BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW"

Transkrypt

1 16/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW ORŁOWICZ Władysław, OPIEKUN Zenon Zakład Odlewnictwa i Spawalnictwa, Politechnika Rzeszowska Rzeszów, ul W. Pola 2, POLAND STRESZCZENIE W pracy przedstawiono wyniki badań materiałowych dla doboru struktury umożliwiającej wzrost trwałości głowic. Dotychczas produkowane głowice ulegały deformacji (paczeniu się) w trakcie pracy silnika spalinowego. 1. WSTĘP Dotychczas odlewy głowic wykonuje się w wilgotnych formach piaskowych ze stopu AK 51. Metal o temperaturze C rafinuje się Rafalem 1 (5x3 pastylki na 100 kg stopu) a następnie wprowadza Nukleant 2 (3 pastylki na 100 kg stopu). Po wymieszaniu i ściągnięciu tlenków zalewa się formy. Odlewy poddaje się obróbce cieplnej. Przesycanie polega na nagrzaniu z szybkością 50 0 C/h do temperatury 520 ± 5 0 C, wygrzaniu w czasie 5 godzin i chłodzeniu w wodzie o temperaturze 60 0 C. Starzenie polega na nagrzaniu z szybkością 40 0 C/h do temperatury 250 ± 5 0 C, wygrzaniu w czasie 5 godzin i następnym chłodzeniu w powietrzu. W literaturze technicznej spotyka się nieliczne informacje o technologii wykonywania głowic. W pracy [1] podaje się, że odlewnia Fiat wykonuje głowice silników ze stopu zawierającego: 6% Si, 2% Cu, 0,3% Mn z zastosowaniem kokilarki karuzelowej i rdzeni piaskowych. Szersze informacje o tym stopie podaje praca [2]. Przegląd literatury nie dał odpowiedzi na pytania dotyczące szczegółów technologii wykonywania odlewów głowic. W związku z tym producent dostarczył do badań porównawczych głowicę renomowanej firmy samochodowej. Głowica wzorcowa wykazywała różną twardość u podstawy i na powierzchni. W oparciu o to spostrzeżenie postawiono tezę, że poprzez dobór struktury a tym samym wartości współczynnika liniowej rozszerzalności cieplnej można poprawić żywotność głowicy. Dlatego celem pracy było ustalenie wartości liniowego współczynnika rozszerzalności cieplnej materiału pobranego z wybranych miejsc głowicy wzorcowej i głowicy próbnej różniących się strukturą.

2 98 2. BADANIA WŁASNE Zakres badań Badania obejmowały analizę składu chemicznego, pomiary twardości, analizę strukturalną i ocenę wartości współczynników liniowej rozszerzalności cieplnej. Pomiary twardości wykonano z zastosowaniem twardościomierza Vickersa (obciążenie 5 kg). Badania dylatometryczne wykonano z zastosowaniem dylatometru z czujnikiem indukcyjnym i komputerowym zapisem danych. Materiał do badań Odlew głowicy wzorcowej wykonany był ze stopu o składzie 8,75% Si, 0,50% Cu, 0,43% Mg, 0,13% Mn, 0,22% Fe, 0,02% Ni, 0,03% Zn, 0,02% Ti,,0,02% Sn. Z odlewu tego wycięto próbki u podstawy oraz na wysokości 40 mm i 80 mm. Odlewy próbne ze stopu AK 51 wykonano w wilgotnej formie piaskowej. Podstawę odlewów odwzorowywały ochładzalniki stalowe o grubości 30 mm. Model odlewu próbnego wykonano według rys Powierzchnia odtworzona ochładzalnikiem Rys. 1. Szkic modelu odlewu próbnego. Fig.1: Drawing of the experimental casting pattern Badania właściwości mechanicznych Wyniki pomiarów twardości głowicy wzorcowej przedstawiono na rysunku 2. Ze względu na małe grubości ścianek nie było możliwości przygotowania próbek do oceny wytrzymałości na rozciąganie. Z tych samych względów pomiary twardości wykonano z wykorzystaniem twardościomierza Vickersa. Wyniki pomiarów wytrzymałości na rozciąganie, umownej granicy plastyczności i twardości głowicy próbnej przedstawiono na rys. 3

