BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH ZE STALI DP

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH ZE STALI DP"

Transkrypt

1 42 Prace IMŻ 2 (2011) Ryszard MOLENDA, Roman KUZIAK Instytut Metalurgii Żelaza BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH ZE STALI DP W artykule przedstawiono wyniki symulacji procesu ciągłego wyżarzania taśm ze stali DP zrealizowanej za pomocą systemu Gleeble 3800.Wyznaczono właściwości mechaniczne oraz zbadano strukturę stali po przeprowadzonych eksperymentach. Proces ciągłego wyżarzania zrealizowany zgodnie z wariantami polegającymi na hartowaniu bezpośrednio z temperatur zakresu międzykrytycznego doprowadził do wytworzenia w stali struktury ferrytycznomartenzytycznej z niewielkim udziałem bainitu. Właściwości mechaniczne taśm w zalezności od warunków zastosowanej obróbki cieplnej są następujące: R m MPa, R e(0,2) MPa, A %, n (wykładnik umocnienia) 0,14 0,24%. Realizacja ciągłego wyżarzania taśm ze stali DP zgodnie z wariantem CAG pozwoliła na uzyskanie stabilnych właściwości mechanicznych w szerokim zakresie temperatur wyżarzania międzykrytycznego. Słowa kluczowe: stal DP, wyżarzanie ciągłe, właściwości mechaniczne, system Gleeble EXAMINATION OF THE IMPACT OF TEMPERATURE PROFILE PARAMETERS FOR CONTINUOUS ANNEALING PROCESS ON MECHANICAL PROPERTIES OF THIN PLATES OF DP STEEL The article presents results of DP steel strip continuous annealing simulation conducted by means of Gleeble 3800 system. Mechanical properties were determined and steel structure was examined following the realized experiments. Continuous annealing realized according to options consisting in tempering directly from temperatures of intercritical range led to formation of ferrite martensite steel structure with a minor share of bainite. Mechanical properties of strips following the said procedure are the following: R m MPa, R e(0,2) MPa, A %, n %. Realization of continuous annealing of DP steel strips in line with CAG option made it possible to obtain stable mechanical properties in wide range of intercritical annealing temperatures. Key words: DP steel, continuous annealing, mechanical properties, Gleeble system 1. CEL BADAŃ Celem badań było przeprowadzenie symulacji fizycznej procesu ciągłego wyżarzania blach ze stali DP. Zaprojektowano i przeprowadzono szereg wariantów wyżarzania ciągłego zimnowalcowanych blach ze stali DP za pomocą symulatora Gleeble 3800 w połączeniu z badaniami struktury i właściwości mechanicznych. Uzyskane wyniki umożliwią dobór optymalnych pod względem zużycia energii parametrów prowadzenia procesu w warunkach przemysłowych oraz zapewnią produkcję blach o odpowiednich właściwościach mechanicznych. 2. MATERIAŁ DO BADAŃ Podstawowym materiałem badań była walcowana na zimno w warunkach przemysłowych blacha o grubości 1,2 mm, o składzie chemicznym podanym w tablicy 1, oznaczona symbolem DP1. Z arkuszy blach wykonano próbki o wymiarach ,2 mm, na których przeprowadzono zaprojektowane eksperymenty ciągłego wyżarzania. W celu przeprowadzenia badań dylatometrycznych, dodatkowo wykonano wytop laboratoryjny stali oznaczonej symbolem DP2 o składzie chemicznym przedstawionym również w tablicy 1. Wlewek stali Tablica 1. Składy chemiczne badanych stali typu DP Table 1. Chemical composition of the examined DP steels Symbol Zawartość pierwiastków; % mas. C Mn Si P S Cr Mo V B DP1 0,13 1,38 0,25 0,016 0,006 0,25 0,087 0,004 0,001 DP2 0,12 1,42 0,19 0,014 0,009 0,27 0,075 0,

2 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego DP2 przekuto na gorąco na pręty o średnicy 12 mm, z których następnie wykonano próbki dylatometryczne o wymiarach φ4 7 mm oraz próbki cylindryczne o wymiarach φ10 12 mm, na których przeprowadzono doświadczenia mające na celu opracowanie wstępnych warunków nagrzewania i chłodzenia dla wytwarzania struktury ferrytyczno-martenzytycznej. Rys. 1. Schemat ideowy układu doświadczalnego w symulatorze Gleeble 3800 do badania procesu ciągłego wyżarzania taśm ze stali DP Fig. 1. Schematic diagram of experimental system in Gleeble 3800 simulator for examination of DP steel strips continuous annealing process 3. SYMULACJA FIZYCZNA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO BLACH CIENKICH ZE STALI DP Na podstawie wyników badań dylatometrycznych i badań nad obróbką cieplną opracowano szereg różnych wariantów wyżarzania ciągłego blach ze stali DP. W oparciu o zaprojektowane profile temperaturowe zrealizowano następujący program badań: przeprowadzono symulację ciągłego wyżarzania badanych blach za pomocą symulatora Gleeble; wyznaczono właściwości mechaniczne próbek stali po różnych wariantach wyżarzania ciągłego; przeprowadzono badania struktury stali za pomocą mikroskopu świetlnego oraz elektronowego mikroskopu skaningowego. Symulację procesu ciągłego wyżarzania taśm ze stali DP1 przeprowadzono z wykorzystaniem symulatora Gleeble Schemat ideowy doświadczalnego układu pomiarowego przedstawiono na rys. 1. Proces ciągłego wyżarzania próbek ze stali DP realizowano według trzech wariantów, które oznaczono następującymi symbolami: H(1,2), H(1,2)G, CAG. Na rys. 2. przedstawiono schematycznie profile termiczne zrealizowane w trakcie przeprowadzonych symulacji dla wariantów H(1,2). Cyfry 1 i 2 oznaczają różne szybkości chłodzenia. Przebieg wyżarzania ciągłego realizowanego według wariantu H(1,2)G przedstawiono schematycznie na rys. 3. Próbki ze stali DP nagrzewano w symulatorze Gleeble od temperatury otoczenia To do temperatury T1 ze stałą szybkością 3 C/s. Wartość temperatury T1 wynosiła Tz 10 C, gdzie Tz jest temperaturą piku cyklu termicznego. W przedziale temperatur T1 Tz szybkość nagrzewania była zmniejszona do wartości 0,25 C/s. Po nagrzaniu próbki do temperatury Tz, chłodzono ją do temperatury otoczenia z szybkością wynoszącą 50 C/s dla wariantu H1 i 90 C/s dla wariantu H2. Warianty H1G i H2G uwzględniają obróbkę cieplną przeprowadzoną zgodnie z wariatami H1 i H2 oraz dodatkowo zabieg cieplny, który odwzorowuje warunki Rys. 2. Profil temperaturowy dla symulacji wyżarzania ciągłego według wariantu H(1,2) Fig. 2. Temperature profile for continuous annealing simulation according to option H(1,2)

3 44 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) Rys. 3. Profil temperaturowy dla symulacji wyżarzania ciągłego według wariantu H(1,2)G Fig. 3. Temperature profile for continuous annealing simulation according to option H(1,2)G Rys. 4. Profil temperaturowy dla symulacji wyżarzania ciągłego według wariantu CAG Fig. 4. Temperature profile for continuous annealing simulation according to CAG option procesu cynkowania ogniowego. Nieco bardziej złożony charakter ma wariant wyżarzania oznaczony symbolem CAG, którego przebieg przedstawiono na rys. 4. Proces wyżarzania ciągłego blach realizowany według tego wariantu różni się zasadniczo od wariantów H1G i H2G tym, że chłodzenie próbki z temperatury Tz do temperatury 320 C przeprowadzono w czterech kolejnych etapach. Bardzo ważny dla kształtowania mikrostruktury i właściwości mechanicznych taśm jest etap chłodzenia od temperatury 700 do 350 C, który zrealizowano ze średnią szybkością wynoszącą 40 C/s. W zakresie temperatur przemiany martenzytycznej, tj. w przedziale C, szybkość chłodzenia zmniejszono do wartości 0,6 C/s. Symulację procesu cynkowania ogniowego w omawianym wariancie przeprowadzono podobnie jak w wariantach H1G i H2G, z tą jed- nak różnicą, że rozpoczyna się ona przy temperaturze 320ºC. 4. WYNIKI BADAŃ 4.1. WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURA BLACHY ZIMNOWALCOWANEJ W STANIE WYJŚCIOWYM Blachy taśmowe do symulacji wyżarzania ciągłego uzyskano w wyniki przewalcowania na zimno blach gorącowalcowanych. Warunki chłodzenia po walcowaniu na gorąco dobrano tak, aby w blachach uzyskać strukturę ferrytyczno-perlityczną. Zimnowalcowane blachy ze stali DP charakteryzują się wysoką wytrzymałością,

4 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego co jest efektem umocnienia odkształceniowego, i niską ciągliwością. Na przykład próbka ze stali DP1 wykazuje następujące właściwości mechaniczne: R e0,2 = 926 MPa, R m = 1019 MPa, A50 = 2,7%, n = 0,07. Strukturę tej blachy (rys. 5). tworzą silnie wydłużone w wyniku odkształcenia ziarna ferrytu z koloniami perlitu. Granice między koloniami perlitu a osnową ferrytu nie podlegają dekohezji w wyniku odkształcenia próbki, natomiast występuje silne odkształcenie płytek cementytu (rys. 5b) KINETYKA REKRYSTALIZACJI FERRYTU W STALI DP Kinetykę rekrystalizacji ferrytu zachodzącą podczas ciągłego wyżarzania stali DP wyznaczono w oparciu o pomiar twardości metodą Vickersa na standartowych próbkach stosowanych w symulatorze Gleeble. Wyżarzanie próbek przeprowadzono przy temperaturach w zakresie C. Kinetykę rekrystalizacji wyznaczono z zależności: H0 - HT FZR = H 0 - H ZR gdzie: FZR udział frakcji zrekrystalizowanej HO twardość próbki w stanie wyjściowym HT twardość próbki po wyżarzaniu w temperaturze T HZR twardość próbki zrekrystalizowanej Na rys. 6 przedstawiono przebieg krzywej rekrystalizacji ferrytu w stali DP w funkcji temperatury ciągłego wyżarzania. Przeprowadzone badania metalograficzne wyżarzanych w sposób ciągły próbek ze stali DP1 pozwoliły na obserwację procesu rekrystalizacji ferrytu oraz roza) b) Rys. 5. Struktura zimnowalcowanej blachy ze stali DP Fig. 5. Structure of cold rolled DP steel plate Rys. 6. Kinetyka rekrystalizacji ferrytu w trakcie ciągłego wyżarzania stali DP1 Fig. 6. Ferrite recrystallization kinetics during continuous annealing of DP1 steel

5 46 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) a) puszczania płytek cementytu w perlicie. Przy temperaturze wyżarzania równej 610 C w strukturze stali DP zabserwowano początkowe etapy rekrystalizacji (rys. 7a) oraz proces rozpuszczania płytek cementytu w perlicie, a także ich koagulację (rys. 7b,c). Wyżarzanie stali w temperaturze 690 C prowadzi do zrekrystalizowania około 90% objętości próbki. Wewnątrz zrekrystalizowanych ziaren, na ich granicach oraz w punktach potrójnych występują sferyczne cząstki cementytu (rys. 8). Podobne obrazy struktury uzyskano po wyżarzaniu stali w temperaturze 700 C (rys. 9a,b) WYNIKI BADAŃ DYLATOMETRYCZNYCH W oparciu o przeprowadzone badania z wykorzystaniem dylatometru Bähr określono punkty przełomowe A c1 i A c3 oraz zbadano przemianę wyjściowej mikrostruktury blach w austenit, przy szybkości nagrzewania wynoszącej 3 C/s.Wyznaczone temperatury charaktery- b) a) c) b) Rys. 7. Struktura stali DP po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1; T = 610 C Fig.7. Structure of DP steel following annealing according to option H1; T= 610 C Rys. 8. Struktura stali DP po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1; T = 690 C Fig. 8. Structure of DP steel following annealing according to option H1; T= 690 C

6 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego a) b) Rys. 9. Struktura stali DP po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1; T = 700 C Fig. 9. Structure of DP steel following annealing according to option H1; T= 700 C styczne wynoszą odpowiednio: A c1 = 740 C i A c3 = 881 C. Zmiany udziału austenitu w trakcie nagrzewania stali przedstawiono na rys. 10. Na rysunku tym przedstawiono również wyniki obliczeń równowagowych z wykorzystaniem programu ThermoCalc. Stwierdzono rozbieżność między wynikami badań dylatometrycznych, a wynikami obliczeń za pomocą programu ThermoCalc. Wyniki badań dylatometrycznych wskazują, że początkowo w przedziale temperatur C przemiana zachodzi wolno, natomiast znaczący wzrost szybkości przemiany struktury wyjściowej obserwuje się powyżej temperatury 775 C (rys. 10). Jak wiadomo przemiana ferrytu w austenit w stalach o wyjściowej strukturze ferrytyczno-perlitycznej zachodzi w dwu etapach. W etapie pierwszym zachodzi rozpuszczanie perlitu w ferrycie, który następnie bardzo szybko przemienia się w austenit. Pewne cechy pierwszego etapu przemiany, które będą przedmiotem odrębnego opracowania, powodują, że może on zachodzić bez zmiany objętości próbki. Z tego powodu, nie ujawnia się on na krzywej dylatacyjnej WYNIKI BADAŃ WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH BLACH TAŚMOWYCH ZE STALI DP PO WYŻARZANIU CIĄGŁYM ZREALIZOWANYM WG WARIANTÓW H1 ORAZ H2 Wariant H1 wyżarzania ciągłego polegał na nagrzewaniu próbek stali od temperatury otoczenia do temperatur zawartych w przedziale A c1 A c3, mianowicie do temperatury Tz równej odpowiednio : 755, 765, 790, 815, 840 i 865 C. Stosowano dwie szybkości nagrzewania: w początkowym etapie od temperatury otoczenia do temperatury (Tz 10 C) szybkość wynosiła 3 C/s Rys. 10. Przemiana wyjściowej struktury w austenit podczas nagrzewania próbki ze stali DP1 z szybkością 3 C/s Fig. 10. Transformation of initial structure into austenite during DP1 steel sample heating with the rate of 3 C/s

7 48 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) oraz w końcowym etapie nagrzewania, do temperatury Tz z szybkością równą 0,25 C/s. Po nagrzaniu próbek do temperatury Tz chłodzono je za pomocą mgły wodno-powietrznej ze średnią szybkością wynoszącą 50 C/s. Wyniki pomiarów właściwości mechanicznych blach wyżarzanych według wariantu H1 przedstawiono na rys. 11. Przedstawione wyniki wskazują wyraźnie, że w miarę wzrostu temperatury wyżarzania rośnie zarówno umowna granica plastyczności R e0,2 jak również wytrzymałość na rozciąganie Rm. Nagrzewanie badanej stali w zakresie międzykrytycznym prowadzi do częściowej przemiany α + P γ. Udział austenitu rośnie z temperaturą wyżarzania (rys. 10). W trakcie szybkiego chłodzenia struktury składającej się z ferrytu i austenitu następuje przemiana γ α. Efektem końcowym przeprowadzonej obróbki cieplnej jest utworzenie struktury ferrytyczno-martenzytycznej. Wytrzymałość na rozciąganie stali DP zależy liniowo od udziału martenzytu w ich strukturze, który z kolei zależy od wyjściowego udziału austenitu, a zatem od temperatury wyżarzania międzykrytycznego. Po wyżarzaniu stali w temperaturze 755 C granica plastyczności i wytrzymałość na rozciąganie wynoszą, odpowiednio, 325 i 745 MPa. W miarę wzrostu temperatury wyżarzania stwierdza się liniowy wzrost obu tych wielkości, które po zasto- Rys. 11. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H1 Fig. 11. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, tensile strength and plastic yield following simulation of continuous annealing according to option H1 Rys. 12. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wydłużeniem całkowitym A50 oraz wykładnikiem umocnienia n po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H1 Fig. 12. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, total elongation A50 and strengthening exponent n following simulation of continuous annealing according to option H1

8 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego sowaniu temperatury wyżarzania 840 C osiągają wartości, odpowiednio, 423 i 793 MPa. Po wyżarzaniu stali DP w przedziale temperatur C obserwuje się korzystną relację między umowną granicą plastyczności a wytrzymałością na rozciąganie, mianowicie, iloraz R e0,2 /R m mieści się w przedziale 0,43 0,53, co korzystnie wpływa na umocnienie stali w procesie kształtowania na zimno. Zależności między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego a wydłużeniem całkowitym A 50 oraz wykładnikiem umocnienia n przedstawiono na rys. 12. Wydłużenie całkowite próbek DP1 po wyżarzaniu w przedziale temperatur C wynosi około 20%. Wzrost temperatury wyżarzania do 865 C, powoduje spadek A 50 do wartości 16,8%. Wartości wykładnika umocnienia n stali wyżarzanej w temperaturze 755 C wynosi 0,24 i zmniejsza się w miarę wzrostu temperatury wyżarzania, osiągając przy temperaturze 840 C wartość 0,19. Wariant wyżarzania ciągłego H2 różni się od wariantu H1 głównie tym, że chłodzenie próbki od temperatury zadanej Tz realizowano ze średnią szybkością wynoszącą 90 C/s. Wyniki pomiarów właściwości mechanicznych blach wyżarzanych według wariantu H2 przedstawiono na rys. 13. Wyniki przedstawione na rysunku 13 wskazują, że w miarę wzrostu temperatury wyżarzania stali DP ro- Rys. 13. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H2 Fig. 13. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, tensile strength and plastic yield following simulation of continuous annealing according to H2 option Rys. 14. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wydłużeniem całkowitym A50 oraz wykładnikiem umocnienia n po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H2 Fig. 14. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, total elongation A50 and strengthening exponent n following simulation of continuous annealing according to option H2

9 50 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) śnie zarówno umowna granica plastyczności R e0,2, jak również wytrzymałość na rozciąganie R m. Po wyżarzaniu stali w temperaturze 765 C, granica plastyczności i wytrzymałość na rozciąganie wynoszą, odpowiednio, 407 i 832 MPa. W miarę wzrostu temperatury wyżarzania stwierdza się w przybliżeniu liniowy wzrost obu tych wielkości i przy temperaturze wyżarzania wynoszącej 890 C wartości granicy plastyczności i wytrzymałości na rozciąganie wynoszą, odpowiednio, 697 i 1015 MPa. Przy wyżarzaniu stali DP1 w przedziale temperatur C wartość ilorazu R e0,2 /R m mieści się w przedziale 0,49 0,56. Zależności między temperaturą wyżarzania w wariancie H2, a wydłużeniem całkowitym A 50 oraz wykładnikiem umocnienia n przedstawiono na rys. 14. Wykładnik umocnienia n dla próbki ze stali DP1 wyżarzanej zgodnie z wariantem H2, w przedziale temperatur C mieści się w przedziale 0,19 0,14. Wartość wydłużenia całkowitego, A 50, próbki przy temperaturze wyżarzania 765 C wynosi 12% i spada ze wzrostem temperatury wyżarzania osiągając 7% przy temperaturze 890 C WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STALI DP1 PO WYŻARZANIU CIĄGŁYM ZREALIZOWANYM WG WARIANTU H1G I H2G Wariant H1G składa się z dwu etapów wyżarzania; z opisanego powyżej etapu H1 oraz następującego po nim etapu G, który stanowi obróbkę cieplną, której Rys. 15. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H1G Fig. 15. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, tensile strength and plastic yield following simulation of continuous annealing according to H1G option Rys. 16. Względne obniżenie wytrzymałości na rozciąganie w funkcji temperatury wyżarzania próbek DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zrealizowanej wg wariantu H1G Fig. 16. Relative reduction in tensile strength as a function of DP1 samples annealing temperature following simulation of continuous annealing according to H1G option

10 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego przebieg czasowo-temperaturowy odpowiada procesowi cynkowania ogniowego blach cienkich. Na rys. 15 przedstawiono zależności między umowną granicą plastyczności i wytrzymałością na rozciąganie próbek DP1 a temperaturą wyżarzania ciągłego zrealizowanego według wariantu H1G. Jak oczekiwano w miarę wzrostu temperatury wyżarzania następował wzrost granicy plastyczności i wytrzymałości na rozciąganie próbek. Zaobserwowano, że poziom wytrzymałości na rozciąganie próbek DP1 po wyżarzaniu przeprowadzonym według wariantu H1G jest niższy o kilkanaście procent w stosunku do wartości, jakie uzyskiwała taśma po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1 (rys. 16). Równocześnie zaobserwowano wyraźny przyrost umownej granicy plastyczności badanej stali w stosunku do wartości, jaką uzyskała stal po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1 co przedstawiono na rys. 17. Przyrost granicy plastyczności próbek wynosił 28 45% w odniesieniu do wartości, jakie uzyskano po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1. Wartość wydłużenia całkowitego, A 50, nieznacznie spada w miarę wzrostu temperatury wyżarzania międzykrytycznego, rys.18. Wartość ta zmienia się w przedziale 21,8 17%, odpowiednio, przy temperaturach wyżarzania wynoszących 755 i 840 C. Wartość wykładnika umocnienia n zmienia się w przedziale 0,13 0,19 i jest nieznacznie niższa od wartości, które uzyskały próbki po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H1. Rys. 17. Względny wzrost granicy plastyczności próbek stali DP po symulacji wyżarzania ciągłego zrealizowanego wg wariantu H1G Fig. 17. Relative increase in plastic yield of DP steel samples following simulation of continuous annealing according to H1G option Rys. 18. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego próbek DP1 a wydłużeniem całkowitym A50 oraz wykładnikiem umocnienia n po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H1G Fig. 18. Relation between DP1 samples intercritical annealing temperature, total elongation A50 and strengthening exponent n following simulation of continuous annealing according to option H1G

11 52 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) Zaobserwowano również, że wartości ilorazu R e /R m dla próbek DP1 po obróbce cieplnej według wariantu H1G wykazują nieznaczne wahania i zawierają się w przedziale 0,72 0,79. Należy stwierdzić, że takie relacje między umowną granicą plastyczności a wytrzymałością w przypadku stali DP są niekorzystne. Na rys. 19 przedstawiono zależności między umowną granicą plastyczności i wytrzymałością na rozciąganie stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zrealizowanej wg wariantu H2G. Zaobserwowano, że wytrzymałość na rozciąganie próbek stali DP po symulacji wyżarzania, przeprowadzonej według wariantu H2G jest niższa o około 15% w porównaniu do wartości, jakie uzyskiwała taśma po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H2 (rys. 20.) Stwierdzono natomiast wyraźny wzrost granicy plastyczności badanej stali po zastosowanej obróbce, co przedstawiono na rys. 21. Przyrost granicy plastyczności próbek DP1 wynosił 18 39% w stosunku do wartości, jakie uzyskano po wyżarzaniu próbki zgodnie z wariantem H2. Zmierzone wartości wydłużeń całkowitych, A 50, są stosunkowo niewielkie i wyraźnie zmniejszają się w miarę wzrostu temperatury wyżarzania. Wartości wydłużenia, A 50, mieszczą się w przedziale 12 7% po zastosowaniu temperatur, odpowiednio, 765 i 890 C. Wartości wykładnika umocnienia n mieszczą się w przedziale 0,13 0,09 i są wyraźnie niższe od wartości, które uzyskała próbka po wyżarzaniu zgodnie z wariantem H2. Rys. 19. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem H2G Fig. 19. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, tensile strength and plastic yield following simulation of continuous annealing according to H2G option Rys. 20. Względny spadek wytrzymałości na rozciąganie taśm ze stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zrealizowanego wg wariantu H2G Fig. 20. Relative reduction in tensile strength of DP1 steel strips following simulation of continuous annealing according to H2G option

12 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego Rys. 21. Względny wzrost granicy plastyczności stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zrealizowanej wg wariantu H2G Fig. 21. Relative increase in plastic yield of DP1 steel following simulation of continuous annealing according to H2G option 4.6.WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STALI DP1 PO SYMULACJACH WYŻARZANIA CIĄGŁEGO ZREALIZOWANYCH WG WARIANTU CAG We wstępnym etapie badawczym procesu ciągłego wyżarzania blach ze stali DP1 realizowanym zgodnie z wariantem CAG zastosowano temperatury znajdujące się w pobliżu punktu przełomowego Ac1 a konkretnie: 700, 725 i 750 C. Miało to na celu z jednej strony poznanie zmian zachodzących w strukturze stali oraz określenie w jakim stopniu te zmiany wpływają na jej właściwości mechaniczne. Wyniki badań właściwości mechanicznych blach wyżarzanych zgodnie z wariantem CAG przedstawiono na rys. 22 i 23. Na podstawie wyników z prób wytrzymałościowych blach cienkich ze stali DP1 wyżarzanych przy temperaturach: 700, 725 i 750 C stwierdzono, że wytrzymałość na rozciąganie nieznacznie wzrasta w miarę wzrostu temperatury i osiąga wartości wynoszące odpowiednio Rys. 22. Zależność między temperaturą wyżarzania stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po wyżarzaniu ciągłym przeprowadzonym zgodnie z wariantem CAG Fig. 22. Relation between DP1 steel annealing temperature, tensile strength and plastic yield following continuous annealing according to CAG option

13 54 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) Rys. 23. Zależność między temperaturą wyżarzania stali DP1 a wydłużeniem całkowitym A50 oraz wykładnikiem umocnienia n po wyżarzaniu ciągłym przeprowadzonym zgodnie z wariantem CAG Fig. 23. Relation between DP1 steel annealing temperature, total elongation A50 and strengthening exponent n following continuous annealing according to option CAG 511, 525 i 535 MPa. Granica plastyczności zmniejsza się w miarę wzrostu temperatury wyżarzania i osiąga wartości wynoszące: 448, 384 i 325 MPa. Wyniki pomiarów właściwości mechanicznych blach wyżarzanych według wariantu CAG w zakresie temperatur międzykrytycznych przedstawiono na rys. 24. Na podstawie wyników badań właściwości wytrzymałościowych próbek DP1, po symulacjach wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantem CAG, stwierdzono, że wytrzymałość na rozciąganie nieznacznie wzrasta i osiąga wartości wynoszące odpowiednio MPa w przedziale temperatur wyżarzania międzykry- Rys. 24. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wytrzymałością na rozciąganie i granicą plastyczności po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem CAG Fig. 24. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, tensile strength and plastic yield following simulation of continuous annealing according to CAG option

14 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego Rys. 25. Zależność między temperaturą wyżarzania międzykrytycznego stali DP1 a wydłużeniem całkowitym A50 oraz wykładnikiem umocnienia n po symulacji wyżarzania ciągłego przeprowadzonej zgodnie z wariantem CAG Fig. 25. Relation between DP1 steel intercritical annealing temperature, total elongation A50 and strengthening exponent n following simulation of continuous annealing according to CAG option tycznego C. Granica plastyczności wykazuje nieznaczne oscylacje wokół wartości około 310 MPa. Stwierdzono korzystną dla formowania blach relację między granicą plastyczności a wytrzymałością na rozciąganie taśm wyżarzanych według wariantu CAG. Wartość R e0,2 /R m jest niska i mieści się w przedziale 0,47 0,49. Wydłużenie całkowite A 50 badanych próbek jest wysokie i mieści się w przedziale 28 23%. Podobnie wysokie wartości uzyskuje wykładniki umocnienia n, którego wartość mieści się w przedziale 0,21 0,23 (rys. 25). Należy podkreślić, wyżarzanie blach cienkich ze stali DP1 zgodnie z wariantem CAG spowodowało uzyskanie stabilnych właściwości mechanicznych i plastycznych w szerokim zakresie temperatur zawierających się w przedziale C STRUKTURA BLACH CIENKICH PO SYMULACJACH WYŻARZANIA CIĄGŁEGO WYKONANYCH ZGODNIE Z WARIANTAMI H1 I H2 Po symulacji wyżarzania ciągłego blachy cienkie ze stali DP1 charakteryzują się strukturą ferrytycznomartenzytyczną z niewielkim udziałem bainitu (rys. 26; 27 i 28). a) b) Rys. 26. Struktura stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantem H1. Temperatura wyżarzania międzykrytycznego wynosiła 790 C Fig. 26. Structure of DP1 steel following continuous annealing simulation according to H1 option. Temperature of intercritical annealing was 790 C

15 56 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) a) b) Rys. 27. Struktura stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantem H1. Temperatura wyżarzania międzykrytycznego wynosiła 815 C Fig. 27. Structure of DP1 steel following continuous annealing simulation according to H1 option. Temperature of intercritical annealing was 815 C gdzie: C cał zawartość węgla w stali C M stężenie węgla w martenzycie V M ułamek objętości martenzytu C F stężenie węgla w ferrycie V F ułamek objętości ferrytu Ponieważ stężenie węgla w ferrycie w temperaturze 20 C wynosi 0,008%, to wartość iloczynu C F V F jest na tyle niska, że można ją pominąć i wówczas stężenie węgla w martenzycie można wyliczyć z równ. (2): Ccal CM = (2) VM Udział martenzytu w badanej stali po symulacjach wyżarzania ciągłego realizowanych zgodnie z wariantami H1 i H2 zależy od temperatury wyżarzania i od szybkości chłodzenia. Wytrzymałość na rozciąganie stali DP1 rośnie liniowo ze wzrostem udziału fazy (rys. 29). Rys. 28. Struktura stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantem H2. Temperatura wyżarzania międzykrytycznego wynosiła 815 C Fig. 28. Structure of DP1 steel following continuous annealing simulation according to H2 option. Temperature of intercritical annealing was 815 C Z obrazów mikrostruktury wynika, że brak jest wyraźnej substruktury wysp martenzytycznych w próbkach po symulacjach wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantami H1 i H2, przy temperaturach niższych od 815 C. Wskazuje to na wysoką zawartość węgla w austenicie przed przemianą. Po zastosowaniu temperatur wyżarzania wyższych od 815 C w obszarach martenzytu obserwuje się listwy (rys. 28). Zatem, można wnosić, że zróżnicowanie morfologii martenzytu związane jest z różną zawartością węgla w tej fazie. Średnie stężenie węgla w martenzycie można obliczyć na podstawie następującego bilansu: C cał. = C M V M + C F V F (1) 3.8. STRUKTURA BLACH CIENKICH PO SYMULACJACH WYŻARZANIA CIĄGŁEGO WYKONANYCH ZGODNIE Z WARIANTAMI CAG W strukturze blach wyżarzanych przy temperaturach niższych od temperatury punktu przełomowego A c1, a konkretnie 700 C stwierdza się jedynie postęp w przebiegu rekrystalizacji ferrytu oraz koagulację wydzieleń cementytu (rys. 30 a,b). Wzrost temperatury wyżarzania do 725 C powoduje zakończenie rekrystalizacji ferrytu (rys. 31a,b). Na tych samych rysunkach widoczne są skoagulowane cząstki cementytu zlokalizowane zarówno wewnątrz ziaren ferrytu, jak również po ich granicach. Wyżarzanie stali DP1 w temperaturze 750 C zgodnie z wariantem CAG prowadzi do wytworzenia struktury ferrytyczno martenzytycznej z niewielkim udziałem bainitu (rys. 32a). Stwierdzono, że w pewnych obszarach struktury występują nierozpuszczone cząstki cementytu (rys. 32b).

16 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego Rys. 29. Zależność między wytrzymałością na rozciąganie (R m ) próbek DP1 a zawartością martenzytu w ich strukturze Fig. 29. Relation between tensile strength (R m ) of DP1 samples and the content of martensite in their structure Próbki ze stali DP1 wyżarzane zgodnie z wariantem CAG charakteryzują się stabilnymi właściwościami mechanicznymi w szerokim zakresie temperatur wyżarzania międzykrytycznego, to jest od 760 do 840 C. Podobnie, właściwości plastyczne próbek po tej obróbce cieplnej są stosunkowo wysokie i stabilne (A 50 ~ 25%; n ~ 0,22). Takie właściwości stali DP1 po wyżarzaniu ciągłym przeprowadzonym według wariantu CAG zapewnia wielofazowa struktura stali, która składa się z ferrytu jako fazy głównej oraz wysp martenzytycznobainitycznych (rys. 33a,b). W obszarach martenzytycznych występuje martenzyt listwowy (rys. 33a). 5. PODSUMOWANIE Przeprowadzono symulacje wyżarzania ciągłego blach cienkich ze stali DP za pomocą symulatora Gleeble Zastosowane profile termiczne odpowiadały trzem wariantom tego procesu. Dwa pierwsze warianty polegały na grzaniu próbek blachy do temperatur z zakresu międzykrytycznego ( C), a następnie szybkim chłodzeniu do temperatury otoczenia. Szybkość chłodzenia próbek w wariancie H1 wynosiła 50 C/s a w wariancie H2 90 C/s. W wyniku przeprowadzonych doświadczeń wyżarzania ciągłego uzyskano blachy o strukturze ferrytyczno-martenzytycznej z niewielkim udziałem bainitu. Udział martenzytu w próbkach zależy od temperatury wyżarzania międzykrytycznego oraz od szybkości chłodzenia. Właściwości mechaniczne taśm ze stali DP wyżarzanych zgodnie z wariantem H1 i H2 są następujące: R m : MPa R e0,2 : MPa A 50 : 7 20% a) b) Rys. 30. Struktura stali DP1 po wyzarzaniu ciągłym zgodnie z wariantem CAG. Temperatura wyżarzania = 700 C Fig. 30. Structure of DP1 steel following continuous annealing according to CAG option. Annealing temperature = 700 C

17 58 Ryszard Molenda, Roman Kuziak Prace IMŻ 2 (2011) a) b) Rys. 31. Struktura stali DP1 po wyżarzaniu ciągłym zgodnie z wariantem CAG. Temperatura wyżarzania = 725 C Fig. 31. Structure of DP1 steel following continuous annealing according to CAG option. Annealing temperature = 725 C a) b) Rys. 32. Struktura stali DP1 po wyżarzaniu ciągłym zgodnie z wariantem CAG. Temperatura wyżarzania = 750 C Fig. 32. Structure of DP1 steel following continuous annealing according to CAG option. Annealing temperature = 750 C a) b) Rys. 33. Struktura stali DP1 po symulacji wyżarzania ciągłego zgodnie z wariantem CAG. Temp. wyżarz. międzykryt. 790 C Fig. 33. Structure of DP1 steel following continuous annealing according to CAG option. Intercritical annealing temp. 790 C

18 Prace IMŻ 2 (2011) Badanie wpływu parametrów profilu temperaturowego n: 0,14 0,24 Zastosowanie obróbki cieplnej symulującej proces cynkowania ogniowego blach obrobionych uprzednio według wariantu H1 i H2 spowodowało kilkunastoprocentowy spadek wytrzymałości na rozciąganie i znaczący przyrost umownej granicy plastyczności wynoszący 20 45%. Realizacja procesu symulacji ciągłego wyżarzania taśm ze stali DP1 zgodnie z wariantem CAG pozwoliła na uzyskanie stabilnych właściwości mechanicznych w szerokim przedziale temperatur wyżarzania międzykrytycznego: C. Uzyskano następujące właściwości mechaniczne taśm po przeprowadzonych symulacjach: R m : MPa R e0,2 : MPa A 50 : 23 28% n: 0,21 0,23 Należy podkreślić, że zastosowany wariant wyżarzania ciągłego spowodował uzyskanie korzystnych z technologicznego punktu widzenia relacji między granicą plastyczności a wytrzymałością na rozciąganie taśm z badanej stali. Wyznaczona wartość ilorazu R e /R m jest niska i mieści się w przedziale 0,47 0,49. Recenzent: prof. dr hab. Józef Paduch

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Wykład 8 Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Nagrzewanie stopów żelaza powyżej temperatury 723 O C powoduje rozpoczęcie przemiany perlitu w austenit

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ 2 Prace IMŻ 2 (2012) Krzysztof RADWAŃSKI, Jerzy WIEDERMANN Instytut Metalurgii Żelaza Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno Baildon Sp. z o.o. Jarosław GAZDOWICZ Instytut Metalurgii Żelaza WPŁYW

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA NA ZIMNO I OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ TAŚM PRZEZNACZONYCH NA PIŁY TAŚMOWE

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA NA ZIMNO I OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ TAŚM PRZEZNACZONYCH NA PIŁY TAŚMOWE 22 Prace IMŻ 1 (2013) Jerzy WIEDERMANN, Krzysztof RADWAŃSKI Instytut Metalurgii Żelaza Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno Baildon Sp. z o.o. Jarosław GAZDOWICZ Instytut Metalurgii Żelaza WPŁYW

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 7 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. I. Wyżarzanie OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. I. Wyżarzanie Przemiany przy nagrzewaniu i powolnym chłodzeniu stali A 3 A cm A 1 Przykład nagrzewania stali eutektoidalnej (~0,8 % C) Po przekroczeniu temperatury A 1

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP

WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP KRZYSZTOF MIERNIK, RAFAŁ BOGUCKI, STANISŁAW PYTEL WPŁYW TEMPERATURY HARTOWANIA NA MIKROSTRUKTURĘ I WŁASNOŚCI MECHANICZNE STALI DP EFFECT OF HARDENING TEMPERATURE ON MICROSTRUCTURE AND MECHANICAL PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 (21) Numer zgłoszenia: 331212 ( 13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1997 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego WPŁYW CHŁODZENIA NA PRZEMIANY AUSTENITU Ar 3, Ar cm, Ar 1 temperatury przy chłodzeniu, niższe od równowagowych A 3, A cm, A 1 A

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE PODSTAW PRZEMYSŁOWEJ TECHNOLOGII WYTWARZANIA BLACH ZE STALI KONSTRUKCYJNEJ WIELOFAZOWEJ Z ZASTOSOWANIEM METODY PÓŁPRZEMYSŁOWEJ SYMULACJI

OPRACOWANIE PODSTAW PRZEMYSŁOWEJ TECHNOLOGII WYTWARZANIA BLACH ZE STALI KONSTRUKCYJNEJ WIELOFAZOWEJ Z ZASTOSOWANIEM METODY PÓŁPRZEMYSŁOWEJ SYMULACJI 146 Prace IMŻ 1 (2012) Artur ŻAK, Valeriy PIDVYSOTS KYY, Dariusz WOŹNIAK, Rafał PALUS Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica OPRACOWANIE PODSTAW PRZEMYSŁOWEJ TECHNOLOGII WYTWARZANIA BLACH ZE STALI

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ 73/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali OBRÓBKA CIEPLNA Obróbka cieplna stali Powstawanie austenitu podczas nagrzewania Ujednorodnianie austenitu Zmiany wielkości ziarna Przemiany w stali podczas chłodzenia Martenzytyczna Bainityczna Perlityczna

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MIKROSTRUKTURY NA WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI NOWOCZESNYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH AHSS

WPŁYW MIKROSTRUKTURY NA WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI NOWOCZESNYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH AHSS 19 Władysław ZALECKI, Andrzej WROŻYNA, Zdzisław ŁAPCZYŃSKI, Ryszard MOLENDA WPŁYW MIKROSTRUKTURY NA WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI NOWOCZESNYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH AHSS Głównym celem pracy było zbadanie wpływu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3.

