Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 1. Administracja i Prawo administracyjne

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 1. Administracja i Prawo administracyjne"

Transkrypt

1 Zajęcia nr 1 Administracja i Prawo administracyjne I. Administracja A. Etymologia pojęcia administracja (J. Boć s ) ministrare (łac.) działalność służebna wykonawcza w celu spełnienia cudzej woli lub według wcześniej przyjętych założeń; Gdy starożytni Rzymianie chcieli określić działalność wykonawczą w celu spełnienia własnej woli używali czasowników: dominare (łac.) dla zaakcentowania pozycji pana domu, któremu podporządkowani byli członkowie rodziny i niewolnicy imperare (łac.) dla uwypuklenia władzy wojskowej legitymującej do wydawania rozkazów regnare (łac.) dla objęcia atrybutów zaliczanych do władzy królewskiej Przedrostek ad- administrare oznaczał że jest to działalność zróżnicowana i ciągła. Ponadto pojęcie publiczny z łaciny oznacza publicus dotyczący ogółu służący ogółowi, związany z urzędem, nieprywatny (A. Ferens, s.14). Oba pojęcia są ciągle niejednoznaczne. B. Zasady sprawowania władzy publicznej Podział władz według Karola Monteskiusza i Johna Locka (XVIII w.) mechanizm wzajemnej kontroli i równoważenia się władz: władza ustawodawcza - władza wykonawcza (Administracja publiczna) - władza sądownicza (art. 10 ust. 1 Konstytucji RP) Administracja jest sługą ustroju i aparatem wykonawczym władzy politycznej, pojęcie administracji publicznej jest związane wyłącznie z organami państwa i samorządu terytorialnego - art. 10 ust. 2 Konstytucji RP C. Zadania administracji Do zadań władzy wykonawczej i do podległej jej administracji należy wykonywanie prawa Sługa prawa? w demokratycznym państwie prawa administracja jest sługą prawa (prawu podlega i prawa musi przestrzegać) zasada legalizmu art. 7 Konstytucji RP D. Definicje pojęcia administracja Administracja - działalność państwa, która powstaje po wyodrębnieniu się ustawodawstwa i sądownictwa (tzw. definicja negatywna) - S. Kasznica, koniec XIXw. 1

2 Administracja - organizacja składająca się z czynnika osobowego, rzeczowego i prawnego, której działalność nastawiona jest na realizację dobra publicznego (F. Fleiner, pocz. XX w.) Lub część aparatu państwowego, realizująca na podstawie ustaw zadania o charakterze organizacyjnym i kierowniczym jest określoną organizacją składającą się z różnorodnych jednostek, której tworem są organy administracji państwowej i samorządowej (XX w.) Administracja to przejęte przez państwo i realizowane przez jego zawisłe organy, a także przez organy samorządu terytorialnego zaspokajanie zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (J. Boć). Podsumowując: administracja to określona organizacja i jej działalność dla realizacji określonych zadań Główne podmioty administracji to organy państwa i organy samorządu, lecz także niektóre zadania publiczne delegowane są do innych podmiotów: - spółek, zrzeszeń, stowarzyszeń, organizacji pozarządowych, nie posiadają one jednak władztwa władzy publicznej. 1. Administracja jako organizacja (znaczenie podmiotowe) Administracja jest pewną organizacją, składającą się z różnorodnych jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organów, tj. jednostek organizacyjnych wyposażonych w kompetencje określone w ustawach i tworzących pewien zamknięty układ organizacyjny, mający realizować zadania państwowe bądź publiczne lub jedne i drugie. Wąskie rozumienie administracji Tak rozumiana administracja może składać się wyłącznie z państwowych jednostek organizacyjnych, a więc stanowić pewien, mniej lub bardziej zarysowany, fragment aparatu państwowego Szerokie rozumienie administracji albo Tak rozumiana administracja może składać się z państwowych, rządowych, samorządowych jednostek organizacyjnych oraz innych instytucji i organizacji Wąskie rozumienie administracji albo tak rozumiana administracja może składać się wyłącznie z instytucji i organizacji pozapaństwowych, powołanych przez ustawy i wyposażonych przez nie w kompetencje do realizowania zadań publicznych 2. Administracja jako działalność (znaczenie przedmiotowe) Gdy działalność tę prowadzi państwo jako określona organizacja, wtedy mamy do czynienia z administracją państwową w znaczeniu ścisłym Administracja w znaczeniu ścisłym Gdy działalność tę prowadzą także inne organy i instytucje, wtedy możemy mówić o administracji publicznej, obejmującej administrację państwową w znaczeniu ścisłym i administrację wykonywaną przez owe organy i instytucje nie należące do aparatu państwowego 2

