System informacji dla zlewni

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System informacji dla zlewni"

Transkrypt

1 Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni System informacji dla zlewni Czesław Kliś Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Katowice, 17 grudnia

2 O projekcie Celem projektu CRIS było: opracowanie narzędzi wspomagających śledzenie procesów związanych z migracją wód w zlewni oraz wspomagających zarządzanie nimi, powiązanie wybranych narzędzi ze sobą w autonomicznie działający system, powiązanie systemu z rzeczywistymi procesami w celu ciągłego uczenia modeli wchodzących w skład systemu Idea projektu został sformułowana przez Rafała Ulańczyka Realizacja projektu rozpoczęła się we wrześniu 2013 Termin zakończenia projektu kwiecień 2016 Katowice, 17 grudnia

3 O projekcie Projekt składa się z 9 pakietów Liderami pakietów projektu są: Piotr Cofałka Czesław Kliś Katarzyn Korszun Katarzyna Samborska John Selvik Rafał Ulańczyk Katowice, 17 grudnia

4 Organizacja systemu CRIS WWW CRIS serwis 1. System informacyjny o zlewni jest portalem internetowym 2. System działa autonomicznie i we własnym zakresie tworzy niezbędne dane na temat zlewni lub pobiera je ze źródeł dostępnych w internecie CRIS serwer 3. Dostęp do wszystkich funkcji serwisu jest możliwy przy pomocy przeglądarki internetowej bez konieczności wykorzystywania wyspecjalizowanego oprogramowania Katowice, 17 grudnia

5 Moduły CRIS Moduł SWAT Moduł RADAR Moduł WRF Moduł HEC Baza CRISdb Moduł MODFLOW Moduł HEC Moduł CALPUFF Serwer www Przeglądarka Katowice, 17 grudnia

6 System CRIS MODUŁ SWAT Katowice, 17 grudnia

7 SWAT Do modelowania wód powierzchniowych został wybrany model SWAT SWAT nie ma możliwości zapisywania pośrednich stanów zlewni, dlatego w każdej symulacji konieczne jest przeprowadzenie obliczeń próbnych (symulacja dla roku) SWAT w każdym kroku symulacji wykonuje: bilans wód dla zlewni Analizę erozji wodnej Zmiany charakterystyki biochemicznej gleb w basenie w wyniku procesów biologicznych i erozji wodnej cieki Model może się autokalibrować Katowice, 17 grudnia

8 Podział zlewni na baseny Katowice, 17 grudnia

9 Basen m8_b23 Katowice, 17 grudnia

10 Procesy w basenie Bilans wodny Erozja wodna Zmiany charakterystyki biochemicznej gleb w basenie w wyniku procesów biologicznych i erozji wodnej cieki Katowice, 17 grudnia

11 Bilans wodny dla basenu Zawartość wody w glebach basenu m8_b23 w 2015 r. Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Katowice, 17 grudnia

12 Bilans wodny dla basenu Straty parowania wody gleb basenu m8_b23 w 2015 r. Katowice, 17 grudnia

13 Bilans wodny dla basenu Perkolacja w basenie m8_b23 w 2015 r. Katowice, 17 grudnia

14 Bilans wodny dla basenu Ilości wód podziemnych trafiające do basenu m8_b23 w 2015 r. Katowice, 17 grudnia

15 Erozja wodna Wody powierzchniowe i podpowierzchniowe wypłukują z gleby pewne ilości substancji SWAT wylicza jakie ilości tych substancji trafiają do: CIEKÓW stałe cząstki nieorganiczne Azot organiczny Organic N transported from subbasin to reach N-NO3 w spływie powierzchniowym N-NO3 in surface runoff N-NO3 w spływie podpowierzchniowym N-NO3 in lateral flow Fosfor organiczny Organic P transported from subbasin to reach Fosfor mineralny w spływie powierzchniowym Mineral P in surface runoff Fosfor rozpuszczalny spływie powierzchniowym Soluble P in surface runoff Substacje organiczne Chlorofil a Chl A loads from subbasin Tlenu rozpuszczonego 2. WÓD PODZIEMNYCH Ładunek N-NO3 do wód podziemnych N-NO3 loads to the groundwater Katowice, 17 grudnia

16 Charakterystyka zawiesin Wykorzystując informacje o glebach basenu SWAT wylicza charakterystykę granulometryczną zawiesin w ciekach Nazwa zakresu w języku polskim Nazwa zakresu w języku angielskim Zakres od [µm] Zakres do [µm] Ładunek dużych agregatów Large aggregeates in the outflow Ładunek agregatów żwirowych Ładunek małych agregatów Gravel aggregeates in the outflow Small aggregeates in the outflow Ładunek piasku Sand in the outflow Ładunek iłu Silt in the outflow 2 50 Ładunek pyłu Clay in the outflow 0 2 Katowice, 17 grudnia

