. 8

CHEMIA ANALIZA I MONITORING ŚRODOWISKA. Usuwanie barwników z wody metodą adsorpcji na węglu aktywnym. Ćw. 8 ANALIZA I MNITRING ŚRDWISKA CHEMIA ANALIZA I MNITRING ŚRDWISKA Usuwanie barwników z wody metodą adsorpcji na węglu aktywnym Ćw. 8 pracowane przez: Ewa Lorenc-Grabowska Wrocław 2017 1. WSTĘP Barwniki są

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 801

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 801 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 801 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7, Data wydania: 4 września 2013 r. Nazwa i adres: AB 801 Kod

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 4 POMIARY REFRAKTOMETRYCZNE Autorzy: dr

Bardziej szczegółowo

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r.

Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa. IBPRS Oddział Cukrownictwa Łódź, czerwiec 2013r. Wanda Wołyńska Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa Łódź, 25-26 czerwiec 2013r. 1 Badania fizyko-chemiczne wód i ścieków wykonywane są w różnych celach i w zależności

Bardziej szczegółowo

ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM

ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest analiza procesu adsorpcji paracetamolu na węglu aktywnym. Zadanie praktyczne polega na spektrofotometrycznym oznaczeniu stężenia

Bardziej szczegółowo

Chemia fizyczna kierunek technologia chemiczna Harmonogram laboratorium dla II roku w semestrze zimowym 2015/2016

Chemia fizyczna kierunek technologia chemiczna Harmonogram laboratorium dla II roku w semestrze zimowym 2015/2016 zespoły Chemia fizyczna kierunek technologia chemiczna 20T1 21T1 22T1 23T1 24T1 I Poniedziałek 12.45-15.45 Poniedziałek 12.45-15.45 Czwartek 14.30-17.30 I Czwartek 14.30-17.30 Piątek 8.30-11.30 BL, PR

Bardziej szczegółowo

Adsorpcja fenoli z roztworów wodnych na pylistych węglach aktywnych

Adsorpcja fenoli z roztworów wodnych na pylistych węglach aktywnych Inżynieria i Ochrona Środowiska 2016, 19(2), 217-226 p-issn 1505-3695 Engineering and Protection of Environment e-issn 2391-7253 is.pcz.pl/124/index/czasopismo_inzynieria_i_ochrona_rodowiska.html DOI:

Bardziej szczegółowo

Lidia Dąbek*, Ewa Ozimina* UTLENIANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH ZAADSORBOWANYCH NA WĘGLACH AKTYWNYCH

Lidia Dąbek*, Ewa Ozimina* UTLENIANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH ZAADSORBOWANYCH NA WĘGLACH AKTYWNYCH Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 41, 2009 r. Lidia Dąbek*, Ewa Ozimina* UTLENIANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH ZAADSORBOWANYCH NA WĘGLACH AKTYWNYCH OXIDATION OF ORGANIC CONTAMINANTS ADSORBED

Bardziej szczegółowo

Zmiany chemii powierzchni węgla aktywnego WD-extra po regeneracji reagentem Fentona zastosowanego do adsorpcji zieleni naftolowej B

Zmiany chemii powierzchni węgla aktywnego WD-extra po regeneracji reagentem Fentona zastosowanego do adsorpcji zieleni naftolowej B MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1063 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 16 maja 2016 r. Nazwa i adres AB 1063 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2)

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Wykład 5 Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Opracowała dr Elżbieta Megiel Nanofiltracja (ang. Nanofiltration) NF GMM 200 Da rozmiar molekuły 1 nm, TMM 5 30 atm Membrany jonoselektywne Stopień zatrzymywania:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 19 maja 2014 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

SORPCYJNO-KATALITYCZNA ROLA WĘGLA AKTYWNEGO W PROCESIE USUWANIA FIOLETU KRYSTALICZNEGO Z ROZTWORU WODNEGO W OBECNOŚCI NADTLENKU WODORU

SORPCYJNO-KATALITYCZNA ROLA WĘGLA AKTYWNEGO W PROCESIE USUWANIA FIOLETU KRYSTALICZNEGO Z ROZTWORU WODNEGO W OBECNOŚCI NADTLENKU WODORU Proceedings of ECOpole Vol. 4, No. 2 2010 Lidia DĄBEK 1, Ewa OZIMINA 1 i Anna PICHETA-OLEŚ 1 SORPCYJNO-KATALITYCZNA ROLA WĘGLA AKTYWNEGO W PROCESIE USUWANIA FIOLETU KRYSTALICZNEGO Z ROZTWORU WODNEGO W

Bardziej szczegółowo

2. Procenty i stężenia procentowe

2. Procenty i stężenia procentowe 2. PROCENTY I STĘŻENIA PROCENTOWE 11 2. Procenty i stężenia procentowe 2.1. Oblicz 15 % od liczb: a. 360, b. 2,8 10 5, c. 0.024, d. 1,8 10 6, e. 10 Odp. a. 54, b. 4,2 10 4, c. 3,6 10 3, d. 2,7 10 7, e.

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE MAGAZYNOWANIA I OCZYSZCZANIA WODORU DLA ENERGETYKI PRZYSZŁOŚCI

TECHNOLOGIE MAGAZYNOWANIA I OCZYSZCZANIA WODORU DLA ENERGETYKI PRZYSZŁOŚCI 21.03.2006 POLITECHNIKA WARSZAWSKA Szkoła Nauk Technicznych i Społecznych w Płocku C e n t r u m D o s k o n a ł o ś c i CERED REDUKCJA WPŁYWU PRZEMYSŁU U PRZETWÓRCZEGO RCZEGO NA ŚRODOWISKO NATURALNE TECHNOLOGIE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROWADZENIA PROCESU MODYFIKACJI WĘGLA AKTYWNEGO WG-12 Z UDZIAŁEM CIEPŁA JOULE A I POWIETRZA NA SORPCJĘ Cr(III)

WPŁYW PROWADZENIA PROCESU MODYFIKACJI WĘGLA AKTYWNEGO WG-12 Z UDZIAŁEM CIEPŁA JOULE A I POWIETRZA NA SORPCJĘ Cr(III) Proceedings of ECOpole Vol. 3, No. 1 2009 Joanna LACH 1 i Ewa OCIEPA 1 WPŁYW PROWADZENIA PROCESU MODYFIKACJI WĘGLA AKTYWNEGO WG-12 Z UDZIAŁEM CIEPŁA JOULE A I POWIETRZA NA SORPCJĘ Cr(III) EFFECT OF THE

Bardziej szczegółowo

ADSORPCJA WYBRANYCH ZANIECZYSZCZEŃ WODY I POWIETRZA NA WĘGLU AKTYWNYM WZBOGACONYM W AZOT

ADSORPCJA WYBRANYCH ZANIECZYSZCZEŃ WODY I POWIETRZA NA WĘGLU AKTYWNYM WZBOGACONYM W AZOT Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) ANTONI W. MORAWSKI, JANUSZ ZIEBRO, JACEK PRZEPIÓRSKI Politechnika Szczecińska, Instytut Technologii Chemicznej Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z CHEMII FIZYCZNEJ

ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z CHEMII FIZYCZNEJ SKRYPTY DLA SZKÓŁ WYŻSZYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA Praca zbiorowa ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z CHEMII FIZYCZNEJ DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU INŻYNIERII CHEMICZNEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA Wydanie II poprawione ŁÓDŹ 2006

Bardziej szczegółowo

KART A PRZ EDM IOTU. Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej. prof. nzw. dr hab. inż. Roman Gawroński

KART A PRZ EDM IOTU. Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej. prof. nzw. dr hab. inż. Roman Gawroński Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej KART A PRZ EDM IOTU Kod przedmiotu IC.MOS202 Nazwa przedmiotu w j. polskim Procesy oczyszczania cieczy 2 w j. angielskim Liquid Purification

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1 WPŁYW WYBRANYCH PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW Z SILNIKAMI O ZAPŁONIE ISKROWYM 1. Wprowadzenie Praca przedstawia

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SEPARACYJNE ĆWICZENIE. Temat: Problemy identyfikacji lotnych kwasów tłuszczowych przy zastosowaniu układu GC-MS (SCAN, SIM, indeksy retencji)

TECHNIKI SEPARACYJNE ĆWICZENIE. Temat: Problemy identyfikacji lotnych kwasów tłuszczowych przy zastosowaniu układu GC-MS (SCAN, SIM, indeksy retencji) TECHNIKI SEPARACYJNE ĆWICZENIE Temat: Problemy identyfikacji lotnych kwasów tłuszczowych przy zastosowaniu układu GC-MS (SCAN, SIM, indeksy retencji) Prowadzący: mgr inż. Anna Banel 1 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

FIZYKOCHEMICZNE METODY ANALIZY W CHEMII ŚRODOWISKA

FIZYKOCHEMICZNE METODY ANALIZY W CHEMII ŚRODOWISKA FIZYKOCHEMICZNE METODY ANALIZY W CHEMII ŚRODOWISKA CZĘŚĆ II ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z OCHRONY WÓD I GLEB PRACA ZBIOROWA pod redakcją Przemysława Kosobuckiego i Bogusława Buszewskiego Toruń 2016 Autorami

Bardziej szczegółowo

Rozwój technologii oczyszczania wody z użyciem pylistego węgla aktywnego w Polsce

Rozwój technologii oczyszczania wody z użyciem pylistego węgla aktywnego w Polsce Inżynieria i Ochrona Środowiska 2016, 19(2), 265-275 p-issn 1505-3695 Engineering and Protection of Environment e-issn 2391-7253 is.pcz.pl/124/index/czasopismo_inzynieria_i_ochrona_rodowiska.html DOI:

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE METOD OCENY STOPNIA ZUŻYCIA WĘGLA AKTYWNEGO STOSOWANEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY

PORÓWNANIE METOD OCENY STOPNIA ZUŻYCIA WĘGLA AKTYWNEGO STOSOWANEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) STANISŁAW BINIAK Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, ul. Gagarina 7, 87-100 Toruń MACIEJ PAKUŁA Akademia Marynarki Wojennej, Wydział

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 984 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 10 września 2012 r. Nazwa i adres AB 984 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WYKREŚLANIE KRZYWYCH PRZEBIEGU CHLOROWANIA DLA WODY ZAWIERAJĄCEJ AZOT AMONOWY. 1. WPROWADZENIE Chlor i niektóre jego związki po wprowadzeniu do wody działają silnie

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM

USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM DOROTA KULIKOWSKA, PIOTR SUŁEK USUWANIE ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ODCIEKÓW SKŁADOWISKOWYCH METODĄ ADSORPCJI NA PYLISTYM WĘGLU AKTYWNYM CZĘŚĆ II. KINETYKA ADSORPCJI REMOVAL OF ORGANIC LEACHATE POLLUTANTS

Bardziej szczegółowo

Dokonania Młodych Naukowców - Nr 3

Dokonania Młodych Naukowców - Nr 3 www.creativetime.pl 1 Dokonania Młodych Naukowców Redaktorzy Wydania: Marcin Kuczera, Krzysztof Piech Projekt graficzny okładki: Marcin Kuczera Skład tekstów i korekty: Krzysztof Piech, Ilona Kuczera,

Bardziej szczegółowo

Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek. cieków w Cukrowni Cerekiew. Cerekiew S.A.

Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek. cieków w Cukrowni Cerekiew. Cerekiew S.A. Budowa i eksploatacja oczyszczalni ściek cieków w Cukrowni Cerekiew Cerekiew S.A. Spis treści Część ogólna, Charakterystyka techniczna obiektów, Etapy budowy, Przeprowadzenie rozruchu wstępnego, Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

72 Adsorpcja barwników z roztworów wodnych na popiołach

72 Adsorpcja barwników z roztworów wodnych na popiołach ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1173-1184 72 Adsorpcja barwników z roztworów wodnych na popiołach Urszula Filipkowska,

Bardziej szczegółowo

BADANIA PILOTOWE JAKO METODA DOBORU WĘGLA AKTYWNEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY

BADANIA PILOTOWE JAKO METODA DOBORU WĘGLA AKTYWNEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) WOJCIECH BALCERZAK, BARTOSZ ŁUSZCZEK Politechnika Krakowska, Instytut Zaopatrzenia w Wodę i Ochrony Środowiska ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków BADANIA

Bardziej szczegółowo

4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP

4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP 4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP Opracował: Krzysztof Kaczmarski I. WPROWADZENIE W chromatografii adsorpcyjnej rozdzielanie mieszanin jest uwarunkowane różnym powinowactwem adsorpcyjnym składników

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

BADANIA FIZYKOCHEMICZNE SFERYCZNYCH MATERIAŁÓW WĘGLOWYCH PREPAROWANYCH NA BAZIE ŻYWIC JONOWYMIENNYCH

BADANIA FIZYKOCHEMICZNE SFERYCZNYCH MATERIAŁÓW WĘGLOWYCH PREPAROWANYCH NA BAZIE ŻYWIC JONOWYMIENNYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) MAREK WIŚNIEWSKI, GERHARD RYCHLICKI, AGNIESZKA PACHOLCZYK PIOTR A. GAUDEN, ARTUR P. TERZYK Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, Katedra

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. pl. Starynkiewicza 5, 02-015 Warszawa

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. pl. Starynkiewicza 5, 02-015 Warszawa Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) RENATA KULĄGOWSKA, ELŻBIETA SKONECKA Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. pl. Starynkiewicza 5, 02-015 Warszawa

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH (OZNACZANIE ANIONOWYCH SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH).

BADANIE ZAWARTOŚCI SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH (OZNACZANIE ANIONOWYCH SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH). BADANIE ZAWARTOŚCI SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH (OZNACZANIE ANIONOWYCH SYNTETYCZNYCH ZWIĄZKÓW POWIERZCHNIOWO CZYNNYCH). Wprowadzenie: Związki powierzchniowo czynne (ZPC), zwane również

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5 ADSORPCYJNE OCZYSZCZANIE WODY I ŚCIEKÓW

ĆWICZENIE 5 ADSORPCYJNE OCZYSZCZANIE WODY I ŚCIEKÓW ĆWICZENIE 5 ADSORPCYJNE OCZYSZCZANIE WODY I ŚCIEKÓW Celem ćwiczenia jest ocena stopnia redukcji zawartości fenolu w roztworze wodnym podczas procesu adsorbcji prowadzonej przy użyciu pyłu koksowego. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

MARIUSZ DUDZIAK * USUWANIE MIKROZANIECZYSZCZEŃ ESTROGENICZNYCH W PROCESIE FOTOKATALIZY WSPOMAGANYM SORPCJĄ I NANOFILTRACJĄ

MARIUSZ DUDZIAK * USUWANIE MIKROZANIECZYSZCZEŃ ESTROGENICZNYCH W PROCESIE FOTOKATALIZY WSPOMAGANYM SORPCJĄ I NANOFILTRACJĄ UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 149 Nr 29 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2013 MARIUSZ DUDZIAK * USUWANIE MIKROZANIECZYSZCZEŃ ESTROGENICZNYCH W PROCESIE FOTOKATALIZY WSPOMAGANYM SORPCJĄ I NANOFILTRACJĄ

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII Test przeznaczony jest dla uczniów szkół średnich. Zadania zawarte w teście obejmują obszerny zakres wiadomości z chemii, które ujęte są w podstawach programowych. Większa część

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ

Beata Mendak fakultety z chemii II tura PYTANIA Z KLASY PIERWSZEJ Beata Mendak fakultety z chemii II tura Test rozwiązywany na zajęciach wymaga powtórzenia stężenia procentowego i rozpuszczalności. Podaję również pytania do naszej zaplanowanej wcześniej MEGA POWTÓRKI

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW

WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KAROLINA KĘDZIORA 1 JUSTYNA PIASEK 1 JUSTYNA SZEREMENT 1 ALEKSANDRA KWIECIEŃ 1 JOLANTA CIEŚLA 1 1 INSTYTUT AGROFIZYKI IM. BOHDANA DOBRZAŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody Projekt Leonardo da Vinci Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3b Zmiękczanie wody Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3 Zmiękczanie wody 1 Treść Twardość

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych Rzeszów, 25 sierpnia, 2015 r. RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych Praca Pani mgr inż. Jolanty Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na

Bardziej szczegółowo

wykorzystania adsorpcji na pylistym węglu aktywnym do usuwania rozpuszczonych substancji organicznych z wody

wykorzystania adsorpcji na pylistym węglu aktywnym do usuwania rozpuszczonych substancji organicznych z wody OCHRONA ŚRODOWISKA Vol. 31 2009 Nr 2 Małgorzata Szlachta, Wojciech Adamski Wykorzystanie adsorpcji na pylistym węglu aktywnym do usuwania rozpuszczonych substancji organicznych z wody Adsorpcja, jako zjawisko

Bardziej szczegółowo

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl.

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. 36/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. STUDNICKI

Bardziej szczegółowo

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia:

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia: II. ODŻELAZIANIE LITERATURA 1. Akty prawne: Aktualne rozporządzenie dotyczące jakości wody do picia i na potrzeby gospodarcze. 2. Chojnacki A.: Technologia wody i ścieków. PWN, Warszawa 1972. 3. Hermanowicz

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla aktywnego i nadtlenku wodoru w oczyszczaniu ścieków przemysłowych

Wykorzystanie węgla aktywnego i nadtlenku wodoru w oczyszczaniu ścieków przemysłowych Inżynieria i Ochrona Środowiska 2011, t. 14, nr 2, s. 181-189 Lidia DĄBEK, Ewa OZIMINA, Anna PICHETA-OLEŚ Politechnika Świętokrzyska, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Inżynierii i Ochrony

Bardziej szczegółowo