3 99 Twardość HV 5 Miejsce pomiaru Rys.2. Wyniki pomiarów twardości głowicy wzorcowej Fig.2: Results of measurements that had been performed on the standard head Materiał Miejsce Rm, A 5, HB pomiaru MPa % bez obróbki ,5 80 cieplnej ,3 71 po obróbce ,7 82,6 cieplnej ,7 74,2 Rys. 3. Wyniki pomiarów właściwości mechanicznych odlewów próbnych. Fig.3: Results of mechanical properties measurements that had been performed on experimental casting

4 100 Badania metalograficzne Na rysunku 4 przedstawiono strukturę odlewu próbnego z obszaru odtworzonego ochładzalnikiem (p.1. rys.3) i z obszaru odległego od podstawy o 80 mm (p.2 rys.3). Rys. 4. Struktura odlewu próbnego obrobionego cieplnie ; a) z obszaru przy podstawie (odwzorowanej ochładzalnikiem), b) z obszaru odległego od podstawy o 80 mm. Faza α, eutektyka α+β. Pow. 100x. Fig.4: Structure of experimental casting after heat treatment; a) in the area near the base of the casting (imitated with a chill); b) in the area at the distance 80 mm from the base. α phase eutectic α+β. Magnification x100 Badania współczynnika liniowej rozszerzalności cieplnej Przyjęto, że głowica może się nagrzewać maksymalnie do temperatury C. Cykl nagrzewania polegał na włożeniu próbki do pieca dylatometru nagrzanego do temperatury C, wygrzaniu w czasie 2 minut i chłodzeniu w wodzie. Badania wykonano na próbkach z odlewu wzorcowego i próbnego z obszarów wykazujących najwyższe i najniższe wartości twardości. Przykładowy dylatogram po cyklu nagrzewania i chłodzenia przedstawia rys. 5. Obliczone w oparciu o badania dylatometryczne wartości współczynnika α podaje tablica 1. Tablica 1. Wartości współczynnika liniowej rozszerzalności cieplnej. Table 1: Values of linear thermal expansion coefficient, αx10-6 1/ 0 C Zakres Współczynnik liniowy rozszerzalności cieplnej, α x10-6, 1/ 0 C Temperatur, 0 C materiał z obszaru o najwyższej twardości materiał z obszaru o najniższej twardości odlew wzorcowy odlew próbny Odlew wzorcowy odlew próbny nagrzewanie od 10 0 C do C ,55 14,90 16,17 16, ,21 33,09 29,62 32, ,83 24,02 22,90 24,32 chłodzenie od 10 0 C do C ,60 18,74 22,80 18, ,97 29,30 23,00 29, ,83 24,02 22,90 24,32

5 101 Nagrzewanie chłodzenie Rys. 5. Przykładowy dylatogram po nagrzewaniu i chłodzeniu. Fig.5: Example of dilatograph after heating and cooling 3. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ W oparciu o pomiary twardości głowicy wzorcowej sądzić można, że powierzchnia dolna i boczna powierzchnia zewnętrzna odlewu odtworzone były w formie metalowej. Wewnętrzną i górną powierzchnię odtwarzać mogły rdzenie. Efektem zastosowania formy metalowej lub ochładzalników jest miejscowe zwiększenie szybkości krystalizacji. W wyniku tego w obszarach przyległych do ochładzalników uzyskuje się drobnoziarnistą strukturę odlewu. Te obszary odlewu charakteryzują się wyższymi wartościami twardości. Obróbka cieplna nie wyeliminowała tych różnic. Zakres Współczynnik liniowy rozszerzalności cieplnej, α x10-6, 1/ 0 C Temperatur, 0 C materiał z obszaru o najwyższej twardości materiał z obszaru o najniższej twardości odlew wzorcowy odlew próbny Odlew wzorcowy odlew próbny nagrzewanie od 10 0 C do C ,55 14,90 16,17 16, ,21 33,09 29,62 32, ,83 24,02 22,90 24,32 chłodzenie od 10 0 C do C ,60 18,74 22,80 18, ,97 29,30 23,00 29, ,83 24,02 22,90 24,32 Wyniki badań dylatometrycznych pozwoliły stwierdzić, że podczas nagrzewania i chłodzenia próbek obserwuje się dwa zakresy temperatury, (od 10 0 C do C i od C do C) w których wartości współczynnika liniowego rozszerzalności cieplnej α mogą się znacznie różnić. Wartości tego współczynnika dla obu stopów są najniższe dla dolnego zakresu temperatury, a najwyższe dla górnego zakresu temperatury podczas nagrzewania. Przy chłodzeniu wartości współczynnika α w górnym zakresie temperatury są niższe lub zbliżone do wartości w dolnym zakresie temperatury. Dla próbek pobranych z obu materiałów