17 Charakterystyka zawiesin Katowice, 17 grudnia

18 Zawartość substancji organicznej i substancji pokarmowych w glebach basenu Wykorzystując informacje o glebach basenu, sposobie wykorzystania, pokryciu roślinnym oraz dynamice produkcji materii organicznej SWAT wylicza zawartość substancji pokarmowych w glebach Nazwa parametru w języku polskim Nazwa paramtru w języku angielskim Materia organiczna w glebie Organic matter (residue) in soil Azot organiczny w glebie Organic N in soil N-NO3 w glebie N-NO3 in soil Fosfor organiczny w glebie Organic P in soil Fosfor rozpuszczalny w glebie Soluble P in soil Katowice, 17 grudnia

19 Charakterystyka gleb Katowice, 17 grudnia

20 Odpływ z basenu Ilości wód podziemnych trafiające do basenu m8_b23 w 2015 r. Katowice, 17 grudnia

21 Bilans wodny dla basenu Ilości wód podziemnych trafiające do basenu m8_b23 w 2015 r. Katowice, 17 grudnia

22 System CRIS MODUŁ MODFLOW Katowice, 17 grudnia

23 Moduł MODFLOW Zadaniem modułu MODFLOW jest wyznaczenie: poziomu zwierciadła wód podziemnych stężeń azotu azotanowego w wodach podziemnych Katowice, 17 grudnia

24 Modelowanie poziomu zwierciadła wód podziemnych Do modelowania poziomu zwierciadła wód podziemnych służy moduł mf2k W systemie CRIS jest wykorzystywany program mf2k skompilowany w środowisku linux z kodu źródłowego Program mf2k działa na gridzie Program wykorzystuje generowane przez SWAT: dane dobowe o szybkości migracji wód powierzchniowych do wód pierwszego piętra wodonośnego Dane o głębokości wód w ciekach w basenach Katowice, 17 grudnia

25 Modelowanie poziomu zwierciadła wód podziemnych Katowice, 17 grudnia

26 Modelowanie transportu azotu azotanowego w wodach podziemnych Do modelowania transportu substancji w wodach podziemnych służy moduł mt2k W systemie CRIS jest wykorzystywany program mf2k skompilowany w środowisku linux z kodu źródłowego Program mf2k działa na gridzie takim samym gridzie jak mf2k. Program wykorzystuje: dane o ruchu wód podziemnych utworzone przez model mf2k dane o stężeniu azotu azotanowego w wodch migruj acych do wód podziemnych wytworzone przez moduł SWAT Katowice, 17 grudnia

27 Modelowanie transportu azotu azotanowego w wodach podziemnych Katowice, 17 grudnia

28 System CRIS MODUŁ HEC Katowice, 17 grudnia

29 HEC-RAS SWAT nie dostarcza informacji o poziomie wód w rzekach, a jest to bardzo istotna informacja w zarządzaniu zlewnią (sytuacje powodziowe) Dla zademonstrowania jak przy pomocy serwisu CRIS uzyskać informacje o poziomie wód w rzekach został do serwisu włączony model HEC-RAS (Hydrologic Engineering Centers River Analysis System) HEC-RAS pozwala na szacowanie poziomu wód w rzece, przy znanych przekrojach koryta rzeki oraz znanych dopływach wód ze zlewni W CRIS dla zlewni Małej Wisły model HEC-RAS został wykorzystany do pokazania jak kształtują się poziomy wód w Wiśle poniżej zbiornika, gdy do Wisły jednocześnie dopływa woda ze zbiornika goczałkowickiego oraz wody z rzek zlewni poniżej zbiornika Katowice, 17 grudnia

30 HEC-RAS Dla uruchomienia modelu HEC-RAS dla wybrnego odcinka rzeki, konieczne są następujące dane geometria koryta wybranego odcinka rzeki, godzinowe natężenia dopływu wody do rzeki ze zbiornika ze wszystkich rzek zlewni. Katowice, 17 grudnia

31 HEC-RAS geometria koryta rzeki Geometria koryta Wisły poniżej zbiornika została wyznaczona na podstawie szczegółowej mapy wysokościowej terenu wokół Wisły na odcinku od zapory do Jawiszowic oraz pomiarów głębokości koryta Wisły (fotoreportaż na stronie internetowej CRIS Katowice, 17 grudnia

32 HEC-RAS modelowanie dopływów ze zlewni W pierwotnej wersji CRIS zakładano, że dopływy do Wisły ze zlewni będzie modelowany przy pomocy oprogramowania HEC-HMS. Przeprowadzone testy tego oprogramowania pokazały, że model HEC-HMS nie spełnia oczekiwań i zdecydowano zamiast niego wykorzystać model SWAT rozszerzony o zlewnie Iłownicy, Białej, Dańdówki i potoku Goczałkowickiego, skonfigurowany do symulacji przepływów godzinowych. SWAT modeluje godzinowy przepływ wód w rzekach wszystkich basenów na obszarze całej domeny CRIS. Wyliczone natężenie odpływu wód z każdego basenu jest zapisywane w bazie CRISdb. Stamtąd te dane są pobierane przez przeglądarkę i moduł HEC-RAS. Katowice, 17 grudnia

33 Moduł HEC przepływy godzinowe Katowice, 17 grudnia 2015 Katowice

34 Symulacje HEC-RAS Środowisko modułu HEC-RAS zostało zainstalowane na dedykowanym komputerze Moduł HEC-RAS jest uruchamiany co godzinę. Skrypty modułu pobierają z bazy CRICdb Dane dostarczone przez SWAT o wszystkich dopływach do Wisły w czasie najbliższych kilkunastu godzin, dane o planowanych zrzutach wody ze zbiornika Na tej podstawie są tworzone dane dla programu HEC- RAS Wyniki symulacji przepływu wody i jej poziomu w poszczególnych przekrojach Wisły są przekazywane do bazy CRISdb Katowice, 17 grudnia

35 Moduł HEC-RAS Aktywne punkty przeglądarki, w których można otrzymać dane o poziomie i przepływie wody w Wiśle poniżej zbiornika goczałkowickiego Katowice, 17 grudnia 2015 Katowice

36 Moduł HEC-RAS Poziom wody w Wiśle w przekroju W_r2_13799 poniżej zbiornika goczałkowickiego w grudniu 2015 r. Katowice, 17 grudnia 2015 Katowice

37 Moduł HEC-RAS Poziom wody w Wiśle w przekroju W_r2_13799 poniżej zbiornika goczałkowickiego w grudniu 2015 roku Katowice, 17 grudnia 2015 Katowice

38 Moduł HEC-RAS Poziom wody w Wiśle w przekroju W_r2_13799 poniżej zbiornika goczałkowickiego w grudniu 2015 roku Katowice, 17 grudnia 2015 Katowice

39 System CRIS MODUŁ GEMSS Katowice, 17 grudnia

40 Moduł GEMSS Do modelowania przepływu wód, transportu zawiesin i substancji pokarmowych w dużym zbiorniku wód system CRIS wykorzystuje model GEMSS (Generalized Environmental Modelling System for Surface waters) Model GEMSS działa na dedykowanym serwerze w OSLO. GEMSS jest zasilany przy pomocy: danych o stanie dopływów do zbiornika z modelu SWAT, danych z monitoringu meteorologicznego, danych z monitoringu ze stacji ostrzegawczej w Strumieniu danych o bilansie wód dostarczanych przez gospodarza zbiornika GEMSS modeluje dobowe rozkłady nutrientów, temperatury oraz stężenia zawiesin w warstwie powierzchniowej i w warstwie dennej zbiornika. Wyniki modelowania są przesyłane do bazy CRISdb. Katowice, 17 grudnia

41 System CRIS MODUŁ RADAR Katowice, 17 grudnia

42 Moduł RADAR Od poprawnego wyznaczenia przestrzennego rozkładu opadów zależy jak wyznaczany jest spływ wód opadowych na obszarze zlewni Przy pomocy pomiarów opadu atmosferycznego w sieci punktów opadowych trudno uzyskać poprawną informację o przestrzennym rozkładzie opadów. Projekt zakładał, że do uzyskania informacji o przestrzennym rozkładzie opadów atmosferycznych na obszarze zlewni będą wykorzystane dane z radaru meteorologicznego. CRIS korzysta z komercyjnego serwisu z radaru IMGW w Ramży Na podstawie danych z radaru są tworzone pliki wejściowe dla SWAT o wielkości opadu na obszarze basenów Katowice, 17 grudnia

43 Moduł RADAR Katowice, 17 grudnia

44 System CRIS MODUŁ WRF Katowice, 17 grudnia

45 Moduł WRF Projekt zakładał wykorzystanie modelu meteorologicznego WRF (Weather Research & Forecasting) do opracowywania krótkookresowych prognoz meteorologicznych Model WRF jest obecnie szeroko wykorzystywanym modelem meteorologicznym (następca modelu MM5) Do prognozowania lokalnych warunków meteorologicznych jest wykorzystywana globalna prognoza meteorologiczna, która następnie jest dopasowywana do warunków lokalnych, poprzez korektę danych początkowych. Korekta jest oparta na lokalnych obserwacjach meteorologicznych W systemie CRIS była najpierw wykorzystywana korekta wykorzystująca obserwacje meteorologiczne dla lotnictwa (METAR), następnie dołączono dane z lokalnych stacji meteorologicznych a obecnie wykorzystuje się bieżące dane ze wszystkich stacji meteorologicznych dostępnych w serwisie OGIMET Katowice, 17 grudnia

46 Moduł WRF Program sterujący symulacją co 4 godz. pobiera: z serwerów NOAA - aktualną prognozę globalną, z serwisu OGIMET - aktualne obserwacje meteorologiczne ze stacji w otoczeniu 400 km od domeny CRIS, z bazy CRISdb - aktualne obserwacje meteorologiczne ze stacji lokalnych. Na tej postawie tworzy dane startowe i uruchamia WRF. CRIS korzysta jedynie z kilku parametrów prognozy tworzonej przez WRF: ciśnienie atmosferyczne na poziomie morza, ciśnienie atmosferyczne na poziomie terenu, temperatura powietrza na wysokości 2 m ponad poziomem terenu, natężenie promieniowania słonecznego., wilgotność powietrza, całkowity opad atmosferyczny prędkość i kierunek wiatru. Katowice, 17 grudnia

47 Moduł WRF Katowice, 17 grudnia

48 Moduł WRF Katowice, 17 grudnia

49 System CRIS MODUŁ CALPUFF Katowice, 17 grudnia

50 Moduł CALPUFF Dla wyznaczenia depozycji azotu z powietrza projekt zakładał wykorzystanie modelu dyspersji zanieczyszczeń CALPUFF Dla uwzględnienia przemian chemicznych tlenków azotu zastosowano model przemian chemicznych MESSOPUFF. CALPUFF wykorzystuje moduły do wyliczania emisji zanieczyszczeń do powietrza opracowane na potrzeby systemu SINZAP II W cyklu symulacji dobowych CALPUFF wyznacza rozkład stężeń NOx z emitorów na terenie województwa śląskiego, uwzględnia stężenia NOx napływające z zewnątrz, oblicza stężenia HNO3 oraz NO3 w powietrzu, oblicza strumień depozycji HNO3 do podłoża dla każdego basenu SWAT. Wyniki symulacji depozycji eksportuje do bazy CRISdb. Katowice, 17 grudnia

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

Depozycja azotu z powietrza na obszarze zlewni

Depozycja azotu z powietrza na obszarze zlewni Zintegrowany System Informacji o Zlewni CRIS Depozycja azotu z powietrza na obszarze zlewni dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

gromadzenie, przetwarzanie

gromadzenie, przetwarzanie Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł danych w serwisie CRIS - gromadzenie, przetwarzanie i prezentacja danych mgr inż. Piotr Cofałka, mgr inż. Jacek Długosz dr Joachim

Bardziej szczegółowo

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Zespół Ekologii Wód Zakres seminarium

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Otwarte seminaria 2013 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Katowice, 12 grudnia 2013 Otwarte seminaria 2013 Wdrożenie modelu sieci kanalizacyjnej SWMM 5 dla miasta Gliwice, tworzenie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach rocznych ocen jakości powietrza Informacje o modelu CALMET/CALPUFF

Bardziej szczegółowo

Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego

Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego Monitoring ciągły parametrów fizyko-chemicznych wody Zbiornika Goczałkowickiego Dr Marek Ruman Dr Magdalena Matysik Dr Damian Absalon Zespół Hydrologów Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski 1 Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o.

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o. Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza EKOMETRIA Sp. z o.o. Metody oceny wstępnej i bieżą żącej Pomiary (automatyczne, manualne, wskaźnikowe) Modelowanie Obiektywne szacowanie emisji Modelowanie

Bardziej szczegółowo

Dynamika Zlewni (Rzecznej)

Dynamika Zlewni (Rzecznej) Dynamika Zlewni (Rzecznej) Skąd pochodzi woda, której używasz? Czy tam gdzie mieszkasz jest wystarczająca ilość wody czy też jej dostawy są ograniczone? Jakie czynniki mają wpływ na ilość i jakość wody

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STĘśENIA PYŁU PM10 I PM2.5 EMITOWANEGO ZE ŹRÓDEŁ CIEPŁA W REGIONIE PRZYGRANICZNYM Z CZECHY-POLSKA

MODELOWANIE STĘśENIA PYŁU PM10 I PM2.5 EMITOWANEGO ZE ŹRÓDEŁ CIEPŁA W REGIONIE PRZYGRANICZNYM Z CZECHY-POLSKA MODELOWANIE STĘśENIA PYŁU PM10 I PM2.5 EMITOWANEGO ZE ŹRÓDEŁ CIEPŁA W REGIONIE PRZYGRANICZNYM Z CZECHY-POLSKA Dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Katowice Zadanie modelowania stęŝeń

Bardziej szczegółowo

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska Eutrofizacja To proces wzbogacania zbiorników wodnych

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej OBIEG MATERII W ZLEWNI RZECZNEJ UJĘCIE BILANSOWE Zestawienie wartości depozycji atmosferycznej, traktowanej jako wejście do systemu zlewni oraz ładunku odprowadzanego poprzez odpływ korytowy pozwala wyróżnić

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2002 r.)

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

System identyfikacji napływu zanieczyszczeń powietrza SINZaP2

System identyfikacji napływu zanieczyszczeń powietrza SINZaP2 System identyfikacji napływu zanieczyszczeń powietrza SINZaP2 Piotr Cofałka, Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Udział w projektach badawczych

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

Tworzymy innowacje. Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach

Tworzymy innowacje. Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Katowice, 24 czerwca 2015 Rozbudowa infrastruktury informatycznej gromadzenia, przetwarzania i analizy danych środowiskowych Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska Jan Brzozowski IMUZ Falenty W-P OBw Bydgoszczy IBMER Warszawa Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie Dominik Kobus Obszar objęty oceną jakości powietrza Ocena w 18 strefach dla: SO2, NO2, PM10,

Bardziej szczegółowo

OFERTA POMIARY CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH NA STANOWISKACH PRACY ANALIZA WÓD I ŚCIEKÓW

OFERTA POMIARY CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH NA STANOWISKACH PRACY ANALIZA WÓD I ŚCIEKÓW NA WYKONYWANIE BADAŃ OFERTA POMIARY CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH NA STANOWISKACH PRACY ANALIZA WÓD I ŚCIEKÓW EMISJI IMISJI Osoby do kontaktu: mgr Agnieszka Miśko tel. (091) 317-41-05 tel. kom. 519-501-625 agnieszka.misko@grupaazoty.com

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH Przemysław Wachniew 1, Damian Zięba 1, Kazimierz Różański 1, Tomasz Michalczyk 2, Dominika Bar-Michalczyk

Bardziej szczegółowo

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość

Bardziej szczegółowo

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska 2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska Działalność Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych

INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych dr inż. Andrzej POTOCKI 1. Opracowanie algorytmu i wykonanie bilansu wodnego wybranego zbiornika retencyjnego. 2. Rola energetyki

Bardziej szczegółowo

Bilansowanie zasobów wodnych

Bilansowanie zasobów wodnych 1 Bilansowanie zasobów wodnych Definicje: 1. Zasoby wodne są to wszelkie wody znajdujące się na danym obszarze stale lub występujące na nim czasowo (Dębski). 2. Przepływ średni roczny Q śr -jest to średnia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do uchwały nr 94/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2017 r.

Załącznik nr 2 do uchwały nr 94/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2017 r. Załącznik nr 2 do uchwały nr 94/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2017 r. Opis stanu jakości powietrza w strefie miasto Radom dotyczy roku 2015 1. Lista substancji w powietrzu, ze

Bardziej szczegółowo

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE Maciej KOSTECKI, Joanna KERNERT, Witold NOCOŃ, Krystyna JANTA-KOSZUTA Wstęp Zbiornik Zaporowy w Goczałkowicach powstał

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Obieg węgla w Morzu Bałtyckim

Obieg węgla w Morzu Bałtyckim Obieg węgla w Morzu Bałtyckim Karol Kuliński Zakład Chemii i Biochemii Morza Promotor: Prof. dr hab. inż. Janusz Pempkowiak Finansowanie: Działalność statutowa IOPAN, Temat II.2 Grant promotorski MNiSW

Bardziej szczegółowo

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Przemysław Stachyra Roztoczański Park Narodowy, Stacja Bazowa ZMŚP Roztocze Tadeusz Grabowski Roztoczański Park Narodowy Andrzej Kostrzewski

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Oddział we Wrocławiu. Görlitz Görlitz 17.11.2014 Pakiet programów MIKE opracowany na Politechnice Duńskiej, zmodyfikowany przez Duński Instytut Hydrauliki, Zasady działania modeli: MIKE NAM - model konceptualny o parametrach skupionych,

Bardziej szczegółowo

Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONERIS i narzędzi GIS

Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONERIS i narzędzi GIS KOtony dla Redukcji zanieczyszczeń OBszarowych Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONRIS i narzędzi GIS dr Małgorzata STOLARSKA m.stolarska@erce.unesco.lodz.pl Spotkanie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE Anna Nowacka1, Maria Włodarczyk-Makuła2, Damian Panasiuk3 1),2) Politechnika 3) NILU Częstochowska, Wydział InŜynierii i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika

Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Opracowanie koncepcji budowy suchego zbiornika Temat + materiały pomocnicze (opis projektu, tabele współczynników) są dostępne na stronie: http://ziw.sggw.pl/dydaktyka/ Zbigniew Popek/Ochrona przed powodzią

Bardziej szczegółowo

System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów

System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów System informatyczny i bazy danych dla projektu ZiZOZap i jego beneficjentów Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach 1 Cel Systemu ZiZOZap W ramach projektu ZiZOZap zostanie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 3 września 2014 r. AB 362 Nazwa i adres ZARZĄD

Bardziej szczegółowo

Geoportal. w zarządzaniu środowiskiem na przykładzie Zbiornika Goczałkowickiego. mgr inż. Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych

Geoportal. w zarządzaniu środowiskiem na przykładzie Zbiornika Goczałkowickiego. mgr inż. Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Geoportal w zarządzaniu środowiskiem na przykładzie Zbiornika Goczałkowickiego mgr inż. Jacek Długosz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Cel projektu Opracowanie systemu informacyjnego bazującego

Bardziej szczegółowo

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Dr Aleksandra Ziemińska-Stolarska Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Smardzewice,

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Cechy systemu wczesnego ostrzegania i monitoringu Zbieranie i analiza danych w czasie rzeczywistym Systemy przewidywania zjawisk Rozmieszczenie czujników

Bardziej szczegółowo

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku dr inż. Damian Panasiuk, NILU Polska 1 Eutrofizacja wzbogacenie wody biogenami, w szczególności związkami azotu i fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie

SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie SYSTEM OCENY JAKOŚCI POWIETRZA W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Wydział Monitoringu Środowiska WIOŚ w Warszawie Prace przygotowawcze do powstania SOJP Projekt PHARE PL0007.02 Systemy oceny jakości powietrza

Bardziej szczegółowo

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Projekt WAB Wetlands, Algae and Biogas a southern Baltic Sea Eutrophication Counteract Project ( Mokradła(nieużytki), glony i biogaz

Bardziej szczegółowo

European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich

European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich European Monitoring and Evaluation Programme (EMEP) cele, zadania, zobowiązania krajów członkowskich dr inż. Grażyna Mitosek Instytut Ochrony Środowiska PIB IOŚ-PIB, Warszawa 21 marca 2011 1 Cele programu

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO Tamara Tokarczyk, Andrzej Hański, Marta Korcz, Agnieszka Malota Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim mgr inż. Bartosz Kierasiński Zakład Zasobów Wodnych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. na wykonanie zadania

ZAPYTANIE OFERTOWE. na wykonanie zadania SO/10/2014 Katowice, 17.01.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na wykonanie zadania Główny Instytut Górnictwa w Katowicach Lider projektu pt.: TAB! - Take A Breath! - Adaptation Actions to reduce adverse health

Bardziej szczegółowo

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING Marta BEDRYJ Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska Seminarium Polskiego Komitetu Globalnego Partnerstwa dla Wody Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań. 6,0 458,82 zł. 2,0 152,94 zł. 2,5 191,18 zł. 2,0 152,94 zł

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań. 6,0 458,82 zł. 2,0 152,94 zł. 2,5 191,18 zł. 2,0 152,94 zł Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań L.p. Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, osady, materiał roślinny cena jednostkowa Powietrze- imisja Powietrze- emisja cena jednostkowa

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

Ocena presji rolnictwa na zanieczyszczenia wód gruntowych azotanami w Polsce

Ocena presji rolnictwa na zanieczyszczenia wód gruntowych azotanami w Polsce Ocena presji rolnictwa na zanieczyszczenia wód gruntowych azotanami w Polsce Artur Łopatka Tamara Jadczyszyn Jan Jadczyszyn Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Polska

Bardziej szczegółowo

Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice. Prepared enabling change 1

Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice. Prepared enabling change 1 Narzędzia do monitoringu oraz prognozowania pracy systemu kanalizacji ogólnospławnej - Demonstracja w mieście Gliwice Prepared enabling change 1 Demonstracja w mieście Gliwice: Luty 2013 Styczeń 2014 monitoring

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Procesy hydrologiczne, straty składników pokarmowych i erozja gleby w małych zlewniach rolniczych, modele i RDW

Procesy hydrologiczne, straty składników pokarmowych i erozja gleby w małych zlewniach rolniczych, modele i RDW Procesy hydrologiczne, straty składników pokarmowych i erozja gleby w małych zlewniach rolniczych, modele i RDW Johannes Deelstra Bioforsk, Norway. Co robimy i dlaczego Co jest specjalnego w hydrologii

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy kontekst zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego substancjami biogennymi pochodzenia rolniczego

Międzynarodowy kontekst zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego substancjami biogennymi pochodzenia rolniczego Międzynarodowy kontekst zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego substancjami biogennymi pochodzenia rolniczego Marta Kalinowska, WWF IV Bałtycki Okrągły Stół, 1.07.2015 r. fot. Darek Bógdał Marta Kalinowska,

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych

Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych na podstawie badań

Bardziej szczegółowo

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego

Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego Otwarte seminaria 2012 Numeryczny model ekosystemu zbiornika zaporowego dr Czesław Kliś Zespół Ochrony Powietrza Zbiorniki zaporowe i ich funkcje Zbiorniki zaporowe są budowlami, które powstają w ściśle

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza

Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na zanieczyszczenie powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania Atmosfery i

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego ALBERT MALINGER INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PIB Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Poznaniu Warszawa 28.11.2012 ETAPY realizacji:

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Hydraulika i hydrologia Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GBG-1-309-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Budownictwo Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego Wpływ stosowania chemicznych środków w odladzających na zasolenie Potoku Służewieckiego S i Jez. Wilanowskiego Izabela BOJAKOWSKA 1, Dariusz LECH 1, Jadwiga JAROSZYŃSKA SKA 2 Państwowy Instytut Geologiczny

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Hydraulika i hydrologia Rok akademicki: 2012/2013 Kod: GBG-1-707-n Punkty ECTS: 3 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Budownictwo Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY POWIERZCHNIOWE Odpływ powierzchniowy jest główną drogą odprowadzania substancji rozpuszczonych i zawiesin z obszaru zlewni. Substancje obecne w odpływie powierzchniowym mogą pochodzić z dostawy atmosferycznej,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 362 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16 Data wydania: 16 września 2016 r. AB 362 Nazwa i adres ZARZĄD

Bardziej szczegółowo

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Opad pionowy deszcz, mŝawka (opad ciekły); śnieg, grad (opady stałe). Opad poziomy mgła; rosa, szron, sadź, gołoledź (osady atmosferyczne) OPAD - pomiar

Bardziej szczegółowo

Jeżeli w procesie odsiarczania spalin powstanie nawóz sztuczny to jest to metoda:

Jeżeli w procesie odsiarczania spalin powstanie nawóz sztuczny to jest to metoda: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ochrona powietrza

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12

Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12 Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12 Promotor: dr inż. hab. Krzysztof KSIĄŻYŃSKI Katedra Hydrauliki i Dynamiki Wód Ś-11 1. Wzory empiryczne na straty lokalne w rurociągach: ocena formuł zalecanych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2.6 Ocena zdolności przepustowej terenów zalewowych dla rzeki Biała Głuchołaska Wykonawca:

Załącznik nr 2.6 Ocena zdolności przepustowej terenów zalewowych dla rzeki Biała Głuchołaska Wykonawca: Załącznik nr 2.6 Ocena zdolności przepustowej terenów zalewowych dla rzeki Biała Głuchołaska Wykonawca: Kraków, 2013/2015 Kierownik projektu: mgr inż. Karolina Maciaszczyk Zespół projektowy: mgr inż. Ewa

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych

Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych Ocena stanu ekologicznego wód w d cieku o zlewni silnie zalesionej ze szczególnym uwzględnieniem substancji biogennych Akademia Rolnicza w Szczecinie dr inŝ. Małgorzata Raczyńska,, Katedra Ekologii Morza

Bardziej szczegółowo

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011 Zleceniodawca: Gmina Miasta Gdańsk - Wydział Środowiska Wykonawca: Gdański Uniwersytet Medyczny Międzywydziałowy Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej - Zakład Ochrony Środowiska i Higieny Transportu

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura pomiarowo badawcza

Infrastruktura pomiarowo badawcza Temat statutowy: Klimat lokalny i konsekwencje oddziaływania na środowisko, obejmujący m.in. badania w zakresie: - ocena ilościowa i jakościowa chemizmu opadów i osadów atmosferycznych ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1134 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 5 sierpnia 2014 r. Nazwa i adres AB 1134 PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Andrzej Tiukało, prof. IMGW-PIB Ogrodzieniec, marca 2017 r.

dr hab. inż. Andrzej Tiukało, prof. IMGW-PIB Ogrodzieniec, marca 2017 r. Wykorzystanie mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego do wyznaczenia negatywnych konsekwencji zalania lub podtopienia potencjalnych źródeł zanieczyszczenia środowiska. dr hab. inż. Andrzej Tiukało, prof.

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza

Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Ocena wpływu rozwoju elektromobilności na stan jakości powietrza Paweł Durka (1) Joanna Strużewska (1,2) Jacek W. Kamiński (1,3) Grzegorz Jeleniewicz (1) Paweł Czapski (1) 1 IOŚ-PIB, Zakład Modelowania

Bardziej szczegółowo

OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ

OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ OBIEG MATERII W SKALI ZLEWNI RZECZNEJ Odpływ powierzchniowy jest podstawową droga odprowadzania substancji rozpuszczonych i zawiesin z obszaru zlewni. Do zasadniczych źródeł substancji obecnych w odpływie

Bardziej szczegółowo

Za wody zagrożone zanieczyszczeniem uznaje się: 1) śródlądowe wody powierzchniowe, a w szczególności wody, które pobiera się lub zamierza się pobierać

Za wody zagrożone zanieczyszczeniem uznaje się: 1) śródlądowe wody powierzchniowe, a w szczególności wody, które pobiera się lub zamierza się pobierać UZASADNIENIE do projektu rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie w sprawie określenia wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów

Bardziej szczegółowo

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r.

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r. Wpływ na środowisko wysokiego stężenia odprowadzanych do rzek substancji oraz zawartości tlenu w wodzie przy obecnej sytuacji hydrologicznej Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Siwek. Studenckie Koło Naukowe Geografów UMCS im. A. Malickiego w Lublinie. Naukowa Sieć Studentów Geoinformatyki

Grzegorz Siwek. Studenckie Koło Naukowe Geografów UMCS im. A. Malickiego w Lublinie. Naukowa Sieć Studentów Geoinformatyki Grzegorz Siwek Studenckie Koło Naukowe Geografów UMCS im. A. Malickiego w Lublinie Naukowa Sieć Studentów Geoinformatyki Produkt Obrony Cywilnej USA HEC = Hydrologic Engineering Center RAS = River Analysis

Bardziej szczegółowo

"Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do

Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do "Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do miejscowości Pustków" Pustków RZEKA WISŁOKA OD JAZU W MOKRZCU

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK)

Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK) Studia stacjonarne II stopnia (2-letnie magisterskie) Specjalność Hydrologia, meteorologia i klimatologia (HMK) www.klimat.geo.uj.edu.pl www.hydro.geo.uj.edu.pl Fot. Z. Ustrnul Fot. J. Pociask-Karteczka

Bardziej szczegółowo

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY

TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY TYGODNIOWY BIULETYN HYDROLOGICZNY 25 października 1 listopada 2016 r. Spis treści: 1. Sytuacja hydrologiczna... 2 2. Temperatury ekstremalne

Bardziej szczegółowo

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

OKI KRAKÓW. Załącznik F. Model hydrologiczny opad odpływ R Z G W REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE R Z G W WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ Załącznik F Model hydrologiczny opad odpływ 1. Określenie hietogramu hipotetycznego [1]

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Jacek Goszczyński Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wykorzystano materiały: Gdańsk Dyrektywa Rady 91/676/EWG ( azotanowa ) i jej

Bardziej szczegółowo

System pomiarów jakości powietrza w Polsce

System pomiarów jakości powietrza w Polsce System pomiarów jakości powietrza w Polsce Pomiary i oceny jakości powietrza Podstawa prawna: Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia wykonawcze określają system prawny w jakim funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski

Hydrologia Tom II - A. Byczkowski Spis treści Hydrologia Tom II - A. Byczkowski 4. Hydronomia - metody analizy 4.1. Bilans wodny 4.1.1. Zasoby wodne hydrosfery 4.1.2. Pojęcie bilansu wodnego 4.1.3. Bilans wodny Ziemi, Europy i Polski 4.1.3.1.

Bardziej szczegółowo

Określenie dynamiki transportu rumowiska wleczonego w rzece Białce przy zastosowaniu programu HEC-RAS

Określenie dynamiki transportu rumowiska wleczonego w rzece Białce przy zastosowaniu programu HEC-RAS Andrzej Strużyński*, Łukasz Gucik*, Marcin Zięba*, Krzysztof Kulesza**, Jacek Florek* Określenie dynamiki transportu rumowiska wleczonego w rzece Białce przy zastosowaniu programu HEC-RAS *UR w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie

Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie Monitoring i ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie KROSNO listopad 2016 Monitoring jakości powietrza Wojewódzki inspektor ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo