PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY"

Transkrypt

1 Barbara Klimuszko, Janina Sokołowska Berenika Targos, Maria M. Wilczyńska-Wołoszyn PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY w szkole podstawowej zgodny z Podstawą programową kształcenia ogólnego (Dziennik Ustaw z dnia 15 stycznia 2009 r. nr 4, poz. 17) Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej Warszawa 2012

2 Redaktor Grażyna Kamińska Redaktor techniczny Alicja Wdowiak Copyright by ŻAK Wydawnictwo Edukacyjne Warszawa 2012 Licencja wyłączna ŻAK Wydawnictwo Edukacyjne Skład Pracownia Poligraficzna Fotoskład Wydawnictwo Edukacyjne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. ul. Lirowa 27, Warszawa ISBN

3 Spis treści klasa klasa klasa

4 PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY zgodny z Podstawą programową kształcenia ogólnego (Dziennik Ustaw z dnia 15 stycznia 2009 r., nr 4, poz. 17) Uwaga: 1. W kolumnie 1 wpisane są wszystkie hasła z Podstawy programowej w kolejności dostosowanej do tematyki zajęć; 2. Kolumna 3 Treść nauczania (tematy lekcji) zawiera tematykę zajęć, która może być realizowana na pojedynczych lekcjach lub na kilku lekcjach. Może być łączona lub rozdzielana w zależności od możliwości uczniów, preferencji nauczyciela i organizacji szkoły. PODSTAWA PROGRAMOWA KLASA 4 (3 godz. tygodniowo) Hasła Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Ja i moje otoczenie. Uczeń: 1.6) nazywa zmysły człowieka i wyjaśnia ich rolę w poznawaniu przyrody, stosuje zasady bezpieczeństwa podczas obserwacji przyrodniczych; 3.1) obserwuje wszystkie fazy rozwoju rośliny, dokumentuje obserwacje; 1.7) podaje przykłady przyrządów ułatwiających obserwację przyrody (lupa, mikroskop, lornetka), opisuje ich zastosowanie, posługuje się nimi podczas prowadzonych obserwacji; 5.1) prowadzi obserwacje i proste doświadczenia wykazujące zanieczyszczenia najbliższego otoczenia (powietrza); Zrozumienie roli zmysłów człowieka w poznawaniu przyrody. Wdrażanie uczniów do zachowywania zasad bezpieczeństwa podczas poznawania przyrody. Opanowanie nawyku starannej obserwacji w życiu codziennym. 4

5 REALIZACJA HASEŁ Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ Treść nauczania (tematy lekcji) Sposoby osiągania celów Osiągnięcia uczniów JA I MOJE OTOCZENIE 1.1. Przyroda i sposoby jej poznawania 1.2. Dobry obserwator Prowadzenie obserwacji i pomiarów obiektów, stanów i zjawisk w terenie wg instrukcji, z użyciem narządów zmysłów oraz prostych przyrządów optycznych i pomiarowych. Ustalanie zasad obowiązujących w czasie wykonywania obserwacji i doświadczeń (opracowanie regulaminu). Analiza postaw ucznia jako obserwatora przyrody. Uczeń: Posługuje się narządami zmysłów w celu dokonania obserwacji. Posługuje się prostymi przyrządami optycznymi w celu dokonania obserwacji. Stosuje się do zasad bezpieczeństwa podczas obserwacji i doświadczeń przyrodniczych. Wykorzystuje w praktyce nabyte umiejętności i nawyk starannej obserwacji w życiu codziennym. 5

6 1 2 Opanowanie umiejętności przeprowadzania obserwacji i doświadczeń według instrukcji. Posługiwanie się przyrządami. Sporządzanie notatek z obserwacji i doświadczeń. Poznanie zasad i techniki mikroskopowania. Kształtowanie umiejętności wykonania rysunku preparatu spod mikroskopu. 1.1) wymienia czynniki pozytywnie i negatywnie wpływające na jego samopoczucie w szkole oraz w domu i proponuje sposoby eliminowania czynników negatywnych; 1.2) wyjaśnia znaczenie odpoczynku (w tym snu), odżywiania się i aktywności ruchowej w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu; 1,3) wymienia zasady prawidłowego uczenia się i stosuje je w życiu; 1.4) opisuje prawidłowo urządzone miejsce do nauki ucznia szkoły podstawowej; 1.5) uzasadnia potrzebę planowania zajęć w ciągu dnia i tygodnia; prawidłowo planuje i realizuje swój rozkład zajęć w ciągu dnia; Poznanie podstawowych potrzeb człowieka. Zrozumienie znaczenia poczucia bezpieczeństwa, więzi rodzinnej, uznania, miłości we właściwym rozwoju człowieka. Uświadomienie właściwego sposobu uczestnictwa w życiu rodziny. Poznanie czynników pozytywnie i negatywnie wpływających na samopoczucie ucznia w domu i w szkole. Ocena wpływu przyrody i wypoczynku na świeżym powietrzu na samopoczucie człowieka. Wdrażanie do stosowania zasad efektywnego uczenia się. 6

7 Prowadzimy obserwacje i doświadczenia 1.4. Podstawowe potrzeby człowieka 1.5. Co wpływa na nasze samopoczucie? 1.6. Zasady właściwego uczenia się Przeprowadzanie obserwacji, doświadczeń i pomiarów wg instrukcji. Rejestracja wyników obserwacji, doświadczeń i pomiarów w formie opisów, rysunków, tabel, fotografii. Określanie celu obserwacji i doświadczenia, formułowanie wniosków. Wykonanie preparatu mikroskopowego oraz jego rysunku spod mikroskopu. Dokonanie podziału potrzeb z uwzględnieniem ich znaczenia w życiu człowieka. Przedstawienie, w postaci dramy, ról członków rodziny oraz różnych relacji w rodzinie. Dyskusja na temat czynników wpływających na samopoczucie ucznia w szkole i w domu. Dokonanie podziału na czynniki wpływające negatywnie i pozytywnie. Prezentacja sposobów eliminowania czynników negatywnych. Przedstawienie w postaci dramy czynników ułatwiających i utrudniających uczenie się. Ustalanie zasad prawidłowego uczenia się. Przeprowadza samodzielnie obserwacje, doświadczenia i pomiary, na podstawie instrukcji. Określa cel doświadczenia i obserwacji, zapisuje wyniki i formułuje wnioski. Obserwuje i rejestruje różne miejsca wschodów i zachodów Słońca. Prezentuje w klasie wynik zaobserwowanego miejsca wschodu lub zachodu Słońca. Posługuje się prostymi przyrządami (termometr). Prowadzi obserwacje pogody i prezentuje wyniki tych obserwacji w klasie. Posługuje się mikroskopem. Wymienia i określa rolę czynników i przedmiotów ułatwiających życie, potrzebnych i niezbędnych do życia. Wyjaśnia, dlaczego niektóre czynniki są do życia niezbędne. Jest przekonany o potrzebie życia w rodzinie. Dostrzega potrzeby własne i innych ludzi; uczestniczy w życiu rodziny. Wymienia czynniki pozytywnie i negatywnie wpływające na jego samopoczucie w szkole i w domu. Proponuje sposoby eliminowania czynników negatywnych. Ocenia wpływ przyrody na samopoczucie. Organizuje sobie w domu optymalne warunki uczenia się. Stosuje zasady prawidłowego uczenia się. 7

8 1 2 Ocena trybu życia i jego wpływu na zdrowie człowieka. Praktyczne zastosowanie reguł prawidłowego planu codziennych zajęć. Zrozumienie współzależności między nieuregulowanym trybem życia a przyczyną niepowodzeń w szkole. Ocena form odpoczynku oraz snu i jego roli w regeneracji organizmu. 1.8) podaje przykłady roślin i zwierząt hodowanych przez człowieka, w tym w pracowni przyrodniczej, i wymienia podstawowe zasady opieki nad nimi; Poznanie podstawowych zasad opieki nad roślinami. Kształtowanie umiejętności posługiwania się atlasem roślin. 1.9) rozpoznaje i nazywa niektóre rośliny (w tym doniczkowe) zawierające substancje trujące lub szkodliwe dla człowieka i podaje zasady postępowania z nimi. Poznanie podstawowych zasad opieki nad niektórymi zwierzętami hodowanymi przez człowieka. 2. Orientacja w terenie. Uczeń 2.2) obserwuje widomą wędrówkę Słońca w ciągu doby, miejsca wschodu, górowania i zachodu Słońca w zależności od pory roku, wskazuje zależność między wysokością Słońca a długością cienia; Zdobycie umiejętności obserwacji w terenie. Wyjaśnienie zmian kierunku i długości cienia w zależności od położenia źródła światła. Poznanie sposobu dziennej wędrówki Słońca po niebie. 8

9 1.7. Właściwe wykorzystanie czasu wolnego od pracy 1.8. Opieka nad roślinami 1.9. Opieka nad hodowanymi zwierzętami 2.1. Widnokrąg i sklepienie niebieskie 2.2. Skąd się bierze cień i o czym świadczy? Obserwacja wędrówki Słońca po niebie Ustalanie reguł prawidłowego planowania zajęć. Dokonywanie podziału form odpoczynku i wykazywanie ich wartości zdrowotnych. Projektowanie dziennego planu zajęć. Dyskusja na temat wpływu trybu życia na zdrowie człowieka. Ustalanie zasad postępowania podczas opieki nad roślinami. Ustalanie zasad postępowania podczas opieki nad roślinami zawierającymi substancje trujące. Sporządza dzienny plan zajęć. Ocenia swój plan zajęć. Stosuje reguły prawidłowego planowania codziennych zajęć. Wybiera właściwą formę odpoczynku. Ocenia swój tryb życia i jego wpływ na zdrowie. Rozpoznaje rośliny hodowane przez człowieka oraz niektóre rośliny trujące. Stosuje zasady opieki nad roślinami oraz zasady postępowania z roślinami zawierającymi substancje trujące. Ustalanie zasad postępowania Rozpoznaje zwierzęta hodowane podczas opieki nad zwierzętami przez człowieka. hodowanymi przez człowieka. Stosuje zasady opieki nad zwierzętami. Wyraża osobisty stosunek do hodowanych zwierząt i do zachowań ludzi w stosunku do zwierząt. 2. ORIENTACJA W TERENIE Identyfikowanie w terenie widnokręgu, powierzchni widnokręgu i sklepienia niebieskiego. Identyfikowanie obiektów widocznych na widnokręgu (w terenie). Wykonanie gnomonu i przeprowadzenie obserwacji zmian długości i kierunku cienia. Obserwacje miejsc wschodów i zachodów Słońca. Obserwacje zmian kierunku i długości cienia rzucanego przez obiekty w ciągu dnia (przed południem i po południu). Wyjaśnia treść pojęć: widnokrąg i sklepienie niebieskie. Wskazuje w terenie widnokrąg, powierzchnię widnokręgu i sklepienie niebieskie. Wyjaśnia zmiany kierunku i długości cienia w zależności od położenia źródła światła. Obserwuje i rejestruje miejsca wschodów lub zachodów Słońca. Obserwuje i rejestruje zmiany kierunków i długości cieni rzucanych przez obiekty w ciągu dnia. 9

10 ) wyznacza kierunki na widnokręgu za pomocą kompasu, gnomonu; 10.7) bada i opisuje właściwości magnesów oraz ich wzajemne oddziaływanie, a także oddziaływanie na różne substancje; 10.8) buduje prosty kompas i wyjaśnia zasadę jego działania, wymienia czynniki zakłócające prawidłowe działanie kompasu. Opanowanie umiejętności wyznaczania kierunków geograficznych w terenie. Poznanie właściwości magnesu. Zbudowanie kompasu i poznanie zasad jego działania. Wyznaczanie kierunków geograficznych za pomocą kompasu. 2.3) orientuje plan, mapę w terenie, posługuje się legendą; 2.4) identyfi kuje na planie i mapie topografi cznej miejsce obserwacji i obiekty w najbliższym otoczeniu, określa wzajemne położenie obiektów na planie, mapie topografi cznej i w terenie; Wprowadzenie pojęć: plan, mapa topografi czna, legenda mapy, znaki kartografi czne. Opanowanie umiejętności posługiwania się legendą oraz czytania planu miejscowości i mapy topograficznej. 10

11 2.4. Dzienna wędrówka Słońca po niebie. Dzień i noc 2.5. Wyznaczanie kierunków za pomocą gnomonu Właściwości magnesu. Wykonanie kompasu 2.7. Wyznaczanie kierunków za pomocą kompasu 3.1. Widok terenu a plan 3.2. Plan miasta 3.3. Mapa topograficzna Obserwacje zmian kierunku i długości cienia w różnych porach dnia. Wyznaczanie kierunków za pomocą gnomonu w południe słoneczne (w terenie). Doświadczalne badanie właściwości magnesu. Zbudowanie kompasu. Praktyczne poznawanie czynników zakłócających działanie kompasu. Wskazuje w miejscu obserwacji kierunek i wysokość ruchu Słońca po niebie (dzienną wędrówkę Słońca). Wyjaśnia treść pojęć: dzień, noc, doba. Wyznacza kierunki w terenie. Wymienia i prawidłowo zapisuje nazwy i skróty kierunków geograficznych, wykorzystuje w praktyce umiejętność rozpoznawania kierunków geograficznych. Omawia właściwości magnesu. Buduje prosty kompas i wyjaśnia zasady jego działania. Wymienia czynniki zakłócające prawidłowe działanie kompasu. Objaśnienie zasad działania Wymienia elementy kompasu kompasu. i wyjaśnia, do czego służą. Wyznaczanie kierunków Wyznacza kierunki geograficzne głównych i pośrednich za za pomocą kompasu w swoim pomocą kompasu (w terenie). najbliższym otoczeniu (w klasie, na boisku szkolnym, w domu). 3. PLAN I MAPA Porównywanie treści zdjęć lotniczych z mapami w tej samej skali. Identyfikowanie obiektów widocznych z miejsca obserwacji i na mapie (w terenie). Wyjaśnia znaczenie pojęć: plan, mapa topografi czna, legenda mapy, znaki kartografi czne. Czyta plan miejscowości i mapę topograficzną, korzystając z legendy. 11

12 1 2 Opanowanie umiejętności wskazywania kierunków na planach i mapach. Opanowanie umiejętności czytania map ogólnogeograficznych i administracyjnych. Opanowanie umiejętności orientowania planów i map w terenie. 2.6) wykonuje pomiary, np. taśmą mierniczą, szacuje odległości...; 2.5) posługuje się podziałką liniową do określania odległości, porównuje odległość na mapie z odległością rzeczywistą w terenie. Wprowadzenie pojęć: skali liczbowej, mianowanej i podziałki liniowej. Ukształtowanie wyobrażenia odległości 100 m w terenie. Opanowanie umiejętności posługiwania się skalą i podziałką mapy. 3. Obserwacje, doświadczenia przyrodnicze i modelowanie. Uczeń: 6.1) wymienia znane właściwości substancji (woda, cukier, sól kuchenna) i ich mieszanin (ocet, sok cytrynowy) występujących w jego otoczeniu; Poznanie właściwości różnych substancji i ich zastosowania. 14.5) odróżnia mieszaniny jednorodne od niejednorodnych, podaje przykłady takich mieszanin z życia codziennego; 3.4) posługuje się pojęciem drobiny jako najmniejszego elementu budującego materię, prezentuje za pomocą modelu drobinowego trzy stany skupienia ciał (substancji); Zrozumienie różnicy między mieszaniną jednorodną a niejednorodną. Zrozumienie związku między mieszaniną jednorodną a roztworem. Wykazanie właściwości wody jako rozpuszczalnika. Zastosowanie praktyczne roztworów wodnych. 12

13 Mapa Polski. Kierunki na planach i mapach 3.5. Orientowanie planu i mapy w terenie według obiektów 3.6. Orientowanie planu i mapy w terenie za pomocą kompasu 3.7. Odległości w terenie i na mapie 3.8. Mierzenie odległości za pomocą podziałki liniowej Orientowanie mapy według obiektów i według obiektów w terenie i kompasu. Mierzenie odległości za pomocą podziałki liniowej mapy topograficznej. Opisywanie położenia własnej miejscowości na podstawie mapy Polski. Ocena na oko i pomiar odległości w terenie. Pomiar i obliczanie odległości w linii prostej za pomocą mapy w dużej skali i mapy Polski. 4. MATERIA I JEJ STANY SKUPIENIA Wskazuje kierunki na planach i mapach. Orientuje mapę w terenie i odszukuje położenie miejsca obserwacji za pomocą planu miejscowości. Korzysta z planów miejscowości, z mapy turystycznej najbliższej okolicy i z map w atlasie do wyznaczania kierunków. Opisuje położenie własnej miejscowości wobec rzek, dróg i linii kolejowych oraz kierunki i odległości do siedzib gminy, powiatu i województwa. Wykonuje pomiar odległości w terenie. Posługuje się skalą mapy. Korzysta z planów miejscowości, mapy topograficznej najbliższej okolicy i z map w atlasie do wyznaczania kierunków i obliczania odległości w linii prostej Właściwości różnych substancji i ich zastosowanie 4.2. Sporządzamy mieszaniny jednorodne i niejednorodne Doświadczenia badające barwę, zapach, twardość, stan skupienia, połysk, zachowanie niektórych substancji wobec magnesu. Zapis wyników doświadczeń i obserwacji. Otrzymywanie mieszanin jednorodnych i niejednorodnych. Rozpuszczanie różnych substancji w wodzie. Wymienia znane właściwości substancji. Wykonuje obserwacje i doświadczenia na podstawie instrukcji. Wyróżnia w otoczeniu mieszaniny jednorodne i niejednorodne. Zalicza mieszaniny do odpowiedniej grupy. Otrzymuje roztwory wodne. Dowodzi, że woda jest rozpuszczalnikiem. Podaje przykłady wykorzystania roztworów wodnych. 13

14 3.5) opisuje skład materii jako zbiór różnego rodzaju drobin tworzących różne substancje i ich mieszaniny; 3.6) prezentuje na modelu drobinowym właściwości ciał stałych, cieczy i gazów; 1 2 Poznanie kinetyczno-molekularnego modelu budowy materii. 3.7) podaje przykłady ruchu drobin w gazach i cieczach (dyfuzja) oraz przedstawia te zjawiska na modelu lub schematycznym rysunku; 3.3) obserwuje i rozróżnia stany skupienia wody, bada doświadczalnie zjawiska: parowania, skraplania, topnienia i zamarzania (krzepnięcia) wody; 3.8) obserwuje proste doświadczenia wykazujące rozszerzalność cieplną ciał stałych oraz przeprowadza, na podstawie instrukcji, doświadczenia wykazujące rozszerzalność cieplną gazów i cieczy Poznanie właściwości ciał stałych, gazów i cieczy. Poznanie i rozróżnianie stanów skupienia wody. Zrozumienie istoty zjawiska parowania, topnienia, skraplania i zamarzania wody. Zrozumienie znaczenia przemiany wody w lód dla organizmów żyjących w wodzie w czasie zimy 3.9) podaje przykłady występowania i wykorzystania rozszerzalności cieplnej ciał w życiu codziennym, wyjaśnia zasadę działania termometru cieczowego. Zrozumienie istoty zjawiska rozszerzalności cieplnej ciał stałych, gazów i cieczy. Zastosowanie praktyczne rozszerzalności cieplnej ciał stałych, gazów i cieczy. 14

15 4.3. Cały świat zbudowany jest z drobin Właściwości ciał stałych, cieczy i gazów 4.5. Stany skupienia materii 4.6. Rozszerzalność cieplna ciał stałych, cieczy i gazów Doświadczenia wykazujące dyfuzję w stanie gazowym, w roztworze i ciele stałym. Dokonanie podziału substancji ze względu na stan skupienia. Przedstawienie na modelu drobinowym właściwości ciał stałych, cieczy i gazów. Doświadczenie wykazujące ściśliwość gazów. Doświadczenia wykazujące zjawiska: parowania, skraplania, topnienia i krzepnięcia wody. Identyfikowanie substancji na podstawie temperatury ich topnienia i wrzenia. Dyskusja na temat znaczenia właściwości wody w czasie krzepnięcia dla organizmów żyjących w wodzie. Doświadczenia wykazujące rozszerzalność cieplną ciał stałych, cieczy i gazów. Dyskusja na temat znaczenia zjawiska rozszerzalności cieplnej w życiu codziennym. Dowodzi, że materia zbudowana jest z drobin, które są w ciągłym ruchu. Przedstawia zjawisko dyfuzji na modelu lub schematycznym rysunku. Określa cel doświadczenia i obserwacji, zapisuje wyniki i formułuje wnioski. Wyróżnia trzy stany skupienia materii. Prezentuje na modelu drobinowym właściwości ciał stałych, cieczy i gazów. Porównuje ściśliwość ciał stałych, gazów i cieczy. Prezentuje na modelu drobinowym trzy stany skupienia materii. Rozróżnia stany skupienia wody. Wyjaśnia istotę zjawisk parowania, skraplania, topnienia i krzepnięcia wody. Wykonuje obserwacje i doświadczenia na podstawie instrukcji. Określa cel doświadczenia i obserwacji, zapisuje wyniki i formułuje wnioski. Identyfikuje substancje na podstawie temperatur ich topnienia i wrzenia. Przedstawia znaczenie właściwości wody dla życia organizmów wodnych. Wyjaśnia istotę zjawiska rozszerzalności cieplnej ciał stałych, cieczy i gazów. Podaje przykłady występowania i wykorzystania zjawiska rozszerzalności cieplnej. 15