6 102 widoczny jest wpływ struktury na wartość współczynnika α. Próbki materiału z obszarów o wyższej twardości charakteryzują się niższymi wartościami współczynnika ogólnego α, tzn. w zakresie temperatury od 10 0 C do C. Tak więc zróżnicowanie struktury w ściance odlewu wzorcowego a przez to zróżnicowane wartości współczynnika α (na wysokości odlewu a także na grubości ścianki) powoduje, że podczas nagrzewania i chłodzenia występuje złożony stan naprężeń, co może korzystnie wpływać na żywotność głowicy. 4. PODSUMOWANIE. Odlew głowicy wzorcowej (8,75% Si, 0,50% Cu, 0,43% Mg, 0,13% Mn, 0,22% Fe, 0,02% Ni, 0,03% Zn, 0,02% Ti,,0,02 % Sn) oraz odlewy próbne (AK 51) wykazują u podstawy i w górnych obszarach zróżnicowaną strukturę charakterystyczną dla różnych warunków krystalizacji. Zastosowanie obróbki cieplnej (przesycanie i starzenie) nie zlikwidowało zróżnicowania strukturalnego a tym samym różnic właściwości mechanicznych i twardości materiału głowicy próbnej. Stop użyty na głowicę wzorcową oraz na odlewy próbne wykazuje przy nagrzewaniu i chłodzeniu dwa zakresy temperaturowe współczynnika α. Podczas nagrzewania obserwuje się większe różnice wartości współczynnika α niż podczas chłodzenia. Dla obu materiałów obserwowano podobny charakter wpływu struktury na wartość współczynnika α. Materiał o strukturze charakterystycznej dla większych prędkości krystalizacji pierwotnej wykazuje niższe wartości współczynnika liniowej rozszerzalności cieplnej α. W oparciu o badania materiałowe odlewu wzorcowego i próbnego stwierdzić można, że zastosowanie stopu AK 51 przy odpowiednim dopracowaniu technologii formy zapewniającej większe szybkości krystalizacji w obszarach przy podstawie zagwarantować powinno poprawę żywotności głowicy. LITERATURA [1] Tappen W.: Jahresűbersicht Leichmetall-Sand und Kokilenguss Technologie. Giesserei, 1977, nr 18, str [2] Medana R.: Effect of impurities and metallurgical conditions on casting properties of AlSi6Cu2Mg alloy, 44 MKO, Florencja, 1977, ref. nr 12. Władysław Orłowicz Zenon Opiekun METALLURGICAL INVESTIGATION OF DIESEL ENGINE HEAD CASTINGS Summary The paper presents results of metallurgical investigations, the purpose of which was selection such a structure that should enabled to increase head durability. Up to the present diesel engine head produced undergo deformation during operation.

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków 35/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN KATOWICE PL ISSN 0208-9386 UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM

KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM 12/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KRYSTALIZACJA SILUMINU AK20 PO MODYFIKACJI FOSFOREM I SODEM Franciszek BINCZYK,

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ 73/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STALIWA GS-20Mn5 PRZEZNACZONEGO DO PRACY W OBNIŻONEJ TEMPERATURZE

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STALIWA GS-20Mn5 PRZEZNACZONEGO DO PRACY W OBNIŻONEJ TEMPERATURZE PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA Tom XLIX Rok 2009 Zeszyt 2 WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE STALIWA GS-20Mn5 PRZEZNACZONEGO DO PRACY W OBNIŻONEJ TEMPERATURZE EFFECT OF HEAT TREATMENT ON THE

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych

ATLAS STRUKTUR. Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych ATLAS STRUKTUR Ćwiczenie nr 25 Struktura i właściwości materiałów kompozytowych Rys. 1. Mikrostruktura podeutektycznego stopu aluminium-krzem AK7. Pomiędzy dendrytami roztworu stałego krzemu w aluminium

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI 76/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp

43/37 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO W PIECU INDUKCYJNO-PLAZMOWYM. l. Wstęp 43/37 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 JAKOŚĆ ŻELIW A SYNTETYCZNEGO WYTWARZANEGO

