źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej"

Transkrypt

1 System ochrony pracy w Polsce źródło: Nauka o pracy - bezpieczeństwo, higiena i ergonomia, Prawna ochrona pracy, inż. Jerzy Kowalski - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Mówiąc o systemie ochrony pracy w Polsce, należy rozróżnić system prawny od systemu organizacyjnego. Pierwszy z nich, stanowiący integralną część gałęzi prawa, jaką jest prawo pracy, mówi nam o normach prawnych i ich usytuowaniu w hierarchii źródeł prawa dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Drugi zaś, obrazuje system organizacji ochrony pracy na szczeblu państwa, zakładu oraz organów uczestniczących w tworzeniu, a także kontrolowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy w Polsce. SYSTEM PRAWNY ochrony pracy w Polsce System ten opiera się na źródłach prawa wskazanych w Konstytucji RP i art. 9 Kodeksu pracy (Schemat poniżej).

2 Podstawy prawne w dziedzinie BHP Podstawowym aktem prawnym, mówiącym o prawie do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, jest Konstytucja RP, która w art. 66 gwarantuje takie prawo każdemu. Sposób realizacji tego prawa określa ustawa (tab. nr 1). Ustawą określającą prawa i obowiązki obywateli w tym zakresie jest Kodeks pracy (tab. nr 2). Podstawowe uregulowania kodeksowe w zakresie bhp znajdują się w dziale X kodeksu dotyczącym bhp, w dziale VII dotyczącym ochrony pracy kobiet i w dziale IX dotyczącym ochrony pracy młodocianych. Natomiast art. 9 Kodeksu pracy wskazuje na inne źródła prawa pracy, szczególnie zaś porozumienia normatywne zawierane między partnerami socjalnymi, tj. układy zbiorowe i inne porozumienia zbiorowe, np. akty wewnątrzzakładowe stanowione w formie regulaminów i statutów.

3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483) Art. 24 Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. Art Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa oraz Obowiązki pracodawcy określa ustawa. Art Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Tab. nr 1. Artykuł 24, 66, 68 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Kodeks pracy DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy Art Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. 2. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: 1. organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy 2. zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych

4 poleceń, 3. zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy, 4. zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy. Tab. nr 2. Dział 10 kodeksu pracy Wśród źródeł prawa dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy można więc wyróżnić akty prawne powszechnie obowiązujące, stanowione przez upoważnione do tego organy oraz porozumienia zawierane pomiędzy partnerami społecznymi, obowiązujące grupy, które takie porozumienia zawarły. Dodatkowo, jako źródło praw i obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zostały wprowadzone zasady bhp (tab. nr 3). ZASADY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY ZASADY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY pozaprawne (nie określone w prawie) reguły bezpiecznego postępowania, wymagane przy wykonywaniu określonej pracy (czynności), wynikające z doświadczenia oraz przesłanek naukowych i technicznych. Tab. nr 3 Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy Przepisy powszechnie obowiązujące, poza wymienionym już Kodeksem pracy, są to akty wykonawcze bezpośrednio rozwijające postanowienia działu X Kodeksu pracy oraz przepisy ogólne, dotyczące określonych gałęzi pracy lub rodzajów prac, wydane na podstawie delegacji zawartej w art k.p. Do przepisów powszechnie obowiązujących należą również przepisy zaliczane do przepisów prawa pracy, takie jak ustawy ustanawiające nadzór i kontrolę nad warunkami pracy, a także przepisy dotyczące innych

5 dziedzin prawa, jednakże regulujące sprawy z zakresu bhp. Do takich przepisów należy prawo budowlane, prawo górnicze i geologiczne czy też prawo atomowe. Do grupy przepisów powszechnie Do obowiązujących należy zaliczyć również niektóre normy techniczne. Normy techniczne wydawane są na podstawie ustawy z dnia 11 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. nr 169, poz. 1386, z późn. zm.). Regułą określoną w art. 5 ust.3 tej ustawy jest, że normy techniczne są dobrowolne. Obowiązek stosowania normy technicznej może jednak wynikać z powołania się na określoną normę w przepisie powszechnie obowiązującym. W takich przypadkach norma prawna, nakazując stosowanie normy technicznej, powoduje powszechność obowiązek jej stosowania. Należy jednak zwrócić uwagę, że wzorem państw członkowskich Unii Europejskiej, można zauważyć tendencje do ograniczania norm powołanych do powszechnego stosowania. Pozostałe przepisy, będące na podstawie art. 9 k.p przepisami prawa pracy, można podzielić na przepisy stanowione w drodze porozumienia zawartego pomiędzy partnerami społecznymi lub w ściśle określonych przypadkach przepisy wewnątrzzakładowe, ustanawiane przez samego pracodawcę. Do pierwszej grupy należy zaliczyć przepisy bhp występujące w ponadzakładowych i zakładowych układach zbiorowych pracy - uzp. Z przepisów działu XI k.p., w którym uregulowane zostały sprawy dotyczące porozumień zbiorowych nie zostały wyłączone sprawy z zakresu bhp, co otwiera drogę do regulowania tych spraw w układach zbiorowych pracy. Jednakże strony układu nie mogą wprowadzić do układu zbiorowego pracy postanowień mniej korzystnych od zawartych w przepisach powszechnie obowiązujących. Powstaje wobec tego pytanie, czy do uzp mogą być wprowadzane postanowienia ograniczające obowiązki pracownika w zakresie bhp. Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że ograniczenie obowiązków jest dla pracownika korzystniejsze. Jednakże należy pamiętać, że obowiązki pracownika ustanowione zostały w celu zapewnienia mu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a zatem każde ograniczenie nałożonych na niego obowiązków de facto działałoby na jego niekorzyść, powodując ograniczenie jego ochrony. W układach zbiorowych pracy nie mogą być jednak nakładane na pracowników dodatkowe obowiązki, gdyż te mogą być ustanawiane jedynie w drodze przepisów powszechnie obowiązujących. Tak więc w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w układach zbiorowych pracy mogą być określone albo dodatkowe uprawnienia pracownicze, albo uszczegółowione uprawnienia wynikające z przepisów powszechnie obowiązujących. Do najczęściej występujących w uzp uregulowań z zakresu bhp zaliczyć można przede wszystkim: dodatkowe przywileje zdrowotne

6 dodatkowe urlopy dla pracowników pracujących w warunkach szkodliwych lub uciążliwych oraz skrócenie dobowego wymiaru czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w takich warunkach rekompensaty finansowe dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych oraz niebezpiecznych. Aktem wewnątrzzakładowym, regulującym sprawy z zakresu bhp, jest regulamin pracy. Zakres przedmiotowy regulaminu, określony w art k.p. obejmuje uregulowania w zakresie wyposażenia pracowników w odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej, wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym i kobietom, rodzaje prac i wykazy stanowisk pracy dozwolonej pracownikom młodocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego, wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom młodocianym zatrudnionym w innym celu niż przygotowanie zawodowe, obowiązki dotyczące bhp w tym sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywana pracą. Regulamin pracy ustala pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, jeżeli zatrudnia co najmniej 20 pracowników. Jednakże, w przypadku gdy pracodawca nie może uzgodnić treści regulaminu z organizacją związkową lub gdy taka organizacja nie działa u pracodawcy, regulamin ustala sam pracodawca. Regulamin nie musi być ustalany, jeżeli w zakresie przewidzianym dla regulaminu obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy. Z treścią regulaminu pracodawca ma obowiązek zapoznać każdego pracownika. Zasady bhp są regułami pozaprawnymi na wzór klauzul generalnych. Oznacza to, że nie są one zdefiniowanie prawnie ani też określone w przepisach, jednakże - zgodnie z obowiązującymi przepisami - zarówno pracodawca, jak i osoba kierująca pracownikami i sam pracownik są obowiązani je przestrzegać, a ich naruszenie lub niestosowanie może spowodować sankcje przewidziane w Kodeksie pracy. W teorii, za zasady bhp uważa się reguły postępowania wynikające z doświadczenia życiowego oraz przesłanek naukowych i technicznych (tab. nr 3). SYSTEM ORGANIZACYJNY ochrony pracy w Polsce System organizacyjny ochrony pracy w Polsce wskazuje na organy i organizacje uczestniczące w kształtowaniu i realizowaniu zadań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. System organizacyjny ochrony pracy można podzielić na dwa systemy:

7 ogólnokrajowy i zakładowy. Można dokonywać dalszych podziałów - na podsystemy, ale wydaje się, że spowodowałoby to brak przejrzystości. Do pierwszego z nich należy zaliczyć parlament, rząd, resorty i inne urzędy państwowe, państwowe organy nadzoru i kontroli, które mają zróżnicowane zadania. Parlament ma przede wszystkim zadania ustawodawcze, tworząc prawo ustalające podstawowe zasady systemu. Rząd i resorty oraz urzędy państwowe, szczególnie Minister ds. Pracy oraz Minister ds. Zdrowia, ustalają wytyczne państwa w kształtowaniu polityki w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz, na podstawie ustaw, wydają przepisy wykonawcze w zakresie bhp. Natomiast organy nadzoru i kontroli, do których należą przede wszystkim: Państwowa Inspekcja Pracy, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Urząd Dozoru Technicznego oraz sądy i prokuratura (również pozostałe organy nadzoru i kontroli w zakresie swojego działania w każdym przypadku, jeżeli dotyczy ono zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia) powołane zostały do nadzoru i kontroli - w imieniu państwa - realizacji przez pracodawców obowiązków nałożonych na nich przez prawo (Tab. nr 5). W celu realizacji swoich uprawnień oraz przymuszania pracodawców do wykonywania swoich obowiązków, organy te dysponują możliwością ukarania mandatem karnym, bądź wydania nakazu lub decyzji, łącznie z nakazaniem w określonych przypadkach zaprzestania przez zakład pracy lub jego część działalności określonego rodzaju. Kodeks pracy

8 DZIAŁ PIERWSZY Rozdział II a. Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy Art Nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. 2. Nadzór i kontrolę przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy sprawuje Inspekcja Sanitarna. 3. Organizację i zakres działania inspekcji, o których mowa w 1 i 2, określają odrębne przepisy. Tab. nr 5. Dział 1 Kodeksu pracy Istotną rolę w systemie organizacyjnym bhp na szczeblu państwa pełni Rada Ochrony Pracy. W skład Rady wchodzą przedstawiciele rządu, pracodawców i pracowników, posłowie i senatorowie oraz wybitni specjaliści z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ ten, umocowany przy Sejmie RP, zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy, ma sprawować nadzór nad jej działaniem. Istotne znaczenie w tym systemie mają również instytuty naukowo-badawcze, powołane do prowadzenia prac naukowobadawczych w dziedzinie bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. Również na szczeblu zakładu pracy istnieją różne podmioty, do których obowiązków należy tworzenie warunków pracy lub społeczny nadzór i kontrola nad tymi warunkami. Podstawowym podmiotem, którego obowiązkiem w zakładzie pracy jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, jest pracodawca (art.15 k.p.), który swoje obowiązki realizuje za pomocą wyspecjalizowanych służb bezpieczeństwa i higieny pracy oraz lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami. Dodatkowo, w kształtowaniu bezpiecznych warunków pracy w zakładzie pracy, uczestniczą też sami pracownicy poprzez konsultacje oraz - jako organ opiniodawczo-doradczy - komisja ds. bhp. Organy przedstawicielskie, jakimi są związki zawodowe i społeczny inspektor pracy, pełnią natomiast przede wszystkim funkcje nadzorczokontrolne w zakresie przestrzegania przez pracodawcę obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Należy zwrócić uwagę, że nie tylko państwowe organy nadzoru nad warunkami pracy mają prawo wymierzania mandatu karnego za nieprzestrzeganie przepisów i zasad bhp, ale w uprawnienia quasi egzekucyjne został wyposażony również społeczny inspektor pracy. Tym uprawnieniem jest prawo wydawania, w formie pisemnej, zaleceń dotyczących usunięcia stwierdzonych uchybień.

9 Pracodawca może odwołać się od wydanego zalecenia do właściwego inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy. Przepisy ustawy o społecznej inspekcji pracy przewidują możliwość ukarania karą grzywny pracodawcy, który nie spowodował usunięcia uchybień wskazanych w zaleceniu społecznego inspektora pracy.

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy.

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) to zespół warunków oraz czynników (organizacyjnych, technicznych,

Bardziej szczegółowo

stanowione w drodze porozumienia zawartego pomiędzy partnerami społecznymi lub w ściśle określonych przypadkach

stanowione w drodze porozumienia zawartego pomiędzy partnerami społecznymi lub w ściśle określonych przypadkach MATERIAŁ ŹRÓDŁOWY DLA UCZNIA Temat: System ochrony pracy w Polsce System ochrony pracy przejawia się w różnych formach organizacyjnych państwa. W zależności od zamożności państwa może być bardziej lub

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie System prawny ochrony pracy w Polsce System organizacyjny ochrony pracy w Polsce Nadzór społeczny nad warunkami pracy

Plan wykładu. Wprowadzenie System prawny ochrony pracy w Polsce System organizacyjny ochrony pracy w Polsce Nadzór społeczny nad warunkami pracy Plan wykładu Wprowadzenie System prawny ochrony pracy w Polsce System organizacyjny ochrony pracy w Polsce Nadzór społeczny nad warunkami pracy Wprowadzenie Mówiąc o systemie ochrony pracy w Polsce, należy

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OCHRONY PRACY W POLSCE:

SYSTEMY OCHRONY PRACY W POLSCE: SYSTEMY OCHRONY PRACY W POLSCE: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - zapisy o ochronie pracy Art. 24. Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE W DZIEDZINIE BHP

PODSTAWY PRAWNE W DZIEDZINIE BHP Autorka: Anna Dolata PODSTAWY PRAWNE W DZIEDZINIE BHP 1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 70, poz. 483) Art. 24 Praca znajduje się pod ochroną Rzeczpospolitej Polskiej.

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje

Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje O ile działalność partnerów społecznych na rzecz kształtowania warunków pracy na

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy PODSTAWY ERGONOMII i BHP - Obowiązki pracodawców w zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy Proces pracy moŝe wiązać się z zagroŝeniem dla stanu psychofizycznego pracowników, ich zdrowia, a

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe "Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy". Opracowanie: dr Artur Woźny

Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Opracowanie: dr Artur Woźny ŹRÓDŁA PRAWA PRACY Pod pojęciem źródła prawa rozumie się wszelkiego rodzaju formy, poprzez które zostają wyrażone normy prawne. Charakter oficjalnego źródła prawa stanowionego (wydanego przez uprawnione

Bardziej szczegółowo

Nadzór społeczny i wewnętrzny nad warunkami pracy ( W4) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, maj 2010 r.

Nadzór społeczny i wewnętrzny nad warunkami pracy ( W4) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, maj 2010 r. Nadzór społeczny i wewnętrzny nad warunkami pracy ( W4) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, maj 2010 r. Kodeks pracy; Nadzór nad prawem pracy i BHP Art. 18(5) 1. Społeczną kontrolę przestrzegania

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY Podstawowym aktem prawnym regulującym działalność sip jest ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. CELE DZIAŁANIA SIP Art. 1. ustawy o sip Społeczna inspekcja

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI. porządkowa, wykroczeniowa, karna wynikająca z obowiązków organizacji stanowisk pracy oraz wypadków

ODPOWIEDZIALNOŚĆ OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI. porządkowa, wykroczeniowa, karna wynikająca z obowiązków organizacji stanowisk pracy oraz wypadków ODPOWIEDZIALNOŚĆ OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI porządkowa, wykroczeniowa, karna wynikająca z obowiązków organizacji stanowisk pracy oraz wypadków Termin: 21 września 2017r. Miejsce szkolenia: Kraków, Best

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerw ca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późniejszymi zmianami). Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP BHP i podstawy ergonomii Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP Zagadnienia Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP. Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Rodzaje prac wymagające

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy

USTAWA. z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy Kancelaria Sejmu s. 1/9 Opracowano na podstawie t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 567 USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy W trosce o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza.

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza. ROZDZIAŁ VIII BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY 61 1. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego zapewnia pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 1983 r.)

USTAWA. z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 1983 r.) Dz.U.1983.35.163 USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 1983 r.) W trosce o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w celu zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r. Dz.U.1997.109.704 2005.07.01 zm. Dz.U.2004.246.2468 1 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z dnia 18 września 1997 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Art. 24. Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. Art. 24. Każdy ma prawo do bezpiecznych

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona pracy. uczniów szkół ponadgimnazjalnych,

Prawna ochrona pracy. uczniów szkół ponadgimnazjalnych, PRAWNA PRAWNA OCHRONA OCHRONA PRACY PRACY LEKCJA 1 TEMAT: PRZEZNACZONY DLA: Prawna ochrona pracy Temat: System ochrony pracy w Polsce uczniów szkół ponadgimnazjalnych, Czas realizacji: CZAS REALIZACJI:

Bardziej szczegółowo

ISBN:

ISBN: Rozdział I. Zagadnienia ogólne 1. Źródła prawa pracy Diagram nr 1 - Hierarchia źródeł prawa pracy 2. Zasada uprzywilejowania pracownika Diagram nr 2 - Stosowanie zasady uprzywilejowania pracownika Diagram

Bardziej szczegółowo

22. Społeczna inspekcja pracy

22. Społeczna inspekcja pracy 22.1. Struktura SIP w zakładzie pracy 22. Społeczna inspekcja pracy 22.2. Podstawowe prawa i obowiązki społecznych inspektorów pracy Informacja: Rozwinięcie powyższej tematyki w książce Poradnik społecznego

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 1 BEZPIECZEŃSTWO stan niezagrożenia lub spokoju To stan powodujący zarówno poczucie braku zagrożenia jak i jego rzeczywisty brak. Bezpieczeństwo i higiena pracy ma

Bardziej szczegółowo

Kompetencje i strategia kontroli PIP w zakresie nadzoru nad warunkami pracy w zakładach. Spotkanie z Państwową Inspekcją Sanitarną 18.09.2014 r.

Kompetencje i strategia kontroli PIP w zakresie nadzoru nad warunkami pracy w zakładach. Spotkanie z Państwową Inspekcją Sanitarną 18.09.2014 r. Kompetencje i strategia kontroli PIP w zakresie nadzoru nad warunkami pracy w zakładach Spotkanie z Państwową Inspekcją Sanitarną 18.09.2014 r. Kompetencje PIP Nadzór nad warunkami pracy (konstytucyjny

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 1983 r.)

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 1983 r.) Dz.U.83.35.163 1985-08-10 zm. Dz.U.85.35.162 art.3 1996-06-02 zm. Dz.U.96.24.110 art.34 1998-09-01 zm. Dz.U.98.113.717 art.7 2002-01-01 zm. Dz.U.01.128.1405 art.3 USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIEWIĄTY. Zatrudnianie młodocianych. Rozdział I. Przepisy ogólne

DZIAŁ DZIEWIĄTY. Zatrudnianie młodocianych. Rozdział I. Przepisy ogólne DZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych Rozdział I Przepisy ogólne [Art. 190. 1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. 2. Zabronione jest zatrudnianie

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy art. 237 11 WYMAGANIA PRAWNE Pracodawca zatrudniający więcej niż

Bardziej szczegółowo

TQM filozofia zarządzania System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy... 22

TQM filozofia zarządzania System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy... 22 I. PRAWO PRACY 1. Źródła prawa pracy Podstawowe zasady prawa pracy... 9 2. Stosunek pracy... 9 Umowa o pracę... 10 Zmiany istniejącego stosunku pracy... 10 3. Podstawowe obowiązki pracownika... 11 4. Regulamin

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy W trosce o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w celu zapewnienia związkom zawodowym niezbędnych

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. do książki pt. Materiały dydaktyczne do szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Autor Marek Gałusza

SPIS TREŚCI. do książki pt. Materiały dydaktyczne do szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Autor Marek Gałusza SPIS TREŚCI do książki pt. Materiały dydaktyczne do szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy Autor Marek Gałusza Literatura... 7 Wykaz skrótów użytych w tekście... 8 I. PRAWO PRACY 1. Źródła i

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. Nr 109, poz. 704) (Zmiany: Dz. U. z 2004 r. Nr 246, poz. 2468) Na podstawie art. 237 11

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie Załącznik nr 2 Do zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

A. Do spraw wymagających uzgodnienia z zakładową organizacją związkową należy:

A. Do spraw wymagających uzgodnienia z zakładową organizacją związkową należy: Zakres i formy realizacji uprawnień związkowych określa ustawa o związkach zawodowych, Kodeks pracy i inne przepisy prawa - tworząc warunki zapewniające związkom zawodowym wypełnianie ich podstawowych

Bardziej szczegółowo

III. SYSTEM OCHRONY PRACY. 28. Zakładowy system ochrony pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy TARBONUS

III. SYSTEM OCHRONY PRACY. 28. Zakładowy system ochrony pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy TARBONUS 28. Zakładowy system ochrony pracy III. SYSTEM OCHRONY PRACY 28. Zakładowy system ochrony pracy 28.1. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy to wyodrębniona komórka

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE.

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE. Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I L.p. TEMAT 1 przedmiot i funkcje prawa pracy pojecie prawo pracy funkcje prawa pracy podstawowe zasady prawa pracy 2 Źródła prawa pracy źródła prawa pracy- konstytucja RP,

Bardziej szczegółowo

ROLA SŁUŻBY BHP A KOORDYNATORA BHP NA BUDOWIE

ROLA SŁUŻBY BHP A KOORDYNATORA BHP NA BUDOWIE ROLA SŁUŻBY BHP A KOORDYNATORA BHP NA BUDOWIE Andrzej Nowak Wiceprezes Zarządu Głównego OSPSBHP Warszawa, dnia 24.06.2016 r. Art. 237 ¹¹ Kodeksu pracy (...)pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników

Bardziej szczegółowo

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe CZ.1 Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe Źródła prawa powszechnie obowiązującego, stanowione przez terenowe organy administracji

Bardziej szczegółowo

Świdnik, dnia 4.01.2013r FORMULARZ OFERTY wykonanie zadań służby BHP oraz PPOŻ. I. Nazwa i adres ZAMAWIAJĄCEGO

Świdnik, dnia 4.01.2013r FORMULARZ OFERTY wykonanie zadań służby BHP oraz PPOŻ. I. Nazwa i adres ZAMAWIAJĄCEGO I. Nazwa i adres ZAMAWIAJĄCEGO Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 18 21-040 Świdnik NIP: 712 323 52 53 Tel.081-4648701; 4648702; fax 081-4648834

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 199/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 czerwca 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 199/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 czerwca 2011 r. ZARZĄDZENIE Nr 199/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie zatwierdzenia szczegółowego wykazu spraw prowadzonych przez Oddział Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Urzędu Miasta Łodzi.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego...

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego... Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego..... Sporządził: Zatwierdził: 1 Lp. Temat szkolenia 1 Wprowadzenie. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy. 1. Cel i program instruktażu ogólnego. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 280/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 września 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 280/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 września 2011 r. ZARZĄDZENIE Nr 280/W/11 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 30 września 2011 r. w sprawie zatwierdzenia szczegółowego wykazu zadań realizowanych przez Oddział Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Departamencie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia (instruktaŝu) ogólnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim Śmigla

Szczegółowy program szkolenia (instruktaŝu) ogólnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim Śmigla Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Burmistrza Śmigla Nr 300/09 z dnia 09.10.2009 r. Szczegółowy program szkolenia (instruktaŝu) ogólnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych w

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Spis treści Dział pierwszy. Przepisy ogólne Dział drugi. Stosunek pracy

Spis treści Dział pierwszy. Przepisy ogólne Dział drugi. Stosunek pracy Spis treści Dział pierwszy. Przepisy ogólne...16 Rozdział I. Przepisy wstępne...16 Rozdział II. Podstawowe zasady prawa pracy...18 Rozdział IIa. Równe traktowanie w zatrudnieniu...21 Rozdział IIb. Nadzór

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. Pion Infrastruktury Obszar Operacyjny ds. Nieruchomości... (pełnomocnik - nazwa jednostki organizacyjnej) Lublinie w...

POROZUMIENIE. Pion Infrastruktury Obszar Operacyjny ds. Nieruchomości... (pełnomocnik - nazwa jednostki organizacyjnej) Lublinie w... POROZUMIENIE o współpracy pracodawców, których pracownicy / osoby świadczące dla nich pracę jednocześnie wykonują prace w tym samym miejscu, dotyczące zapewnienia im bezpiecznych warunków pracy oraz o

Bardziej szczegółowo

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15 OFERTA WSPÓŁPRACY Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy. Posiadamy duże doświadczenie z dziedziny BHP i P.POŻ. zakładów produkcyjnych, budownictwa ogólnego, przemysłowego sektora chemicznego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia szczegółowych programów szkoleń wstępnych i okresowych w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy. Stan prawny: wrzesień 2014 roku. Wydanie 2

Kodeks pracy. Stan prawny: wrzesień 2014 roku. Wydanie 2 KP Kodeks pracy Stan prawny: wrzesień 2014 roku Wydanie 2 SPIS TREŚCI KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) DZIAŁ PIERWSZY. PRZEPISY OGÓLNE (art.

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji wewnątrzzakładowych w zakresie wynagrodzenia na postanowienia indywidualnych umów o pracę. Adrianna Jasińska - Cichoń radca prawny

Wpływ regulacji wewnątrzzakładowych w zakresie wynagrodzenia na postanowienia indywidualnych umów o pracę. Adrianna Jasińska - Cichoń radca prawny Wpływ regulacji wewnątrzzakładowych w zakresie wynagrodzenia na postanowienia indywidualnych umów o pracę Adrianna Jasińska - Cichoń radca prawny Podstawowe zasady prawa pracy mające znaczenie dla ustalenia

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Wolters Kluwer

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Wolters Kluwer Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Wolters Kluwer Spis treści Wykaz skrótów 15 Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje,

Bardziej szczegółowo

NABÓR KANDYDATA NA WOLNE STANOWISKO URZĘDNICZE - GŁÓWNY SPECJALISTA DS. BHP W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W KONINIE

NABÓR KANDYDATA NA WOLNE STANOWISKO URZĘDNICZE - GŁÓWNY SPECJALISTA DS. BHP W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W KONINIE NABÓR KANDYDATA NA WOLNE STANOWISKO URZĘDNICZE - GŁÓWNY SPECJALISTA DS. BHP W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W KONINIE Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza SPIS TREŚCI do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami Autor Marek Gałusza Wstęp... 9 Literatura... 9 Wykaz najważniejszych skrótów użytych w tekście... 10 I. PRAWO

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Wykaz skrótów

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Wykaz skrótów Spis treści Wykaz skrótów XI Część A. Pytania egzaminacyjne Dział I. Przepisy ogólne 1 Pytanie 1 13 Dział II. Stosunek pracy 8 Pytanie 14 78 Dział III. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia 40 Pytanie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art.

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. Załącznik nr 1 do Regulaminu Pracy REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. 237 2 kp,) Rozdział I Zarządzanie sprawami

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola Nr 19 w Zielonej Górze OGŁASZA NABÓR

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola Nr 19 w Zielonej Górze OGŁASZA NABÓR Zielona Góra, 20.11.2007r. DYREKTOR Miejskiego Przedszkola Nr 19 w Zielonej Górze OGŁASZA NABÓR na stanowisko STARSZEGO INSPEKTORA DO SPRAW BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Miejskim Przedszkolu Nr 19 przy

Bardziej szczegółowo

Wykaz obowiązujących aktów prawnych

Wykaz obowiązujących aktów prawnych Załącznik nr 4 Wykaz obowiązujących aktów prawnych Załącznik Nr 1 do umowy nr.. 1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141 2. Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Bardziej szczegółowo

- W Z O R C O W Y. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Zaopiniował: Kraków, styczeń 2011 r.

- W Z O R C O W Y. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Zaopiniował: Kraków, styczeń 2011 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW - W Z O R C O W Y PROGRAM SZKOLENIA WSTĘPNEGO OGÓLNEGO (INSTRUKTAŻU OGÓLNEGO) Opracował: opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Zatwierdził: Zaopiniował: Program

Bardziej szczegółowo

Kara porządkowa - Kodeks pracy

Kara porządkowa - Kodeks pracy Kara porządkowa - Kodeks pracy Opracowanie: Maria Węglowska - Wojt Pracownik czyli kto? Osoba fizyczna zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2014-2019 Komisja Petycji 27.5.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0194/2013, którą złożył D. G. (Niemcy), w sprawie niejednorodności szkoleń dla koordynatorów ds. bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Obowiązki pracodawcy. wynikające z obowiązujących przepisów prawa (2012)

Obowiązki pracodawcy. wynikające z obowiązujących przepisów prawa (2012) Obowiązki pracodawcy wynikające z obowiązujących przepisów prawa (2012) Szanowni Państwo, w związku ze zbliżającym się końcem roku kalendarzowego, chcielibyśmy przypomnieć i zwrócić Państwa uwagę na niektóre

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Prawo pracy 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Korzystanie z niniejszej prezentacji nie daje prawa do wysuwania jakichkolwiek roszczeń wobec autorów Definicja prawa pracy Prawo

Bardziej szczegółowo

www.rkkw.pl PRAKTYKA NA CO ZWRACAĆ SZCZEGÓLNĄ UWAGĘ PODCZAS DUE DILIGENCE OBEJMUJĄCEGO ASPEKTY PRACOWNICZE Alicja Piskorz aplikant radcowski RKKW

www.rkkw.pl PRAKTYKA NA CO ZWRACAĆ SZCZEGÓLNĄ UWAGĘ PODCZAS DUE DILIGENCE OBEJMUJĄCEGO ASPEKTY PRACOWNICZE Alicja Piskorz aplikant radcowski RKKW PRAKTYKA NA CO ZWRACAĆ SZCZEGÓLNĄ UWAGĘ PODCZAS DUE DILIGENCE OBEJMUJĄCEGO ASPEKTY PRACOWNICZE Alicja Piskorz aplikant radcowski RKKW ISTOTNOŚĆ ASPEKTÓW PRACOWNICZYCH W PROCESIE DUE DILIGENCE wpływ stosunków

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Ogólna charakterystyka wypowiedzenia warunków pracy lub płacy str. 25

Rozdział 1 Ogólna charakterystyka wypowiedzenia warunków pracy lub płacy str. 25 Spis treści Wykaz skrótów str. 15 Wstęp str. 17 Rozdział 1 Ogólna charakterystyka wypowiedzenia warunków pracy lub płacy str. 25 1. Uwagi wstępne str. 25 2. Funkcje wypowiedzenia zmieniającego str. 25

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność kadrowej podczas kontroli PIP

Odpowiedzialność kadrowej podczas kontroli PIP PRAWO PRACY W PRAKTYCE Odpowiedzialność kadrowej podczas kontroli PIP Wydawca Katarzyna Sénat Redaktorzy Monika Załuska Grażyna Mazur Korekta Zespół Autorzy Adrianna Jasińska-Cichoń (dział I) radca prawny

Bardziej szczegółowo

Organizacja i działalność Państwowej Inspekcji Pracy

Organizacja i działalność Państwowej Inspekcji Pracy Organizacja i działalność Państwowej Inspekcji Pracy Jarosław Leśniewski Główny Inspektorat Pracy Departament Legalności Zatrudnienia www.pip.gov.pl Warszawa, 9 lipca 2013 r. Rola Państwowej Inspekcji

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jednolity Dz. U. Z 98 r nr 21 poz.94 z późniejszymi zmianami) Preambuła (skreślona).

Kodeks pracy. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jednolity Dz. U. Z 98 r nr 21 poz.94 z późniejszymi zmianami) Preambuła (skreślona). Kodeks pracy ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jednolity Dz. U. Z 98 r nr 21 poz.94 z późniejszymi zmianami) Preambuła (skreślona). DZIAŁ X BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona pracy - opis przedmiotu

Prawna ochrona pracy - opis przedmiotu Prawna ochrona pracy - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Prawna ochrona pracy Kod przedmiotu 06.9-WM-BHP-P-20_14Ć_pNadGenS9M1Q Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Bezpieczeństwo i higiena

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. 2. Pracodawca

Bardziej szczegółowo

z dnia 2 września 1997 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 704)

z dnia 2 września 1997 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 704) ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2 września 1997 r. w sprawie słuŝby bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. Nr 109, poz. 704) Na podstawie art. 237 11 5 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje: 1.

Bardziej szczegółowo

inspektor ds. bezpieczeństwa i higieny pracy /starszy inspektor ds. bezpieczeństwa i higieny pracy (Referat ds. Organizacyjno - Administracyjnych)

inspektor ds. bezpieczeństwa i higieny pracy /starszy inspektor ds. bezpieczeństwa i higieny pracy (Referat ds. Organizacyjno - Administracyjnych) O.ABK.1117-12-1/2015 Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Katowicach ul. Pośpiecha 14 40-852 Katowice Katowice, 10.07.2015 r. poszukuje kandydatów na stanowisko: inspektor ds. bezpieczeństwa i higieny pracy

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Załącznik nr 5 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w Urzędzie Miejskim

Bardziej szczegółowo

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw

3) jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw CZ. 2 1) jest to podstawowe źródło prawa powszechnie obowiązującego 2) obowiązuje powszechnie na obszarze działania organów, które go ustanowiły (a więc lokalnie) 3) jest stanowiony na podstawie i w granicach

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Sprawowanie obowiązków z zakresu służby bhp zgodnie z Działem dziesiątym Kodeksu pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz innymi obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PORZĄDKOWA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA NAUCZYCIELI

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PORZĄDKOWA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA NAUCZYCIELI ODPOWIEDZIALNOŚĆ PORZĄDKOWA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA NAUCZYCIELI ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (KP) ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (KN) Odpowiedzialność porządkowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Rozdział I Odpowiedzialność i podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 19 1. Odpowiedzialność pracodawcy

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl Regulamin pracy i wynagradzania www.pip.gov.pl Podstawowe informacje Regulamin pracy, tak jak regulamin wynagradzania, jest wewnątrzzakładowym źródłem prawa pracy. Regulaminy pracy i wynagradzania określają

Bardziej szczegółowo

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7. Struktura, odpowiedzialność i uprawnienia w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 7.1. Jakie wymagania i wytyczne dotyczące określenia struktur odpowiedzialności i uprawnień w systemie

Bardziej szczegółowo

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawowe obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki zawarte w Kodeksie Pracy. Pracodawca ponosi odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły

Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły Stanisław Wójcik Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy i sprawującego opiekę nad uczniami w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. Obecny stan prawny

UZASADNIENIE. Obecny stan prawny UZASADNIENIE Celem projektowanej ustawy jest przede wszystkim nowelizacja: art. 176 Kodeksu pracy w kierunku prawidłowej transpozycji przepisów dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. Postanowienia wstępne.

ROZDZIAŁ I. Postanowienia wstępne. Załącznik Nr 1 do uchwały nr 16/05/06 Rady Pedagogicznej z dnia 20.10.2005r. REGULAMIN PRACY dla nauczycieli i pracowników nie będących nauczycielami Publicznej Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 marca 2016 r. Poz. 360 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W TULISZKOWIE. w sprawie nadania Statutu Miejsko- Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Tuliszkowie.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W TULISZKOWIE. w sprawie nadania Statutu Miejsko- Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Tuliszkowie. Projekt z dnia 17 września 2013 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W TULISZKOWIE z dnia 6 września 2013 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY. 25. wydanie

KODEKS PRACY. 25. wydanie KODEKS PRACY 25. wydanie Stan prawny na 24 stycznia 2013 r. Wydawca: Magdalena Przek-Ślesicka Redaktor prowadzący: Roman Rudnik Opracowanie redakcyjne: Ilona Iwko, Dorota Wiśniewska Skład, łamanie: Faktoria

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy Przepisy ogólne dot. służby medycyny pracy KODEKS PRACY DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan

Bardziej szczegółowo

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe Związki zawodowe Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Cechy związków zawodowych DOBROWOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY Jastrzębia Góra 2014 ZNP GDYNIA Podstawy prawne Ustawa z dnia 24.06.1983 o społecznej inspekcji pracy (Dz.U. nr 35, poz. 163 z późn. zmianami) Ustawa z dnia 26.06.1974 Kodeks

Bardziej szczegółowo

Sprawy organizacyjne

Sprawy organizacyjne Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki Poznańskiej Prawo transportowe Sprawy organizacyjne Marcin Kiciński Zakład Systemów Transportowych WMRiT pok. 706, tel. 665 21 29 marcin.kicinski@put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 1 do Zarzadzenia2/2009 REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO INSPEKTORATU NADZORU BUDOWLANEGO W TYCHACH I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Organizacyjny Powiatowego Inspektoratu Nadzoru

Bardziej szczegółowo

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz.

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. KP 1 1. Kodeks pracy 1 z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. 94) 2 (zm.: Dz.U. 1998, Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717; 1999,

Bardziej szczegółowo