Arteriolosclerosis hyalinea (białka osocza + ECM): - nadci nienie - starszy wiek - cukrzyca Arteriolosclerosis hyperplastica (komórki mi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Arteriolosclerosis hyalinea (białka osocza + ECM): - nadci nienie - starszy wiek - cukrzyca Arteriolosclerosis hyperplastica (komórki mi"

Transkrypt

1 CHOROBY NACZYŃ

2 NADCIŚNIENIE Arteriolosclerosis hyalinea (białka osocza + ECM): - nadciśnienie - starszy wiek - cukrzyca Arteriolosclerosis hyperplastica (komórki mięśni gładkich i BM): - nadciśnienie złośliwe (+ złogi włóknika i martwica ściany= arteriolitis necroticans)

3 VASCULITIS 1. Infekcyjne (bakterie, grzyby) 2. O podłoŝu immunologicznym: A. Mediowane przez kompleksy immunologiczne - indukowane przez infekcje (HBV, HCV) - plamica Schönleina-Henocha - SLE, polyarteritis nodosa, RA - polekowe - choroba posurowicza

4 B. Mediowane przez ANCA - ziarniniak Wegenera (PR3-ANCA) - mikroskopowe polyarteritis i zespół Churga-Strauss (MPO-ANCA) C. Mediowane przez Ab - zespół Goodpasture (anty-gbm) - choroba Kawasaki (anty-ec) D. Mediowane przez komórki - odrzucanie przeszczepu

5 E. IBD F. Zespoły paraneoplastyczne 3. Przyczyna nieznana - arteritis gigantocellularis - choroba Takayasu

6 Arteritis temporalis (gigantocellularis): - reakcja immunologiczna przeciwko elastynie?, tętnica skroniowa, kręgowa, oczna, aorta, po 50 rŝ - odcinkowe, guzkowate pogrubienie ściany, zwęŝenie światła, zakrzepy - zapalenie ziarniniakowe ½ wewn. medii, komórki olbrzymie, limfocyty TCD4>CD8, fragmentacja błony spręŝystej wewn. lub niespecyficzne panarteritis, bliznowacenie

7 Choroba Takayasu: - choroba bez tętna, zaburzenia widzenia - K poniŝej 40 rŝ. - aorta (łuk) i odgałęzienia, tętnica płucna w 50%, wieńcowe, nerkowe - zapalenie vasa vasorum, medii, w części przypadków ziarniniakowe, rozrost intimy, zwłóknienie ściany, niewydolność zastawki aorty - przebieg szybko postępujący lub przewlekły

8 Polyarteritis nodosa: - zapalenie małych i średnich tętnic mięśniowych (nerki, serce, wątroba, przewód pokarmowy, oszczędza płuca) - róŝny wiek, głównie młodzi dorośli, u 30% kompleksy HBsAg-HBsAb w zajętych naczyniach - odcinkowe zapalenie całej grubości ściany, zakrzepy, martwica włóknikowata, włóknienie, róŝne fazy zapalenia - róŝny przebieg, po leczeniu remisje w 90%

9 Choroba Kawasaki: - w 80% < 4 rŝ, epidemiczna w Japonii, teŝ na Hawajach i w USA - ostry przebieg, gorączka, rumień i nadŝerki w jamie ustnej i na spojówkach, obrzęk dłoni i stóp, rumień na dłoniach i podeszwach, rumień na skórze ze złuszczaniem naskórka, powiększone szyjne węzły chłonne - w 20% powikłania sercowo-naczyniowe (tętniak, zawał), w 1% zgon

10 - nieznany antygen (wirus?), autoab przeciwko komórkom śródbłonka i mięśni gładkich - ostre zapalenie całej grubości ściany naczynia (podobne do PAN), mało martwicy włóknikowatej

11 Zapalenie leukocytoklastyczne (mikroskopowe, z nadwraŝliwości): - tętniczki, kapilary, Ŝyłki - nerki w 90% (glomerulonephritis necroticans), płuca (krwioplucie), skóra (purpura), błony śluzowe, mózg, serce, przewód pokarmowy (bóle brzucha, krwawienia), mięśnie (bóle) - penicylina, bakterie, obcogatunkowe białka, Ag nowotworowe

12 - u 70% chorych MPO-ANCA - nacieki z neutrofili, martwica włóknikowata, zmiany na tym samym etapie rozwoju - powikłania nerkowe i mózgowe

13 Zespół Churga-Strauss (granulomatosis allergica et angitis): - vasculitis necroticans, rhinitis allergica, astma, nacieki z płucach, pozanaczyniowe ziarniniaki z martwicą, eozynofilia, w 50% MPO-ANCA - skóra, przewód pokarmowy, nerki - zapalenie naczyń z martwicą, ziarniniaki, nacieki z eozynofili - zapalenie mięśnia sercowego (60%) i tętnic wieńcowych

14 Ziarniniak Wegenera: 1. ziarniniaki ulegające martwicy w górnych drogach oddechowych i/albo płucach - zapalenie zatok, owrzodzenia błony śluzowej nosa, podniebienia, gardła - ziarninianki gruźliczopodobne ulegające martwicy, jamy (podobieństwo do gruźlicy), postępujące włóknienie, krwawienia do pęcherzyków płucnych

15 2. zapalenie średnich i małych naczyń ziarniniakowe lub z martwicą (płuca, górne drogi oddechowe i in.) 3. glomerulonephritis proliferativa focalis necroticans (hematuria, proteinuria) lub zmiany rozlane z tworzeniem półksięŝyców Zajęcie oczu, skóry, rzadko serca (jak PAN) Postać ograniczona tylko do dróg oddechowych

16 T-komórkowa nadwraŝliwość na wdychany czynnik infekcyjny lub środowiskowy M>K, 5-ta dekada Obraz kliniczny: - zapalenie płuc ze zmianami guzkowo-jamistymi - 95% - przewlekłe zapalenie zatok - 90% - owrzodzenia nosogardzieli - 75% - zmiany nerkowe 80% - PR3-ANCA u 95% z aktywną chorobą Bez leczenia 80% umiera w 1. roku

17 Choroba Bürgera (thrombangitis obliterans): - odcinkowe przewlekłe lub ostre zakrzepowe zapalenie średnich i małych tętnic (piszczelowa, promieniowa), obejmujące Ŝyły i nerwy, mikroropnie w obrębie zakrzepu - palenie tytoniu, M, teŝ K, przed 35. rŝ, ból - nadwraŝliwość na tytoń, HLA-A9, HLA- B5, Izrael, Japonia, Indie

18 Vasculitis w przebiegu innych chorób: - lupus erythematodes - arthritis rheumatoidea - nowotwory Objaw Raynaud: - pierwotny (młody wiek, wywiad rodzinny, łagodny przebieg) - wtórny (toczeń, twardzina uogólniona, miaŝdŝyca, choroba Bürgera, wiek > 30 lat, zmiany skórne)

19 TĘTNIAK (ANEURYSMA) Prawdziwe (miaŝdŝycowe, kiłowe, wrodzone, pozawałowe), rzekome (pozawałowe, anastomozy naczyniowe), rozwarstwiające Wrzecionowate, workowate Przyczyny: 1. zła jakość tkanki łącznej zespół Marfana, Ehlersa-Danlosa 2. zaburzenie proporcji w syntezie i degradacji kolagenu miejscowe zapalenie (miaŝdŝyca, vasculitis), proteazy

20 3. ubytek mięśni gładkich ściany naczynia, niewłaściwa synteza ECM (medionecrosis cystica) niedokrwienie medii w miaŝdŝycy, nadciśnieniu; starszy wiek MiaŜdŜyca (aorta brzuszna), nadciśnienie (aorta wstępująca), uraz, vasculitis, wady wrodzone (berry aneurysm), infekcje (aneurysma mycoticum- zakaŝone zatory, przejście infekcji z sąsiedztwa), kiła

21 Tętniak aorty brzusznej (AA): - poniŝej tt nerkowych, miaŝdŝyca, zakrzepy - M, po 50 rŝ, palacze tytoniu, podatność genetyczna, zaburzenie produkcji / degradacji kolagenu, MMP, TIMP Warianty: 1. tętniak zapalny o nieznanej etiologii - okołoaortalne włóknienie, obfity naciek limfoplazmocytarny z makrofagami i komórkami olbrzymimi (IgG4-RD) 2. aneurysma mycoticum - zainfekowany tętniak miaŝdŝycowy (Salmonella)

22 Inflammatory abdominal aortic aneurysm Włóknienie, proliferacja fibroblastów, przewlekłe zapalenie w tkankach ściany tętniaka; włóknienie często obejmuje przylegające tkanki (dwunastnica, moczowody) Hipotezy: zmiany polekowe, zamknięcie naczyń limfatycznych, miniurazy ściany aorty, autoimmunizacja? U części chorych RA, SLE, ITPurpura W nacieku zapalnym limfocyty, plazmocyty, tworzenie grudek chłonnych IgG4-RD?

23 IgG4-RD IgG4-Related Diseases to grupa chorób charakteryzujących się: 1. tworzeniem guzowatych zmian w róŝnych narządach, w obrębie których stwierdza się obfity naciek limfo-plazmatycznokomórkowy bogaty w komórki IgG4(+), włóknienie typu plecionki, phlebitis obliterans 2. podwyŝszonym poziomem IgG4 w surowicy (nie zawsze) 3. dobrą reakcją na immunosupresję

24 Obraz kliniczny AA: - badalny guz w brzuchu - ucisk sąsiednich struktur - pęknięcie do jamy otrzewnej lub przestrzeni zaotrzewnowej (ryzyko związane z wielkością tętniaka) - zamknięcie rozgałęzienia naczyń z niedokrwieniem (kończyna dolna, nerki, jelita, rdzeń kręgowy) - zator

25 Medionecrosis aortae cystica W medii tętnic spręŝystych jeziorka pas(+) proteoglikanów, tworzące róŝnej wielkości torbiele Utrata włókien spręŝystych, zmniejszenie liczby komórek mięśni gładkich, zastępowanych przez włóknienie Stopniowe poszerzanie światła naczynia 3 kategorie w zaleŝności od stopnia nasilenia zmian torbielowatych, utraty włókien spręŝystych, włóknienia i zaniku jąder komórkowych w medii Zmiana idiopatyczna związana ze starzeniem się naczynia Nasilone zmiany u 44% chorych z zespołem Marfana, a u 18% u chorych bez zespołu

26 Krwiak ( tętniak ) rozwarstwiający Rozwarstwienie ściany pomiędzy 1/3 środkową i 1/3 zewn. warstwą medii, rzadziej pomiędzy medią i przydanką Początkowe rozdarcie intimy, albo pęknięcie naczyń odŝywczych, a rozdarcie intimy wtórne Etiologia: - miaŝdŝyca, nadciśnienie, wady wrodzone (dwupłatkowa zastawka aorty, koarktacja aorty, hipoplazja), ciąŝa, zespół Marfana, Ehlersa-Danlosa - vasculitis, aneurysma mycoticum, uraz, uszkodzenia jatrogenne W >90% - M lat z nadciśnieniem

27 Tętniaki wrodzone, workowate (berry aneurysm): - sporadyczne - uwarunkowane genetycznie (choroba wielotorbielowata nerek AD, zespół Ehlersa-Danlosa IV, NF1, zespół Marfana) Palenie tytoniu, nadciśnienie

28 śyły śylaki: -Ŝyły powierzchowne kończyn, tendencja rodzinna - deformacje zastawek, degeneracja włókien elastycznych, zwapnienia - obrzęk, zmiany troficzne skóry (stasis dermatitis) - ulcus cruris varicosum, rzadko powikłania zatorowe śylaki przełyku śylaki odbytu

29 Thrombophlebitis: -Ŝyły głębokie kończyn dolnych> 90%, splot okołosterczowy, Ŝyły miednicy małej u K, zatoki opony twardej, Ŝyła wrotna (zapalenia jamy brzusznej) - stany nadkrzepliwości (thrombophlebitis migrans) Zespół Ŝyły głównej górnej i dolnej

30 NACZYNIA LIMFATYCZNE Lymphangitis Obrzęk limfatyczny: - wtórny (rozsiew nowotworowy, operacje, włóknienie po radioterapii, pozapalne, filariaza) - pierwotny (izolowany defekt wrodzony albo postać rodzinna = choroba Milroya) Chylous ascites, chylothorax, chylopericardium

zapalenie naczyń Patomorfologia wykład 12 Patomorfologia Zapalenia naczyń (tętnic) wywołane zakażeniami 25.01.2015 ZAPALENIA NACZYŃ

zapalenie naczyń Patomorfologia wykład 12 Patomorfologia Zapalenia naczyń (tętnic) wywołane zakażeniami 25.01.2015 ZAPALENIA NACZYŃ Patomorfologia wykład 12 Patomorfologia - zapalenia naczyń - (podstawy klasyfikacji rozrostowych chorób hematopoetycznych) Wykład 12 prof hab. n. med. Andrzej Marszałek zapalenie naczyń ZAPALENIA NACZYŃ

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Choroby naczyń. Choroby degeneracyjne i zapalne dużych naczyń. Autorzy: Bartosz Symonides Zbigniew Gaciong

Choroby naczyń. Choroby degeneracyjne i zapalne dużych naczyń. Autorzy: Bartosz Symonides Zbigniew Gaciong Choroby naczyń Choroby degeneracyjne i zapalne dużych naczyń Autorzy: Bartosz Symonides Zbigniew Gaciong Choroby naczyń dolegliwości Ogólne gorączka (zapalenia naczyń, zakrzepica żylna, zator tętnicy płucnej)

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda

Seminarium dla studentów Przemysław Pyda Seminarium dla studentów - 2016 Przemysław Pyda Historia wyników transplantacji jelit 1967 1972 1985 Pierwsze przeszczepienie jelit Lillehei Uniwesytet Minesota Pierwsze 10 transplantacji jelit najdłuższe

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY Kod usługi Nazwa usługi A26 ZABIEGI ZWALCZAJĄCE BÓL 1NA UKŁADZIE 5.51.01.0001026 WSPÓŁCZULNYM 5.51.01.0001031

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Poszerzenie aorty piersiowej, co z tego wynika?

Poszerzenie aorty piersiowej, co z tego wynika? Poszerzenie aorty piersiowej, co z tego wynika? Zbigniew Gaciong Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Poszerzenie aorty piersiowej,

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X Choroby układu nerwowego Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu * 2 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu urazu * 3 Kompleksowe zabiegi wewnątrzczaszkowe * 4 Duże zabiegi wewnątrzczaszkowe * 5

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA FUNKCJONALNA

ANATOMIA FUNKCJONALNA BOGUSŁAW MARECKI ANATOMIA FUNKCJONALNA TOM II UKŁADY: naczyniowy, oddechowy, trawienny, moczowy, płciowy, nerwowy, wewnątrzwydzielniczy, narządów zmysłów, powłoka wspólna Akademia Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia. Czy warto palić? Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Cechy wyróżniające palaczy ( ; )

Patomorfologia. Czy warto palić? Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Patomorfologia wykład 8 patomorfologia wybranych chorób środowiskowych prof. dr hab. n. med. Andrzej Marszałek Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Czy warto palić? Cechy wyróżniające palaczy ( ; )

Bardziej szczegółowo

zapalenie naczyń Patomorfologia ZAPALENIA NACZYŃ zapalenia naczyń (tętnic) wywołane zakażeniami

zapalenie naczyń Patomorfologia ZAPALENIA NACZYŃ zapalenia naczyń (tętnic) wywołane zakażeniami Patomorfologia - zapalenia naczyń - zmiany odczynowe węzłów chłonnych wykład prof hab. n. med. Andrzej Marszałek zapalenie naczyń ZAPALENIA NACZYŃ zakaźne bez zakażenia zapalenia naczyń (tętnic) wywołane

Bardziej szczegółowo

Wojciech Król Wojciech Braksator Katedra i Klinika Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II WL WUM

Wojciech Król Wojciech Braksator Katedra i Klinika Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II WL WUM Wojciech Król Wojciech Braksator Katedra i Klinika Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II WL WUM Plan Anatomia Metody obrazowania: Echo Angio CT Angio MRI Tętniak aorty piersiowej.

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Choroby osierdzia 2010 Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Klasyczne kryteria rozpoznania OZO (2 z trzech) Typowy ból w klatce piersiowej swoisty szmer tarcia osierdzia

Bardziej szczegółowo

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał.

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał. Katalog grup Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 81/2014/DSOZ Załącznik nr 1a do zarządzenia Nr 89/2013/DSOZ produktu Nazwa Uwagi A31 5.51.01.0001031 Choroby nerwów obwodowych A32 5.51.01.0001032 Choroby

Bardziej szczegółowo

REAKCJE NADWRAśLIWOŚCI

REAKCJE NADWRAśLIWOŚCI IMMUNOPATOLOGIA REAKCJE NADWRAśLIWOŚCI Typ I (anafilaktyczny, T H 2, IgE, mastocyty) Typ II (mediowany przez przeciwciała); IgG, IgM Typ III (choroby kompleksów immunologicznych, IgG, IgM, neutrofile,

Bardziej szczegółowo

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego.

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. 1. Sprawność układu oddechowego - ważnym czynnikiem zdrowotnym. a) zanieczyszczenia powietrza Pyły miedzi, aluminium, żelaza, ołowiu, piaskowe, węglowe, azbestowe,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Joanna Didkowska, Urszula Wojciechowska, Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Naczyniopochodne następstwa. Zakład ad Neuropatologii, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Naczyniopochodne następstwa. Zakład ad Neuropatologii, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Choroby dużych naczyń OUN Naczyniopochodne następstwa chorób b dużych naczyń Zakład ad Neuropatologii, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Tętnice tnice odchodzące ce od łuku aorty naczynia typu

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Tętniaki aorty brzusznej i tętnic obwodowych.

Tętniaki aorty brzusznej i tętnic obwodowych. Tętniaki aorty brzusznej i tętnic obwodowych. Grzegorz Oszkinis Krzysztof Wachal UM w Poznaniu - Klinika Chirurgii Ogólnej i Naczyń Definicja. Tętniak jest workowatym poszerzeniem tętnicy w następstwie

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO 2016-2017 WYKŁAD NR 1 6. X. 2016 I Wprowadzenie do patofizjologii 1. Pojęcia: zdrowie, choroba, etiologia, patogeneza, symptomatologia 2. Etapy i klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz.

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. 42 Załącznik C.26. FLUOROURACILUM 1 FLUOROURACILUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 FLUOROURACILUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 FLUOROURACILUM

Bardziej szczegółowo

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Środa 15.45-17.15, ul. Medyczna 9, sala A Data Temat: Prowadzący: 05.10.16 Omówienie

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr..

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr.. LAPAROSKOPIA APPENDECTOMIA CHOLECYSTEKTOMIA dr Informacja dla pacjentów i rodziców dzieci operowanych z powodu zmian chorobowych pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego i innych operacji metodą laparoskopową

Bardziej szczegółowo

Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł

Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł kod grupy kod produktu Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł A01 5.51.01.0001001 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu 139 30 6 A02 5.51.01.0001002 Zabiegi wewnątrzczaszkowe

Bardziej szczegółowo

Stany zagrożenia życia w kardiologii

Stany zagrożenia życia w kardiologii Stany zagrożenia życia w kardiologii II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Rozwarstwienie aorty Tamponada serca Powikłania mechaniczne zawału serca Ostry zespół wieńcowy Zatorowość płucna Obrzęk płuc Ostra

Bardziej szczegółowo

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp Spis treści Spis Autorów Wstęp ROZDZIAŁ 1 Metabolizm w chirurgii 1.1. Informacje wstępne...1 1.2. Podział ustroju...1 1.3. Prawa równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej...2 1.4. Skład elektrolitowy

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Piotr Malinowski,

Dr n. med. Piotr Malinowski, Plan ćwiczeń z chirurgii naczyniowej IV rok kierunek lekarski 2012 5 dni po 6 godzin ( Ćwiczą 2 grupy 5-osobowe ) Osoba odpowiedzialna za realizację programu ćwiczeń Dr n. med. Piotr Malinowski, Dr n.

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa chorób naczyń

Diagnostyka obrazowa chorób naczyń Seminarium 11 Diagnostyka obrazowa chorób naczyń angioradiologia Metody badań obrazowych naczyń krwionośnych / chorób naczyniowych Ultrasonografia - tzw. ślepy Doppler - duplex Doppler - IVUS Arteriografia

Bardziej szczegółowo

Choroby aorty. dr med. W. Koniarek

Choroby aorty. dr med. W. Koniarek Choroby aorty dr med. W. Koniarek TĘTNIAK AORTY - definicja Poszerzenie tętnicy o co najmniej 50% w stosunku do wartości prawidłowej. Występują u 4,4% populacji po 40 roku życia 3-8 x M>K. U 5% chorych

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM 1. IRINOTECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINOTECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINOTECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

2010-04-03. dr n. med. Adam Węgrzynowski. Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994. Wikipedia 2009

2010-04-03. dr n. med. Adam Węgrzynowski. Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994. Wikipedia 2009 dr n. med. Adam Węgrzynowski Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994 Wikipedia 2009 transport substancji odżywczych transport tlenu i dwutlenku węgla transport produktów przemiany materii utrzymanie równowagi

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta: PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY

Imię i nazwisko Pacjenta: PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:..... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady serca u dorosłych

Wrodzone wady serca u dorosłych Wrodzone wady serca u dorosłych - rozpoznane po raz pierwszy w wieku dorosłym - wada mało zaawansowana w dzieciństwie - nie korygowana - wada po korekcji lub zabiegu paliatywnym w dzieciństwie - niewydolność

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Nazwa przedmiotu Fizjoterapia Praktyczny Studia

Bardziej szczegółowo

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.35.a. IRINOTECANUM Lp 1. IRINO TECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINO TECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINO TECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 4. IRINO TECANUM C15.2 BRZUSZNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Nazwa przedmiotu Subject Title Clinical physiotherapy

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10.

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10. KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) - Zapoznanie się z regulaminem i przepisami BHP obowiązującymi na zajęciach. Podstawowe mianownictwo anatomiczne

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS A48.0 ZGORZEL GAZOWA A48.8 INNE OKREŚLONE CHOROBY BAKTERYJNE D.74 METHEMOGLOBINEMIA D.74.0 D.74.8 D.74.9 H.83.3 METHEMOGLOBINEMIA WRODZONA INNE METHEMOGLOBINEMIE NIEOKREŚLONA METHEMOGLOBINEMIA

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez.

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Dr nauk wet Janina Łukaszewska Przesięk Niskie stężenie białka całkowitego < 2,5 g/dl ; zawartość komórek jest

Bardziej szczegółowo

ortopedia i traumat narz choroby wewnętrzne nazwa grupy chirurgia ogólna położnictwo i ginekologia reumatologia kardiologia pediatria ruchu

ortopedia i traumat narz choroby wewnętrzne nazwa grupy chirurgia ogólna położnictwo i ginekologia reumatologia kardiologia pediatria ruchu Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu * X X 2 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu urazu * X X 3 Duże zabiegi wewnątrzczaszkowe * X X 4 Średnie zabiegi wewnątrzczaszkowe

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ Kod usługi Nazwa usługi A01 ZABIEGI WEWNĄTRZCZASZKOWE Z POWODU POWAŻNEGO 5.51.01.0001001 URAZU

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz.

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. 42 Załącznik C.28. GEMCYTABINUM 1 GEMCYTABINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 GEMCYTABINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII LP KOD ICD-9 Nazwa procedury Cena badania w zł Pracownia radiologii (rtg) 1 87.04.1 Tomografia siodła tureckiego 64,00 2 87.092 RTG krtani bez kontrastu (zdjęcia

Bardziej szczegółowo

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz.

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. 66 Załącznik C.23. EPIRUBICINUM 1 EPIRUBICINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 EPIRUBICINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

Poważne zachorowania

Poważne zachorowania Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Nastepstw Nieszczęśliwych Wypadków SPECIALTYsolutions dla Dzieci, Młodzieży oraz Pracowników w Placówkach Oświatowych Poważne zachorowania Jeżeli u Osoby ubezpieczonej

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN I ZASADY BHP OSTEOLOGIA OSTEOLOGIA (CIĄG DALSZY) SYNDESMOLOGIA I ARTROLOGIA

REGULAMIN I ZASADY BHP OSTEOLOGIA OSTEOLOGIA (CIĄG DALSZY) SYNDESMOLOGIA I ARTROLOGIA TEMATYKA ĆWICZEŃ Z PRZEDMIOTU "ANATOMIA CZŁOWIEKA" REALIZOWANA PRZEZ STUDENTÓW I ROKU WYDZIAŁU NAUK MEDYCZNYCH KIERUNEK DIETETYKA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2010/2011 I 04. 10. 2010 05. 10. 2010 II 11. 10. 2010

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA PRZECIWZAKRZEPOWA

PROFILAKTYKA PRZECIWZAKRZEPOWA Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. dr Janusza Daaba PROFILAKTYKA PRZECIWZAKRZEPOWA NA PRZYKŁADZIE PROFILAKTYKI STOSOWANEJ W ODDZIALE URAZOWO ORTOPEDYCZNYM MĘSKIM Projekt Edukacji

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.14. CYTARABINUM Lp 1 CYTARABINUM C69 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY OKA 2 CYTARABINUM C69.0 SPOJÓWKA 3 CYTARABINUM C69.1 ROGÓWKA 4 CYTARABINUM C69.2 SIATKÓWKA 5 CYTARABINUM C69.3 NACZYNIÓWKA 6 CYTARABINUM

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Co leczy akupunktura?

Co leczy akupunktura? Co leczy akupunktura? Akupunktura posiada bardzo szeroki zakres wskazań ukierunkowanych na przyniesienie ulgi choremu - często też okazuje się nie tylko tańsza, ale również bardziej skuteczna od stosowania

Bardziej szczegółowo

Ultrasonografia (USG)

Ultrasonografia (USG) 48 Ultrasonografia (USG) Ultrasonografia (USG) to nieinwazyjna, atraumatyczna metoda diagnostyczna, pozwalająca na uzyskanie obrazu przekroju badanego obiektu. Metoda ta wykorzystuje zjawisko rozchodzenia

Bardziej szczegółowo

Tętniaki aorty. Druga co do częstości choroba aorty. Powiększenie tętnicy z utratą równoległości jej ścian

Tętniaki aorty. Druga co do częstości choroba aorty. Powiększenie tętnicy z utratą równoległości jej ścian Choroby aorty Tętniaki aorty Druga co do częstości choroba aorty Powiększenie tętnicy z utratą równoległości jej ścian Tętniaki aorty klasyfikacja Ze względu na kształt: - workowate i wrzecionowate Ze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 19.09.2011 r. KONSTRUKCJA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

// // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń.

// // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń. // // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń. Prof. Aleksander Sieroń jest specjalistą z zakresu chorób wewnętrznych, kardiologii i medycyny fizykalnej. Kieruje

Bardziej szczegółowo

KOMPRESJOTERAPIA. pod redakcją Arkadiusza Jawienia i Marii T. Szewczyk

KOMPRESJOTERAPIA. pod redakcją Arkadiusza Jawienia i Marii T. Szewczyk KOMPRESJOTERAPIA pod redakcją Arkadiusza Jawienia i Marii T. Szewczyk KOMPRESJOTERAPIA pod redakcją Arkadiusza Jawienia i Marii T. Szewczyk Spis treści Informacje o autorach Wprowadzenie 7 9 Rozdział 1.

Bardziej szczegółowo

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA Ten kwestionariusz ma na celu pomoc w ustaleniu przyczyny zapalenia błony naczyniowej oka. Jest poufny. Dotyczy wywiadu rodzinnego oraz Pana/Pani

Bardziej szczegółowo

Układy: oddechowy, krążenia,

Układy: oddechowy, krążenia, Układy: oddechowy, krążenia, Kurs Kynologia ESPZiWP Układ oddechowy Układ oddechowy jest odpowiedzialny za utrzymanie stałej wymiany gazów między organizmem a środowiskiem. Składa się z dróg oddechowych

Bardziej szczegółowo

28 Choroby infekcyjne

28 Choroby infekcyjne 28 Choroby infekcyjne Ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV)/zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) Retinopatia związana z ludzkim wirusem upośledzenia odporności Retinopatia HIV to rodzaj

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii Choroba Crohna Zapalenie przewodu pokarmowego w chorobie Crohna

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem jednego/kilku stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych 1 TROMBOFILIA 2 Trombofilia = nadkrzepliwość u Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do występowania zakrzepicy żylnej, rzadko tętniczej, spowodowana nieprawidłowościami hematologicznymi 3 4 5

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi

Układ krwionośny. 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny ... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi Układ krwionośny 1.Wymień 3 podstawowe funkcje jakie spełnia układ krwionośny... 2.Uzupełnij schemat budowy krwi 3.Zaznacz opis osocza krwi. A. Jest to opalizujący płyn zawierający wodę, białka i białe

Bardziej szczegółowo

Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych. Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska

Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych. Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska Algorytm postępowania w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób sercowonaczyniowych u osób zakażonych HIV Dr n. med. Wiesława Kwiatkowska Epidemiologia zakażenia HIV Epidemiologia zakażenia HIV - zgony

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010 Załącznik nr 3 UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 Rentgenodiagnostyka CENNIK USŁUG 2010 L.p. Badanie Cena PLN 1. RTG klatki piersiowej

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Lewandowski. Wydanie poprawione

Grzegorz Lewandowski. Wydanie poprawione Grzegorz Lewandowski O Wydanie poprawione GRZEGORZ LEWANDOWSKI Masaż leczniczy Wydanie poprawione i uzupełnione Łódź 2012 4 Spis treści W prowadzenie... 3 Rozdział I. Okolice ciała ludzkiego... 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

CHOROBY PRZEWLEKLE: Anemia Angina Apetyt - brak Artretyzm Arytmia Astma

CHOROBY PRZEWLEKLE: Anemia Angina Apetyt - brak Artretyzm Arytmia Astma CHOROBY PRZEWLEKLE: A Anemia Angina Apetyt - brak Artretyzm Arytmia Astma B Bezpłdnść Bezgłs Bezsennść Biegunka Brak czucia palców Brak miesiączki Brak pkarmu w piersi Brzuch wzmcnienie mięśni C Chlesterl

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. Przedmowa... 11

Spis Treści. Przedmowa... 11 Spis Treści Przedmowa................................................ 11 Rozdział 1 Wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii jamy ustnej Maria Anna Nowakowska.................................. 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

- Prądy "PS", "S" pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy "S" są szczególnie pomocne w przypadku astmy),

- Prądy PS, S pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy S są szczególnie pomocne w przypadku astmy), W "Arkadii" oferujemy następujące rodzaje elektroterapii: - Prądy "PS", "S" pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy "S" są szczególnie pomocne w przypadku astmy),

Bardziej szczegółowo

ANKIETA KWALIFIKACYJNA DO ZNIECZULENIA

ANKIETA KWALIFIKACYJNA DO ZNIECZULENIA Centrum Medycyny i Rehabilitacji Artkinezis Sp. z o. o. Sp. k. ul. Wiejska 19/21, Żyrardów 96-300 ODDZIAŁ LECZENIA JEDNEGO DNIA ANKIETA KWALIFIKACYJNA DO ZCZULENIA Nazwisko: PESEL: Nr ks. od.: Informacja

Bardziej szczegółowo

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS/Polska Od 1985 r. 16 tys. zakażeń HIV (co 4-ta osoba - kobieta) Rzeczywista ciemna liczba: 25 30 tysięcy AIDS rozpoznano u ~ 2500 osób Zakażenie HIV (także już z AIDS)

Bardziej szczegółowo