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNE STOPÓW Z UKŁADU Ni-Ta-Al-M O DUŻEJ ZAWARTOŚCI WĘGLA

WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNE STOPÓW Z UKŁADU Ni-Ta-Al-M O DUŻEJ ZAWARTOŚCI WĘGLA 3-2012 T R I B O L O G I A 21 Piotr BAŁA *, Janusz KRAWCZYK *, Marcin MADEJ * WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNE STOPÓW Z UKŁADU Ni-Ta-Al-M O DUŻEJ ZAWARTOŚCI WĘGLA THE TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF THE ALLOY FROM Ni-Ta-Al-M

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU 4-2011 T R I B O L O G I A 125 Ewa KASPRZYCKA *,**, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan TACIKOWSKI **, Jan SENATORSKI **, Dominik SMOLIŃSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA

Bardziej szczegółowo

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne

Technologia obróbki cieplnej. Grzanie i ośrodki grzejne Technologia obróbki cieplnej Grzanie i ośrodki grzejne Grzanie: nagrzewanie i wygrzewanie Dobór czasu grzania Rodzaje ośrodków grzejnych Powietrze Ośrodki gazowe Złoża fluidalne Kąpiele solne: sole chlorkowe

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika tlenkowa Rurki dylatometryczne wykonane z wysoce wydajnej ceramiki tlenkowej

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika tlenkowa Rurki dylatometryczne wykonane z wysoce wydajnej ceramiki tlenkowej FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika tlenkowa Rurki dylatometryczne wykonane z wysoce wydajnej ceramiki tlenkowej Zastosowanie: Precyzyjny pomiar zmian wymiarów próbki w funkcji temperatur Materiał: Tlenek glinu

Bardziej szczegółowo

Recenzja Pracy Doktorskiej

Recenzja Pracy Doktorskiej Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Instytut Inżynierii Materiałowej Dr hab. inż. Michał Szota, Prof. P.Cz. Częstochowa, 15.10.2014 roku Recenzja Pracy Doktorskiej

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BADANIA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Właściwości Fizyczne (gęstość, ciepło właściwe, rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW

ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (25) Nr 1/2010 Roman BOGUCKI, Adam PIETRAS, Aleksandra WĘGLOWSKA ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012 POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych Raport 326/2012 WDROŻENIE WYNIKÓW BADAŃ WYTRZYMAŁOŚCI BETONU NA ŚCISKANIE ORAZ GŁĘBOKOŚCI

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów

Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Spajanie materiałów Wykład 12 Lutowanie miękkie (SOLDERING) i twarde (BRAZING) dr inż. Dariusz Fydrych Kierunek

Bardziej szczegółowo

Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa

Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa Piny pozycjonujące i piny do zgrzewania dla przemysłu samochodowego FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa Większa perfekcja i precyzja podczas produkcji samochodu FRIALIT -DEGUSSIT ceramika tlenkowa 2 Komponenty

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Zbiornik ciśnieniowy Część I Ashby

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH 54/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ

Bardziej szczegółowo

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si 140 Solidification or Metais and Alloys Krupniecie Metali i Stop6w, 16 PL ISSN 0208-9386 Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si Mieczysław Kaczorawski Instytut Technonogii Bezwiórowych,,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA

POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Wykorzystanie pakietu MARC/MENTAT do modelowania naprężeń cieplnych Spis treści Pole temperatury Przykład

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Hartowność. Próba Jominy`ego Łódź 2010 WSTĘP TEORETYCZNY Pojęcie hartowności

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 13 ISSN 1899-3230 Rok VI Warszawa Opole 2013 Teksty publikowane w Pracach Instytutu Ceramiki

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

FABRYKA MASZYN BUDOWLANYCH "BUMAR" Sp. z o.o. Fabryka Maszyn Budowlanych ODLEWY ALUMINIOWE

FABRYKA MASZYN BUDOWLANYCH BUMAR Sp. z o.o. Fabryka Maszyn Budowlanych ODLEWY ALUMINIOWE Fabryka Maszyn Budowlanych BUMAR Sp. z o.o. ul. Fabryczna 6 73-200 CHOSZCZNO ODLEWY ALUMINIOWE 1.PIASKOWE DO 100 KG 2.KOKILOWE DO 30 KG 3.CISNIENIOWE DO 3 KG 1. Zapewniamy atesty i sprawdzenie odlewów

Bardziej szczegółowo

Pomiary twardości i mikrotwardości

Pomiary twardości i mikrotwardości Pomiary twardości i mikrotwardości 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z metodami badania twardości metali oraz nabycie umiejętności w określaniu twardości metodami Brinella, Rockwella i Vickersa.

Bardziej szczegółowo

MIKROSTRUKTURA NADSTOPÓW IN 519 PO PRZESYCANIU. W. JASIŃSKI Instytut Inżynierii Materiałowej, Politechnika Szczecińska Al. Piastów 17, 70-310 Szczecin

MIKROSTRUKTURA NADSTOPÓW IN 519 PO PRZESYCANIU. W. JASIŃSKI Instytut Inżynierii Materiałowej, Politechnika Szczecińska Al. Piastów 17, 70-310 Szczecin 26/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 MIKROSTRUKTURA NADSTOPÓW IN 519 PO PRZESYCANIU W. JASIŃSKI Instytut

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA 12/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA

WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 10/2010 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach WPŁYW GRADIENTU TEMPERATURY NA WSPÓŁCZYNNIK PRZEWODZENIA CIEPŁA Andrzej MARYNOWICZ

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020

WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020 Krzysztof Dudzik Akademia Morska w Gdyni WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020 W artykule przedstawiono wyniki badań rozkładu twardości w złączu spawanym łukowo

Bardziej szczegółowo

WSTĘP OBRÓBKA CIEPLNA KORPUSÓW TURBIN PAROWYCH PRZEPROWADZANA JEST W FAZIE PRODUKCJI ORAZ, JEŚLI ISTNIEJE TAKA POTRZEBA, PODCZAS REMONTU

WSTĘP OBRÓBKA CIEPLNA KORPUSÓW TURBIN PAROWYCH PRZEPROWADZANA JEST W FAZIE PRODUKCJI ORAZ, JEŚLI ISTNIEJE TAKA POTRZEBA, PODCZAS REMONTU TurboCare Sp. z o.o. Problemy obróbki cieplnej korpusów turbin parowych Jerzy Laska WSTĘP OBRÓBKA CIEPLNA KORPUSÓW TURBIN PAROWYCH PRZEPROWADZANA JEST W FAZIE PRODUKCJI ORAZ, JEŚLI ISTNIEJE TAKA POTRZEBA,

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA ZIMNO Jakościowe porównanie głównych własności stali Tabela daje jedynie wskazówki, by ułatwić dobór stali. Nie uwzględniono tu charakteru obciążenia narzędzia wynikającego

Bardziej szczegółowo

Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych

Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych Jacek Górka Grzegorz Miler Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych Influence of the rolling direction of the metal steel sheet with thermo-mechanical

Bardziej szczegółowo

Blachy trapezowe nośne

Blachy trapezowe nośne Blachy trapezowe nośne Tabele obciążeń T55-53-976 T85-40-1120 T130-75-930 T153-41-840 Blachy trapezowe charakteryzują się wysoką jakością, trwałością oraz różnorodnym kształtem. Technologia produkcji oraz

Bardziej szczegółowo

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe Ermeto Original Rury / Łuki rurowe R2 Parametry rur EO 1. Gatunki stali, własności mechaniczne, wykonanie Rury stalowe EO Rodzaj stali Wytrzymałość na Granica Wydłużenie przy zerwaniu rozciąganie Rm plastyczności

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SUPERTWARDE

MATERIAŁY SUPERTWARDE MATERIAŁY SUPERTWARDE Twarde i supertwarde materiały Twarde i bardzo twarde materiały są potrzebne w takich przemysłowych zastosowaniach jak szlifowanie i polerowanie, cięcie, prasowanie, synteza i badania

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów Tel.: (17) 854 47 91 Fax: (17) 854 48 32 E-mail: jansien@prz.edu.pl Projekt

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1 Data wydania: 10 października 2014 r. Nazwa i adres ARQUES

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

OCENA WYKORZYSTANIA CIEPŁA WEWNĘTRZNEGO ŁUKU ELEKTRYCZNEGO DO HARTOWANIA POWIERZCHNIOWEGO STALI

OCENA WYKORZYSTANIA CIEPŁA WEWNĘTRZNEGO ŁUKU ELEKTRYCZNEGO DO HARTOWANIA POWIERZCHNIOWEGO STALI Robert Starosta Bartosz Żurawek Akademia Morska w Gdyni OCENA WYKORZYSTANIA CIEPŁA WEWNĘTRZNEGO ŁUKU ELEKTRYCZNEGO DO HARTOWANIA POWIERZCHNIOWEGO STALI W pracy przedstawiono wyniki badań mających na celu

