Rola szkolnej edukacji komunikacyjnej w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola szkolnej edukacji komunikacyjnej w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce"

Transkrypt

1 Rola szkolnej edukacji komunikacyjnej w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce Opracowanie: Agata Mazur Szkoła Podstawowa nr 1 Im. Józefa Wybickiego w Rumi Rumia 2005

2 Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce Każdego roku w wypadkach drogowych na świecie ginie prawie milion osób, a ponad 10 milionów zostaje rannych. Ponad 75% tych zdarzeń ma miejsce w krajach rozwijających się. Liczba wypadków drogowych będzie prawdopodobnie nadal rosła wraz z rozwojem motoryzacji. Z tego względu bezpieczeństwo ruchu drogowego jest bardzo poważnym problemem społecznym, a poprawa bezpieczeństwa na drogach staje się problemem priorytetowym w narodowych planach rozwoju poszczególnych krajów. Jak istotnym problemem jest obecny stan bezpieczeństwa na drogach w Polsce świadczą statystyki. W ciągu ostatnich 5 lat ( ) w wypadkach drogowych w naszym kraju śmierć poniosło 29 tys. osób, tj osób rocznie, a rannych było 335 tys. osób, co daje około 67 tys. rocznie. Źródło: Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 Rys. 1. Liczba ofiar śmiertelnych wypadków drogowych w Polsce w latach W roku 2003 podstawowe wskaźniki bezpieczeństwa ruchu w Polsce dotyczące ofiar śmiertelnych wynosiły: 14,7 ofiar śmiertelnych na 100 tys. mieszkańców, 3,5 ofiary śmiertelnej na 10 tys. pojazdów, 31,6 ofiar śmiertelnych na 1 mld pojazdo-kilometrów, 11,2 ofiar śmiertelnych / 100 wypadków.

3 Wskaźniki te kształtują się na poziomie notowanym w latach 70 tych w Szwecji, Holandii oraz Anglii i są ponad dwukrotnie wyższe od notowanych obecnie (tab. 1). Tab. 1. Zestawienie wybranych wskaźników brd w wybranych krajach UE w roku Kraj Liczba mieszkańców [mln] Liczba ofiar śmiertelnych Wskaźnik liczby ofiar śmiertelnych na 100 tys. mieszkańców Polska 38, ,7 Czechy 10, ,1 Francja 59, ,2 Niemcy 82, ,0 Holandia 15, ,4 Wielka Brytania 59, ,1 Szwecja 8, ,9 Źródło: Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 Statystyki te plasują nasz kraj na jednym z ostatnich miejsc w Europie pod względem ciężkości wypadków drogowych oraz ryzyka śmierci w wypadku drogowym, o czym świadczy zestawienie za rok 2002 (rys. 2). Źródło: Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 Rys. 2. Ryzyko śmierci w wypadku drogowym w obecnych krajach UE 25 w roku 2002

4 Grupy wysokiego ryzyka Grupami szczególnie wysokiego ryzyka śmierci w wypadku drogowym, pod względem liczby ofiar i udziału w ruchu, są: piesi, dzieci, rowerzyści oraz młodzi kierowcy (rys. 3, rys. 4). Wskaźnik śmiertelnych ofiar wśród niechronionych uczestników ruchu wynoszący 6,8 ofiary na 100 tys. mieszkańców jest jednym z najwyższych w Europie. Wskaźnik udziału ofiar śmiertelnych wśród niechronionych uczestników ruchu drogowego wynosi 46%, w tym: piesi biorą udział w 33% wypadków i stanowią 34% ofiar śmiertelnych, podczas gdy podróże piesze to ok. 22% ogółu podróży, rowerzyści stanowią 12% ofiar śmiertelnych, podczas gdy podróże rowerem to zaledwie 1-2 % ogółu podróży. Źródło: Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 Rys. 3. Śmiertelne ofiary wypadków drogowych w latach w Polsce w grupach wysokiego ryzyka.

5 Źródło: Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 Rys. 4. Udział pieszych wśród śmiertelnych ofiar wypadków drogowych w krajach Unii Europejskiej w roku Dzieci stanowią 11% rannych i 4% śmiertelnych ofiar wypadków drogowych, natomiast młodzi kierowcy są sprawcami 18% wypadków, w których śmierć ponosi 18% wszystkich ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych, podczas gdy populacja młodych ludzi w wieku lat stanowi ok. 10% mieszkańców Polski. Krajowy program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce i nowe wyzwania wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej wymusiły konieczność opracowania Krajowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego pod nazwą GAMBIT 2005, który został przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. Misja programu GAMBIT 2005 brzmi Polska to kraj przyjazny, bo bezpieczny. Oznacza to, że będzie krajem o dobrze zorganizowanym systemie bezpieczeństwa ruchu drogowego, życzliwych i przyjaznych uczestnikach ruchu, cieszący się poszanowaniem pieszych i rowerzystów, bezpieczną infrastrukturą drogową, skutecznym systemem nadzoru nad ruchem i ratownictwem drogowym. Celem strategicznym Krajowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005 jest zmniejszenie do roku 2013 liczby ofiar śmiertelnych o ponad 50% w stosunku do roku 2003, tj. nie więcej niż 2800 ofiar śmiertelnych rocznie. Wśród wielu celów szczegółowych w tym programie wyodrębniono również:

6 Cel 1: Stworzenie podstaw do prowadzenia skutecznych i długofalowych działań na rzecz brd (bezpieczeństwo ruchu drogowego), w tym: Priorytet 1.3. Działania sektorowe 1 Działanie 1: Doskonalenie szkolnej edukacji na rzecz brd. Prawidłowo funkcjonujący system szkolnej edukacji na rzecz brd jest elementem niezbędnym dla wykształcenia świadomego i kulturalnego uczestnika ruchu drogowego. Dlatego konieczne jest realizowanie treści programowych dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego na każdym etapie nauczania. Wychowanie komunikacyjne realizowane jako interdyscyplinarne zadanie szkoły powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w programach i podręcznikach różnych przedmiotów nauczania (dotyczy programów i podręczników nowych, ubiegających się o dopuszczenie do użytku szkolnego). Konieczny jest stały rozwój bazy techniczno-dydaktycznej i metodycznej szkół, organizowanie pozaszkolnych działań edukacyjnych z zakresu brd, wspomagających edukację szkolną oraz organizację inspirujących form edukacji i aktywizacji rodziców. Cel 3: Ochrona pieszych, dzieci i rowerzystów Piesi i rowerzyści należą do grupy największego ryzyka bycia ofiarą wypadku drogowego. W roku 2003 na obszarze kraju śmierć poniosło 1858 pieszych i 694 rowerzystów, tj. 46% wszystkich ofiar śmiertelnych wypadków drogowych. Cel ten będzie realizowany poprzez podejmowanie 15 działań podzielonych na trzy priorytety: 3.1. Piesi, 3.2. Dzieci, 3.3. Rowerzyści. Priorytet 3.1 Piesi 2 W roku 2003 w wypadkach drogowych śmierć poniosło 1858 pieszych. Jest to grupa największego ryzyka śmierci w ruchu drogowym. Działanie 2. Udoskonalenie edukacji i komunikacji ze społeczeństwem w zakresie bezpieczeństwa pieszych. Podstawową rolę w zakresie poprawy bezpieczeństwa pieszych odgrywać powinna szeroka edukacja społeczeństwa. W tym celu 1 wyodrębniono działania dotyczące szkoły 2 wyodrębniono działania dotyczące szkoły

7 należy rozpowszechniać różne formy działań podnoszące wiedzę o bezpieczeństwie pieszych, kulturę zachowań wzajemnych (pieszy - kierujący) i świadomość zagrożeń w sytuacjach nieprzestrzegania prawa. Niezbędne jest również doskonalenie systemu edukacji dzieci i młodzieży, a także szkolenia kierowców pod kątem obecności w ruchu pieszych użytkowników dróg. Priorytet 3.2 Dzieci 3 Najmłodsi uczestnicy ruchu drogowego zasługują na szczególną uwagę i troskę. Dobro dzieci, tej części społeczeństwa, która nie może w pełni sama wpływać na swoje bezpieczeństwo, leży wyłącznie w gestii odpowiedzialności rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół oraz władz lokalnych, a dalej - centralnych. To ich zadaniem jest zapewnienie najmłodszym odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa we wszystkich obszarach życia. Działanie 2. Udoskonalenie edukacji i komunikacji ze społeczeństwem w zakresie ochrony dzieci w ruchu drogowym. W osiągnięciu celu istotną rolę odgrywają działania edukacyjne prowadzone wśród dzieci i młodzieży, a także kształcenie i doskonalenie: pedagogów, rodziców, kierowców, przedstawicieli samorządów i innych dorosłych. W tym zakresie niezbędne jest m. in.: wprowadzenie skutecznej, powszechnej szkolnej edukacji na rzecz brd, doskonalenie systemu szkolenia kierowców, a także intensyfikacja edukacji społeczeństwa w celu podniesienia uwagi dzieci, rodziców i opiekunów oraz wrażliwości kierowców na zagrożenie dziecka w ruchu drogowym. Priorytet 3.3 Rowerzyści 4 Rowerzyści należą do grupy największego ryzyka śmierci w ruchu drogowym w Polsce. Biorą oni udział w 9% wypadków drogowych i stanowią 12% wszystkich ofiar śmiertelnych, podczas gdy podróże rowerem stanowią zaledwie 1-2 % ogółu wykonywanych w naszym kraju podróży. Działanie 2. Udoskonalenie edukacji i komunikacji ze społeczeństwem w zakresie bezpieczeństwa rowerzystów. Wprowadzenie skutecznej szkolnej edukacji dla dzieci i młodzieży jest warunkiem koniecznym realizacji celu związanego z bezpieczeństwem rowerzystów. Wiąże się to z przygotowaniem kadry nauczycieli do prowadzenia szkoleń oraz rozpowszechnieniem działań 3 wyodrębniono działania dotyczące szkoły 4 wyodrębniono działania dotyczące szkoły

8 edukacyjnych wśród rodziców i opiekunów młodych rowerzystów. Ważna jest intensyfikacja edukacji społeczeństwa w celu podniesienia uwagi dzieci, rodziców i opiekunów oraz wrażliwości kierowców na zagrożenie najechania na rowerzystę. Istotne jest zapewnienie wyposażenia szkół w odpowiednie materiały szkoleniowe i pomoce dydaktyczne do prowadzenia szkoleń młodych rowerzystów. Skuteczna realizacja Programu Krajowego będzie możliwa, jeżeli do realizacji przedstawionego programu podejdziemy wszyscy razem w partnerski sposób zarówno resorty i instytucje rządowe, jak i jednostki samorządu terytorialnego szczebla regionalnego i lokalnego, a także ubezpieczyciele, organizacje pozarządowe oraz wszyscy ludzie dobrej woli. Z przedstawionych wyżej statystyk oraz zapisów dokumentów wynika jak istotnym elementem poprawy bezpieczeństwa na drogach jest położenie nacisku na edukację komunikacyjną w szkołach. Wychowanie komunikacyjne w szkole Ustawa Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. nałożyła na szkoły obowiązek przygotowania kandydatów do uzyskania karty rowerowej i motorowerowej. Wychowanie komunikacyjne nie jest przedmiotem nauczania, nie jest też ścieżką edukacyjną, jest natomiast interdyscyplinarnym zadaniem szkoły. Zadaniem bardzo ważnym, gdyż obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom na drogach ciąży na nas wszystkich. Rozporządzenie MENiS z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458) przypisuje treści związane z wychowaniem komunikacyjnym różnym przedmiotom nauczania i ścieżkom edukacyjnym (nauczanie zintegrowane, technika, przyroda, wychowanie fizyczne, edukacja prozdrowotna). Edukacja w zakresie bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym ma do odegrania kluczową rolę w walce z zagrożeniem na polskich drogach. Umiejętności i wiedza, właściwa postawa i zachowanie w ruchu drogowym są czynnikami najważniejszymi dla najmłodszych i najmniej chronionych użytkowników dróg. To szansa uniknięcia zagrożeń i równy start w dorosłe życie. W nowych uwarunkowaniach polskiej szkoły i dobrze pojętym interesie społecznym problematyka bezpieczeństwa w ruchu drogowym powinna znaleźć należne miejsce w planach nauczania, a jej realizacja systematyczna, praktyczna oraz spójna z obecnymi i przyszłymi potrzebami uczniów. Powinna zaczynać się od najwcześniejszych lat

9 nauki szkolnej i trwać ustawicznie, od szkoły podstawowej poprzez szkołę średnią i wyższą, do okresu podjęcia pracy zawodowej. Efektywna edukacja motoryzacyjna powinna być także zintegrowana z edukacją i reedukacją dorosłych. Postawa i zachowania pedagogów, nauczycieli, wychowawców, opiekunów dzieci i młodzieży, mają decydujący wpływ na efektywność i skuteczność w edukacji motoryzacyjnej. Konieczne jest, by nastąpiła równoczesna zmiana modelu zachowań wszystkich uczestników ruchu drogowego. Główne zadania szkoły i nauczycieli w zakresie edukacji komunikacyjnej to: zapewnienie dzieciom i młodzieży możliwości zdobywania znajomości zasad prawidłowych zachowań w ruchu drogowym, zmiana modelu zachowań wszystkich uczestników ruchu drogowego dzieci, młodzieży, rodziny, rówieśników, nauczycieli, przedstawicieli władz lokalnych i innych dorosłych, kształtowanie pozytywnego stosunku do otoczenia i ludzi, przekonań, postaw i wartości wobec życia i zdrowia. W związku z powyższym, edukacja komunikacyjna w szkole powinna być ujęta zarówno jako program dydaktyczny, jak i wychowawczy. Zapewni to spójność i prawidłową jej realizację na wszystkich zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych przez wszystkich, odpowiednio wyszkolonych nauczycieli i będzie przyczynkiem do współpracy i integracji działań kadry pedagogicznej, zgodnie z założeniami nowoczesnej edukacji. Oprócz treści programowych zawartych w przedmiocie technika dyrektorzy szkół powinni przygotować perspektywiczny program działań wychowawczych w zakresie brd i włączyć go do Szkolnego Programu Wychowawczego. Podstawą do tego są zapisy w Rozporządzeniu MEN z dnia 17 sierpnia 1992r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach publicznych. W celu zapewnienia poprawy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży szkolnej na drogach publicznych szkoły powinny: prowadzić wśród uczniów systematyczną pracę nad zaznajomieniem ich z przepisami ruchu drogowego; organizować różne formy pracy sprzyjające opanowaniu przepisów ruchu drogowego i podnoszeniu umiejętności poruszania się po drogach; współdziałać z instytucjami i organizacjami zajmującymi się zagadnieniami ruchu drogowego. Rozporządzenie dotyczy uczniów wszystkich typów szkół i lat nauki, a więc od szkoły podstawowej poprzez gimnazjum po szkołę średnią. Także Rozporządzenie MENiS z dnia 8

10 listopada 2001r. podaje wytyczne co do warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki, także w kontekście brd. Szkolny program edukacji komunikacyjnej powinien pozostawać w ścisłym związku z programami poszczególnych klas, łączyć je wspólnym celem bezpieczeństwo dzieci w ruchu drogowym przewijać się przez wszystkie zajęcia lekcyjne, w tym godziny wychowawcze i takie formy jak: warsztaty, wycieczki, zajęcia pozalekcyjne, środowiskowe lekcje otwarte, konkursy, turnieje, akcje i różne imprezy okolicznościowe. Jak najwięcej należy zrobić w pierwszych latach nauki, by dać dobre podstawy do nabywania odpowiednich przyzwyczajeń i zachowań oraz uznania pewnych norm i sposobów kontroli za konieczność. W tym czasie także możemy liczyć na największe pozytywne efekty edukacyjne.

11 Bibliografia 1. Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005, Ministerstwo Infrastruktury, (dokument). 2. Zielińska S.: Szkolna edukacja motoryzacyjna, CEN Gdańsk.

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013 BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013 Szymon Puczyński Centrum Unijnych Projektów Transportowych październik 2014 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

Narodowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2013-2020

Narodowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2013-2020 Narodowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2013-2020 KONGRES Zwiększanie potencjału na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego Warszawa, 2 października 2013 r. Agenda 2 Podstawowe informacje o Polsce

Bardziej szczegółowo

Raport. Wydział Nadzoru Pedagogicznego

Raport. Wydział Nadzoru Pedagogicznego KURATORIUM OŚWIATY W SZCZECINIE Wydział Nadzoru Pedagogicznego Raport z diagnozy problemowej dotyczącej organizacji i efektów realizacji wychowania komunikacyjnego w szkołach województwa zachodniopomorskiego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 29 czerwca 2005 r. Ogólnopolskie seminarium: Pasy bezpieczeństwa w Polsce i na świecie. - znaczenie, stosowanie, promowanie

Warszawa, 29 czerwca 2005 r. Ogólnopolskie seminarium: Pasy bezpieczeństwa w Polsce i na świecie. - znaczenie, stosowanie, promowanie Warszawa, 29 czerwca 2005 r. Ogólnopolskie seminarium: Pasy bezpieczeństwa w Polsce i na świecie Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce - Stosowanie pasów w bezpieczeństwa a konsekwencje wypadków

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Motorowy Łódź ul. Aleksandrowska 2/8 lodz.pzm.pl

Polski Związek Motorowy Łódź ul. Aleksandrowska 2/8 lodz.pzm.pl Polski Związek Motorowy 91-120 Łódź ul. Aleksandrowska 2/8 lodz@pzm.com.pl lodz.pzm.pl Rozwój motoryzacji w naszym kraju, który rozwija się tak dynamicznie niesie za są sobą szereg zjawisk negatywnych,

Bardziej szczegółowo

B & N, Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu. czyli B jak BEZPIECZNY i N jak NIECHRONONY. koordynatorem projektu jest

B & N, Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu. czyli B jak BEZPIECZNY i N jak NIECHRONONY. koordynatorem projektu jest B & N, czyli B jak BEZPIECZNY i N jak NIECHRONONY Projekt realizowany na terenie województwa mazowieckiego koordynatorem projektu jest Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu Projekt B&N jest komponentem

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO

NARODOWY PROGRAM BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO NARODOWY PROGRAM BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO SEKRETARIAT KRAJOWEJ RADY BRD "Safe and Sober", Warszawa, 26.05.2014 r. Schemat prezentacji Narodowy Program BRD 2013-2020 Program Realizacyjny 2014-2015

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne rozwiązania infrastrukturalne wpływające na

Nowoczesne rozwiązania infrastrukturalne wpływające na Drugi Światowy Tydzień BRD ONZ Europejski Dzień Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Warszawa, 6 maja 2013 Nowoczesne rozwiązania infrastrukturalne wpływające na bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS

WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS liczba ofiar smiertelnych liczba zarejestrowanych pojazdów WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS TENDENCJE OGÓLNE W 2013 roku zagrożenie na polskich drogach zmalało 1. W stosunku do 2012

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁANIA W LATACH

GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁANIA W LATACH PROGRAM POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁANIA W LATACH 2016 2020. 1. DIAGNOZA STANU BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA.

Bardziej szczegółowo

P U B L I C Z N E G O G I M N A Z J U M im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Siemoni

P U B L I C Z N E G O G I M N A Z J U M im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Siemoni P U B L I C Z N E G O G I M N A Z J U M im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Siemoni Opracowano na podstawie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 roku w sprawie nadzoru pedagogicznego.

Bardziej szczegółowo

III WARMIŃSKO MAZURSKIE FORUM DROGOWE Realizacja NPBRD na poziomie regionalnym sukcesy i wyzwania. Olsztyn, dnia 26 września 2016 r.

III WARMIŃSKO MAZURSKIE FORUM DROGOWE Realizacja NPBRD na poziomie regionalnym sukcesy i wyzwania. Olsztyn, dnia 26 września 2016 r. III WARMIŃSKO MAZURSKIE FORUM DROGOWE Realizacja NPBRD 2013-2020 na poziomie regionalnym sukcesy i wyzwania Olsztyn, dnia 26 września 2016 r. Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce Wstępne statystyki

Bardziej szczegółowo

Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce

Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce IV konferencja brd PKD Udział WORD w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego Chełm, 26 27 września 2013 Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Instytut

Bardziej szczegółowo

Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Akty prawne na rzecz ucznia z symptomami ryzyka dysleksji oraz zadania nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w organizowaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

STAN BRD POLSKA. styczeń czerwiec 2014/2015. wrd@mazowiecka.policja.gov.pl. Kolizje. Wypadki Zabici Ranni Wypadki ze skutkiem śmiertelnym

STAN BRD POLSKA. styczeń czerwiec 2014/2015. wrd@mazowiecka.policja.gov.pl. Kolizje. Wypadki Zabici Ranni Wypadki ze skutkiem śmiertelnym www.kwp.radom.pl STAN BRD POLSKA styczeń czerwiec 2014/2015 180000 160000 2014 2015 166184 170 836 140000 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 15 964 14 917 1 408 1 273 19455 18 109 1295 1 162 Wypadki

Bardziej szczegółowo

Cele i treści wychowania komunikacyjnego dostosowanie do etapu edukacyjnego oraz warunków środowiska

Cele i treści wychowania komunikacyjnego dostosowanie do etapu edukacyjnego oraz warunków środowiska VII Wojewódzka Konferencja Wychowanie komunikacyjne w praktyce szkolnej kreowanie systemu Cele i treści wychowania komunikacyjnego dostosowanie do etapu edukacyjnego oraz warunków środowiska 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego dr Izabella Kust 1 Regulacje prawne systemu doradztwa w Polsce 2 Podstawowym dokumentem w tym zakresie jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU ZESPOŁU SZKÓŁ W JUDZIKACH. Aktualizacja na lata szkolne 2004-2007

PROGRAM ROZWOJU ZESPOŁU SZKÓŁ W JUDZIKACH. Aktualizacja na lata szkolne 2004-2007 PROGRAM ROZWOJU ZESPOŁU SZKÓŁ W JUDZIKACH Aktualizacja na lata szkolne 2004-2007 Judziki, 01 października 2004 Program Rozwoju Szkoły został opracowany na podstawie ustawy o systemie oświaty, art. 41,

Bardziej szczegółowo

Część IV PROGRAM OPERACYJNY BRD NA LATA 2007-2008

Część IV PROGRAM OPERACYJNY BRD NA LATA 2007-2008 GAMBIT Olsztyński MIEJSKI PROGRAM BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Część IV PROGRAM OPERACYJNY BRD NA LATA 2007-2008 Gdańsk, wrzesień 2006 r. Miejski Program BRD GAMBIT Olsztyński Fundacja Rozwoju Inżynierii

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNA EDUKACJA MOTORYZACYJNA

BEZPIECZEŃSTWO DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNA EDUKACJA MOTORYZACYJNA Stanisława ZIELIŃSKA PR BRD w Gdańsku szagda-pil@wp.pl BEZPIECZEŃSTWO DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNA EDUKACJA MOTORYZACYJNA Wprowadzenie Poprawa ludzkich spraw może nastąpić przez umożliwienie wszystkim ludziom

Bardziej szczegółowo

Program wychowania motoryzacyjnego w szkole podstawowej

Program wychowania motoryzacyjnego w szkole podstawowej Literka.pl Program wychowania motoryzacyjnego w szkole podstawowej Data dodania: 2006-04-28 08:30:00 Wypadki drogowe są poważnym problemem społecznym. Najbardziej narażeni na utratę zdrowia i życia są

Bardziej szczegółowo

Zastępca Naczelnika WRD KSP mł. insp. Piotr JAKUBCZAK DZIECI I MŁODZIEŻ NA DRODZE

Zastępca Naczelnika WRD KSP mł. insp. Piotr JAKUBCZAK DZIECI I MŁODZIEŻ NA DRODZE Zastępca Naczelnika WRD KSP mł. insp. Piotr JAKUBCZAK DZIECI I MŁODZIEŻ NA DRODZE Wypadki drogowe w Warszawie 2500 w ach 2004 2013 2063 2075 2000 1500 1000 1819 1534 1881 1671 1707 1708 1560 1467 1130

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej w Moderówce W latach

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej w Moderówce W latach Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej w Moderówce W latach 2013 2016 Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej w Moderówce jest strategią działań na wyznaczony okres czasu. Opracowanie koncepcji pracy szkoły pozwoliło

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO. Ilona Buttler

WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO. Ilona Buttler WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Ilona Buttler KILKA LICZB Ruch w miastach odpowiada za 40 % emisji CO2 i 70 % emisji pozostałych zanieczyszczeń powodowanych przez transport

Bardziej szczegółowo

- powiat położony w południowo-wschodniej części województwa mazowieckiego, którego siedzibą jest miasto Zwoleń. Powierzchnia obejmuje 571 km 2, a

- powiat położony w południowo-wschodniej części województwa mazowieckiego, którego siedzibą jest miasto Zwoleń. Powierzchnia obejmuje 571 km 2, a - powiat położony w południowo-wschodniej części województwa mazowieckiego, którego siedzibą jest miasto Zwoleń. Powierzchnia obejmuje 571 km 2, a liczba mieszkańców wynosi ok. 38 tys. W skład powiatu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ DKOW.WOKO.501 5.A3. 1 3/AAS Warszawa, 2013-1 Pan Marek Michalak Rzecznik Praw Dziecka Szanowny Panie Ministrze, odpowiadając na pismo nr ZEW/500/35/2013/JF z dnia 19 września

Bardziej szczegółowo

Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego cele i wyzwania. III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016 (24-26 lutego 2016 r.

Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego cele i wyzwania. III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016 (24-26 lutego 2016 r. Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego cele i wyzwania III KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2016 (24-26 lutego 2016 r.) Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce Wstępne statystyki wg.

Bardziej szczegółowo

Kierunki działań strategicznych na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce do 2020 roku

Kierunki działań strategicznych na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce do 2020 roku Kierunki działań strategicznych na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce do 2020 roku Kazimierz Jamroz, Dorota Gajda, Michalski Lech, Joanna Żukowska Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Katedra

Bardziej szczegółowo

Plan pracy Szkolnego Ośrodka Kariery Gimnazjum im. Jana Pawła II w Dobczycach

Plan pracy Szkolnego Ośrodka Kariery Gimnazjum im. Jana Pawła II w Dobczycach Opracowała: A. Wątor Plan pracy Szkolnego Ośrodka Kariery Gimnazjum im. Jana Pawła II w Dobczycach Odbiorca Treść Cele Forma Czas Odpowiedzialni Dokumentacja Nauczyciele Diagnoza zapotrzebowania na działania

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM NR 10 IM.JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH 1 Cel nadrzędny: Wszechstronny i harmonijny rozwój ucznia oraz wyposażenie go w niezbędną wiedzę i umiejętności potrzebną do dalszego etapu

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015

Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015 Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015 Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie- naucz. Jeśli nie wie- wytłumacz. Jeśli nie może- pomóż Przyjęty do realizacji

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY

MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY KRAJOWY PROGRAM BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2005 2007 2013 GAMBIT 2005 Dokument przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. Warszawa kwiecień

Bardziej szczegółowo

Jak realizować i dokumentować ścieżki edukacyjne.

Jak realizować i dokumentować ścieżki edukacyjne. Agnieszka Wójcik Węchadłów, 17.09.2003 r. Gimnazjum w Węchadłowie Referat w ramach WDN Jak realizować i dokumentować ścieżki edukacyjne. Zgodnie z założeniami zawartymi we wstępie Podstawy programowej

Bardziej szczegółowo

Maria Dąbrowska-Loranc. Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Instytut Transportu Samochodowego

Maria Dąbrowska-Loranc. Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Instytut Transportu Samochodowego KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2008 Politechnika Warszawska 11 grudnia 2008 roku Rola edukacji w kontekście działań brd Maria Dąbrowska-Loranc Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Mieszka I w Świnoujściu PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2010 2015 Tworzenie programu profilaktyki, to nic innego, jak planowanie pewnego specyficznego

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów etwinning a nowa podstawa programowa

Realizacja projektów etwinning a nowa podstawa programowa Europejski wymiar edukacji rola dyrektora szkoły w realizacji międzynarodowych projektów współpracy szkół Realizacja projektów etwinning a nowa podstawa programowa Warszawa, 5 listopada 2010 r. Iwona Moczydłowska,

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO. na rok szkolny 2012/2013. w Zespole Szkół nr 68 w Warszawie

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO. na rok szkolny 2012/2013. w Zespole Szkół nr 68 w Warszawie PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO na rok szkolny 2012/2013 w Zespole Szkół nr 68 w Warszawie Podstawa prawna prowadzonego nadzoru: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. Jan Paweł II SPIS TREŚCI 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Publicznej Szkoły Podstawowej w Brzeźnicy na rok szkolny 2014/2015

Publicznej Szkoły Podstawowej w Brzeźnicy na rok szkolny 2014/2015 - 1 - ROCZNY PLAN PRACY Publicznej Szkoły Podstawowej w Brzeźnicy na rok szkolny 2014/2015 Podstawy prawne: 1. Rozporządzenie MEN z dn. 21.05.2001r. w sprawie ramowych statutów, Dz. U. Nr 61 z dn. 19.06.2001r.

Bardziej szczegółowo

Działania Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego zmierzające do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego

Działania Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego zmierzające do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego Działania Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego zmierzające do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego ZADANIA WORD 1. Egzaminowanie kandydatów na kierowców i kierowców 2. Prowadzenie kursów : dla kierowców

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA STATUTU

PODSTAWA PRAWNA STATUTU PODSTAWA PRAWNA STATUTU Podstawę prawną niniejszego Statutu stanowią: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (z późniejszymi zmianami) - Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz.2572, 2. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011. Założenia główne: Dydaktyka KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W NATOLINIE NA ROK SZKOLNY 2010 / 2011 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ

CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ CELE I ZADANIA PRAKTYKI DYDAKTYCZNEJ Studia podyplomowe w zakresie: Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna wraz z przygotowaniem psychologiczno-pedagogicznym i dydaktycznym dla I-go etapu kształcenia Praktyka

Bardziej szczegółowo

WIZJA ZERO W PRAKTYCE

WIZJA ZERO W PRAKTYCE WIZJA ZERO W PRAKTYCE WORD-RCBRD w Olsztynie 2 z 23 LICZBA SAMOCHODÓW OSOBOWYCH I LICZBA ZABITYCH W WYPADKACH DROGOWYCH W SZWECJI 3 z 23 4 z 23 TEZA POCZĄTKI WIZJI ZERO ŹRÓDŁEM SZWEDZKIEGO SUKCESU JEST

Bardziej szczegółowo

Instytut Transportu Samochodowego ul. Jagiellońska 80, 03-301 Warszawa

Instytut Transportu Samochodowego ul. Jagiellońska 80, 03-301 Warszawa Instytut Transportu Samochodowego ul. Jagiellońska 80, 03-301 Warszawa tel. +48 22 811 09 44; fax. +48 22 811 09 06 e-mail: info@its.waw.pl www.its.waw.pl Raport końcowy dotyczący szkolenia w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym na lata 2013 2016.

Program profilaktyczny z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym na lata 2013 2016. KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ ZARZĄD PREWENCJI ODDZIAŁ PROFILAKTYKI AKCEPTUJĘ.. MINISTER OBRONY NARODOWEJ Tomasz SIEMONIAK Program profilaktyczny z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym na lata

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH. Na lata

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH. Na lata KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU NIEPUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W BRZEGACH Na lata 2012-2017 Koncepcja funkcjonowania i rozwoju szkoły została opracowana w oparciu o: 1.Ustawę o systemie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO DZIECI W RUCHU DROGOWYM WSPÓLNYM PROBLEMEM KRAJÓW UE

BEZPIECZEŃSTWO DZIECI W RUCHU DROGOWYM WSPÓLNYM PROBLEMEM KRAJÓW UE GAMBIT Lubelski Bezpieczeństwo dzieci jako uczestników ruchu drogowego BEZPIECZEŃSTWO DZIECI W RUCHU DROGOWYM WSPÓLNYM PROBLEMEM KRAJÓW UE Prof. Ryszard Krystek Instytut Transportu Samochodowego Krasnobród,

Bardziej szczegółowo

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego NONCEPCJA PRACY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W WARSZAWIE-WESOŁEJ W LATACH 2010-2015 Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2010-2015 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dnia 7

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. por. Izydora Kołakowskiego. w Domanowie i Szkoły Filialnej w Świrydach dla

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. por. Izydora Kołakowskiego. w Domanowie i Szkoły Filialnej w Świrydach dla Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. por. Izydora Kołakowskiego w Domanowie i Szkoły Filialnej w Świrydach dla oddziału przedszkolnego i klas I III na lata 2016/ 2019 Podstawa prawna: Konstytucja

Bardziej szczegółowo

Zatwierdza się koncepcję pracy szkoły na rok szkolny 2014/2015, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. 2

Zatwierdza się koncepcję pracy szkoły na rok szkolny 2014/2015, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. 2 Uchwała nr 000.14.2014 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Jerzmanowej z dnia 18 września 2014r. w sprawie zatwierdzenia koncepcji pracy szkoły na rok szkolny 2014/2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Prędkość zabija czyli jak próbować zmieniać nawyki. Katarzyna Turska -dyrektor Sekretariatu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Prędkość zabija czyli jak próbować zmieniać nawyki. Katarzyna Turska -dyrektor Sekretariatu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Prędkość zabija czyli jak próbować zmieniać nawyki uczestników ruchu drogowego.. Katarzyna Turska -dyrektor Sekretariatu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY 2008/2009

SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY 2008/2009 Załącznik do uchwały nr 17/23/09/2008 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej Nr 260 im. Jana Matejki w Warszawie z dnia 23 września 2008 r. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 260 IM. JANA MATEJKI W WARSZAWIE ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na rok szkolny 2013/2014 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia

Bardziej szczegółowo

Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2012/2013 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Orląt Lwowskich w Kędzierzynie Koźlu

Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2012/2013 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Orląt Lwowskich w Kędzierzynie Koźlu Nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2012/2013 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Orląt Lwowskich w Kędzierzynie Koźlu podstawa prawna: art. 33 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. z późn. zm.

Bardziej szczegółowo

J kt. Marek Michalak I UL. Warszawa, A J yytześnia 2013 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Dziecka ZEW/500/35/201 3/JE

J kt. Marek Michalak I UL. Warszawa, A J yytześnia 2013 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Dziecka ZEW/500/35/201 3/JE RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak 10 Warszawa, A J yytześnia 2013 roku ZEW/500/35/201 3/JE Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej J kt z udzielonej mi przez Panią Minister

Bardziej szczegółowo

PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014

PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014 PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014 OPRACOWANY W OPARCIU O: Priorytetowe zadania nadzoru pedagogicznego,

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY ZESPOŁU PRZEDMIOTOWEGO KLAS IV - VI w roku szkolnym 2013/2014. L.p. Tematyka spotkań Zadania do realizacji Termin Odpowiedzialni

PLAN PRACY ZESPOŁU PRZEDMIOTOWEGO KLAS IV - VI w roku szkolnym 2013/2014. L.p. Tematyka spotkań Zadania do realizacji Termin Odpowiedzialni PLAN PRACY ZESPOŁU PRZEDMIOTOWEGO KLAS IV - VI w roku szkolnym 2013/2014 L.p. Tematyka spotkań Zadania do realizacji Termin Odpowiedzialni 1. Organizacja pracy zespołu - Zaplanowanie zdań zespołu przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO POMORSKIE

WOJEWÓDZTWO POMORSKIE Pomorska Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego WOJEWÓDZTWO POMORSKIE RAPORT BRD 2009 CZĘŚĆ II OCENA SYSTEMU BRD Gdańsk, kwiecień 2010 Opracowanie wykonano na zlecenie Pomorskiego Ośrodka Ruchu Drogowego

Bardziej szczegółowo

Belgia. Polska USA Francja. Kanada. Hiszpania Austria Australia

Belgia. Polska USA Francja. Kanada. Hiszpania Austria Australia Edukacja w systemie BRD - działania profilaktyczne na rzecz bezpieczeństwa dzieci Jolanta Pastuszenko, Krzysztof Piskorz, Jacek Gnidziński Stare Jabłonki, 29-30 wrzesień 2011 SYSTEM BRD System Edukacja

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie Program ten sporządzono w oparciu o: Ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016 Koncepcja pracy Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku na lata 2011-2016 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W KIELCACH NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W KIELCACH NA LATA 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W KIELCACH NA LATA 2012-2017 Wspólnie budujemy szkołę nieustannie uczących się ludzi, w której niemożliwe staje się możliwym PODSTAWA PRAWNA Ustawa o Systemie Oświaty

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy. Program Profilaktyki Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy rok szkolny 2013/2014

Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy. Program Profilaktyki Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy rok szkolny 2013/2014 Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy Program Profilaktyki Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy rok szkolny 2013/2014 CELE PROFILAKTYKI 1. Ochrona ucznia przed różnymi zakłóceniami

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY KONCEPCJA PRACY SZKOŁY GIMNAZJUM NR 1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. WOJCIECHA KORFANTEGO W MYSŁOWICACH Nasz uczeń jest człowiekiem otwartym Koncepcja pracy szkoły nakreśla podstawowe cele i zadania realizowane

Bardziej szczegółowo

Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie

Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie 2007-2013 Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Cel 1: Zmniejszenie nierówności w upowszechnieniu edukacji, szczególnie pomiędzy obszarami

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy Przedszkola Samorządowego w Wierzchowie na rok szkolny 2015/2016

Roczny plan pracy Przedszkola Samorządowego w Wierzchowie na rok szkolny 2015/2016 Roczny plan pracy Przedszkola Samorządowego w Wierzchowie na rok szkolny 2015/2016 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ruchu drogowego. Synteza wyników kontroli NIK przeprowadzonych w latach 2012-2014

Bezpieczeństwo ruchu drogowego. Synteza wyników kontroli NIK przeprowadzonych w latach 2012-2014 Bezpieczeństwo ruchu drogowego Synteza wyników kontroli NIK przeprowadzonych w latach 2012-2014 Bezpieczeństwo na drogach w UE Polskie drogi wciąż należą do jednych z najbardziej niebezpiecznych w Unii

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017

Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017 Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017 Twórcze i artystyczne wychowanie, czy tez lepiej wychowanie przez sztukę, może okazad się szczególnie ważne, nie tylko dla stworzenia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM IM.ORŁA BIAŁEGO W MIĘKINI NA LATA 2011-2015

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM IM.ORŁA BIAŁEGO W MIĘKINI NA LATA 2011-2015 KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM IM.ORŁA BIAŁEGO W MIĘKINI NA LATA 2011-2015 Uchwalona przez Radę Pedagogiczną w dniu 3.10.2011 I Wstęp Koncepcja pracy Gimnazjum im. Orła Białego w Miękini na lata 2011-2015 została

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata 2016-2020. Podstawa prawna: Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dn. 7 września 1991r. (Dz.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY POSZUKIWANIE P R A W D Y POCZĄTKIEM MĄDROŚCI SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY DŁUGOFALOWY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 73 IM. GENERAŁA WŁADYSŁAWA ANDERSA we WROCŁAWIU OPRACOWANIE I NOWELIZACJA:

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie na lata szkolne 2011-2016 Koncepcja opracowana na podstawie: 1. Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Orientacja i poradnictwo zawodowe

Orientacja i poradnictwo zawodowe Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis w Katowicach Orientacja i poradnictwo zawodowe Akty prawne akty prawne pochodzą ze strony MEN ul. Drozdów 21 i 17, 40-530 Katowice; tel.: 032 209 53 12 lub

Bardziej szczegółowo

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych

Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej. nowych regulacji prawnych Organizowanie i udzielanie pomocy psychologicznopedagogicznej w szkole w świetle nowych regulacji prawnych Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA W RZĄŚNIKU WŁOŚCIAŃSKIM KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W RZĄŚNIKU WŁ. W LATACH

PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA W RZĄŚNIKU WŁOŚCIAŃSKIM KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W RZĄŚNIKU WŁ. W LATACH PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA W RZĄŚNIKU WŁOŚCIAŃSKIM 07-311 Wąsewo /fax.:(29) 645 81 94 e mail: psprzasnik@wp.pl www.psprzasnik.szkolnastrona.pl Załącznik do uchwały Nr IV/09/2013/2014 Rady Pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO NR 3 W KALISZU SZKOŁA PODSTAWOWA NR 22 ORAZ PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR 31. w skład którego wchodzą:

STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO NR 3 W KALISZU SZKOŁA PODSTAWOWA NR 22 ORAZ PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR 31. w skład którego wchodzą: STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO NR 3 W KALISZU w skład którego wchodzą: SZKOŁA PODSTAWOWA NR 22 ORAZ PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR 31 Kalisz, 2011 PODSTAWA PRAWNA: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Stanisławy Grelli wewrocance

Szkoła Podstawowa im. Stanisławy Grelli wewrocance PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO DYREKTORASZKOŁY PODSTAWOWEJ WEWROCANCE NA ROK SZKOLNY2012/2013 PODSTAWA PRAWNA: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych

Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych 1. W skład Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych wchodzą: Szkoła młodzieżowa 24 oddziały; 662 uczniów Technikum

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Roczny Plan Rozwoju Zespołu Szkół w G romniku na rok szkolny 201 5/2016

Roczny Plan Rozwoju Zespołu Szkół w G romniku na rok szkolny 201 5/2016 Roczny Plan Rozwoju Zespołu Szkół w Gromniku na rok szkolny 2015/2016. Przyjęto do realizacji następujące zadania: W obszarze kształcenia: a) podniesienie poziomu kształcenia, b) oferty zajęć pozalekcyjnych,

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KATOWICACH

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KATOWICACH PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KATOWICACH NA LATA 2011-2016 MISJA SZKOŁY NASZA SZKOŁA JEST MIEJSCEM GDZIE: kreujemy sytuacje rozwijające wszystkie sfery osobowości ucznia, dążymy do wyposażenia

Bardziej szczegółowo

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach 1 Rozporządzenie MEN z dnia 24 lipca 2015r w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki

Bardziej szczegółowo

Zadania Zespołu Wychowawczego

Zadania Zespołu Wychowawczego Zał. Nr 2 do Regulaminu Zespołów Nauczycielskich Zadania Zespołu Wychowawczego 1. Opracowywanie szkolnego programu wychowawczego i programu profilaktyki na podstawie diagnozy potrzeb, ewaluacji wcześniej

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W NIEDZIELISKACH IM. STANISŁAWA STASZICA. Aktualizacja z dnia r.

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W NIEDZIELISKACH IM. STANISŁAWA STASZICA. Aktualizacja z dnia r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W NIEDZIELISKACH IM. STANISŁAWA STASZICA Aktualizacja z dnia 14.09.2015r. Opracowany i uchwalony przez Radę Pedagogiczną Szkoły Podstawowej w Niedzieliskach Niedzieliska

Bardziej szczegółowo

STATUT SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY IM. IRENY SENDLEROWEJ W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM

STATUT SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY IM. IRENY SENDLEROWEJ W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM STATUT SZKOŁY SPECJALNEJ PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY IM. IRENY SENDLEROWEJ W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM 2016/2017 1 Podstawa prawna: 1) Ustawa o systemie oświaty z dn. 7.09.1991 r. - z późniejszymi zmianami.

Bardziej szczegółowo

PLAN DORADZTWA EDUKACYJNO ZAWODOWEGO w Publicznym Gimnazjum w Wolborzu rok szkolny 2014/2015

PLAN DORADZTWA EDUKACYJNO ZAWODOWEGO w Publicznym Gimnazjum w Wolborzu rok szkolny 2014/2015 Publiczne Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Wolborzu ul. Modrzewskiego 105, 97 320 Wolbórz Tel. 44 6164880 PLAN DORADZTWA EDUKACYJNO ZAWODOWEGO w Publicznym Gimnazjum w Wolborzu rok szkolny Opracował: pedagog

Bardziej szczegółowo

Rola samorządów w systemie zarządzania bezpieczeństwem drogowym

Rola samorządów w systemie zarządzania bezpieczeństwem drogowym IV Konferencja BRD Polskiego Kongresu Drogowego Chełm Lubelski, 26-27 września 2013 Rola samorządów w systemie zarządzania bezpieczeństwem drogowym Prof. Ryszard Krystek Z-ca dyrektora ds naukowych Instytutu

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2016/2017

Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2016/2017 Plan nadzoru pedagogicznego Łódzkiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2016/2017 I. Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. 2015r. poz. 2156 z późn. zm.) 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie SZKOLNY PROGRAM

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie SZKOLNY PROGRAM ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 10 im. Bolesława Chrobrego w Koszalinie SZKOLNY PROGRAM PROMOCJI ZDROWIA na lata 2014-2018 1 KOSZALIN, WRZESIEŃ 2014 1. Tworzymy szkołę promującą zdrowie Zdrowie stan pełnego fizycznego,

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy szkoły zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej Nr 10/4/16/17 z dnia r.

Roczny plan pracy szkoły zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej Nr 10/4/16/17 z dnia r. Plan pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 275 im. Artura Oppmana na rok szkolny 2016/2017 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 2015 r. poz.

Bardziej szczegółowo

Europejski Program. Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania. Richard E Allsop. Centre for. Richard E Allsop Centre for.

Europejski Program. Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania. Richard E Allsop. Centre for. Richard E Allsop Centre for. Europejski Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2011-2020 - nadzieje i oczekiwania Odpowiedzialnośc UE za brd Do roku 1993 Głównie zatwierdzanie typów pojazdów, prawa jazdy i godziny pracy kierowców

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej PROGRAM WYCHOWAWCZY Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej,,W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II PROGRAM

Bardziej szczegółowo