3 Tylko w ujęciu wąskim Jeżeli natomiast działalność prowadzą wyłącznie organy i instytucje niepaństwowe, możemy określić tę administrację jako tylko publiczną (administrację publiczną w wąskim ujęciu) Administracja prywatna Działalność podejmowaną przez instytucje lub podmioty niepubliczne, tj. ogólnie takie, które nie mają na celu realizacji zadań publicznych wyznaczonych przez ustawę. Administracja publiczna - to działalność administracyjna w dziedzinie spraw publicznych polegająca na organizowaniu bezpośredniej i praktycznej realizacji zadań państwa na podstawie norm prawnych, określających zadania oraz zasady i formy ich realizowania. Normy te to prawo administracyjne. Administrację publiczną stanowią wszystkie organy i instytucje oraz obsługujące je urzędy powołane do realizacji zadań państwa. Zajmują się one organizacją procesu zaspokajania indywidualnych potrzeb obywateli, które wynikają z faktu współżycia ludzi w społeczeństwie. Administracja działa w imieniu prawa. E. Funkcje administracji Administracja publiczna jest tą działalnością państwa, która obejmuje sfery: A) reglamentacyjno porządkową (np. zakazy, nakazy, zezwolenia) B) zaspakajanie potrzeb podstawowych w skali masowej (organizowanie usług, budowa dróg publicznych, szkół) C) zarządzanie gospodarką narodową (np. działalność przedsiębiorstw państwowych, prowadzenie rejestrów działalności gospodarczej, nakładanie ceł, wydawanie koncesji i zezwoleń) D) aktywizowanie ludności do współdziałania w realizacji zadań państwa (dbanie o czystość i ochronę środowiska, przygotowanie obronne) Zadania Praca w grupach: - Zasady prawa administracyjnego - Źródła prawa administracyjnego II. Prawo administracyjne A. Pojęcie prawa administracyjnego Rozważania na temat prawa administracyjnego należy rozpocząć od ustalenia, czym właściwie jest prawo administracyjne. Dokonując podziału określenia "prawo administracyjne" możemy - poprzez odrębne zdefiniowanie poszczególnych jego członów, a następnie syntezę ich definicji - dokonać próby zdefiniowania tego pojęcia. 1. Prawo... "Prawo" - jest to uporządkowany zbiór norm prawnych, w tym wypadku rozumiany jako podsystem. 3

4 2.... administracyjne "Administracyjne" - od pojęcia "administracja". Pojęcie administracji może być natomiast rozumiane w dwojaki sposób: jako organizacja oraz jako działalność. a. administracja jako organizacja W tym wydaniu administracja to organizacja złożona z różnorodnych jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organów, tj. takich jednostek organizacyjnych, które wyposażone zostały w określone w ustawach kompetencje i tworzące zamknięty układ organizacyjny, którego zadaniem jest realizacja zadań o charakterze państwowym lub publicznym [Wierzbowski i inni "Prawo adm..." str. 9;]. b. administracja jako działanie Tutaj używa się z kolei definicji mówiącej o tym, że jest to planowa działalność państwa, która pozostaje po wyeliminowaniu z niej działalności z niej działalności prawodawczej i sądowniczej [S. Kasznica (wg. cytatu z: Ura "Prawo adm..." str. 22 i z: Cieślak i inni "Prawo adm..." str. 11)]. c. syntetyzujące pojęcie administracji Według określenia łączącego oba punkty widzenia administracji stwierdza się, że jest ona organizacją ludzi wyodrębnioną w celu realizacji zadań wymagających wspólnego działania [Ura "Prawo adm..." str. 21]. 3. Zdefiniowanie pojęcia "prawo administracyjne" Składając teraz wywiedzione powyżej definicje "prawa" i "administracji" możemy pokusić się o stworzenie definicji całego złożenia "prawo administracyjne". Jest to więc "uporządkowany zbiór norm prawnych, których racją obowiązywania jest bezpośrednia realizacja przez podmioty administrujące wartości wyróżnionych ze względu na dobro wspólne" [Cieślak "Prawo adm..." str. 56]. Mówiąc prościej: jest to ta gałąź prawa, która reguluje działalność organów administracji [Ura "Prawo adm..." str. 26]. Działalnością organów administracji jest natomiast część działalności państwa, która zostaje po odjęciu działalności prawodawczej i sądowniczej. B. Pojęcie "materialnego prawa administracyjnego" Po ustaleniu ogólnego pojęcia prawa administracyjnego należy zastanowić się nad jego wewnętrzną strukturą. Najczęściej spotykanym sposobem wewnętrznego usystematyzowania dziedzin prawa jest podział na prawo materialne i prawo procesowe. Wówczas podstawą wyodrębnienia jest treść przepisów prawnych. Prawo materialne zajmuje się określeniem praw i powinności uczestników obrotu prawnego. Z kolei prawo procesowe zajmuje się możliwościami realizacji tychże praw i obowiązków. Taki podział stał się także miarodajny w nauce prawa administracyjnego. 1. Prawo materialne Przyjęło się uważać, że prawo administracyjne materialne to ten fragment prawa administracyjnego, który zawiera normy ustanawiające wzajemne uprawnienia i obowiązki organów administracji publicznej i podmiotów znajdujących się na zewnątrz administracji [Wierzbowski i inni "Prawo adm..." str. 16; Ura "Prawo adm... " str. 30]. prawo materialne co robi administracja, jaki jest przedmiot jej działania; reguluje obowiązki i uprawnienia powstające z mocy prawa albo przez konkretyzacje norm. 4