Bardziej szczegółowo

Andrzej WROŻYNA, Roman KUZIAK. Instytut Metalurgii Żelaza

Andrzej WROŻYNA, Roman KUZIAK. Instytut Metalurgii Żelaza Prace IMŻ 3 (2012) 17 Andrzej WROŻYNA, Roman KUZIAK Instytut Metalurgii Żelaza OPRACOWANIE TECHNOLOGII PRODUKCJI ODKUWEK DLA PRZEMYSŁU MOTORYZACYJNEGO ZE STALI WĘGLOWYCH I ŚREDNIOSTOPOWYCH Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

17. 17. Modele materiałów

17. 17. Modele materiałów 7. MODELE MATERIAŁÓW 7. 7. Modele materiałów 7.. Wprowadzenie Podstawowym modelem w mechanice jest model ośrodka ciągłego. Przyjmuje się, że materia wypełnia przestrzeń w sposób ciągły. Możliwe jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.)

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.) Prof. dr hab. Mieczysław Jurczyk Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Inżynierii Materiałowej Poznań, 2014-06-02 Recenzja rozprawy doktorskiej p. mgr inż. Sebastiana Garusa

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA II Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 26 listopada 2014 KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA Dr hab. inż. Jerzy Myalski

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ POLITECHNIKA ŁÓDZKA ul. Żeromskiego 116 90-924 Łódź KATEDRA BUDOWNICTWA BETONOWEGO NIP: 727 002 18 95 REGON: 000001583 LABORATORIUM BADAWCZE MATERIAŁÓW I KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH Al. Politechniki 6 90-924

Bardziej szczegółowo

ZMIANA WŁAŚCIWOŚCI MATERIAŁU TŁOKA Z SILUMINU EUTEKTYCZNEGO ALSI12 PO DŁUGOTRWAŁEJ PRACY SILNIKA

ZMIANA WŁAŚCIWOŚCI MATERIAŁU TŁOKA Z SILUMINU EUTEKTYCZNEGO ALSI12 PO DŁUGOTRWAŁEJ PRACY SILNIKA ZMIANA WŁAŚCIWOŚCI MATERIAŁU TŁOKA Z SILUMINU EUTEKTYCZNEGO ALSI12 PO DŁUGOTRWAŁEJ PRACY SILNIKA Dr inż. Jacek MICHALSKI W artykule przedstawiono mikrostrukturę, wydłużenie trwałe, twardość oraz wymiary

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW PRÓBA UDARNOŚCI METALI Opracował: Dr inż. Grzegorz Nowak Gliwice

Bardziej szczegółowo

Q = 0,005xDxB. Q - ilość smaru [g] D - średnica zewnętrzna łożyska [mm] B - szerokość łożyska [mm]

Q = 0,005xDxB. Q - ilość smaru [g] D - średnica zewnętrzna łożyska [mm] B - szerokość łożyska [mm] 4. SMAROWANIE ŁOŻYSK Właściwe smarowanie łożysk ma bezpośredni wpływ na trwałość łożysk. Smar tworzy nośną warstewkę smarową pomiędzy elementem tocznym a pierścieniem łożyska która zapobiega bezpośredniemu

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLISH CENTRE FOR ACCREDITATION :A Sygnatariusz EA MLA EA MLA Signatory CERTYFIKAT AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO ACCREDITATION CERTIFICATE OF TESTING LABORATORY Nr AB

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Mechanika i Budowa Maszyn Grupa M2 Semestr V Metoda Elementów Skończonych prowadzący: dr hab. T. Stręk, prof. nadzw. wykonawcy: Grzegorz Geisler

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Władysław Zielecki, prof. PRz Rzeszów 18.01.2015 r. Katedra Technologii Maszyn i Inżynierii Produkcji Politechnika Rzeszowska RECENZJA

dr hab. inż. Władysław Zielecki, prof. PRz Rzeszów 18.01.2015 r. Katedra Technologii Maszyn i Inżynierii Produkcji Politechnika Rzeszowska RECENZJA dr hab. inż. Władysław Zielecki, prof. PRz Rzeszów 18.01.2015 r. Katedra Technologii Maszyn i Inżynierii Produkcji Politechnika Rzeszowska RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr inż. Jakuba Szabelskiego nt.

Bardziej szczegółowo

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup.

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup. TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY www.terplastics.com www.tergroup.com TEREZ HT HT2 HTE Substytucja metalu w wysokich temperaturach

Bardziej szczegółowo

FREZOWANIE POWIERZCHNII NAPAWANYCH LASEROWO. Streszczenie MILLING OF LASER-HARDFACED SURFACES. Abstract

FREZOWANIE POWIERZCHNII NAPAWANYCH LASEROWO. Streszczenie MILLING OF LASER-HARDFACED SURFACES. Abstract DOI: 10.17814/mechanik.2015.8-9.441 Mgr inż. Marta WIJAS, dr inż. Łukasz NOWAKOWSKI (Politechnika Świętokrzyska): FREZOWANIE POWIERZCHNII NAPAWANYCH LASEROWO Streszczenie Praca przedstawia wyniki badań

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja i obróbka tworzyw sztucznych

Dystrybucja i obróbka tworzyw sztucznych Dystrybucja i obróbka tworzyw sztucznych WYPOSAŻENIE CENTRUM: 3-osiowy, bramowy ploter przemysłowy CNC typ BPF 1731, powierzchnia robocza XYZ 1700 x 3100 x 300 mm, wrzeciono HSD o mocy 9 kw z automatyczną

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA

PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA 19/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PNEUMATYCZNE WPROWADZANIE FeCr DO CIEKŁEGO ŻELIWA J. JEZIERSKI

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ 168/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA NARZĘDZIA FORMUJĄCE

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA NARZĘDZIA FORMUJĄCE FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA NARZĘDZIA FORMUJĄCE Zastosowanie: Wyoblanie metali Materiał: Tlenek cyrkonu FRIALIT FZM i azotek krzemu FRIALIT GP 79 Formowanie metali może być wykonywane wieloma

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem

Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem AGNIESZKA SKOCZYLAS Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem 1. Wprowadzenie Nagniatanie jest jedną z metod obróbki wykończeniowej polegającą na wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA METOD FREZOWANIA HSM, HPC ORAZ FREZOWANIA KONWENCJONALNEGO WYSOKOKRZEMOWYCH STOPÓW ALUMINIUM

ANALIZA PORÓWNAWCZA METOD FREZOWANIA HSM, HPC ORAZ FREZOWANIA KONWENCJONALNEGO WYSOKOKRZEMOWYCH STOPÓW ALUMINIUM Paweł Pieśko, Ireneusz Zagórski 1) ANALIZA PORÓWNAWCZA METOD FREZOWANIA HSM, HPC ORAZ FREZOWANIA KONWENCJONALNEGO WYSOKOKRZEMOWYCH STOPÓW ALUMINIUM Streszczenie: W artykule porównano wyniki obróbki wysokokrzemowych

Bardziej szczegółowo

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Pomiary wilgotności /. Pomiar wilgotności powietrza psychrometrem Augusta 1. 2. 3. Rys. 1. Psychrometr

Bardziej szczegółowo

PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA TRANSACTIONS OF FOUNDRY RESEARCH INSTITUTE

PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA TRANSACTIONS OF FOUNDRY RESEARCH INSTITUTE PRACE ISTTUTU ODLEWICTWA TRASACTIOS OF FOUDR RESEARCH ISTITUTE Volume LIV ear 2014 umber 3 2014 Instytut Odlewnictwa. All rights reserved. DOI: 10.7356/iod.2014.11 Kształtowanie mikrostruktury i właściwości

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4.

Metoda Elementów Skończonych. Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Politechnika Poznańska Metoda Elementów Skończonych Projekt: COMSOL Multiphysics 3.4. Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Wykonali: Widerowski Karol Wysocki Jacek Wydział: Budowa Maszyn i Zarządzania Kierunek:

Bardziej szczegółowo

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 33/32 Solidiiikation of Metllls and Alloys, No. 33, 1997 1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 KONCEPCJA STEROWANIA PROCESEM MECHANICZNEJ REGENERACJI OSNOWY

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE

WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE 1-2013 PROBLEMY EKSPLOATACJI 127 Kazimierz BOLANOWSKI Politechnika Świętokrzyska, Kielce WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE Słowa kluczowe Staliwo Hadfielda,

Bardziej szczegółowo

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych

4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4. Wyniki bada uzupełniaj cych własno ci stali szybkotn cych 4.1. Wyniki bada twardo ci Pomiarów twardo ci stali w skali C Rockwella dokonano na przekroju próbek poddanych uprzednio badaniu współczynnika

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

NOWA GENERACJA OPROGRAMOWANIA WSPOMAGAJĄCEGO PROJEKTOWANIE PROCESÓW ODLEWNICZYCH

NOWA GENERACJA OPROGRAMOWANIA WSPOMAGAJĄCEGO PROJEKTOWANIE PROCESÓW ODLEWNICZYCH Sol ijification of Metais and Alloys, No.30, 1997 Krzepnięcie Metali i Stopów, Nr 30, 1997 PAN - Oddział Katowice; PL ISSN 0208-9386 MARCIN PERZYK. NOWA GENERACJA OPROGRAMOWANIA WSPOMAGAJĄCEGO PROJEKTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab.

Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć. Dr hab. Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i Techniki Wysokich Napięć Dr hab. Paweł Żukowski Materiały magnetyczne Właściwości podstawowych materiałów magnetycznych

Bardziej szczegółowo

OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA

OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA MODELOWANIE INśYNIERSKIE ISSN 1896-771X 36, s. 343-348, Gliwice 2008 OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA AGATA GUZIK ROBERT MICHNIK JACEK

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187 (21) Numer zgłoszenia: 316887 (22) Data zgłoszenia: 06.11.1996 (13) B1 (51) IntCl7 B23P 6/04 (54)

Bardziej szczegółowo

PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA

PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA Tom LI Rok 2011 Zeszyt 4 POWŁOKI KONWERSYJNE NA ODLEWACH CIŚNIENIOWYCH ZE STOPÓW MAGNEZU CZĘŚĆ 1: WPŁYW PARAMETRÓW TECHNOLOGICZNYCH ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO NA JAKOŚĆ ODLEWÓW

Bardziej szczegółowo

Płyty warstwowe Tablice obciążeń dla płyt Ruukki SP2B PU/PIR, Ruukki SP2D PU/PIR, Ruukki SP2E PU/PIR, Ruukki SP2C PU/PIR

Płyty warstwowe Tablice obciążeń dla płyt Ruukki SP2B PU/PIR, Ruukki SP2D PU/PIR, Ruukki SP2E PU/PIR, Ruukki SP2C PU/PIR Płyty warstwowe Tablice obciążeń dla płyt Ruukki SP2B PU/PR, Ruukki SP2D PU/PR, Ruukki SP2E PU/PR, Ruukki SP2C PU/PR Płyty Ruukki, dzięki wysokiej jakości materiałów rdzenia oraz okładzin, jak również

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODKSZTAŁCENIA CIENKIEJ ŚCIANKI W SYSTEMIE NX W OBRÓBCE HPC ANALYSIS OF DEFORMATION OF THIN-WALL IN NX IN HPC MACHINING

ANALIZA ODKSZTAŁCENIA CIENKIEJ ŚCIANKI W SYSTEMIE NX W OBRÓBCE HPC ANALYSIS OF DEFORMATION OF THIN-WALL IN NX IN HPC MACHINING Prof. PRz dr hab. inż. Jan BUREK jburek@prz.edu.pl Dr inż. Łukasz ŻYŁKA, zylka@prz.edu.pl Mgr inż. Marcin PŁODZIEŃ plodzien@prz.edu.pl Mgr inż. Michał GDULA gdulam@prz.edu.pl Mgr inż. Jarosław BUK jbuk@prz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA Techniki Wytwarzania Ć1: Budowa narzędzi tokarskich

Bardziej szczegółowo

Rury stalowe. Rury precyzyjne Form 220 i 370

Rury stalowe. Rury precyzyjne Form 220 i 370 Rury stalowe Rury precyzyjne Form 220 i 370 Produkowane przez Ruukki precyzyjne rury typu Form są przeznaczone do zastosowań, w których wymagana jest doskonała formowalność, spawalność, wytrzymałość, dokładność

Bardziej szczegółowo

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW Promieniowanie laserowe umożliwia wykonanie wielu dokładnych operacji technologicznych na różnych materiałach: o trudno obrabialnych takich jak diamenty, metale twarde, o miękkie

Bardziej szczegółowo

NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO

NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO 5/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO A. BYLICA 1, W.

Bardziej szczegółowo