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE Definicja obróbki cieplnej Dziedzina

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali

Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Wykład 2 Technologia wyżarzania stali dr hab. inż. Jerzy Łabanowski, prof.nadzw. PG Kierunek studiów: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Fizyczne modelowanie walcowania normalizującego blach grubych ze stali S355J2G3

Fizyczne modelowanie walcowania normalizującego blach grubych ze stali S355J2G3 S. 296 Hutnik Wiadomości hutniczen nr 6 Dr inż. JAROSŁAW markowski UKD 621.771.23.001.57:669-153:669-12: Dr inż. MARCIN KNAPIŃSKI, 669-413:669.14.018.298.3:669.017 Dr inż. BARTOSZ KOCZURKIEWICZ Dr inż.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODPORNOŚĆ KOROZYJNĄ STALI MARTENZYTYCZNEJ X5CrNiCuNb16-4

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODPORNOŚĆ KOROZYJNĄ STALI MARTENZYTYCZNEJ X5CrNiCuNb16-4 2-2010 PROBLEMY EKSPLOATACJI 93 Jerzy BIELANIK, Bogdan KOŁODZIEJ Politechnika Warszawska WBMiP w Płocku WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODPORNOŚĆ KOROZYJNĄ STALI MARTENZYTYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PRZEMIAN FAZOWYCH W PROCESIE WYŻARZANIA BLACH ZE STALI DP Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMÓW THERMOCALC I DICTRA

MODELOWANIE PRZEMIAN FAZOWYCH W PROCESIE WYŻARZANIA BLACH ZE STALI DP Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMÓW THERMOCALC I DICTRA Prace IMŻ 3 (2011) 7 Roman KUZIAK, Ryszard MOLENDA, Krzysztof RADWAŃSKI Instytut Metalurgii Żelaza MODELOWANIE PRZEMIAN FAZOWYCH W PROCESIE WYŻARZANIA BLACH ZE STALI DP Z WYKORZYSTANIEM PROGRAMÓW THERMOCALC

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO 43/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO T. SZYKOWNY 1, K.CIECHACKI

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA

MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA MIKROSKOPIA METALOGRAFICZNA WYKŁAD 3 Stopy żelazo - węgiel dr inż. Michał Szociński Spis zagadnień Ogólna charakterystyka żelaza Alotropowe odmiany żelaza Układ równowagi fazowej Fe Fe 3 C Przemiany podczas

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej 7. Podsumowanie Praca wykazała, że mechanizm i kinetyka wydzielania w miedzi tytanowej typu CuTi4, jest bardzo złożona

Bardziej szczegółowo

Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco

Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco BIULETYN WAT VOL. LVII, NR 3, 2008 Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco JERZY STĘPIEŃ, JAN MATERNIAK*, ZDZISŁAW KACZMAREK**, DARIUSZ SZAŁATA** Instytut

Bardziej szczegółowo

HUTNICTWO I ODLEWNICTWO

HUTNICTWO I ODLEWNICTWO Technologie wytwarzania blach cienkich ze stali wielofazowych AHSS dla motoryzacji DR HAB. INŻ. Adam Grajcar, PROF. POL. ŚL., INSTYTUT MATERIAŁÓW INŻYNIERSKICH I BIOMEDYCZNYCH WYDZIAŁU MECHANICZNEGO TECHNOLOGICZNEGO

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA. opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz

OBRÓBKA CIEPLNA. opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz OBRÓBKA CIEPLNA opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz Schemat wykresu układu równowagi fazowej żelazo-węgiel i żelazo-cementyt t, ºC Fe 6,67 Fe 3 C stężenie masowe, C [%] C żelazo cementyt (Fe - Fe 3

Bardziej szczegółowo

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6.1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rodzajami obróbki cieplno plastycznej i ich wpływem na własności metali. 6.2. Wprowadzenie Obróbką cieplno-plastyczną, zwaną potocznie

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane stale wysokowytrzymałe dla przemysłu motoryzacyjnego - geneza, cykl wytwarzania, właściwości mechaniczne i użytkowe. R.

Zaawansowane stale wysokowytrzymałe dla przemysłu motoryzacyjnego - geneza, cykl wytwarzania, właściwości mechaniczne i użytkowe. R. Zaawansowane stale wysokowytrzymałe dla przemysłu motoryzacyjnego - geneza, cykl wytwarzania, właściwości mechaniczne i użytkowe R.Kuziak W prezentacji wykorzystano materiały: 1. Politechnika Śląska dr

Bardziej szczegółowo

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11

Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, Spis treści. Wstęp 11 Inżynieria materiałowa : stal / Marek Blicharski. wyd. 2 zm. i rozsz. - 1 dodr. (PWN). Warszawa, 2017 Spis treści Wstęp 11 1. Wytwarzanie stali 13 1.1. Wstęp 13 1.2. Wsad do wielkiego pieca 15 1.3. Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

Roman KUZIAK, Ryszard MOLENDA, Piotr GŁOWACKI. Instytut Metalurgii Żelaza

Roman KUZIAK, Ryszard MOLENDA, Piotr GŁOWACKI. Instytut Metalurgii Żelaza 2 Prace IMŻ 4 (2014) Roman KUZIAK, Ryszard MOLENDA, Piotr GŁOWACKI Instytut Metalurgii Żelaza PÓŁPRZEMYSŁOWA INSTALACJA DO PRZYŚPIESZONEGO, KONTROLOWANEGO CHŁODZENIA STALOWYCH WYROBÓW KSZTAŁTOWYCH DLA

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SUPER CIENKICH TAŚM ZE STALI ODPORNYCH NA KOROZJĘ WYTWARZANYCH W PROCESIE WALCOWANIA NA ZIMNO

STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SUPER CIENKICH TAŚM ZE STALI ODPORNYCH NA KOROZJĘ WYTWARZANYCH W PROCESIE WALCOWANIA NA ZIMNO Prace IMŻ 4 (2012) 27 Krzysztof RADWAŃSKI, Jerzy WIEDERMANN Instytut Metalurgii Żelaza Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno-Baildon Sp. z o.o. Jarosław GAZDOWICZ Instytut Metalurgii Żelaza STRUKTURA

Bardziej szczegółowo

Jarosław MARCISZ, Bogdan GARBARZ, Mariusz ADAMCZYK. Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica

Jarosław MARCISZ, Bogdan GARBARZ, Mariusz ADAMCZYK. Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica 138 Prace IMŻ 1 (2012) Jarosław MARCISZ, Bogdan GARBARZ, Mariusz ADAMCZYK Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica OPRACOWANIE PODSTAW PRZEMYSŁOWEJ TECHNOLOGII WYTWARZANIA WYROBÓW ZE STALI KONSTRUKCYJNEJ

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 5 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Alchemia S.A. Oddział Walcownia Rur Andrzej, ul. Lubliniecka 12, Zawadzkie

ZAPYTANIE OFERTOWE. Alchemia S.A. Oddział Walcownia Rur Andrzej, ul. Lubliniecka 12, Zawadzkie Zawadzkie, 29.05.2017 ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy: Przeprowadzenia procedury wyboru najkorzystniejszej oferty w związku z planowaną realizacją Projektu w ramach Poddziałania 1.1.1 Badania przemysłowe i

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE 59/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI 76/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

Taśma amunicyjna do 30 mm naboju podstawy technologii produkcji

Taśma amunicyjna do 30 mm naboju podstawy technologii produkcji PROBLEMY MECHATRONIKI. UZBROJENIE, LOTNICTWO, INŻYNIERIA BEZPIECZEŃSTWA ISSN 2081 5891 2 (2), 2010, 73-80 Taśma amunicyjna do 30 mm naboju podstawy technologii produkcji Zdzisław KACZMAREK 1, Jan MATERNIAK

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM W artykule określono wpływ odkształcenia

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE SYMULACJE PROCESU KONTROLOWANEGO WALCOWANIA PRĘTÓW Z EKSPERYMENTALNEJ SUPERDROBNOZIARNISTEJ STALI KONSTRUKCYJNEJ

FIZYCZNE SYMULACJE PROCESU KONTROLOWANEGO WALCOWANIA PRĘTÓW Z EKSPERYMENTALNEJ SUPERDROBNOZIARNISTEJ STALI KONSTRUKCYJNEJ 78 Prace IMŻ 1 (2010) Marcin KNAPIŃSKI, Henryk DYJA, Marcin KWAPISZ Politechnika Częstochowska FIZYCZNE SYMULACJE PROCESU KONTROLOWANEGO WALCOWANIA PRĘTÓW Z EKSPERYMENTALNEJ SUPERDROBNOZIARNISTEJ STALI

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA

WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA 23/15 Archives of Foundry, Year 2005, Volume 5, 15 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2005, Rocznik 5, Nr 15 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA J. KILARSKI

Bardziej szczegółowo

Józef GAWOR, Dariusz WOŹNIAK, Władysław ZALECKI. Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica

Józef GAWOR, Dariusz WOŹNIAK, Władysław ZALECKI. Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica 168 Prace IMŻ 1 (2010) ózef GAWOR, Dariusz WOŹNIAK, Władysław ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica KSZTAŁTOWANIE MIKROSTRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI BLACH GRUBYCH ZE STALI KONSTRUKCYNE Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MTERIŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przedmiot: Podstawy Nauki o Materiałach I i II, Materiały Konstrukcyjne, Współczesne Materiały

Bardziej szczegółowo

5. Wyniki badań i ich omówienie

5. Wyniki badań i ich omówienie Strukturalne i mechaniczne czynniki umocnienia i rekrystalizacji stali z mikrododatkami odkształcanych plastycznie na gorąco 5. Wyniki badań i ich omówienie 5.1. Wyniki badań procesu wysokotemperaturowego

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Stal BÖHLER W360 ISOBLOC jest stalą narzędziową na matryce i stemple do kucia na zimno i na gorąco. Stal ta może mieć szerokie zastosowanie, gdzie wymagane są wysoka

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA CIĄGŁEGO WYŻARZANIA BLACH CIENKICH

TECHNOLOGIA CIĄGŁEGO WYŻARZANIA BLACH CIENKICH Prace IMŻ 3 (2011) 1 Roman KUZIAK Instytut Metalurgii Żelaza TECHNOLOGIA CIĄGŁEGO WYŻARZANIA BLACH CIENKICH W artykule przedstawiono podstawowe informacje dotyczące technologicznych podstaw procesu ciągłego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Hartowność. Próba Jominy`ego Łódź 2010 WSTĘP TEORETYCZNY Pojęcie hartowności

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIK JAKOŚCI ODLEWÓW ZE STOPU Al-Si

WSKAŹNIK JAKOŚCI ODLEWÓW ZE STOPU Al-Si 48/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WSKAŹNIK JAKOŚCI ODLEWÓW ZE STOPU Al-Si A. W. ORŁOWICZ 1, M. MRÓZ 2 Zakład

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

METALOZNAWCZE PODSTAWY KSZTAŁTOWANIA STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI BLACH ZE STALI DP W PROCESIE CIĄGŁEGO WYŻARZANIA

METALOZNAWCZE PODSTAWY KSZTAŁTOWANIA STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI BLACH ZE STALI DP W PROCESIE CIĄGŁEGO WYŻARZANIA 29 Ryszard MOLENDA, Roman KUZIAK Instytut Metalurgii Żelaza METALOZNAWCZE PODSTAWY KSZTAŁTOWANIA STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI BLACH ZE STALI DP W PROCESIE CIĄGŁEGO WYŻARZANIA W artykule przeprowadzono analizę

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie mikrostruktury niskowęglowej stali typu TRIP podczas wyżarzania w zakresie temperatur krytycznych

Kształtowanie mikrostruktury niskowęglowej stali typu TRIP podczas wyżarzania w zakresie temperatur krytycznych ADAM KOKOSZA Kształtowanie mikrostruktury niskowęglowej stali typu TRIP podczas wyżarzania w zakresie temperatur krytycznych WPROWADZENIE Nieskomplikowana mikrostruktura, prosty i tani skład chemiczny,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali

Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali S t r o n a 1 Przedmiot: Badanie własności mechanicznych materiałów Autor opracowania: dr inż. Magdalena Rozmus-Górnikowska Ćwiczenie nr 2 Temat: Umocnienie wydzieleniowe stopu Al z Cu + umocnienie stali

Bardziej szczegółowo

27/36 BADANIE PROCESÓW ODPUSZCZANIA STALI SW7.M PO HARTOWANIU LASEROWYM

27/36 BADANIE PROCESÓW ODPUSZCZANIA STALI SW7.M PO HARTOWANIU LASEROWYM 27/36 Solidificatin o f Metais and Alloys,no.27. 1996 Krzepniecie Metali i Stopów, Nr 27, 1996 P AN - Oddział Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIE PROCESÓW ODPUSZCZANIA STALI SW7.M PO HARTOWANIU LASEROWYM

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 HARTOWNOŚĆ STALI. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wprowadzenie

Ćwiczenie 6 HARTOWNOŚĆ STALI. 1. Cel ćwiczenia. 2. Wprowadzenie Ćwiczenie 6 HARTOWNOŚĆ STALI 1. Cel ćwiczenia Ćwiczenie ma na celu zaznajomienie studentów ze metodami wyznaczania hartowności stali, a w szczególności z metodą obliczeniową. W ramach ćwiczenia studenci

Bardziej szczegółowo

KOROZYJNO - EROZYJNE ZACHOWANIE STALIWA Cr-Ni W ŚRODOWISKU SOLANKI

KOROZYJNO - EROZYJNE ZACHOWANIE STALIWA Cr-Ni W ŚRODOWISKU SOLANKI Barbara KALANDYK 1, Anna RAKOWSKA 2 WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH ODDZIAŁ KRAKOWSKI STOP XXXII KONFERENCJA NAUKOWA z okazji Ogólnopolskiego Dnia Odlewnika 2009 Kraków, 12 grudnia 2009 r. KOROZYJNO - EROZYJNE

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

TWARDOŚĆ, UDARNOŚĆ I ZUŻYCIE EROZYJNE STALIWA CHROMOWEGO

TWARDOŚĆ, UDARNOŚĆ I ZUŻYCIE EROZYJNE STALIWA CHROMOWEGO 24/2 Archives of Foundry, Year 200, Volume, (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 200, Rocznik, Nr (2/2) PAN Katowice PL ISSN 642-5308 TWARDOŚĆ, UDARNOŚĆ I ZUŻYCIE EROZYJNE STALIWA CHROMOWEGO J. KILARSKI, A.

Bardziej szczegółowo

KINETYKA WYDZIELANIA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI STALI MARAGING PO KRÓTKOTRWAŁYM STARZENIU

KINETYKA WYDZIELANIA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI STALI MARAGING PO KRÓTKOTRWAŁYM STARZENIU 18 Prace IMŻ 4 (2012) Jarosław MARCISZ, Bogdan GARBARZ, Mariusz ADAMCZYK, Jerzy STĘPIEŃ Instytut Metalurgii Żelaza KINETYKA WYDZIELANIA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI STALI MARAGING PO KRÓTKOTRWAŁYM STARZENIU W pracy

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW 16/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW ORŁOWICZ Władysław, OPIEKUN Zenon

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PROCESÓW ROZWOJU MIKROSTRUKTURY PODCZAS OBRÓBKI CIEPLNO PLASTYCZNEJ PRĘTÓW OKRĄGŁYCH ZE STALI S355J0

MODELOWANIE PROCESÓW ROZWOJU MIKROSTRUKTURY PODCZAS OBRÓBKI CIEPLNO PLASTYCZNEJ PRĘTÓW OKRĄGŁYCH ZE STALI S355J0 1 MODELOWANIE PROCESÓW ROZWOJU MIKROSTRUKTURY PODCZAS OBRÓBKI CIEPLNO PLASTYCZNEJ PRĘTÓW OKRĄGŁYCH ZE STALI S355J0 Grzegorz Stradomski Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii Procesowej, Materiałowej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA Instytut Inżynierii Materiałowej Stale narzędziowe do pracy na zimno CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze składem chemicznym, mikrostrukturą, właściwościami mechanicznymi

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA HARTOWANIE I ODPUSZCZANIE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. WPŁYW CHŁODZENIA NA PRZEMIANY AUSTENITU

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Umocnienie odkształceniowe, roztworowe i przez rozdrobnienie ziarna

Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Umocnienie odkształceniowe, roztworowe i przez rozdrobnienie ziarna Przedmiot: Badanie własności mechanicznych materiałów Wykładowca: dr inż. Łukasz Cieniek Autor opracowania: dr inż. Łukasz Cieniek Ćwiczenie nr 3 Statyczna próba jednoosiowego rozciągania. Czas przewidywany

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

ZMĘCZENIE CIEPLNE STALIWA CHROMOWEGO I CHROMOWO-NIKLOWEGO

ZMĘCZENIE CIEPLNE STALIWA CHROMOWEGO I CHROMOWO-NIKLOWEGO 23/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZMĘCZENIE CIEPLNE STALIWA CHROMOWEGO I CHROMOWO-NIKLOWEGO J.