5 2. Prawo procesowe Obok prawa materialnego wyróżnia się w doktrynie prawa administracyjnego prawo procesowe, które reguluje z kolei tok czynności podejmowanych przez określone w prawie ustrojowym organy w celu realizacji norm prawa materialnego [Ura "Prawo adm..." str.29 i 31]. prawo procesowe jak działają organy; normy regulują postępowanie administracyjne i różne jego odmiany, tym samym chronią uczestników tego procesu, dając im formalne gwarancje i możliwości obrony przed jednostronnym działaniem organów administracji publicznej. 3. Prawo ustrojowe Rzadko wspominanym, zwłaszcza w przypadku prawa cywilnego i karnego, jest prawo ustrojowe. W przypadku prawa administracyjnego, prawo ustrojowe, jako jego podsystem reguluje organizację i zasady funkcjonowania aparatu administracyjnego. prawo ustrojowe kompleks norm kto wykonuje administracje, tj. kto i jak upoważniony jest do działania w zakresie prawa administracyjnego; prawo obejmuje normy określające administrację publiczną i jej strukturę (organizację), dotyczące tworzenia i obsadzania organów i urzędów, ich budowy wewnętrznej i wzajemnych powiązań miedzy nimi; obejmuje także zasady funkcjonowania organów administracji 4. Prawo zewnętrzne i wewnętrzne prawo zewnętrzne (regulujące stosunki miedzy podmiotami administracji publicznej i podmiotami do niej nienależącymi) i wewnętrzne (normujące tylko stosunki wewnątrz administracji publicznej) Dla nas będzie w tym semestrze w ramach konwersatoriów istotne przede wszystkim prawo materialne. Jednakże zanim przejdziemy do zagadnień związanych ściśle z prawem materialnym, musimy się zastanowić nad strukturą administracji. Prawo ustrojowe było w sporym zakresie omówione w ramach zajęć z prawa konstytucyjnego i będzie też przedmiotem wykładu. W ramach konwersatoriów zajmiemy się więc tylko podstawami prawa ustrojowego administracyjnego. Natomiast prawo procesowe jest przedmiotem z zakresu postępowania. D. Prawo administracyjne a inne dziedziny prawa Zanim przejdziemy do omawiania poszczególnych instytucji prawa materialnego administracyjnego (a dokładniej z części ogólnej prawa materialnego administracyjnego), należy się jeszcze zastanowić nad możliwościami oddzielenia prawa administracyjnego jako podsystemu norm, od pozostałych gałęzi prawa. 1. Prawo administracyjne a prawo konstytucyjne Prawo konstytucyjne jest - podobnie jak prawo administracyjne - częścią prawa publicznego. Reguluje ono wszystkie podstawowe instytucje ustrojowe państwa. W odróżnieniu od niego prawo administracyjne koncentruje się na organach zajmujących się wykonywaniem administracji państwowej. 2. Prawo administracyjne a prawo cywilne Prawo cywilne zawiera normy kształtujące stosunki prawne na zasadzie równorzędności [Radwański "Prawo cywilne. Część ogólna" nb. 3]. Prawo administracyjne zajmuje się natomiast stosunkami, w których stroną dominującą jest organ administracji publicznej[zob. teorie z prawa niemieckiego przedstawione w: Ochendowski "Prawo adm..." str ]. W RFN rozwinęły się trzy teorie, na podstawie których możliwe jest zakwalifikowanie przepisów jako publicznoprawnych i tym samym odróżnienie ich od przepisów cywilnoprawnych: 5

6 - teoria interesu (Interessentheorie) Według tej teorii prawo publiczne tworzą normy, które mają na uwadze interes publiczny. - teoria subordynacji (Subordinationstheorie) Teoria ta, zwana także teorią podporządkowania, jako kryterium rozgraniczenia przyjmuje charakter stosunku prawnego, tzn. z prawem publicznym mamy do czynienia wówczas, gdy stosunek nacechowany jest nadrzędnością państwa i podporządkowaniem podmiotu spoza administracji. - zmodyfikowana teoria podmiotowa (modifizierte Subjektstheorie) Do gałęzi prawa publicznego należą te normy, które uprawniają lub zobowiązują podmioty dysponujące władztwem państwowym, a do prawa cywilnego te, które mogą uprawniać lub zobowiązywać każdego [Ochendowski "Prawo adm..." str. 35]. 3. Prawo administracyjne a prawo karne Prawo karne to część prawa, która określa czyny będące przestępstwami, kary grożące za popełnienie przestępstw i środki zabezpieczające stosowane w związku z naruszeniem prawa karnego oraz zasady odpowiedzialności karnej [Gardocki "Prawo karne" nb. 1]. Od prawa administracyjnego odróżnia się więc poprzez swój represyjny charakter. Ustrój administracji publicznej 6

Prawo administracyjne. Wprowadzenie do prawa administracyjnego

Prawo administracyjne. Wprowadzenie do prawa administracyjnego Prawo administracyjne Wprowadzenie do prawa administracyjnego ministro, ministrare służyć, wykonywać Stosowany przedrostek ad- wskazuje na celowość działania. Pojęcie Administracja w ujęciu statycznym/organizacyjnym

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ:

ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ: ŹRÓDŁA POJĘCIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ: - MINISTRARE SŁUŻYĆ - AD OZNACZAJĄCA CECHĘ CELOWOŚCI TEGO DZIAŁANIA PODZIAŁ: - ADMINISTRACJA PUBLICZNA - ADMINISTRACJA PRYWATNA Trzy znaczenia administracji publicznej:

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Warszawa, 2/10/2014 r. ADMINISTRACJA JAKO ORGANIZACJA Administracja jest organizacją Różne jednostek organizacyjne (system różnych jednostek

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i przedmiot prawa konstytucyjnego

Pojęcie i przedmiot prawa konstytucyjnego Pojęcie i przedmiot prawa konstytucyjnego ltermin KONSTYTUCJA lpochodzi od łacińskiego słowa constituere tj.urządzanie,ustanawianie, luporządkowywanie,nadawanie określonej formy. lustawa zasadnicza, ustawa

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje Administracja publiczna Pojęcie i funkcje Administracja publiczna a administracja prywatna Administracja w znaczeniu potocznym to zarządzanie czymś lub zespół zarządzający czymś (wg słownika języka polskiego

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje Administracja publiczna Pojęcie i funkcje Administracja publiczna a administracja prywatna Administracja w znaczeniu potocznym to zarządzanie czymś lub zespół zarządzający czymś (wg słownika języka polskiego

Bardziej szczegółowo

Podmioty administracji publicznej

Podmioty administracji publicznej Podmioty administracji publicznej Podmiotowe ujęcie administracji Administracja publiczna w ujęciu podmiotowym to ogół jednostek organizacyjnych wykonujących funkcje administracji. PODMIOTY ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji.

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji. Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - instytucje - Administracja, prawo administracyjne i prawne formy działania administracji Zestaw 1 Przedmiot 1 2 3 4 Ustalenia organizacyjne Pojęcie administracji

Bardziej szczegółowo

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski

Prawo administracyjne. Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Prawo administracyjne Mateusz Stręk, Jacek Radomański, Karol Trajkowski Administracja Łac. ministrare słuŝyć administrare być pomocnym, obsługiwać, zarządzać system podmiotów utworzonych i wyposaŝonych

Bardziej szczegółowo

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski

PRAWO URZĘDNICZE. Wykład 1. Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski PRAWO URZĘDNICZE Wykład 1 Dr Dominika Cendrowicz Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Nie jest pojęciem ustawowym. Prawo urzędnicze Nie tworzy zwartego systemu norm z klarownym

Bardziej szczegółowo

KILKA SŁÓW WPROWADZENIA

KILKA SŁÓW WPROWADZENIA Rozdział I Administracja KILKA SŁÓW WPROWADZENIA Administracja jako taka istnieje od zarania cywilizacji i wraz z nią ewoluowała od prymitywnych organizacji po dzisiaj funkcjonujący aparat biurokratyczny

Bardziej szczegółowo

PRAWO ADMINISTRACYJNE

PRAWO ADMINISTRACYJNE UNIWERSYTET GDANŚKI KATEDRA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO PRAWO ADMINISTRACYJNE (program wykładu) I. PROBLEMY POWSZECHNEGO (MATERIALNEGO) PRAWA ADMINISTRACYJNEGO 1. GENEZA I ROZWÓJ PRAWA ADMINISTRACYJNEGO ORAZ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Prawoznawstwo 1

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Prawoznawstwo 1 Wprowadzenie XI Część I. Prawoznawstwo 1 Tabl. 1. Pojęcie państwo 3 Tabl. 2. Cechy państwa 4 Tabl. 3. Teorie powstania państwa 5 Tabl. 4. Funkcje państwa 6 Tabl. 5. Typ i forma państwa 7 Tabl. 6. Aparat

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: fakultatywny Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Jan Jeżewski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 2. Stosunek administracyjnoprawny

Konwersatorium prawo administracyjne mgr Agata Klorek semestr zimowy 2010/2011. Zajęcia nr 2. Stosunek administracyjnoprawny Zajęcia nr 2 Stosunek administracyjnoprawny A. Stosunek administracyjnoprawny Stosunek administracyjnoprawny jest tego rodzaju stosunkiem prawnym, w którym dają zauważyć się następujące elementy: 1. Organ

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PODMIOTY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PODMIOTOWE UJĘCIE ADMINISTRACJI Administracja publiczna w ujęciu podmiotowym to ogół jednostek organizacyjnych wykonujących funkcje administracji. PODMIOTY ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe CZ.1 Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe Źródła prawa powszechnie obowiązującego, stanowione przez terenowe organy administracji

Bardziej szczegółowo

Przedmiot:: Prawo administracyjne ECTS: 10 Liczba godzin: 120

Przedmiot:: Prawo administracyjne ECTS: 10 Liczba godzin: 120 WYDZIAŁ PRAWA UwB STUDIA STACJONARNE PRAWO ROK AKAD. 2008/2009 Przedmiot:: Prawo administracyjne Punkty ECTS: 10 Liczba godzin: 120 Wykładowca: dr hab. Dariusz R. Kijowski Prowadzący ćwiczenia: Dr Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa

Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa Prawo i polityka penitencjarna warsztaty ze stosowania prawa Zajęcia nr 1 wprowadzenie do tematyki zajęć, definicje podstawowe Mgr Agata Hulak 18 października 2017 r. Prawo penitencjarne informacje podstawowe,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski

Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski Wstęp do prawa administracyjnego ogólnego. Autor: Michał Możdżeń- Marcinkowski Rozdział pierwszy Administracja publiczna 1.Pojęcie administracji 2.Cechy i funkcje administracji publicznej 3.Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Procedury administracyjne (KPA), organy I i II instancji Podstawowe zasady postępowania administracyjnego konstytucyjne podstawy procedury administracyjnej zasada praworządności (art. 6 Kpa) Organy administracji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r...

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r... Spis treści Rozdział pierwszy Ustrój polityczny państwa pojęcie i istota... 11 1. Pojęcie ustroju politycznego... 12 2. Ewolucja ustroju politycznego Polski... 14 Rozdział drugi Konstytucyjne podstawy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej

Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej Podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej Podstawowe zasady ustroju w systematyce Konstytucji RP Pierwszy rozdział Konstytucji RP, zatytułowany Rzeczpospolita, określa podstawowe zasady ustroju RP. Pozostałe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46 Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII Przedmowa do tomu I... XXXV Rozdział 1. Krytyka wartości poznawczej i analitycznej funkcji ochronnej prawa pracy... 1 1. Uwagi wstępne... 1 2. Funkcje prawa pracy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ

PODSTAWOWE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ PODSTAWOWE ZASADY USTROJU RZECZYPOSPOLITEJ PODSTAWOWE ZASADY USTROJU W SYSTEMATYCE KONSTYTUCJI RP Pierwszy rozdział Konstytucji RP, zatytułowany Rzeczpospolita, określa podstawowe zasady ustroju RP. Pozostałe

Bardziej szczegółowo

Samorząd. Istota samorządu i jego rodzaje

Samorząd. Istota samorządu i jego rodzaje Samorząd Istota samorządu i jego rodzaje Samorząd ZASADY OGÓLNE DOTYCZĄCE SAMORZĄDU Pomocniczość Państwo powinno wykonywać tylko te zadania, których nie mogą wykonać samodzielnie obywatele. Jeżeli już

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 KWESTIE ORGANIZACYJNE Kontakt i konsultacje Przebieg dwiczeo Literatura podstawowa oraz akty prawne Zakres materiału Warunki zaliczenia Instota i pojęcie terminu

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Maciej M. Sokołowski ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Warszawa, 16/10/2014 r. POJĘCIE ŹRÓDEŁ PRAWA Czynniki wpływające na treść prawa np. wola narodu czy prawodawcy, stosunki

Bardziej szczegółowo

źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej System ochrony pracy w Polsce źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Mówiąc o systemie ochrony

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: fakultatywny Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Jan Jeżewski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna Podstawowe pojęcia i problemy administracji publicznej. Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu.

Administracja publiczna Podstawowe pojęcia i problemy administracji publicznej. Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu. Administracja publiczna Podstawowe pojęcia i problemy administracji publicznej Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu.pl/apub/ Administracja publiczna na tle podziału władz władza wykonawcza i wielka

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Kazimierz Strzyczkowski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia wstępne. Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr

Zagadnienia wstępne. Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr Zagadnienia wstępne POJĘCIE I CECHY PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO PUBLICZNEGO Prawo międzynarodowe publiczne

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków PODSTAWY PRAWA PRACY mgr Małgorzata Grześków Pojęcie prawa pracy Pojęcie prawa pracy - odrębna gałąź prawa, wyróżniania ze względu na kryterium: przedmiotowe metody regulacji (w tym zakresie prawo pracy

Bardziej szczegółowo

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Mariusz Bieżuński Paweł Bieżuński Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Komentarz 2. wydanie Warszawa 2011 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...9 Wstęp...11 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach

Bardziej szczegółowo

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw CZ. 2 1) jest to podstawowe źródło prawa powszechnie obowiązującego 2) obowiązuje powszechnie na obszarze działania organów, które go ustanowiły (a więc lokalnie) 3) jest stanowiony na podstawie i w granicach

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje Administracja publiczna Pojęcie i funkcje Umiejscowienie administracji publicznej w strukturze władzy państwowej Koncepcja trójpodziału władzy zakłada podział całej władzy w państwie na trzy segmenty:

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna Wprowadzenie. Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu.pl/apub/

Administracja publiczna Wprowadzenie. Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu.pl/apub/ Administracja publiczna Wprowadzenie Dr hab. Ryszard Szarfenberg rszarf.ips.uw.edu.pl/apub/ Główne idee normatywne współczesnego państwa Suwerenność narodu, która zakłada państwo narodowe i demokrację

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp... 13 Spis treści Wykaz skrótów........................................................... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Rozwój nauki prawa administracyjnego w Polsce... 15 1. Początki nauki prawa administracyjnego...

Bardziej szczegółowo

Jednym z podstawowych aktów prawnych, regulujących udział mieszkańców w życiu publicznym, jest Europejska Karta Samorządu Lokalnego (EKSL).

Jednym z podstawowych aktów prawnych, regulujących udział mieszkańców w życiu publicznym, jest Europejska Karta Samorządu Lokalnego (EKSL). Jedną z bardzo ważnych kwestii, jakie pojawiają się w praktycznym aspekcie inicjowania i prowadzenia działań konsultacyjnych, jest ich formalne oraz nieformalne uregulowanie. Okoliczność ta jest o tyle

Bardziej szczegółowo

Ewolucja pojęcia administracji publicznej w polskiej doktrynie prawa administracyjnego po II wojnie światowej

Ewolucja pojęcia administracji publicznej w polskiej doktrynie prawa administracyjnego po II wojnie światowej PWSZ IPiA STUDIA LUBUSKIE Tom V Sulechów 2009 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sulechowie Ewolucja pojęcia administracji publicznej w polskiej doktrynie prawa administracyjnego po II wojnie światowej

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo 1. Pojęcie zasady naczelnej konstytucji 2. Zasada zwierzchnictwa Narodu 3. Formy realizacji zasady zwierzchnictwa Narodu 4. Zasada demokratycznego państwa

Bardziej szczegółowo

DLA KOGO ZAMÓWIENIA PUBLICZNE

DLA KOGO ZAMÓWIENIA PUBLICZNE DLA KOGO ZAMÓWIENIA PUBLICZNE Marcelina Daszkiewicz aplikant adwokacki PIERÓG & Partnerzy To zamawiający decyduje w zależności od potrzeb wynikających z rodzaju zamówienia, jego przedmiotu i wartości oraz

Bardziej szczegółowo

Specjalność Podyplomowe Studium dla Nauczycieli Wiedzy o Społeczeństwie i Historii Najnowszej. Praca napisana pod kierunkiem dr A.

Specjalność Podyplomowe Studium dla Nauczycieli Wiedzy o Społeczeństwie i Historii Najnowszej. Praca napisana pod kierunkiem dr A. PRACA DYPLOMOWA Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Nauk Społecznych Kierunek: Politologia Specjalność Podyplomowe Studium dla Nauczycieli Wiedzy o Społeczeństwie i Historii Najnowszej.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny.

Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny. Pojęcie interesu Interes jest relacją pomiędzy: - Istniejącym obiektywnie stanem technicznym; - a oceną jakiegoś podmiotu. Ocena ta może mieć charakter: A. subiektywny; B. obiektywny. Ocena ta może mieć

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa. WF-ST1-FR-Fd-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Bk-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Fa-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Rr-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Rn-15/16Z-PODS

Podstawy prawa. WF-ST1-FR-Fd-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Bk-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Fa-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Rr-15/16Z-PODS. WF-ST1-FR-Rn-15/16Z-PODS Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Finanse i rachunkowość I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Podstawy prawa Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu polski Kody/Specjalności

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO

Konstytucyjne środki ochrony praw. Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne środki ochrony praw Prawo do sądu Prawo do odszkodowania art. 77 ust. 1 Skarga konstytucyjna RPO Konstytucyjne prawo do sądu 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego

Bardziej szczegółowo

KONTROLA PRZESTRZEGANIA NORM PRAWA ADMINISTRACYJENGO

KONTROLA PRZESTRZEGANIA NORM PRAWA ADMINISTRACYJENGO KONTROLA PRZESTRZEGANIA NORM PRAWA ADMINISTRACYJENGO Kontrola przestrzegania norm prawa administracyjnego to kontrola sprawowana przez podmioty administracji publicznej względem podmiotów od niej niezależnych,

Bardziej szczegółowo

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski Wymogi regulacji kodeksowej Tomasz Bąkowski Kodeks - pojęcie Najpełniejsza forma porządkowania i systematyzacji danej dziedziny prawa w celu zespolenia rozproszonych w całym systemie norm regulujących

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIE USŁUG PRZEZ SAMORZĄD TERYTORIALNY W POLSCE.

ŚWIADCZENIE USŁUG PRZEZ SAMORZĄD TERYTORIALNY W POLSCE. ŚWIADCZENIE USŁUG PRZEZ SAMORZĄD TERYTORIALNY W POLSCE. Autor: PAWEŁ CHMIELNICKI Wykaz skrótów użytych w tekście Wprowadzenie 1. Przedmiot i cel pracy 2. Przesłanki wyboru tematu pracy 3. Metody badawcze

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg)

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Źródła prawa konstytucyjnego to źródła, które zawierają normy zaliczane do tej gałęzi prawa Koncepcja paostwa

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego. na kierunku prawno-ekonomicznym

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego. na kierunku prawno-ekonomicznym Dr Julia Wojnowska-Radzińska Katedra Prawa Konstytucyjnego Poznań, dnia 15 września 201 r. OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego na kierunku prawno-ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

BUDOWA. Karolina Kocemba. Tworzenie i Stosowanie Prawa

BUDOWA. Karolina Kocemba. Tworzenie i Stosowanie Prawa BUDOWA USTAWY Karolina Kocemba Tworzenie i Stosowanie Prawa BUDOWA USTAWY - KOLEJNOŚĆ TYTUŁ PRZEPISY MERYTORYCZNE PRZEPISY ZMIENIAJĄCE PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I DOSTOSOWUJĄCE PRZEPISY KOŃCOWE OZNACZENIE RODZAJU

Bardziej szczegółowo

ZASADY NACZELNE USTROJU RP

ZASADY NACZELNE USTROJU RP ZASADY NACZELNE USTROJU RP Zasady naczelne ustroju RP Zawierają idee przewodnie ustawy zasadniczej. Są to normy prawne zawarte w Konstytucji, których szczególna doniosłość charakteryzuje się w tym, że

Bardziej szczegółowo

Sądownictwo administracyjne. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe

Sądownictwo administracyjne. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe Sądownictwo administracyjne Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe Sądownictwo administracyjne ISTOTA I USTRÓJ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH Istota sądownictwa administracyjnego Sądownictwo administracyjne zapewnia

Bardziej szczegółowo

SĄDOWNICTWO ADMINISTRACYJNE. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe

SĄDOWNICTWO ADMINISTRACYJNE. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe SĄDOWNICTWO ADMINISTRACYJNE Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe ISTOTA I USTRÓJ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH Sądownictwo administracyjne ISTOTA SĄDOWNICTWA ADMINISTRACYJNEGO Sądownictwo administracyjne zapewnia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I Dział: CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE nie potrafi sformułować jasnej na tematy poruszane na jego postawa na jest bierna, ale wykazuje chęć do współpracy wymienia rodzaje grup

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.................................................. 15 Od Autora...................................................... 19 ROZDZIAŁ I. Pojęcie i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Spis treści. jednostek samorządu terytorialnego... 63

Spis treści. jednostek samorządu terytorialnego... 63 Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII Wprowadzenie... 1 Rozdział I. Osobowość prawna gminy, powiatu i samorzadu województwa jako istota pojęcia jednostki samorządu terytorialnego... 19 1. Samorząd terytorialny

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Elementy prawa do sądu

Elementy prawa do sądu prawo do sądu W Konstytucji z 1997 r. prawo do sądu zostało expressis verbis wyrażone w art. 45 ust. 1, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Poznań, dnia 15 września 2016 r. dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu Prawo konstytucyjne 2. Kod modułu 10-PK-a1-s;

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I POJĘCIA OGÓLNE TEORII PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

ZAGADNIENIA I POJĘCIA OGÓLNE TEORII PRAWA ADMINISTRACYJNEGO PRZEDMOWA Część pierwsza ZAGADNIENIA I POJĘCIA OGÓLNE TEORII PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Rozdział I. ZAGADNIENIA WSTĘPNE 1. Pojęcie administracji 2. Związanie administracji prawem 3. Pojęcie prawa administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna

Administracja publiczna Administracja publiczna Administracja multicentryczna Dr hab. Ryszard Szarfenberg Instytut Polityki Społecznej rszarf.ips.uw.edu.pl/apub Rok akademicki 2016/2017 Współczesna administracja jako zjawisko

Bardziej szczegółowo

3. Tworzenie i funkcjonowanie centrów usług wspólnych w powiecie Tworzenie i funkcjonowanie centrów usług wspólnych w województwie...

3. Tworzenie i funkcjonowanie centrów usług wspólnych w powiecie Tworzenie i funkcjonowanie centrów usług wspólnych w województwie... Notki biograficzne... Wykaz skrótów... Wstęp... XIII XV XIX Rozdział I. Przepisy prawne regulujące funkcjonowanie centrum usług wspólnych w jednostce samorządu terytorialnego... 1 1. Zmiany wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Podział władzy geneza i treść zasady (wg. R. Małajnego)

Podział władzy geneza i treść zasady (wg. R. Małajnego) Podział władzy geneza i treść zasady (wg. R. Małajnego) została zapoczątkowana w XVII i XVIII w. przez Johna Locke a (Dwa traktaty o rządzie, 1689), a następnie istotnie rozwinięta i powiązana z gwarancjami

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku Administracja

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA. PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak

WŁADZA SĄDOWNICZA. PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak WŁADZA SĄDOWNICZA PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak Z A S A D A T R Ó J P O D Z I A Ł U W Ł A D Z??? . ( )Z zasady podziału władz wynika, iż władze ustawodawcza, wykonawcza

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy.

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Moduł dział - temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1. -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

1. Zasady sprawowania opieki zdrowotnej w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

1. Zasady sprawowania opieki zdrowotnej w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej 12 1. Zasady sprawowania opieki zdrowotnej w Polsce 1. Zasady sprawowania opieki zdrowotnej w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucyjna ochrona zdrowia Prawo do ochrony zdrowia gwarantuje

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTACJI UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO

WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTACJI UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Nazwa Przedmiotu Prawo administracyjne; OBSZAR KSZTAŁCENIA W ZAKRESIE NAUK SPOŁECZNYCH WYDZIAŁ PRAWA I ADMINISTACJI UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

WŁADZA WYKONAWCZA. Prezydent RP, Rada Ministrów i administracja rządowa, samorząd terytorialny

WŁADZA WYKONAWCZA. Prezydent RP, Rada Ministrów i administracja rządowa, samorząd terytorialny WŁADZA WYKONAWCZA Prezydent RP, Rada Ministrów i administracja rządowa, samorząd terytorialny ORGANY WŁADZY WYKONAWCZEJ W POLSCE Prezydent RP. Rada Ministrów wraz z całą administracją rządową. Organy jednostek

Bardziej szczegółowo

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres zastosowania przepisów regulujących ogólne postępowanie administracyjne wyznacza art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Podmioty prowadzące

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY 1. Obywatelstwo polskie i unijne - wyjaśnia znaczenie terminów: obywatelstwo, społeczeństwo obywatelskie, - wymienia dwa podstawowe sposoby nabywania obywatelstwa (prawo

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego a obowiązek stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych

Wykonywanie zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego a obowiązek stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych Wykonywanie zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego a obowiązek stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych 1. Samorząd gminny w Polsce przy wykonywaniu swoich zadań ma możliwość korzystania

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 1384).

- o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 1384). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-116/(4)/13 Warszawa, 11 września 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak Z A S A D A P O D Z I A Ł U W Ł A D Z Y G E N E Z A XVII & XVIII w. Konstytucja 3 Maja - 1791 r. Konstytucja Marcowa 1921 r..

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... Wykaz najważniejszej literatury... XVII. Przedmowa...

Spis treści. Wykaz skrótów... Wykaz najważniejszej literatury... XVII. Przedmowa... Wykaz skrótów... XIII Wykaz najważniejszej literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Co to jest publiczne prawo gospodarcze?... 1 1. Uwagi ogólne... 1 2. Publiczne prawo... 2 3. gospodarcze... 3

Bardziej szczegółowo

Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO (II) WŁADZTWO ADMINISTRACYJNE Władztwo możność przeprowadzenia zarządzenia w drodze przymusu państwowego przez organ państwa. Władztwo administracyjne

Bardziej szczegółowo

Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 1044 Warszawa, 10 października 2006 r. Szanowny Panie Marszałku Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Akademia Prawa. Zdzisław Muras. Podstawy prawa. 3. wydanie. C.H.Beck

Akademia Prawa. Zdzisław Muras. Podstawy prawa. 3. wydanie. C.H.Beck Akademia Prawa Zdzisław Muras Podstawy prawa 3 wydanie CHBeck AKADEMIA PRAWA Podstawy prawa W sprzedaży: S Gurgul PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE, wyd 9 Duże Komentarze Becka K Flaga-Gieruszyńska PRAWO

Bardziej szczegółowo

Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak

Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak Wykaz skrótów Przedmowa do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Słowo wstępne Rozdział I Komparatystyka

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wybór antropologii filozoficznej Antropologia przyrodnicza i antropologia kulturowa... 31

Spis treści Wybór antropologii filozoficznej Antropologia przyrodnicza i antropologia kulturowa... 31 Wykaz skrótów... Bibliografia... XI XIII Część I. Prawo jako porządek budowany na antropologii Wprowadzenie... 1 Rozdział I. Prawo i antropologia... 17 1. Homo iuridicus... 17 1.1. Porządek prawny a obraz

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice)

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) Poznań, dnia 6 kwietnia 2015 r. Prof. zw. dr hab. Zdzisław Kędzia OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) I. Informacje ogólne 1. Nazwa

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO ADMINISTRACYJNE

DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO ADMINISTRACYJNE DZIAŁ PIERWSZY. PRAWO ADMINISTRACYJNE Rozdział I. Uwagi ogólne o prawie administracyjnym Część I. Definicja prawa administracyjnego Prawo administracyjne to bardzo obszerny zespół norm zróżnicowanych pod

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Z A SA DA P O DZ I A ŁU W Ł A DZ Y G E N E Z A ZASADA PODZIAŁU WŁADZY ART. 10 KONSTYTUCJI RP ASPEKT PRZEDMIOTOWY UST. 1 USTAWODAWCZA PRAWODAWSTWO

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO, JEDNOSTKI PODZIAŁU TERYTORIALNEGO ORAZ ZAKRES DZIAŁANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO, JEDNOSTKI PODZIAŁU TERYTORIALNEGO ORAZ ZAKRES DZIAŁANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO, JEDNOSTKI PODZIAŁU TERYTORIALNEGO ORAZ ZAKRES DZIAŁANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO mgr Arkadiusz Łukaszów Zakład Prawa Administracyjnego Instytut Nauk Administracyjnych

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzeczeń Wstęp Rozdział I. Wprowadzenie Rozdział II. Geneza prawa dyscyplinarnego

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzeczeń Wstęp Rozdział I. Wprowadzenie Rozdział II. Geneza prawa dyscyplinarnego Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzeczeń... XI XV XXXI Wstęp... 1 Rozdział I. Wprowadzenie... 11 1. Rozważania ogólne... 11 2. Geneza inspiracji materią postępowań dyscyplinarnych... 12 3. Pole

Bardziej szczegółowo