16 1 2 Dokonanie podziału na materię żywą i nieożywioną. Zrozumienie różnicy między materią żywą a nieożywioną. 3.10) wykonuje i opisuje proste doświadczenia wykazujące istnienie powietrza i ciśnienia atmosferycznego; buduje na podstawie instrukcji prosty wiatromierz i wykorzystuje go w prowadzeniu obserwacji; wymienia nazwy składników pogody (temperatura powietrza, opady i ciśnienie atmosferyczne, kierunek i siła wiatru) oraz przyrządów służących do ich pomiaru, podaje jednostki pomiaru temperatury i opadów stosowane w meteorologii; Rozwijanie zainteresowania zjawiskami atmosferycznymi. Poznanie właściwości powietrza. Wprowadzenie pojęcia pogody i jej składników. Kształtowanie umiejętności pomiaru składników pogody za pomocą prostych przyrządów oraz umiejętności rejestracji wyników tych pomiarów. Wdrażanie do systematycznych obserwacji pogody. 16

17 4.7. Na Ziemi istnieje materia nieożywiona i żywa 5.1. Powietrze i jego właściwości 5.2. Pogoda. Ciśnienie atmosferyczne i wiatr 5.3. Pomiar kierunku i prędkości wiatru Temperatura powietrza Analiza schematu przedstawiającego poziomy organizacji materii. Analiza doświadczenia wykazującego powstawanie kryształu soli. Dyskusja nt. Czy wyhodowany kryształ jest istotą żywą? Dokonuje podziału na materię żywą i nieożywioną. Określa organizm jako istotę żywą. Uzasadnia, że powstały kryształ nie jest istotą żywą. 5. POGODA I JEJ WPŁYW NA CZŁOWIEKA I PRZYRODĘ Doświadczenia wykazujące, że powietrze wypełnia wolną przestrzeń i stawia opór. Wykonywanie pomiaru ciśnienia atmosferycznego za pomocą barometru. Pomiar kierunku i prędkości wiatru wykonanym przez siebie wiatromierzem. Pomiar temperatury powietrza. Opisuje cechy powietrza. Wymienia główne składniki powietrza. Odczytuje z barometru wartość ciśnienia atmosferycznego i podaje je w odpowiednich jednostkach. Wyjaśnia przyczyny powstawania wiatru. Buduje prosty wiatromierz i określa za jego pomocą kierunek i prędkość wiatru. Podaje przykłady wpływu pogody na nasze zdrowie i samopoczucie. Określa sposób właściwego umocowania termometru zaokiennego i wymienia warunki prawidłowego pomiaru temperatury powietrza. Odczytuje z termometru pokojowego i zaokiennego wartość temperatury powietrza i podaje ją we właściwych jednostkach. 17

18 3.12. obserwuje pogodę, mierzy temperaturę powietrza oraz określa kierunek i siłę wiatru, rodzaje opadów i osadów, stopień zachmurzenia nieba, prowadzi kalendarz pogody; 3.2. obserwuje i nazywa zjawiska atmosferyczne zachodzące w Polsce; 1 2 Kształtowanie umiejętności obserwacji i opisu zjawisk atmosferycznych. Rozumienie zależności między zjawiskami atmosferycznymi. Rozumienie zależności między pogodą i działalnością człowieka opisuje i porównuje cechy pogody w różnych porach roku, dostrzega zależność między wysokością Słońca, długością dnia a temperaturą powietrza w ciągu roku. Opisywanie i porównywanie cech pogody w różnych porach roku. Dostrzeganie zależności między wysokością Słońca, długością dnia a temperaturą powietrza w ciągu roku. 4. Najbliższa okolica. Uczeń: 4.1) rozpoznaje w terenie przyrodnicze (nieożywione i ożywione) oraz antropogeniczne składniki krajobrazu i wskazuje zależności między nimi; Poznanie składników środowiska naturalnego występujących w najbliższej okolicy. 2.7) rozróżnia w terenie i na modelu formy wypukłe i wklęsłe; Poznanie różnych rodzajów form wklęsłych i wypukłych. 18

19 Woda, para wodna i lód w przyrodzie 5.6. Osady atmosferyczne 5.7. Zachmurzenie i opady atmosferyczne 5.8. Burza i tęcza 5.9. Zmiany długości dnia i nocy oraz wysokości Słońca w ciągu roku Pogoda w różnych porach roku 6.1. Rozpoznawanie składników krajobrazu 6.2. Rozpoznawanie form terenu Obserwowanie różnych stanów skupienia wody występujących w różnych porach roku (w terenie). Rozpoznawanie rodzajów chmur i stopnia zachmurzenia oraz rodzajów opadów. Opisywanie przebiegu burzy. Opisywanie wyglądu tęczy i przyczyn jej występowania. Poznanie zasad bezpiecznego zachowania się podczas burzy. Obserwowanie zmian długości dnia i nocy w ciągu roku. Pomiar wysokości Słońca. Opisywanie zmian temperatury powietrza i wielkości opadów w ciągu roku na podstawie tabel i wykresów. Wyjaśnianie dużego zróżnicowania sezonowych zmian pogody w Polsce (długość dnia i nocy). Obserwowanie i opisywanie zmian pogody w różnych porach roku oraz ich wpływu na przyrodę. 6. NAJBLIŻSZA OKOLICA Wyróżnianie składników krajobrazu w najbliższej okolicy szkoły (w terenie). Wyrażanie osobistego stosunku do otoczenia. Wzbudzanie emocjonalnego zaangażowania w sprawy swojej miejscowości. Obserwacja wypukłych i wklęsłych form rzeźby terenu w okolicy szkoły oraz na modelach i ilustracjach. Rozpoznaje różne stany skupienia wody w przyrodzie w ciągu roku. Rozpoznaje różne rodzaje chmur oraz opadów i osadów atmosferycznych (w terenie). Opisuje przebieg burzy. Opisuje wygląd tęczy i warunki jej występowania. Wymienia niebezpieczeństwa związane z burzą, mgłą i gołoledzią. Stosuje w praktyce zasady unikania zagrożeń, które stwarzają burza, huragan, pokrywa lodowa na rzekach i jeziorach. Opisuje i wyjaśnia różnice długości dnia i nocy w ciągu roku. Opisuje i wyjaśnia zmiany wysokości Słońca w ciągu dnia i wysokości Słońca w południe w ciągu roku. Opisuje i wyjaśnia zmiany pogody w ciągu doby oraz w różnych porach roku. Wyjaśnia wpływ zmian pogody w ciągu roku na przyrodę ożywioną. Wymienia rodzaje czynnego odpoczynku w zależności od pór roku. Wymienia składniki krajobrazu naturalnego i przekształconego przez człowieka w najbliższej okolicy szkoły. Rozpoznaje w terenie składniki krajobrazu naturalnego i przekształconego przez człowieka. Rozpoznaje i opisuje formy rzeźby terenu występujące w okolicy szkoły. 19

20 ) rozpoznaje i nazywa skały typowe dla miejsca zamieszkania: piasek, glina i inne charakterystyczne dla okolicy; 4.9) rozróżnia i opisuje rodzaje wód powierzchniowych; 4.8) obserwuje zjawiska zachodzące w cieku wodnym, określa kierunek i szacuje prędkość przepływu wody, rozróżnia prawy i lewy brzeg; Poznanie cech typowych skał występujących w Polsce. Rozpoznawanie skał występujących w okolicy szkoły. Rozróżnianie różnych rodzajów wód powierzchniowych. Poznanie niektórych zagrożeń związanych z wypoczynkiem nad wodami. 4.2) wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące życie na lądzie; Dokonanie podziału środowisk. Poznanie warunków życia na lądzie. 4.3) obserwuje i nazywa typowe organizmy lasu, łąki, pola uprawnego; 4.7) rozpoznaje i nazywa warstwy lasu, charakteryzuje panujące w nich warunki abiotyczne 4.14) opisuje glebę, jako zbiór składników nieożywionych i ożywionych, wyjaśnia znaczenie organizmów glebowych i próchnicy w odniesieniu do żyzności gleby; Doskonalenie umiejętności graficznego sposobu zapisu wiedzy. Zrozumienie zależności między różnorodnością organizmów a budową warstwową lasu. Umiejętność rozpoznawania pospolitych roślin i zwierząt z użyciem atlasu. Porównywanie warunków życia w lesie, na polu i na łące. Sprawność w posługiwaniu się prostymi przyrządami optycznymi i pomiarowymi. Poznanie nieożywionych i żywych składników gleby. Zrozumienie zależności między rodzajem skały a przepuszczaniem przez nią wody i żyznością gleby. Zrozumienie wpływu organizmów glebowych na środowisko. 20

21 Rozpoznawanie skał w okolicy szkoły 6.4. Wody powierzchniowe 6.5. Środowisko i jego mieszkańcy 6.6. Warunki życia organizmów w lesie i na polu 6.7. Warunki życia organizmów na łące 6.8. Nieożywione i żywe składniki gleby Obserwowanie w terenie skał występujących w najbliższej okolicy Czytanie i omawianie treści grafu, rysunków, fotografii. Czytanie treści mapy wód powierzchniowych (hydrograficznej) Polski. Obserwacja i omawianie cech wód powierzchniowych w terenie. Obserwacja czynników warunkujących różnorodność środowiska (w czasie zajęć terenowych). Dokonanie podziału środowiska z zastosowaniem zapisu graficznego. Analiza warunków życia w lesie, na polu i na łące na podstawie obserwacji i doświadczeń w czasie zajęć terenowych. Rozpoznawanie, z użyciem atlasu, organizmów występujących w lesie, na polu i na łące. Doświadczenie wykazujące różnicę w przepuszczaniu wody przez piasek i glinę. Doświadczenie wykazujące znaczenie dżdżownic w poprawianiu struktury gleby. Doświadczenie udowadniające pochłanianie wody przez mchy. Wymienia główne rodzaje skał Rozpopznaje skały lite i luźne, występujące w okolicy szkoły. Rozpoznaje i opisuje rodzaje wód powierzchniowych w najbliższej okolicy i opisuje ich cechy. Wyjaśnia przyczyny i opisuje skutki powodzi. Stosuje się do zasad bezpiecznego wypoczynku nad wodami latem i zimą. Wskazuje na mapie główne rzeki i jeziora w Polsce. Odszukuje na mapie rzekę lub jezioro położone najbliżej swojej miejscowości. Wykonuje graficzny podział środowisk lądowych i wodnych. Wymienia czynniki decydujące o różnorodności środowisk lądowych. Rozpoznaje i nazywa warstwy lasu. Charakteryzuje warunki panujące w każdej warstwie lasu. Przyporządkowuje organizmy do czterech warstw lasu. Porównuje warunki życia w lesie, na polu i na łące. Rozpoznaje i nazywa typowe organizmy występujące w lesie, na polu i na łące. Interpretuje wyniki doświadczeń dotyczących przepuszczalności piasku i gliny oraz wpływu organizmów na środowisko. 21

22 4.4) opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organizmów lądowych do środowiska życia, na przykładach obserwowanych organizmów; 1 2 Zrozumienie zależności organizmów od warunków w środowisku. Zrozumienie zależności między temperaturą a cyklem życiowym roślin i trybem życia organizmów. Interpretowanie przystosowań rośliny do pobierania wody i energii słonecznej oraz wykorzystywania wiatru. Poznanie sposobów zabezpieczenia się roślin przed utratą wody i silnym wiatrem. Poznanie przystosowań zwierząt do życia w różnych środowiskach lądowych. 4.5) wskazuje organizmy samożywne i cudzożywne oraz podaje podstawowe różnice w sposobie ich odżywiania się; 4.6) przedstawia proste zależności pokarmowe zachodzące między organizmami lądowymi, posługując się modelem lub schematem; 4.10) wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące życie w wodzie; Poznanie pojęć samożywności i cudzożywności. Zrozumienie zależności pokarmowych między organizmami w lesie. Poznanie pojęcia łańcuch pokarmowy i jego elementów. Umiejętność wyróżniania prostych łańcuchów pokarmowych w lesie, na polu i łące. Poznanie warunków życia w środowisku wodnym. Porównywanie warunków życia na lądzie i w wodzie. Zrozumienie współzależności między działaniem człowieka a warunkami życia w danym środowisku. 22

23 Wpływ podłoża na warunki życia organizmów Wpływ warunków środowiska na organizmy przystosowania roślin i zwierząt Zależności między organizmami Analiza wpływu podłoża, wody, wiatru, nasłonecznienia, temperatury na organizmy na podstawie obserwacji i doświadczeń, ilustracji, schematów, filmu, materiałów źródłowych. Doświadczenie wykazujące pobieranie energii słonecznej i wody przez rośliny. Obserwacja wykorzystania wiatru przez rośliny na przykładzie owoców i nasion. Analiza związku budowy z wytrzymałością na złamanie na podstawie obserwacji łodygi trzciny pospolitej lub analizy tekstu. Analiza przystosowań zwierząt do życia w różnych środowiskach lądowych na podstawie ilustracji, filmu, materiału źródłowego. Doświadczenie wykazujące potrzeby pokarmowe roślin i sposób ich zaspokajania. Układanie prostych łańcuchów pokarmowych. Przedstawia na przykładach przystosowanie roślin do pobierania energii słonecznej i wody. Ocenia sposoby zabezpieczania się roślin przed utratą wody. Wykazuje związek budowy z wytrzymałością na złamanie na przykładzie łodygi trzciny. Wymienia przykłady roślin rozsiewających owoce mające w swym wnętrzu nasiona. Podaje dwie cechy przystosowawcze zwierząt do życia w różnych środowiskach lądowych i wyjaśnia zależność tych cech od środowiska. Porównuje potrzeby pokarmowe roślin i zwierząt. Wskazuje organizmy samożywne i cudzożywne. Przedstawia proste zależności pokarmowe, posługując się modelem lub schematem Warunki życia w środowisku wodnym Analiza warunków życia w wodzie na podstawie obserwacji w czasie zajęć terenowych. Analiza czynników wykazujących różnice między środowiskiem wodnym a lądowym na podstawie obserwacji, badań i tabel. Wykazuje różnice między środowiskiem wodnym a lądowym, porównując wilgotność, temperaturę, gęstość, ilość tlenu, przejrzystość. Wyjaśnia, od czego zależy ilość tlenu w wodzie. 23

24 4.11) obserwuje i nazywa typowe rośliny i zwierzęta żyjące w jeziorze lub rzece, opisuje przystosowania ich budowy zewnętrznej i czynności życiowych do środowiska życia; 1 2 Umiejętność rozpoznawania pospolitych roślin i zwierząt z użyciem atlasu. Interpretowanie przystosowań roślin i zwierząt do życia w środowisku wodnym. 4.12) przedstawia proste zależności pokarmowe występujące w środowisku wodnym, posługując się modelem lub schematem. Zrozumienie zależności pokarmowych między organizmami w jeziorze (stawie, rzece). Wyróżnienie prostych łańcuchów pokarmowych w jeziorze (stawie, rzece). Zrozumienie znaczenia krążenia materii dla życia na Ziemi. 5. Człowiek a środowisko. Uczeń: 5.1) prowadzi obserwacje i proste doświadczenia wykazujące zanieczyszczenie najbliższego otoczenia (powietrza, wody, gleby); 9. 9) podaje przykłady zachowań i sytuacji, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu człowieka ; Zrozumienie współzależności między stanem środowiska a działalnością człowieka. Ocena wpływu człowieka na stan środowiska. Zrozumienie zależności między liczbą znalezionych w wodzie gatunków a klasą czystości. Zastosowanie w praktyce znajomości organizmów wskaźnikowych. Uświadomienie zależności między skażonym powietrzem, glebą i wodą a istnieniem życia na Ziemi. 5.2) wyjaśnia wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole, w miejscu zabawy na stan środowiska; 5.3) proponuje działania sprzyjające środowisku przyrodniczemu; 5.4) podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu, w których zaszły korzystne i niekorzystne zmiany pod wpływem działalności człowieka. Praktyczne zastosowanie wyników obserwacji stanu środowiska w miejscu zamieszkania. Ocena swojego wpływu na stan środowiska i działań podejmowanych dla jego dobra. Wyrabianie poczucia odpowiedzialności za stan lokalnego środowiska. 24

25 6.13. Rośliny w środowisku wodnym przystosowania Zwierzęta w środowisku wodnym przystosowania Zależności między organizmami w biocenozie jeziora Krążenie materii w przyrodzie 7.1. Zanieczyszczenie powietrza a działalność człowieka 7.2. Jakość wody a działalność człowieka 7.3. Zanieczyszczenie gleby a działalność człowieka Wpływ codziennych zachowań na stan środowiska Analiza cech przystosowawczych roślin i zwierząt do życia w środowisku wodnym na podstawie obserwacji, filmu, hodowli. Układanie prostych łańcuchów pokarmowych. Analiza obiegu materii w przyrodzie na podstawie obserwacji i schematu. 7. CZŁOWIEK A ŚRODOWISKO Badanie skutków działalności człowieka w miejscu zamieszkania. Badanie stanu środowiska za pomocą skali porostowej. Przeprowadzenie na zajęciach terenowych badań jakości zbiornika wodnego przez oznaczanie organizmów wskaźnikowych. Doświadczenia wykazujące, że zanieczyszczenia znajdujące się w powietrzu i w glebie przedostają się też do wody. Analiza wyników przeprowadzonych doświadczeń i obserwacji dotyczących stanu środowiska w miejscu zamieszkania. Dyskusja nt. Wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole, w miejscu zabawy na stan środowiska. Działania na rzecz środowiska. Przyporządkuje rośliny wodne do 3 stref. Rozpoznaje zwierzęta związane ze środowiskiem wodnym. Przedstawia przystosowania roślin i zwierząt w budowie zewnętrznej i pod względem czynności życiowych do życia w wodzie. Przedstawia proste zależności pokarmowe, posługując się modelem lub schematem. Przedstawia obieg materii, posługując się schematem. Określa za pomocą skali porostowej stopień zanieczyszczenia powietrza, którym oddycha, dwutlenkiem siarki. Wyjaśnia współzależność między jakością wody a występowaniem w niej określonych organizmów. Dokonuje biologicznej oceny jakości wody. Dowodzi, że zanieczyszczenia znajdujące się w powietrzu i w glebie zanieczyszczają również wodę. Określa sposób swego postępowania, przyczyniającego się do poprawy stanu środowiska. Proponuje działania sprzyjające środowisku przyrodniczemu. 25

26 KLASA 5 (3 godz. tygodniowo) PODSTAWA PROGRAMOWA Hasła Szczegółowe cele kształcenia i wychowania Właściwości substancji. Uczeń: 6.2 )porównuje masy ciał o tej samej objętości, lecz wykonanych z różnych substancji; Poznanie pojęcia ciężaru właściwego. Porównanie ciał stałych, cieczy i gazów o różnym ciężarze właściwym. Poznanie i poszukiwanie przykładów substancji o różnym ciężarze właściwym w przyrodzie. Poznanie przykładów organizmów wykorzystujących do unoszenia się gazy jako substancje o małym ciężarze właściwym. Poznanie przykładów wykorzystania przez człowieka substancji o różnym ciężarze właściwym. Wykazanie związku między ciężarem właściwym substancji a jej zastosowaniem. 26

27 REALIZACJA HASEŁ Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ Treść nauczania Sposoby osiągania celów Osiągnięcia uczniów (tematy lekcji) WŁAŚCIWOŚCI SUBSTANCJI 1.1. Ciężar właściwy ciał stałych, cieczy i gazów 1.2. Ciężar właściwy obserwacja przyrody i przykłady wykorzystania substancji o różnym ciężarze właściwym przez człowieka (góry lodowe, tratwa, balon) Porównywanie ciężaru właściwego różnych substancji. Określanie ciężaru właściwego wybranych substancji przez ważenie ciał o tej samej objętości. Notowanie i porównywanie wyników pomiarów. Prezentacja multimedialna przykładów obiektów o małym ciężarze właściwym występujących w przyrodzie: góry lodowe, pęcherz pławny ryby, kości powietrzne ptaka, dzwon pająka topika. Dyskusja na temat możliwości wykorzystania substancji o wyjątkowo dużym lub małym ciężarze właściwym. Omówienie przykładów wykorzystania przez człowieka substancji o małym ciężarze właściwym: tratwa, balon, kamizelki ratunkowe. Wybieranie na podstawie doświadczenia najlepszych materiałów do sporządzenia tratwy ratunkowej. Wyjaśnia pojęcie ciężaru właściwego. Podaje przykłady substancji o względnie dużym i małym ciężarze właściwym. Przeprowadza obserwacje niezbędne do rozpoznania substancji o większym i mniejszym ciężarze właściwym. Na podstawie danych liczbowych identyfikuje substancje o określonym ciężarze właściwym. Podaje przykłady występowania obiektów o małym ciężarze właściwym w przyrodzie. Wyjaśnia na przykładach, jak organizmy wykorzystują substancje o małym ciężarze właściwym do unoszenia się. Podaje przykłady wykorzystania przez ludzi substancji o małym i dużym ciężarze właściwym. 27

28 6.3)identyfi kuje, na podstawie doświadczenia, ciała (substancje) dobrze i słabo przewodzące ciepło; 1 2 Poznanie pojęcia przewodnictwa cieplnego. Poznanie i obserwacja substancji o różnym przewodnictwie cieplnym. Doświadczalne badanie przewodnictwa cieplnego różnych substancji. Samodzielne wybieranie materiałów do tworzenia układów grzewczych i izolacyjnych. Przykłady praktycznego wykorzystania substancji dobrze i słabo przewodzących ciepło w życiu codziennym, budownictwie, technice i przemyśle. Wskazywanie zależności między przewodnictwem cieplnym substancji a ich praktycznym zastosowaniem. 28

29 1.3. Badanie przewodnictwa cieplnego substancji Przewodnictwo cieplne w praktyce (garnek, okno zespolone, ocieplenie domów, m.in. styropianem) Pomiar temperatury wody w naczyniu. Określanie temperatury wody gołą dłonią, poprzez suchą i mokrą tkaninę, przez rękawicę kuchenną. Omówienie pojęcia przewodnictwa cieplnego. Doświadczalna identyfikacja materiałów dobrze i źle przewodzących ciepło. Samodzielne budowanie podgrzewacza i termosu z dostarczonych materiałów. Dyskusja o różnych zastosowaniach substancji izolujących i przewodzących ciepło. Identyfikacja przygotowanych przez nauczyciela przykładów wykorzystania substancji izolujących termicznie i przewodzących ciepło. Quiz: podaj jak najwięcej przykładów zastosowania danej substancji w życiu codziennym do izolowania lub przewodzenia ciepła (metale, styropian, powietrze, pierze, drewno). Omówienie wymienionych i innych przykładów wykorzystania substancji dobrze i źle przewodzących ciepło w praktyce. Podaje przykłady ciał dobrze i źle przewodzących ciepło. Doświadczalnie identyfikuje wśród przykładowych substancji te, które dobrze lub źle przewodzą ciepło. Wyjaśnia, w jaki sposób substancje dobrze i źle przewodzące ciepło są wykorzystywane przez człowieka. Podaje przykłady praktycznego wykorzystania substancji dobrze i źle przewodzących ciepło. Podaje przykłady substancji dobrze i źle przewodzących ciepło i sposobów ich praktycznego wykorzystania. Rozpoznaje sytuacje, w których wykorzystano dobre lub złe przewodnictwo cieplne danej substancji. Wyjaśnia, jaka właściwość została wykorzystana w przykładowym urządzeniu/sytuacji. 29

30 6.4) podaje przykłady przedmiotów wykonanych z substancji kruchych, sprężystych i plastycznych; 6.5) podaje przykłady zastosowania różnych substancji w przedmiotach codziennego użytku, odwołując się do właściwości tych substancji; 1 2 Poznanie pojęcia substancji kruchej, sprężystej i plastycznej. Doświadczalne badanie sprężystości, kruchości i plastyczności różnych substancji i przedmiotów. Poznanie przykładów praktycznego wykorzystania tych substancji. Wykazywanie związku pomiędzy plastycznością, kruchością lub sprężystością substancji a jej zastosowaniem w praktyce. 6.6) bada wpływ czynników takich jak: woda, powietrze, temperatura, gleba na przedmioty zbudowane z różnych substancji; Obserwacja wpływu wody, powietrza i gleby na różne substancje. Porównanie podatności różnych substancji na wpływ warunków środowiskowych oraz różnych czynników na określoną substancję. Wykazanie zależności między właściwościami danej substancji a jej praktycznym wykorzystaniem. 30

31 i 1.6. Substancje kruche, sprężyste i plastyczne. Kruche (np. szyba, cegła, porcelana), sprężyste (np. sprężyna, resor, trampolina) i plastyczne (np. guma do żucia, uszczelki) przedmioty wokół nas 1.7. Wpływ wody, powietrza i gleby na przedmioty zbudowane z różnych substancji Obserwacja reakcji kredy, plasteliny i gumy na uderzenie. Dyskusja na temat właściwości, którymi różnią się badane substancje. Doświadczalna identyfikacja substancji sprężystych, plastycznych i kruchych wśród zaprezentowanych próbek. Praca w grupie: przygotowanie prezentacji przedmiotów sprężystych, plastycznych, kruchych. Omówienie związku między właściwościami różnych substancji a ich praktycznym wykorzystaniem. Doświadczenie: obserwacje przedmiotów z papieru, żelaza, miedzi, plastiku, drewna, pozostawionych w wodzie, na dworze, w pomieszczeniu, w ziemi na określony czas. Porównanie wyników w grupach. Pokaz wpływu niskiej i wysokiej temperatury na ten sam zestaw substancji. Przedyskutowanie wniosków ze zwróceniem uwagi na takie cechy, jak: kruchość, sprężystość, masa, wygląd, kształt przedmiotu, spoistość. Omówienie związku między znajomością właściwości substancji a jej właściwym wykorzystaniem. Wyjaśnia, jak rozpoznać substancję kruchą, sprężystą i plastyczną. Podaje przykłady takich substancji. Doświadczalnie identyfikuje wśród próbek substancji te o określonych właściwościach. Podaje przykłady przedmiotów kruchych, sprężystych i plastycznych oraz wyjaśnia, w jaki sposób ich właściwości wiążą się ze sposobem użytkowania. Bada doświadczalnie wpływ różnych czynników na przedmioty zbudowane z różnych materiałów. Dokumentuje i omawia wyniki obserwacji. Porównuje wpływ danego czynnika na różne substancje. Porównuje wpływ różnych czynników na określoną substancję. Wykazuje, w jaki sposób wiedza o właściwościach substancji powinna wpływać na jej wykorzystanie praktyczne. 31

32 6.7) wykazuje doświadczalnie wpływ różnych substancji i ich mieszanin (np. soli kuchennej, octu, detergentów) na wzrost i rozwój roślin, dokumentuje i prezentuje wyniki doświadczenia; 1 2 Poznanie pojęć: zapotrzebowanie, niedobór, nadmiar, szkodliwość w kontekście wpływu różnych substancji na rośliny jako organizmy żywe. Poznanie przykładów substancji szkodliwych. Wykazanie, że ta sama substancja może być pożyteczna lub szkodliwa zależnie od jej ilości i organizmu, na który działa. Doświadczalne sprawdzenie wpływu wybranych substancji na wzrost roślin. Rozwijanie umiejętności dokumentowania obserwacji i wnioskowania. Doskonalenie umiejętności porównywania danych. 6.8) uzasadnia potrzebę segregacji odpadów, wskazując na możliwość ich ponownego przetwarzania (powołując się na właściwości substancji). Poznanie pojęcia powtórnego przetwarzania substancji. Wykazanie związku właściwości substancji z możliwością i sposobem jej powtórnego przetwarzania. Zrozumienie potrzeby segregacji odpadów w celu ich powtórnego przetworzenia. Podanie przykładów substancji nadających się do powtórnego przetworzenia oraz przykładowych sposobów ich wykorzystania. Kształtowanie poczucia odpowiedzialności za środowisko i za wpływ na jego stan. 32

33 1.8. Wpływ różnych substancji na wzrost i rozwój roślin 1.9. Potrzeba segregacji odpadów i ich powtórne wykorzystanie w domu i w gospodarce kraju Doświadczenie: hodowla roślin w roztworach różnych substancji. Doświadczenie długoterminowe: hodowla roślin w roztworach soli azotu albo nawozu naturalnego o różnym stężeniu. Sporządzenie dziennika obserwacji. Prezentacja i porównanie wyników doświadczeń w klasie. Omówienie sposobu, w jaki substancje obecne w glebie mogą wpływać na rozwój roślin. Wyszukiwanie w źródłach informacji o substancjach wspomagających wzrost roślin (nawozy) i szkodliwych. Omówienie powtórnego przetwarzania substancji. Dyskusja o rodzajach substancji nadających się do powtórnego przetwarzania. Grupowanie próbek surowców wtórnych według rodzajów próba ich podziału zależnie od właściwości. Wyszukanie (na przykład w Internecie) zasad segregacji surowców wtórnych i porównanie ich z grupami utworzonymi samodzielnie. Ustalenie, jakie właściwości substancji decydują o zaliczeniu ich do jednej grupy podczas segregacji. Wyjaśnienie korzyści z segregacji odpadów. Wykonuje doświadczenie wykazujące wpływ określonej substancji na rozwój rośliny. Samodzielnie dokumentuje obserwacje. Prezentuje wyniki doświadczenia przed klasą i w formie pisemnej. Na podstawie przeprowadzonego doświadczenia wnioskuje o wpływie badanej substancji na wzrost rośliny. Wyjaśnia zasady segregacji odpadów. Podaje właściwości substancji, decydujące o sposobie segregacji odpadów. Zna zasady segregacji i prawidłowo przyporządkowuje wskazane przedmioty do określonego rodzaju odpadów. Omawia przykłady powtórnego wykorzystania surowców. Wyjaśnia, dlaczego segregowanie odpadów jest korzystne i potrzebne. 33

34 Krajobrazy Polski i Europy. Uczeń: 2.6) wykonuje pomiary... szacuje wysokości w terenie; 2.7) rozróżnia w terenie i na modelu formy wypukłe i wklęsłe, wskazuje takie formy na mapie poziomicowej; 7.1) rozpoznaje na mapie hipsometrycznej niziny, wyżyny i góry; Wyjaśnianie pojęć: wysokość względna i bezwzględna, poziomica, nizina, wyżyna i góry. Opanowanie umiejętności czytania mapy poziomicowej i hipsometrycznej. 7.2) charakteryzuje wybrane krajobrazy Polski: gór wysokich, wyżyny wapiennej, nizinny, pojezierny, nadmorski, wielkomiejski, przemysłowy, rolniczy oraz wskazuje je na mapie; 7.3) podaje przykłady zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka; Omawianie zróżnicowania krajobrazowego Polski. Poznawanie cech gór wysokich na przykładzie Tatr. Wskazywanie zależności między cechami krajobrazów górskich a gospodarką człowieka. Omówienie położenia wyżyn w Polsce. Poznawanie cech krajobrazu wyżyny wapiennej, w tym form krasowych. Wskazywanie zależności między cechami krajobrazu wyżyny wapiennej a rozwojem rolnictwa i przemysłu na tym obszarze. 34

35 KRAJOBRAZY POLSKI 2.1. Szacowanie i pomiar wysokości względnej w terenie 2.2. Wysokość względna i bezwzględna 2.3. Czytanie mapy poziomicowej 2.4. Mapa hipsometryczna 2.5. Wysokogórski krajobraz Tatr 2.6. Turystyka, wypoczynek i rolnictwo w górach 2.7. Wyżyna Krakowsko- -Częstochowska 2.8. Rolnictwo i przemysł na wyżynach Szacowanie i pomiar wysokości względnej w terenie. Wyjaśnienie pojęć wysokości względnej i bezwzględnej z użyciem schematów. Rozpoznawanie na mapie poziomicowej form wklęsłych i wypukłych. Odczytywanie z mapy hipsometrycznej wysokości bezwzględnych. Wskazywanie na mapie rozmieszczenia nizin, wyżyn i gór. Wykorzystanie map poziomicowych i hipsometrycznych do przedstawienia cech rzeźby gór wysokich. Omawianie cech krajobrazów gór wysokich: naturalnego i zmienionego przez człowieka na podstawie rysunków i fotografii. Wykorzystanie map poziomicowych i hipsometrycznych oraz rysunków i fotografii do przedstawienia cech rzeźby wyżyny wapiennej. Omawianie zależności między warunkami środowiska naturalnego wyżyny wapiennej a rozwojem rolnictwa i przemysłu. Rozróżnia w terenie i na modelu wypukłe i wklęsłe formy rzeźby terenu. Wykonuje pomiar wysokości względnych. Wyjaśnia pojęcia wysokości względnej i bezwzględnej. Rozpoznaje na mapie poziomicowej wklęsłe i wypukłe formy rzeźby terenu. Odczytuje z mapy hipsometrycznej wysokości bezwzględne. Wskazuje na mapie niziny, wyżyny i góry. Wskazuje na mapie rozmieszczenie gór w Polsce. Przedstawia cechy krajobrazu Tatr. Omawia specyficzny klimat gór. Wyjaśnia zależność między klimatem górskim a rozmieszczeniem pięter roślinnych. Opisuje specyfikę gospodarowania człowieka w górach. Wskazuje na mapie położenie wyżyn w Polsce. Odczytuje z map: poziomicowej i hipsometrycznej cechy rzeźby wyżyny wapiennej. Podaje przykłady zależności między warunkami środowiska naturalnego wyżyny wapiennej a rozwojem rolnictwa i przemysłu. 35

36 1 2 Omówienie położenia nizin w Polsce Poznawanie cech krajobrazu nizin Polski środkowej. Wykazanie zależności między równinnością krajobrazu i glebami a rozwojem rolnictwa na tym obszarze. Poznanie specyfiki krajobrazów pojezierzy: naturalnych i zmienionych przez człowieka. Wyjaśnienie zależności między środowiskiem naturalnym pojezierza i jego wykorzystaniem przez człowieka. Poznanie znaczenia pojęć: morze, zatoka, wyspa, półwysep, klif, wybrzeże plażowe, wydma. Poznanie specyfiki krajobrazów wybrzeża Bałtyku. Poznanie wpływu warunków naturalnych wybrzeży Bałtyku na przemysł i rolnictwo oraz zagospodarowanie turystyczno- -wypoczynkowe. 36

37 Krajobraz Niziny Mazowieckiej Zagospodarowanie nizin Krajobraz Pojezierza Mazurskiego Wykorzystanie gospodarcze pojezierzy Krajobrazy nadmorskie Wypoczynkowe i przemysłowe funkcje wybrzeży Bałtyku Wykorzystanie map poziomicowych i hipsometrycznych oraz rysunków i fotografii do przedstawienia zróżnicowania rzeźby nizin. Omawianie zależności między warunkami środowiska naturalnego nizin Polski środkowej a rozwojem rolnictwa. Omawianie na podstawie rysunków i fotografii cech środowiska naturalnego pojezierzy. Wykazywanie zależności między warunkami środowiska naturalnego pojezierza a ich zagospodarowaniem turystyczno-wypoczynkowym i rolniczym. Wykorzystanie map poziomicowych i hipsometrycznych oraz rysunków i fotografii do przedstawienia zróżnicowania rzeźby wybrzeża Bałtyku. Wyjaśnienie zależności między środowiskiem naturalnym wybrzeży Bałtyku i jego wykorzystaniem przez człowieka. Wskazuje na mapie położenie nizin w Polsce. Odczytuje z map: poziomicowej i hipsometrycznej cechy rzeźby nizin. Podaje przykłady zależności między warunkami środowiska naturalnego nizin a rozwojem rolnictwa. Wskazuje na mapie położenie Pojezierza Mazurskiego oraz największego i najgłębszego jeziora w Polsce. Omawia specyficzne cechy krajobrazu Pojezierza Mazurskiego. Wyjaśnia zależności między cechami środowiska naturalnego pojezierza a jego zagospodarowaniem turystyczno- -wypoczynkowym i rolniczym. Wskazuje na mapie położenie Morza Bałtyckiego i jego wybrzeża w Polsce. Omawia zróżnicowanie krajobrazowe wybrzeży Bałtyku. Wskazuje największe porty morskie Polski oraz miejscowości wypoczynkowe. Przedstawia formy gospodarowania człowieka na wybrzeżu Bałtyku. 37

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Podręcznik: Tajemnice przyrody wyd. Nowa Era Nr dopuszczenia: 399/2/2013 Minimalna liczba godzin do zrealizowania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY. klasa V szkoły podstawowej

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY. klasa V szkoły podstawowej WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY klasa V szkoły podstawowej DZIAŁ 1 Odkrywamy tajemnice map Skala. Podziałka liniowa. Formy terenu. Pomiary w terenie, szacowanie odległości i wysokości. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA 4. WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA CZWARTA Wydawnictwo Edukacyjne ŻAK Autor: Agnieszka Zdziarska

PRZYRODA 4. WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA CZWARTA Wydawnictwo Edukacyjne ŻAK Autor: Agnieszka Zdziarska PRZYRODA 4. WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA CZWARTA Wydawnictwo Edukacyjne ŻAK Autor: Agnieszka Zdziarska OCENY *Ucznia obowiązują wiadomości i umiejętności na daną ocenę oraz na oceny

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Po ukończeniu klasy IV WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Uczeń: wymienia czynniki warunkujące dobre samopoczucie w szkole i w domu, konstruuje własny plan dnia i tygodnia, stosuje w praktyce zasady zdrowego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA. ( zmodyfikowany ) DLA KLAS IV V - VI. SIERPIEŃ 2014r.

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA. ( zmodyfikowany ) DLA KLAS IV V - VI. SIERPIEŃ 2014r. PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA ( zmodyfikowany ) DLA KLAS IV V - VI SIERPIEŃ 2014r. 1. Zasady oceniania wynikają z założeń Statutu Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jarosława Dąbrowskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przyroda klasa IV

Wymagania edukacyjne przyroda klasa IV Wymagania edukacyjne przyroda klasa IV Ocena dopuszczająca wyjaśnia, co to jest przyroda wymienia elementy przyrody żywej (ożywionej) i nieożywionej podaje przykłady bezpiecznego spędzania wolnego czasu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY KL.VI. - opanował wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania przyrody w klasie VI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY KL.VI. - opanował wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania przyrody w klasie VI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY KL.VI Ocenę celujący otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania przyrody w klasie VI - samodzielnie i twórczo

Bardziej szczegółowo

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody

Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Klasa 6 wymagania edukacyjne z przyrody Dział 1 CHROŃMY PRZYRODĘ wyjaśnia wpływ codziennych zachowań w domu, w szkole, w miejscu zabawy na stan środowiska, podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu,

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA. II. Stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja.

PRZYRODA. II. Stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja. PRZYRODA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Zaciekawienie światem przyrody. Uczeń stawia pytania dotyczące zjawisk zachodzących w przyrodzie, prezentuje postawę badawczą w poznawaniu prawidłowości świata

Bardziej szczegółowo

Krajobrazy w przyrodzie Przyroda II etap edukacyjny klasy IV-VI szkoły podstawowej

Krajobrazy w przyrodzie Przyroda II etap edukacyjny klasy IV-VI szkoły podstawowej Krajobrazy w przyrodzie Przyroda II etap edukacyjny klasy IV-VI szkoły podstawowej Blandyna Zajdler str. 1 Spis treści Wstęp... 3 Koncepcja programu... 4 Cele edukacyjne w zakresie kształcenia i wychowania...

Bardziej szczegółowo

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska

Warsztaty szkoleniowe dla nauczycieli i trenerów. Zbigniew Kaczkowski, Zuzanna Oleksińska Całkowity budżet projektu: 1 244 319 Koszt kwalifikowany: 1 011 069 Udział finansowy KE: 489 157 Udział finansowy NFOŚiGW: 451 612 Wkład własny beneficjentów: 303 550 (w tym udział finansowy WFOŚiGW: 1

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA z klasą. klasa 4. Plan pracy

PRZYRODA z klasą. klasa 4. Plan pracy Plan pracy Dział IV Bliższa i dalsza okolica 105 26. Czym jest plan, a czym mapa? 106 27. Co to jest skala? Rodzaje skali 111 28. Korzystamy ze skali 114 29. Skala duża i mała 117 30. Jak czytać legendę

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania Przedmiot: Przyroda Klasa: IV Imię i nazwisko nauczyciela: Sandra Solińska Opis wymagań edukacyjnych Celująca: planuje i przeprowadza doświadczenia i obserwacje przyrodnicze,

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe. wyjaśnia, jakie warunki sprzyjają nauce w domu i w szkole; 1.3; 1.4;

Wymagania podstawowe. wyjaśnia, jakie warunki sprzyjają nauce w domu i w szkole; 1.3; 1.4; Dział I. Ja i moje otocz enie Temat Jak się uczyć? Naucz się planować swój dzień Sposoby poznawa-nia przyrody W powiększeniu Liczba godzin WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KLASY IV (Program nauczania

Bardziej szczegółowo

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Opinia o Programie nauczania przyrody w szkole podstawowej autorstwa: Barbary Klimuszko, Janiny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PRZYRODNICZEGO Różne środowiska życia - powietrze

REGULAMIN KONKURSU PRZYRODNICZEGO Różne środowiska życia - powietrze REGULAMIN KONKURSU PRZYRODNICZEGO Różne środowiska życia - powietrze 1. Postanowienia ogólne 1. Zapisy tego dokumentu dotyczą realizacji konkursu Różne środowiska życia - powietrze, zwanego dalej Konkursem;

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy Klasa 4

Plan wynikowy Klasa 4 1 Plan wynikowy Klasa 4 1 1. Na lekcjach przyrody w pracowni 2 2. Samopoczucie w szkole i w domu 3 3. Wymagania młodego organizmu wyjaśnia, co to jest przyroda wymienia po 2 3 elementy przyrody żywej (ożywionej)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas IV na podstawie programu U. Depczyk, B. Sienkiewicz, H.Binkiewicz Przyroda z pomysłem WSIP

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas IV na podstawie programu U. Depczyk, B. Sienkiewicz, H.Binkiewicz Przyroda z pomysłem WSIP Wymagania edukacyjne dla uczniów klas IV na podstawie programu U. Depczyk, B. Sienkiewicz, H.Binkiewicz Przyroda z pomysłem WSIP DZIAŁ I: POZNAJEMY SWOJE POTRZEBY Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW W KLASIE IV z przedmiotu przyroda opracowane na podstawie programu DKW 4014-49/99 wg podręcznika "Mój świat"

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW W KLASIE IV z przedmiotu przyroda opracowane na podstawie programu DKW 4014-49/99 wg podręcznika Mój świat SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW W KLASIE IV z przedmiotu przyroda opracowane na podstawie programu DKW 4014-49/99 wg podręcznika "Mój świat" Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie posiada

Bardziej szczegółowo

Przyroda : kl. V kryteria oceniania

Przyroda : kl. V kryteria oceniania Przyroda : kl. V kryteria oceniania Wymagania konieczne - ocena dopuszczająca uczeń potrafi przy pomocy nauczyciela: narysować plan dowolnego przedmiotu mając podane wymiary w skali, wykonać pomiar długości

Bardziej szczegółowo

Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody. Anna Kimak-Cysewska 2012

Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody. Anna Kimak-Cysewska 2012 Nowa podstawa programowa na lekcjach przyrody Anna Kimak-Cysewska 2012 Podstawa programowa to dokument w randze rozporządzenia, w którym zapisano to, czego państwo zobowiązuje się nauczyć przeciętnie zdolnego

Bardziej szczegółowo

dr Rafał Magulski Program nauczania przyrody w klasie czwartej szkoły podstawowej

dr Rafał Magulski Program nauczania przyrody w klasie czwartej szkoły podstawowej dr Rafał Magulski Program nauczania przyrody w klasie czwartej szkoły podstawowej Gdynia, 2012 SPIS TREŚCI 1. Wstęp 3 1.1 Ogólne założenia programu 4 1.2 Program nauczania przyrody a podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z PRZYRODY KLASA 4 (Zgodne z Nową Podstawą Programową)

KRYTERIA OCEN Z PRZYRODY KLASA 4 (Zgodne z Nową Podstawą Programową) KRYTERIA OCEN Z PRZYRODY KLASA 4 (Zgodne z Nową Podstawą Programową) Stopień celujący otrzymuje uczeń, który: ma wiedzę wykraczającą poza wymagania programowe; samodzielnie i sprawnie posługuje się zdobytą

Bardziej szczegółowo

Ocena dobra Uczeń: OCENA ŚRÓDROCZNA. omawia różnice między mapą a planem

Ocena dobra Uczeń: OCENA ŚRÓDROCZNA. omawia różnice między mapą a planem DZIAŁ 1. Mapa i jej skala Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z przyrody w klasie V Program Na tropach przyrody OCENA ŚRÓDROCZNA posługuje

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA Rozkład materiału 18

PRZYRODA Rozkład materiału 18 ym jest plan, a czym mapa? 106 to jest skala? Rodzaje skali 111 rzystamy ze skali 114 ala duża i mała 117 k czytać legendę mapy? 119 czym polega orientowanie mapy? 122 rzystamy z planu miasta 124 rzystamy

Bardziej szczegółowo

IV. PLAN WYNIKOWY KLASA 4

IV. PLAN WYNIKOWY KLASA 4 IV. PLAN WYNIKOWY KLASA 4 68 69 Dział I. Poznajemy swoje potrzeby 69 71 Dział II. Odkrywamy przyrodę w swoim otoczeniu 71 72 Dział III. Obserwujemy zmiany pogody 73 74 Dział IV. Badamy substancje w naszym

Bardziej szczegółowo

Przyroda - sesja wiosenna

Przyroda - sesja wiosenna Ogólnopolska Olimpiada Przedmiotowa z przyrody OLIMPUS sesja wiosenna 2016 18 marca (piątek) 2016 roku 1 i 2 lekcja sala 309 ( godz.8.00 ) 9 uczniów kl.4 8 uczniów kl.5 17 uczniów kl.6 Razem 34 uczniów

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA - KLASA 4. Rozdział 1 MY I PRZYRODA (Wrzesień sprawdzian 1)

PRZYRODA - KLASA 4. Rozdział 1 MY I PRZYRODA (Wrzesień sprawdzian 1) PRZYRODA - KLASA 4 Rozdział 1 MY I PRZYRODA (Wrzesień sprawdzian 1) dowiadują się, co się kryje pod hasłem przyroda ; potrafią wytłumaczyć, co to jest i rozpoznać (w terenie, jak i na fotografiach), elementy

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł projektu: Realizacja Przedmiot Treści nauczania z podstawy programowej Treści wykraczające poza podstawę

Bardziej szczegółowo

KRAJOBRAZ. poszerzona o:

KRAJOBRAZ. poszerzona o: KRAJOBRAZ nauczyciela, uczeń: - zna elementy przyrody i krajobrazu, - wyznacza podstawowe kierunki, - wskazuje w terenie lub na schematach elementy przyrody ożywionej i nieożywionej, - potrafi wyróżnić

Bardziej szczegółowo

Wymagania i sposób oceniania na lekcjach przyrody PSO.

Wymagania i sposób oceniania na lekcjach przyrody PSO. Wymagania i sposób oceniania na lekcjach przyrody PSO. 1. Uczeń powinien na każdą lekcję przynosić: podręcznik- wystarczy jeden na ławce, zeszyt przedmiotowy oraz przybory. 2. Ćwiczenia wypełniamy długopisem,

Bardziej szczegółowo

Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody. z modyfikacją Renaty Salabura 31.08.2015

Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody. z modyfikacją Renaty Salabura 31.08.2015 Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody z modyfikacją Renaty Salabura 31.08.2015 Spis treści 1. Ogólna charakterystyka programu... 2 2. Cele kształcenia i wychowania....

Bardziej szczegółowo

Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016

Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016 Zasady uzyskiwania ocen z przyrody - rok szkolny 2015/2016 1. Na końcową ocenę z przedmiotu PRZYRODA składają się oceny bieżące. Uczeń może je uzyskać za: a. odpowiedzi ustne b. sprawdziany pisemne i kartkówki

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z przyrody kl. V na podstawie programu nauczania ABC KLASA 5 MÓJ KRAJ

Wymagania programowe z przyrody kl. V na podstawie programu nauczania ABC KLASA 5 MÓJ KRAJ Wymagania programowe z przyrody kl. V na podstawie programu nauczania ABC KLASA 5 MÓJ KRAJ I. WŁAŚCIWOŚCI SUBSTANCJI Umiejętność określenia właściwości substancji występujących w otoczeniu człowieka Umiejętność

Bardziej szczegółowo

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu.

Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. Program nauczania GEOGRAFII w Gimnazjum w Siedlcu. MODUŁ 1 Ocena niedostateczna -uczeń nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, -nie potrafi rozwiązać zadań

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii.

WYMAGANIA EDUKACYJNE. niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych. śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii. WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii Klasa 1 Ocenę celująca otrzymuje uczeń, który: 1. opanował wiadomości

Bardziej szczegółowo

II. PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODO, WITAJ!

II. PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODO, WITAJ! II. PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODO, WITAJ! 14 Wstęp 14 15 1. Charakterystyka programu nauczania 15 18 2. Cele edukacyjne w zakresie kształcenia i wychowania 19 26 3. Podstawa programowa kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

KONKURSY PRZEDMIOTOWE MKO DLA UCZNIÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO w roku szkolnym 2013/2014. Program merytoryczny konkursu

KONKURSY PRZEDMIOTOWE MKO DLA UCZNIÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO w roku szkolnym 2013/2014. Program merytoryczny konkursu KONKURSY PRZEDMIOTOWE MKO DLA UCZNIÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO w roku szkolnym 2013/2014 Program merytoryczny konkursu z przyrody dla szkoły podstawowej KRAJOBRAZY ZIEMI 1 I. CELE KONKURSU 1. Rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy.

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy. Elżbieta Kuzioła Nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa nr 138 w Warszawie ul. Pożaryskiego 2 Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy.

Bardziej szczegółowo

MYŚLENIE NAUKOWE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ. Nowa podstawa programowa z komentarzami BARBARA OKLEJA

MYŚLENIE NAUKOWE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ. Nowa podstawa programowa z komentarzami BARBARA OKLEJA MYŚLENIE NAUKOWE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ Nowa podstawa programowa z komentarzami BARBARA OKLEJA Obowiązujące dokumenty 1. Podstawa programowa dla przedmiotu przyroda -jaka jest? -czy jednoznacznie

Bardziej szczegółowo

1. Celem Konkursu Przyrodniczego jest:

1. Celem Konkursu Przyrodniczego jest: KONKURS PRZYRODNICZY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJ. PODKARPACKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 1. Celem Konkursu Przyrodniczego jest: podnoszenie poziomu nauczania przyrody poprzez popularyzację wiedzy

Bardziej szczegółowo

Mapa niewyczerpane źródło informacji

Mapa niewyczerpane źródło informacji Mapa niewyczerpane źródło informacji Opis: Program powstał, ponieważ uczniowie mają problem w posługiwaniu się mapą i skalą. Mają kłopoty z orientacją na mapie oraz odczytywaniem informacji z różnych typów

Bardziej szczegółowo

Przyroda, klasa 4. Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Przyroda, klasa 4. Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń: Przyroda, klasa 4 Wymagania konieczne Dział 1:My i przyroda wyjaśnia, co nazywamy przyrodą (B); wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej i przyrody ożywionej (A); wymienia nazwy 2 3 przyrządów służących

Bardziej szczegółowo

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej:

Tryb ustalania i podwyższania oceny semestralnej oceny semestralnej, końcoworocznej: Przedmiotowy system oceniania geografia gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z geografii w gimnazjum opracowany w oparciu o : 1. Podstawę programową. 2. Rozporządzenie MEN z dnia 21.03.2001r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe Uczeń: DZIAŁ 1 PRZYRODA I JA

Wymagania podstawowe Uczeń: DZIAŁ 1 PRZYRODA I JA Klasa 4 1. Czym będziesz się zajmować na lekcjach przyrody? 2. Sposoby poznawania przyrody 3. Co jest pomocne w poznawaniu przyrody? 4. Jak zobaczyć to, co niewidoczne gołym okiem? 5. Jak obserwować preparat

Bardziej szczegółowo

Wymagania do działów Na tropach przyrody. Klasa 4

Wymagania do działów Na tropach przyrody. Klasa 4 Dział 1:My i przyroda Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 4.1, 9.6 wyjaśnia, co nazywamy przyrodą (B); wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 CZĘŚĆ 2. PRZEDMIOTY PRZYRODNICZE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GM-P1X, GM-P2, GM-P4, GM-P5, GM-P7, GM-P1L, GM-P1U KWIECIEŃ 2015

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE PROGRAM ZAJĘĆ Kamila Wyleżek ROK SZKOLNY 2015/2016 CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Program zajęć szkolnego koła przyrodniczego przeznaczony jest dla uczniów klas gimnazjum oraz I przysposabiającej

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca Dział 1:My i przyroda wyjaśnia, co nazywamy przyrodą ; wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej i przyrody ożywionej; wymienia nazwy 2 3 przyrządów służących do obserwacji przyrody; wymienia 3 4 źródła

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Środowisko przyrodnicze Polski

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE SZKOŁA PODSTAWOWA W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z PRZYRODY w klasie 5 Szkoły Podstawowej str. 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z przyrody w klasach IV-VI Szkoły Podstawowej Sióstr Urszulanek UR w Lublinie

Przedmiotowy System Oceniania z przyrody w klasach IV-VI Szkoły Podstawowej Sióstr Urszulanek UR w Lublinie Przedmiotowy System Oceniania z przyrody w klasach IV-VI Szkoły Podstawowej Sióstr Urszulanek UR w Lublinie Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowego Systemu Oceniania: 1. Rozporządzenie MEN z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA. ( zmieniony sierpień 2015r.) DLA KLAS IV - V - VI. SIERPIEŃ 2015r.

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA. ( zmieniony sierpień 2015r.) DLA KLAS IV - V - VI. SIERPIEŃ 2015r. PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA ( zmieniony sierpień 2015r.) DLA KLAS IV - V - VI SIERPIEŃ 2015r. 1. Zasady oceniania wynikają z założeń Statutu Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jarosława Dąbrowskiego

Bardziej szczegółowo

V. PLAN WYNIKOWY KLASA 4

V. PLAN WYNIKOWY KLASA 4 V. PLAN WYNIKOWY KLASA 4 76 77 Plan wynikowy. Dział 1 77 78 Plan wynikowy. Dział 2 78 79 Plan wynikowy. Dział 3 79 80 Plan wynikowy. Dział 4 80 81 Plan wynikowy. Dział 5 81 83 Plan wynikowy. Dział 6 83

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY KLASA V. dopuszczająca* dostateczna* dobra* bardzo dobra* celująca*

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY KLASA V. dopuszczająca* dostateczna* dobra* bardzo dobra* celująca* WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY KLASA V OCENY *Ucznia obowiązują wiadomości i umiejętności na daną ocenę oraz na oceny niższe. Treść nauczania (temat lekcji) dopuszczająca* dostateczna*

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne klasa 5 przyroda Ocena dostateczna

Wymagania edukacyjne klasa 5 przyroda Ocena dostateczna dopuszczająca Uczeń: określa, czym jest przyroda, wskazuje składniki przyrody w otoczeniu, podaje przykłady ożywionych i nieożywionych składników przyrody. wskazuje źródła wiedzy o przyrodzie wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE KLASA IVA, IVB, IV C 2013/2014. DZIAŁ 1 PRZYRODA I JA *wskazuje i podaje nazwy wytworów działalności człowieka

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE KLASA IVA, IVB, IV C 2013/2014. DZIAŁ 1 PRZYRODA I JA *wskazuje i podaje nazwy wytworów działalności człowieka WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE KLASA IVA, IVB, IV C 2013/2014 Nr i temat lekcji 1. Czym będziesz zajmować się na lekcjach przyrody? 2. Sposoby poznawania przyrody 3. Co jest pomocne w poznawaniu

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacji Przyrodniczej

Centrum Edukacji Przyrodniczej Centrum Edukacji Przyrodniczej zaprasza do skorzystania z darmowej oferty zajęć edukacyjnych pod hasłem lekcje przyrody Pakiety edukacyjne dla przedszkolaków i klas I-III szkół podstawowych... 3 Pakiety

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z przyrody kl. IV

Plan wynikowy z przyrody kl. IV Plan wynikowy z przyrody kl. IV Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Dział 1 Przyroda i Ja

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DO DZIAŁÓW NA POSZCZEGÓLNE OCENY -PRZYRODA KLASA V

WYMAGANIA DO DZIAŁÓW NA POSZCZEGÓLNE OCENY -PRZYRODA KLASA V WYMAGANIA DO DZIAŁÓW NA POSZCZEGÓLNE OCENY -PRZYRODA KLASA V UWAGA: Uzyskanie oceny wyższej oznacz spełnienie wymagań na tę ocenę oraz wymagań na oceny niższe (np.: uzyskanie oceny dobrej to spełnienie

Bardziej szczegółowo

KONKURS Z PRZYRODY - SZKOŁA PODSTAWOWA

KONKURS Z PRZYRODY - SZKOŁA PODSTAWOWA KONKURS Z PRZYRODY - SZKOŁA PODSTAWOWA 1. Celem Konkursu Przyrodniczego jest: podnoszenie poziomu nauczania przyrody poprzez popularyzację wiedzy przyrodniczej wśród uczniów szkół podstawowych, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

VI. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) KLASA 4

VI. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) KLASA 4 VI. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA (PSO) KLASA 4 88 89 PSO. Dział 1 89 90 PSO. Dział 2 90 91 PSO. Dział 3 91 92 PSO. Dział 4 92 93 PSO. Dział 5 93 95 PSO. Dział 6 95 97 PSO. Dział 7 97 PSO. Dział 8 Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA. Program nauczania w szkole podstawowej. Opis sposobu realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych

PRZYRODA. Program nauczania w szkole podstawowej. Opis sposobu realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych PRZYRODA Opis sposobu realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych Program nauczania przyrody jest zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego przygotowaną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania Edukacyjne z GEOGRAFII

Wymagania Edukacyjne z GEOGRAFII Wymagania Edukacyjne z GEOGRAFII Nauczanie geografii jest zgodne z programem nauczania przedmiotu geografia. PROGRAM realizowany jest w ciągu czterech godzin w trzyletnim cyklu nauczania. Klasa I 1 godzina

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Nr projektu : POKL.09.01.02-02-128/12 pt: Nasza szkoła-moja Przyszłość Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Wstęp Coraz częściej pragniemy dalekich

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. V

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. V WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. V Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 wykonuje rysunek wyjaśnia, co to jest

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dział 1. Odkrywamy tajemnice map wykonuje rysunek przedmiotu w podanej skali, mając podane wymiary w skali; wyjaśnia, co to jest plan obszaru; oblicza odległość na planie lub mapie za pomocą podziałki

Bardziej szczegółowo

podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w

podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w Wymagania edukacyjne z przyrody niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych wynikających z realizowanego programu Ucząca: Mirosława Nowak I. Podstawy prawne i merytoryczne:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z przyrody klasa 4

Przedmiotowy system oceniania z przyrody klasa 4 Przedmiotowy system oceniania z przyrody klasa 4 Na ocenę wyższą uczeń, oprócz wskazanych zagadnień, opanowuje również wiadomości obowiązujące na oceny niższe. Nr i temat lekcji 1. Czym będziesz się zajmować

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Tajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej

Tajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Jolanta Golanko Tajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Spis treści 1. Założenia programu. 2 2. Uwagi o realizacji programu z orientacyjnym przydziałem godzin...

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa V

Wymagania edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa V Wymagania edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa V Wymagania konieczne Dział 1. Odkrywamy tajemnice map wykonuje rysunek przedmiotu w podanej skali, mając podane wymiary w skali (C); wyjaśnia, co to jest

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z GEOGRAFII. Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z GEOGRAFII. Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z GEOGRAFII Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum Ocenę celująca otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dla ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Wymagania edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dla ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim edukacyjne Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dla ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Tytuł rozdziału w 1.Lekcja organizacyjna. Jak będziemy poznawać przyrodę w klasie 5? konieczne 1. Skala, plan,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. IV WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. IV Dział 1. Poznajemy najbliższe otoczenie Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.8, 9.13 wymienia źródła informacji

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z przyrody w kl. IV a w roku szkolnym 2015/2016

Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z przyrody w kl. IV a w roku szkolnym 2015/2016 Wymagania edukacyjne na poszczególne śródroczne oceny klasyfikacyjne z przyrody w kl. IV a w roku szkolnym 2015/2016 Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę

Bardziej szczegółowo

na ocenę dopuszczającą uczeń: na ocenę dostateczną uczeń: na ocenę dobrą uczeń: na ocenę bardzo dobrą uczeń: określa, czym jest przyroda, przyrody,

na ocenę dopuszczającą uczeń: na ocenę dostateczną uczeń: na ocenę dobrą uczeń: na ocenę bardzo dobrą uczeń: określa, czym jest przyroda, przyrody, wymagania przyroda kl.i Bożena Strzelecka ROK SZKOLNY: 2015/2016 PODRĘCZNIK: PRZYRODO WITAJ autorzy: Ewa Gromek, Ewa Kłos, Wawrzyniec Kofta, Ewa Laskowska, Andrzej Melson, wyd. WSiP Numer dopuszczenia:

Bardziej szczegółowo

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 wykonuje rysunek przedmiotu w podanej skali, mając podane wymiary w skali ; wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Wymagania z przyrody Klasa 5

Wymagania z przyrody Klasa 5 Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 wykonuje rysunek wyjaśnia, co to jest plan przedmiotu w podanej skali, przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5

Wymagania do działów Tajemnice przyrody. Klasa 5 Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 wykonuje rysunek wyjaśnia, co to jest plan przedmiotu w podanej skali, przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne Nr i temat lekcji Dział 1. Przyroda i ja 1. Czym będziesz się zajmować na lekcjach przyrody? określa, czym jest przyroda,

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z przyrody

Kryteria oceniania z przyrody Kryteria oceniania z przyrody PRZYRODA KL. IV do programu nauczania nr DKW-4014-55/99 REJESTR WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE OCENY I. ŚRODOWISKO NAJBLIŻSZEJ OKOLICY ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który:

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA WYMAGAO DLA KAŻDEGO POZYTYWNEGO STOPNIA Z PRZYRODY DLA KLASY V. wysokość punktu. terenu, wykorzystując przedziały wysokości (C)

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA WYMAGAO DLA KAŻDEGO POZYTYWNEGO STOPNIA Z PRZYRODY DLA KLASY V. wysokość punktu. terenu, wykorzystując przedziały wysokości (C) Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 wykonuje rysunek wyjaśnia, co to jest plan przedmiotu w podanej skali, przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Propozycja przedmiotowego systemu oceniania

Propozycja przedmiotowego systemu oceniania Propozycja przedmiotowego systemu oceniania Klasa 4 1. Czym będziesz się zajmować na lekcjach przyrody? określa, czym jest przyroda, wskazuje składniki przyrody w otoczeniu, ożywionych i nieożywionych

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZYRODA KLASA 4. Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZYRODA KLASA 4. Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZYRODA KLASA 4 Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Nr i temat lekcji Uczeń: Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA Przyroda klasa IV. Wymagania edukacyjne zgodne z nową podstawą programową. Program: Tajemnice przyrody

PRZYRODA Przyroda klasa IV. Wymagania edukacyjne zgodne z nową podstawą programową. Program: Tajemnice przyrody PRZYRODA Przyroda klasa IV. Wymagania edukacyjne zgodne z nową podstawą programową. Program: Tajemnice przyrody LP 1.Ja i moje otoczenie Treści nauczania Podstawa programowa 1.Wymienia czynniki pozytywnie

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z przyrody w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej.

Wymagania na poszczególne oceny z przyrody w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej. Wymagania na poszczególne oceny z przyrody w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Suchej Beskidzkiej. Klasa 5 Wymagania konieczne Dział 1. Odkrywamy tajemnice map Treści nauczania (wymagania szczegółowe)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY. KLASA 4

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY. KLASA 4 WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PRZYRODY. KLASA 4 Wymagania edukacyjne Uczeń: Nr i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca Dział 1.

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. PRZYRODA KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne.

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. PRZYRODA KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA. PRZYRODA KLASA 4 wymagania na poszczególne stopnie szkolne. Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Nr i temat lekcji Uczeń: Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE przyroda klasa IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE przyroda klasa IV WYMAGANIA EDUKACYJNE przyroda klasa IV W klasie 4. uczeń nabywa następujące umiejętności i kształtuje postawy zapisane w Podstawie programowej kształcenia ogólnego: prowadzenia prostych obserwacji i doświadczeń

Bardziej szczegółowo