Bardziej szczegółowo

Adam PŁACHTA, Dariusz KUC, Grzegorz NIEWIELSKI. Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii, Katowice

Adam PŁACHTA, Dariusz KUC, Grzegorz NIEWIELSKI. Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii, Katowice 76 Prace IMŻ 1 (2012) Adam PŁACHTA, Dariusz KUC, Grzegorz NIEWIELSKI Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii, Katowice OPRACOWANIE CHARAKTERYSTYK TECHNOLOGICZNEJ PLASTYCZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU 35/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Wpływ parametrów obróbki cieplno plastycznej na mikrostrukturę. i wybrane własności spiekanej stali Fe-0,85Mo-0,65Si-1,4C

ROZPRAWA DOKTORSKA. Wpływ parametrów obróbki cieplno plastycznej na mikrostrukturę. i wybrane własności spiekanej stali Fe-0,85Mo-0,65Si-1,4C AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Katedra Plastycznej Przeróbki Metali ROZPRAWA DOKTORSKA Wpływ parametrów obróbki cieplno

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Krzepnięcie Metali i Stopów, Nr 26, 1996 P Ai'l - Oddział Katowice PL ISSN POCICA-FILIPOWICZ Anna, NOWAK Andrzej

Krzepnięcie Metali i Stopów, Nr 26, 1996 P Ai'l - Oddział Katowice PL ISSN POCICA-FILIPOWICZ Anna, NOWAK Andrzej 26/39 Soliditikation of Metais and Alloys, No 26, 1996 Krzepnięcie Metali i Stopów, Nr 26, 1996 P Ai'l - Oddział Katowice PL ISSN 02011-9386 WYKRESY CTPc ŻELIW A SZAREGO POCICA-FILIPOWICZ Anna, NOWAK Andrzej

Bardziej szczegółowo

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Blok nr 3 Kształtowanie właściwości mechanicznych materiałów Ćwiczenie nr KWMM 1 Temat: Obróbka

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD 54/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY 2

Bardziej szczegółowo

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11. Przebieg obróbki cieplnej prefabrykatów betonowych 1 11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11.1. Schemat obróbki cieplnej betonu i konsekwencje z niego wynikające W rozdziale 6 wskazano

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stal stopowa stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2% węgla i pierwiastki

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA GRANICY PLASTYCZNOŚCI POWYŻEJ 850 MPa

WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA GRANICY PLASTYCZNOŚCI POWYŻEJ 850 MPa 7/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WANADU I MOLIBDENU ORAZ OBRÓBKI CIEPLNEJ STALIWA Mn-Ni DLA UZYSKANIA

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE

MATERIAŁY KONSTRUKCYJNE Stal jest to stop żelaza z węglem o zawartości węgla do 2% obrobiona cieplnie i przerobiona plastycznie Stale ze względu na skład chemiczny dzielimy głównie na: Stale węglowe Stalami węglowymi nazywa się

Bardziej szczegółowo

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa 56/4 Archives of Foundry, Year 22, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 22, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 WPŁYW CIŚNIENIA SPIEKANIA NA WŁAŚCIWOŚCI KOMPOZYTU Z OSNOWĄ ALUMINIOWĄ ZBROJONEGO

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

Hartowność jako kryterium doboru stali

Hartowność jako kryterium doboru stali Hartowność jako kryterium doboru stali 1. Wstęp Od stali przeznaczonej do wyrobu części maszyn wymaga się przede wszystkim dobrych właściwości mechanicznych. Stali nie można jednak uznać za stal wysokiej

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE TEMPERATURY I ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W STOPACH Al-Si

OKREŚLENIE TEMPERATURY I ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W STOPACH Al-Si 8/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OKREŚLENIE TEMPERATURY I ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W STOPACH Al-Si F.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RODZAJU MASY OSŁANIAJĄCEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODLEWNICZE STOPU Remanium CSe

WPŁYW RODZAJU MASY OSŁANIAJĄCEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODLEWNICZE STOPU Remanium CSe WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ WPŁYW RODZAJU MASY OSŁANIAJĄCEJ NA STRUKTURĘ, WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I ODLEWNICZE STOPU Remanium

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ 61/2 Archives of Foundry, Year 21, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 21, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-58 WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ. A. KOWALSKI, A. PYTEL Instytut Odlewnictwa, ul. Zakopiańska 73, Kraków

NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ. A. KOWALSKI, A. PYTEL Instytut Odlewnictwa, ul. Zakopiańska 73, Kraków 97/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ A.

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO MIKROSKOPU ELEKTRONOWEGO (TEM)

BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO MIKROSKOPU ELEKTRONOWEGO (TEM) 81/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM

ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM 28/10 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 10 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 10 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM

Bardziej szczegółowo

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości

Normalizacja i ocena jakości metali. Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości Normalizacja i ocena jakości metali Stale spawalne o podwyższonej wytrzymałości 1 Spawalność - podstawowa własność niskostopowych stali spawalnych Spawalność jest właściwością technologiczną określającą

Bardziej szczegółowo

Korpusy startowych silników rakietowych ze stali o podwyższonej wytrzymałości

Korpusy startowych silników rakietowych ze stali o podwyższonej wytrzymałości BIULETYN WAT VOL. LVII, NR 3, 2008 Korpusy startowych silników rakietowych ze stali o podwyższonej wytrzymałości JERZY STĘPIEŃ, BOGDAN GARBARZ, MAREK BURDEK, JAROSŁAW MARCISZ, MACIEJ MOSKALEWICZ*, WOJCIECH

Bardziej szczegółowo

NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH POBRANYCH Z PŁYT EPS O RÓŻNEJ GRUBOŚCI

NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH POBRANYCH Z PŁYT EPS O RÓŻNEJ GRUBOŚCI PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK 1 (145) 2008 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (145) 2008 Zbigniew Owczarek* NAPRĘŻENIA ŚCISKAJĄCE PRZY 10% ODKSZTAŁCENIU WZGLĘDNYM PRÓBEK NORMOWYCH

Bardziej szczegółowo

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH

PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH PIERWIASTKI STOPOWE W STALACH Stal stopowa - stop żelaza z węglem, zawierający do ok. 2 % węgla i pierwiastki (dodatki stopowe) wprowadzone celowo dla nadania stali wymaganych właściwości, otrzymany w

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła

Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Wykład 9 Obróbka cieplna zwykła Rozróżniamy 3 rodzaje obróbki cieplnej: Obróbka cieplna zwykła, którą realizujemy stosując 2 parametry: t, τ Obróbka cieplno-chemiczna, którą realizujemy stosując parametry:

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ GONTARZ, ANNA DZIUBIŃSKA

ANDRZEJ GONTARZ, ANNA DZIUBIŃSKA ANDRZEJ GONTARZ, ANNA DZIUBIŃSKA Politechnika Lubelska, Katedra Komputerowego Modelowania i Technologii Obróbki Plastycznej ul. Nadbystrzycka 36, 20-618 Lublin a.gontarz@pollub.pl Własności stopu magnezu

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo