TORFOWISKA ŚRÓDPOLNE WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TORFOWISKA ŚRÓDPOLNE WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO"

Transkrypt

1 WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2004: t. 4 z. 2b (12) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2004 TORFOWISKA ŚRÓDPOLNE WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Zofia SOTEK 1), Małgorzata STASIŃSKA 1), Bożena PRAJS 1), Renata GAMRAT 2), Andrzej ŁYSKO 2) 1) Uniwersytet Szczeciński, Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody 2) Akademia Rolnicza w Szczecinie, Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska Słowa kluczowe: flora, Pomorze, torfowiska przejściowe, zbiorowiska roślinne S t r e s z c z e n i e Torfowiska śródpolne zwykle są położone w głębokich nieckach i ulegają eutrofizacji na skutek spływów powierzchniowych z pobliskich pól uprawnych. Zachodzące w siedliskach niekorzystne zmiany mogą prowadzić do ubożenia flory i zbiorowisk torfowiskowych. Celem podjętych badań było poznanie roślinności i flory niektórych torfowisk śródpolnych województwa zachodniopomorskiego. Badania prowadzono na ośmiu obiektach w latach Flora omawianych torfowisk, pod względem socjologicznym, jest wyraźnie zróżnicowana. Najliczniej występują gatunki z klas Phragmitetea R. Tx. et Prsg 1942 i Scheuchzerio-Caricetea (Nordh. 1937) R. Tx. 1937, rzadziej natomiast gatunki łąkowe, zaliczane do klasy Molinio-Arrhenatheretea R. Tx Na obrzeżach torfowisk wykształcają się zwarte zarośla łozowisk Salicetum pentandrocinereae (Almq. 1929) Pass oraz rzadziej płaty Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis Libbert Wśród stwierdzonych zbiorowisk roślinnych do najbardziej interesujących pod względem florystycznym należą m.in. Caricetum limosae Br.-Bl i Ericetum tetralicis R.Tx Fitocenozy te są coraz rzadziej spotykane na torfowiskach, a budujące je gatunki roślin naczyniowych, takie jak: Carex limosa L., Scheuchzeria palustris L., Erica tetralix L. i Andromeda polifolia L., w Polsce są zaliczane do osobliwości przyrodniczych. Wkraczanie gatunków szuwarowo-bagiennych i łąkowych na torfowiska, choć powoduje zwiększenie ich bioróżnorodności, świadczy o postępującym procesie eutrofizacji, co może skutkować ustępowaniem specyficznych gatunków roślin i degeneracją naturalnych zbiorowisk torfowiskowych. Adres do korespondencji: dr Z. Sotek, Uniwersytet Szczeciński, Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody, Szczecin, ul. Felczaka 3a; tel. +48 (91) ,

2 212 Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie t. 4 z. 2b (12) WSTĘP Torfowiska pod względem florystycznym, fitosocjologicznym i geograficznym należą do najbardziej interesujących ekosystemów Pomorza. Stanowią siedliska wielu chronionych i coraz rzadziej spotykanych gatunków roślin w Polsce. Wywierają znaczący wpływ na mikroklimat otaczających je obszarów. Ze względu na szybkie przemiany, jakim podlegają, należą do najbardziej zagrożonych ekosystemów. Niekorzystne zmiany, będące m.in. wynikiem działalności człowieka, prowadzą do zaniku lub ubożenia flory i roślinności torfowisk [HERBICHOWA, 1999; JASNOWSKI, 1962; 1972; 1978; JASNOWSKA, JASNOWSKI, 1977; JASNOWSKI, JAS- NOWSKA, MARKOWSKI, 1968]. Proces ten najbardziej jest widoczny na torfowiskach śródpolnych, położonych najczęściej w głębokich nieckach. Są one narażone na eutrofizację w wyniku spływów powierzchniowych z pobliskich pól uprawnych [HERBICHOWA, JĄKALSKA, 1985]. Celem podjętych badań było poznanie flory i roślinności niektórych torfowisk śródpolnych województwa zachodniopomorskiego. METODY BADAŃ Badania prowadzono w latach na ośmiu torfowiskach przejściowych, położonych w zagłębieniach śródpolnych, otoczonych użytkami rolnymi. 1) Powierzchnie obiektów nie przekraczają 6 ha, z wyjątkiem torfowiska Sowno, które zajmuje areał około 40 ha. Badania na nim ograniczono tylko do części objętej ochroną rezerwatową, stanowiącej około 2/3 jego ogólnej powierzchni. W trakcie badań terenowych sporządzono spisy roślin naczyniowych. W płatach zbiorowisk torfowiskowych wykonano 26 zdjęć fitosocjologicznych metodą Brauna-Blanqueta, z czego 21 zestawiono w tabeli 1. 2) Nazwy zbiorowisk podano za JASNOWSKIM, JASNOWSKĄ, MARKOWSKIM [1968], MATUSZKIEWICZEM [2002], nazwy roślin naczyniowych za MIRKIEM i in. [2002], mchów za CORLEYEM i in. [1981]. Klasyfikację gatunków, ze względu na poziom trofii siedlisk, przyjęto za ZARZYCKIM i in. [2002]. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA OBSZARU BADAŃ Do badań wybrano torfowiska śródpolne, usytuowane w zachodniej części Pomorza (rys. 1): 1) Badania finansowane przez Komitet Badań Naukowych w ramach projektu badawczego nr 6 PO4C ) Autorzy dziękują za oznaczenie torfowców Pani dr Iwonie Melosik z Zakładu Genetyki UAM w Poznaniu.

3 Z. Sotek i in.: Torfowiska śródpolne województwa zachodniopomorskiego 213 Rys. 1. Lokalizacja badanych torfowisk śródpolnych w zachodniej części Pomorza w siatce kwadratów ATPOL; 1 Chomino, 2 Krężel, 3 Kol. Sowno, 4 Kołowo, 5 Lipiany, 6 Ziemomyśl B I, 7 Ziemomyśl B II, 8 Zarańsko Fig. 1. Location of the studied peat bogs in western part of Pomerania using the ATPOL grid square system; 1 Chomino, 2 Krężel, 3 Kol. Sowno, 4 Kołowo, 5 Lipiany, 6 Ziemomyśl B I, 7 Ziemomyśl B II, 8 Zarańsko Chomino powierzchnia ok. 6 ha, położone 2 km na południowy zachód od miejscowości Chomino; częściowo jest osuszone i odznacza się dość znacznym zadrzewieniem; warstwę drzew budują głównie sosna i brzoza; wykształcają się tutaj m.in. płaty zbiorowisk Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis Libbert 1933 i Salicetum pentandro-cinereae (Almq. 1929) Pass. 1961; najbardziej interesującymi pod względem florystycznym zbiorowiskami są Caricetum limosae Br.-Bl i Rhynchosporetum albae Koch 1926, które występują w południowej części obiektu, w niewielkich płatach; Krężel powierzchnia ok. 0,8 ha, położone 1 km na południowy zachód od miejscowości Krężel; zarośla wierzbowe Salicetum pentandro-cinereae otaczają mszar z Eriophorum angustifolium, w którym zaznacza się udział brzozy;

4 214 Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie t. 4 z. 2b (12) Sowno powierzchnia ponad 40 ha, z czego 26 ha jest objętych ochroną rezerwatową Wrzosowisko Sowno ; jest ono położone ok. 1,5 km na południowy wschód od miejscowości Kolonia Sowno; w przeszłości zostało częściowo osuszone; na znacznej części jego powierzchni wykształciło się zbiorowisko Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis; w centralnej części torfowiska występuje rzadki w Polsce zespół Ericetum tetralicis R. Tx oraz niewielkie powierzchniowo płaty Rhynchosporetum albae, natomiast na obrzeżach zarośla wierzbowe Salicetum pentandro-cinereae; Kołowo powierzchnia ok. 5 ha, znajduje się na terenie Szczecińskiego Parku Krajobrazowego, ok. 0,5 km na północny zachód od miejscowości Kołowo; największą powierzchnię zajmują płaty zespołu Eriophoro angustifolii-sphagnetum recurvii Jasnowski 1968 (pro ass.); dość duży udział w budowie torfowiska ma również zbiorowisko Eriophorum vaginatum-sphagnum fallax Hueck 1928 pro ass; w północno-zachodniej części torfowiska wykształcają się płaty Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis; Lipiany powierzchnia ponad 3 ha, zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej Pyrzyce-Myślibórz, ok. 7 km na północny zachód od Lipian; o podsychaniu mszaru może świadczyć wkraczanie brzozy i wierzby oraz gatunków roślin zielnych niskotorfowiskowych, np. trzęślicy modrej (Molinia coerulea (L.) Moench) i mietlicy psiej (Agrostis canina L.); na znacznej części obszaru wykształca się zbiorowisko Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis; Ziemomyśl B I powierzchnia ok. 5 ha, znajduje się 0,5 km na północ od miejscowości Ziemomyśl B; dawniej było to torfowisko wysokie, które w wyniku zmian hydrologicznych i eutrofizacji uległo przekształceniu [JASNOWSKI, 1968]; obecnie dominuje tu zbiorowisko Eriophorum vaginatum-sphagnum fallax; na obrzeżach wykształca się Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis; od strony lustra wody, w niektórych miejscach, występuje Typhetum angustifoliae (Allorge 1922) Soó 1927; Ziemomyśl B II powierzchnia ok. 1 ha, położone w zagłębieniu śródpolnym, w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu Ziemomyśl B I; jest otoczone zaroślami wierzbowymi Salicetum pentandro-cinereae i szuwarem, zbudowanym głównie przez pałkę szerokolistną (Typha latifolia L.); na mszarze wykształca się Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis. Zarańsko powierzchnia ok. 2 ha, sąsiaduje z miejscowością Zarańsko (ok. 0,2 km na południe); w zachodniej i północnej części torfowiska wykształca się Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis, natomiast w części wschodniej występują płaty Junco-Molinietum Prsg 1951 i zbiorowisk turzycowych, głównie Caricetum elatae Koch 1926;

5 Z. Sotek i in.: Torfowiska śródpolne województwa zachodniopomorskiego 215 WYNIKI I PODSUMOWANIE Na badanych torfowiskach stwierdzono 95 gatunków roślin naczyniowych, w tym dziesięć taksonów klasyfikowanych na Pomorzu do różnych kategorii zagrożeń, a dziewięć objętych całkowitą lub częściową ochroną. Gatunki badanych torfowisk reprezentują 38 rodzin, z czego największy udział mają przedstawiciele Cyperaceae. Wykaz gatunków roślin naczyniowych stwierdzonych na torfowiskach śródpolnych Kategorie zagrożeń: V narażone; R rzadkie, I gatunki o nieokreślonym zagrożeniu [ŻUKOWSKI, JACKOWIAK, 1995]; Ch gatunki chronione; czch gatunki częściowo chronione [Rozporządzenie..., 2001]; C Chomino, K Kołowo, Kr Krężel, L Lipiany, S Sowno, Z Zarańsko, Z-I Ziemomyśl B I, Z-II Ziemomyśl B II Bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris L.) V; C, Z-I; Bagno zwyczajne (Ledum palustre L.) czch; K, S, Z; Bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata L.) czch; C, K, S, Z, Z-I; Borówka bagienna (Vaccinium uliginosum L.) C, S; Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.) C, K, S; Brzoza brodawkowata (Betula pendula Roth.) C, K, Kr, L, S, Z-I, Z-II; Brzoza omszona (Betula pubescens Ehrh.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Czermień błotna (Calla palustris L.) C, K, Z, Z-I; Dąb szypułkowy(quercus robur L.) C, L, S; Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea (Matt.) Liebl.) L; Dereń świdwa (Cornus sanguinea L.) L, Z; Fiołek błotny (Viola palustris L.) C, Kr, S, Z. Firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi L.) S; Gorysz błotny (Peucedanum palustre (L.) Moench) K, L, S, Z; Gwiazdnica błotna (Stellaria palustris Retz.) S, Z-I; Jaskier płomiennik (Ranunculus flammula L.) Z, Z-I; Jeżogłówka gałęzista (Sparganium erectum L. em. Rchb. s.s.) Z-II; Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus L.) K, Kr, S, Z, Z-I, Z-II; Kosaciec żółty (Iris pseudacorus L.) Z, Z-I, Z-II; Kruszyna pospolita (Frangula alnus Mill.) czch; C, Z-II; Krwawnica pospolita (Lythrum salicaria L.) C, S, Z, Z-II; Krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.) S; Kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata (L.) Soó) Ch; S; Kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis (Rchb.) P.F. Hunt & Summerh) Ch; S; Mietlica psia (Agrostis canina L.) C, Kr, L, S, Z, Z-I; Mięta nadwodna (Mentha aquatica L.) S, Z; Moczarka kanadyjska (Elodea canadensis Michx.) Z-I, Z-II; Modrzewnica pospolita (Andromeda polifolia L.) V; C, K, S, Z, Z-I; Mozga trzcinowata (Phalaris arundinacea L.) Z, Z-II;

6 216 Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie t. 4 z. 2b (12) Narecznica krótkoostna (Dryopteris carthusiana (Vill) H.P. Fuchs) Z-I, Z-II; Niezapominajka błotna (Myosotis palustris (L.) L. em. Rchb.) Kr, L, S, Z; Oczeret Tabernemontana (Schoenoplectus tabernaemontani (C.C. Gmel.) Palla) S; Okrężnica bagienna (Hottonia palustris L.) K; Olsza czarna (Alnus glutinosa (L.) Gaertn.) K, L; Ostrożeń błotny (Cirsium palustre (L.) Scop.) S; Pałka szerokolistna (Typha latifolia L.) Kr, Z-I, Z-II; Pałka wąskolistna (Typha angustifolia L.) S, Z-I,Z-II; Pływacz drobny (Utricularia minor L.) V; S; Pływacz zwyczajny (Utricularia vulgaris L.) S; Podkolan biały (Platanthera bifolia (L.) Rich.) Ch, V; S; Ponikło błotne (Eleocharis palustris (L.) Roem. & Schult) S; Przygiełka biała (Rhynchospora alba (L.) Vahl.) V; C, S; Przytulia bagienna (Galium uliginosum L.) Kr, S; Przytulia błotna (Galium palustre L.) C, K, Kr, S, Z, Z-II; Przytulia czepna (Galium aparine L.) Z-II; Psianka słodkogórz (Solanum dulcamara L.) Kr; Rdest ziemnowodny (Polygonum amphibium L.) Z-II; Rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia L.) Ch, I: C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Rzęsa drobna (Lemna minor L.) K, Z, Z-I, Z-II; Rzęsa trójrowkowa (Lemna trisulca L.) Z-II; Siedmiopalecznik błotny (Comarum palustre L.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Sit rozpierzchły (Juncus effusus L.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Sit sztywny (Juncus squarrosus L.) S; Skrzyp bagienny (Equisetum fluviatile L.) L, S, Z, Z-I, Z-II; Skrzyp błotny (Equisetum palustre L.) S, Z-II; Spirodela wielokorzeniowa (Spirodela polyrhiza (L.) Schleid.) Z-II; Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris L.) C, S, Z; Śmiałek darniowy (Deschampsia caespitosa (L.) P. Beauv.) S; Tojeść bukietowa (Lysimachia thyrsiflora L.) C, K, Kr, L, Z, Z-II; Tojeść pospolita (Lysimachia vulgaris L.) C, K, Kr, L, Z-II; Tomka wonna (Anthoxantum odoratum L.) S; Trzcina pospolita (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Stend.) K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Trzcinnik lancetowaty (Calamagrostis canescens (Weber) Roth) C, K, L, Z, Z-I; Trzcinnik piaskowy (Calamagrostis epigejos (L.) Roth) L, Z-I; Trzęślica modra (Molinia caerulea (L.) Moench) C, L, S, Z; Turzyce (Carex sp.): T. bagienna (C. limosa L.) V: C, Z-I; T. błotna (C. acutiformis Ehrh.) L, S, Z, Z-I, Z-II; T. dzióbkowata (C. rostrata Stokes.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II;

7 Z. Sotek i in.: Torfowiska śródpolne województwa zachodniopomorskiego 217 T. gwiazdkowata (C. echinata Murray) K, S; T. łuszczkowata (C. lepidocarpa Tausch) V: S; T. nibyciborowata (C. pseudocyperus L.) Kr, Z-I, Z-II; T. nitkowata (C. lasiocarpa Ehrh.) K, L, S, Z-I, Z-II; T. obła (C. diandra Schrank) V; Kr, S; T. pęcherzykowata (C. vesicaria L.) K, L, S, Z, Z-II; T. pospolita (C. nigra Reichard) C, S, Z, Z-I, Z-II; T. prosowa (C. paniculata L.) L, S, Z-II; T. prosowata (C. panicea L.) S; T. rzadkokłosa (C. remota L.) S; T. siwa (C. canescens L.) C, K, S, Z, Z-I; T. sztywna (C. elata L.) S, Z, Z-II; T. zaostrzona (C. gracilis Curtis) Z, Z-II; T. żółta (C. flava L.) S, Z; Wąkrota zwyczajna (Hydrocotyle vulgaris L.) C; Wełnianka pochwowata (Eriophorum vaginatum L.) C, K, L, S, Z, Z-I, Z-II; Wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium Honck.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Wierzba pięciopręcikowa (Salix pentandra L.) C, Kr, S, Z, Z-II; Wierzba szara (Salix cinerea L.) C, Kr, L, S, Z, Z-I, Z-II; Wierzba uszata (Salix aurita L.) C, S, Z, Z-I, Z-II; Wierzbownica błotna (Epilobium palustre L.) C, Kr, L; Wrzos pospolity (Calluna vulgaris (L.) Hull) C, K, S, Z-II; Wrzosiec bagienny (Erica tetralix L.) Ch, V; S; Zachylnik błotny (Thelypteris palustris Schott) Kr, L, S; Żabieniec babka wodna (Alisma plantago-aquatica L.) Z-I, Z-II; Żurawina błotna (Oxycoccus palustris Pers.) C, K, Kr, L, S, Z, Z-I. Liczba taksonów stwierdzonych na badanych ośmiu torfowiskach zachodniej części Pomorza, w porównaniu ze 117 gatunkami znalezionymi na 92 torfowiskach śródpolnych na Pojezierzu Kaszubskim [HERBICHOWA, JĄKALSKA, 1985], świadczy o ich znacznym bogactwie gatunkowym. Ponadto, liczba odnotowanych taksonów stanowi około 1/5 z 465 gatunków roślin naczyniowych, występujących w naturalnych i zastępczych zbiorowiskach torfowiskowych północnej Polski [JA- SNOWSKI, 1972]. Z badanych obiektów najbogatsze florystycznie jest torfowisko Sowno, na którym występuje prawie 2/3 stwierdzonych gatunków. Na analizowanych torfowiskach dominującą grupę roślin stanowią gatunki związane z siedliskami mezotroficznymi. Ponadto, odnotowano liczny udział taksonów siedlisk mezo-eutroficznych i eutro-mezotroficznych, co może wskazywać na zwiększanie się trofii siedlisk, na skutek spływów powierzchniowych z otaczających pól uprawnych. Flora omawianych torfowisk, pod względem socjologicznym, jest wyraźnie zróżnicowana, o czym świadczy obecność przedstawicieli 14 klas (rys. 2). Najlicz-

8 218 Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie t. 4 z. 2b (12) Liczba gatunków No. of species Ph S-C M-A A O-S V-P P L N-C Q-F R-P G-U U E b.p. Klasa Class Ph Phragmitetea, S-C Scheuchzerio-Caricetea, M-A Molinio-Arrhenatheretea, A Alnetea glutinosae, O-S Oxycocco-Sphagnetea, V-P Vaccinio-Piceetea, P Potametea, L Lemnetea minoris, N-C Nardo-Callunetea, Q-F Qerco-Fagetea, R-P Rhamno-Prunetea, G-U Galio-Urticenea, U Urticularietea intermedio-minoris, E Epilobietea angustifolii, b.p. bez przynależności syntaksonomicznej without syntaxonomical attachment Rys. 2. Zróżnicowanie socjologiczne flory torfowisk śródpolnych Fig. 2. Sociological differentiation of flora of the peat bogs in the agricultural landscape niej reprezentowane są klasy Phragmitetea R. Tx. et Prsg i Scheuchzerio- -Caricetea (Nordh. 1937) R. Tx Rzadziej natomiast występują gatunki łąkowe, zaliczane do klasy Molinio-Arrhenatheretea R. Tx Na badanych torfowiskach nie wszystkie zbiorowiska można było jednoznacznie sklasyfikować. Najczęściej spotykaną fitocenozą, występującą w postaci dużych płatów, jest Eriophoro angustifolii-sphagnetum recurvii. Do najbardziej interesujących, pod względem florystycznym i ze względu na występowanie rzadkich gatunków, należą zespoły Caricetum limosae i Ericetum tetralicis (tab. 1). Zbiorowisko turzycy bagiennej (Caricetum limosae) wykształciło się na dwóch z badanych obiektów, w miejscach trwale podtopionych, w postaci nielicznych i niewielkich powierzchniowo płatów. Gatunki charakterystyczne zespołu turzyca bagienna (Carex limosa L.) i bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris L.), często razem tu występują, z wyraźnie zaznaczoną dominacją jednego z nich. Występowanie płatów Ericetum tetralicis odnotowano tylko na jednym torfowisku, w miejscach podsuszonych. Zespół ten charakterystyczny jest dla torfowisk wrzosowiskowych typu atlantyckiego. Na terenie Polski osiąga wschodnią granicę zwartego zasięgu [JASNOWSKA, JASNOWSKI, 1979]. Wymienione fitocenozy są coraz rzadziej spotykane na torfowiskach [JASNOWSKI, 1972; JASNOWSKI, JASNOWSKA, MARKOWSKI, 1968; KUCHARSKI, GRZYL, 1993], a budujące je gatunki roślin naczyniowych, takie jak: turzyca bagienna (Carex limosa L.), bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris L.), wrzosiec bagienny (Erica tetralix L.) i modrze-

9 Z. Sotek i in.: Torfowiska śródpolne województwa zachodniopomorskiego 219 wnica pospolita (Andromeda polifolia L.), w Polsce są zaliczane do osobliwości przyrodniczych. Zespół Rhynchosporetum albae występuje tylko na torfowiskach Sowno i Chomino, w postaci kilku małych i wyraźnie zmniejszających swoje areały płatów. Na obrzeżach torfowisk tworzą się zwarte zarośla łozowisk Salicetum pentandro-cinereae oraz dosyć często płaty Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis. Brzezina bagienna na niektórych torfowiskach, np. Lipiany wykształca się na znacznych powierzchniach. Wkraczanie gatunków szuwarowo-bagiennych i łąkowych na torfowiska, choć powoduje zwiększenie ich bioróżnorodności, świadczy o postępującym procesie eutrofizacji, co może skutkować ustępowaniem specyficznych gatunków roślin i degeneracją naturalnych zbiorowisk torfowiskowych. LITERATURA CORLEY M.F.V., CRUNDWELL A.C., DÜLL R., HILL M.O., SMITH A.J.E., Mosses of Europe and the Azores: an annotated list of species, with synonyms from the recent literature. J. Bryol. 11 s HERBICHOWA M., Plany ochrony torfowisk wysokich właściwych (typu bałtyckiego) w świetle wiedzy o ich rozwoju i współczesnej szacie roślinnej. Prz. Przyr. 10 (1 2) s HERBICHOWA M., JĄKALSKA M., Szata roślinna torfowisk w krajobrazie rolniczym okolic Miechucina na Pojezierzu Kaszubskim. Zesz. Nauk. Wydz. BGiO UG. Biol. 6 s JASNOWSKA J., JASNOWSKI M., Zagrożone gatunki flory torfowisk. Chrońmy Przyr. Ojcz. 33 (4) s JASNOWSKA J., JASNOWSKI M., Erica tetralix L. na Pomorzu Erica tetralix L. in Pomorze (Pommern). Fragm. Flor. Geobot. 25 (2) s JASNOWSKI M., Budowa i roślinność torfowisk Pomorza Szczecińskiego. STN Wydz. Nauk Przyr.-Rol. 10 ss JASNOWSKI M., Dokumentacja geobotaniczna torfowisk rejonu Sądów. Szczecin: AR maszyn. ss. 28. JASNOWSKI M., Rozmiary i kierunki przekształceń szaty roślinnej torfowisk. Phytocoenosis 1 (3) s JASNOWSKI M., Znaczenie torfowisk w Polsce i ich ochrona. W: Ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego. Pr. zbior. Red. W. Michajłow, K. Zarzycki. Kraków: PWN s JASNOWSKI M., JASNOWSKA J., MARKOWSKI S., Ginące torfowiska wysokie i przejściowe w pasie nadbałtyckim Polski. Ochr. Przyr. 33 s KUCHARSKI L., GRZYL A., Rozmieszczenie Carex limosa L. i Scheuchzeria palustris L. w Polsce. Acta Univ. Lodz. Fol. Bot. 10 s MATUSZKIEWICZ W., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: PWN ss MIREK Z., PIĘKOŚ-MIRKOWA H., ZAJĄC A., ZAJĄC M., Flowering plants and Pteridophytes of Poland a checklist. W: Biodiversity of Poland. Vol. 1. Pr. zbior. Red. Z. Mirek. Kraków: Inst. Bot. im. W. Szafera. PAN ss Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001 r. w sprawie listy gatunków roślin rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą częściową oraz zakazów właściwych dla tych gatunków i odstępstw od tych zakazów. Dz. U. nr 106 (poz. 1167).

10 220 Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie t. 4 z. 2b (12) ZARZYCKI K., TRZCIŃSKA-TACIK H., RÓŻAŃSKI W., SZELĄG Z., WOŁEK J., KORZENIAK U., Ecological indicator values of vascular plants of Poland. W: Biodiversity of Poland. Vol. 2. Pr. zbior. Red. Z. Mirek. Kraków: Inst. Bot. im. W. Szafera. PAN ss ŻUKOWSKI W., JACKOWIAK B., Lista roślin naczyniowych ginących i zagrożonych na Pomorzu Zachodnim i w Wielkopolsce. W: Ginące i zagrożone rośliny naczyniowe Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Pr. zbior. Red. W. Żukowski, B. Jackowiak. Poznań: Pr. Zakł. Taks. Rośl. UAM 3 s Zofia SOTEK, Małgorzata STASIŃSKA, Bożena PRAJS, Renata GAMRAT, Andrzej ŁYSKO MIDFIELD PEAT BOGS IN WESTERN POMERANIAN PROVINCE Key words: communities, flora, Pomerania, transitional bogs S u m m a r y Peat bogs in the agricultural landscape are usually situated in deep synclines and subjected to eutrophication due to the surface washout from adjacent ploughed lands. Unfavourable changes taking place there may lead to the impoverishment of flora and peat bog communities. The aim of this work was to study the vegetation and flora of some peatlands in Western Pomeranian Province. The study was carried out in 8 selected objects in The flora of the peatlands under discussion was clearly differentiated in respect to their sociology. Most frequently represented were the classes Phragmitetea R. Tx. et Prsg and Scheuchzerio-Caricetea (Nordh. 1937) R. Tx On the other hand, meadow species from the class Molinio- Arrhenatheretea R. Tx occurred less frequently. Dense ozier thickets of Salicetum pentandrocinereae (Almq. 1929) Pass and seldom Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis Libbert 1933 patches developed in peatland margins. Among recorded plant communities the most interesting in the floristic sense were, i.a.: Caricetum limosae Br.-Bl and Ericetum tetralicis R.Tx These phytocoenoses are rarely found in peatlands, and the vascular plant species composing them, e.g. Carex limosa, Scheuchzeria palustris, Erica tetralix and Andromeda polifolia, are considered natural peculiarities in Poland. Substantial contribution of rush-swampy and meadow species on peatlands increase their biodiversity. This phenomenon, however, is not favourable for peat bog ecosystems as it proves the advancement of eutrophication processes. This may result in disappearance of particular plant species and in degeneration of natural peat bog communities. Recenzenci: prof. dr hab. Maciej Rogalski dr Wiktor Kotowski Praca wpłynęła do Redakcji r.

11 Tabela 1. Wybrane zbiorowiska roślinne torfowisk śródpolnych województwa zachodniopomorskiego Table 1. Selected peat bog communities in the agricultural landscape of Zachodniopomorskie Province Nr kolejny zdjęcia No. of successive relevé Zespoły torfowiskowe Peat-bog community Lokalizacja torfowiska Peat-bog location C. lim. E. a.-sph. E v.-sph. Rh. alb. E. tet. C. gr. V.u.-B.p. C Z-I Z-I K K Kr Z-I K Z-I K C S S S S S Z Z-II L C K Data Date r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r r. Powierzchnia zdjęcia Area of the record m Pokrycie warstwy a, % Cover in a, % Pokrycie warstwy b, % Cover in b, % Pokrycie warstwy c, % Cover in c, % Pokrycie warstwy d, % Cover in d, % Liczba gatunków w zdjęciu No. of species in the record Gatunki charakterystyczne dla Characteristic species for Scheuchzerio-Caricetea nigrae: Carex limosa Scheuchzeria palustris

12 cd. tab Sphagnum fallax Eriophorum angustifolium Rhynchospora alba Sphagnum cuspidatum Calliergon stramineum Comarum palustre Carex canescens Carex lasiocarpa Gatunki sporadyczne Sporadic species: Drepanocladus fluitans 2 (+); Menyanthes trifoliata 11 (+); Agrostis canina 20 (1.1) Gatunki charakterystyczne dla Characteristic species for Oxycocco-Sphagnetea: Erica tetralix Oxycoccus palustris Eriophorum vaginatum Drosera rotundifolia Polytrichum strictum Ledum palustre Sphagnum magellanicum Aulacomnium palustre Andromeda polifolia

13 cd. tab Gatunki charakterystyczne dla Characteristic species for Phragmitetea: Carex gracilis Phragmites australis Equisetum fluviatile Gatunki sporadyczne: Sporadic species: Carex acutiformis 17 (1.1), Carex elata +, Galium palustre + Gatunki charakterystyczne dla Characteristic species for Vaccinio-Piceetea: Betula pubescens Vaccinum uliginosum Pinus sylvestris Vaccinum myrtillus Frangula alnus Gatunki sporadyczne: Sporadic species: Sphagnum palustre 4 (2.2); Gatunki charakterystyczne dla Characteristics species for Alnetea glutinosae: Salix cinerea Salix aurita Lycopus europaeus Alnus glutinosa Calamagrostis canescens

14 cd. tab Gatunki sporadyczne: Sporadic species: Thelypteris palustris 6 (+); Lysimachia thyrsiflora 19 (+); Salix pentandra 20 (+) Gatunki towarzyszące: Accompanying species: Carex rostrata Betula pendula Calluna vulgaris Sphagnum nemorum Juncus effusus Sphagnum squarrosum Gatunki sporadyczne Sporadic species: Molinia caerulea 15 (+); Myosotis palustris 17 (+), Lythrum salicaria (+), Calliergon giganteum (+); Dryopteris carthusiana 18 (+) Objaśnienia: Explanations: C. gr. Caricetum gracilis, C. lim. Caricetum limosae, E. tet. Ericetum tetralicis, E. a.-sph. Eriophoro angustifolii-sphagnetum recurvi, E. v.-sph. zbiorowisko community Eriophorum vaginatum-sphagnum fallax, V.u.-B.p. Vaccinio uliginosi-betuletum pubescentis; Rh.alb. Rhynchosporetum albae, C Chomino, K Kołowo, L Lipiany, S Sowno, Z Zarańsko, Z-I Ziemomyśl B I, Z-II Ziemomyśl B II

Szczecin, dnia 1 czerwca 2015 r. Poz. 2182 UCHWAŁA NR VIII/56/15 RADY GMINY KOBYLANKA. z dnia 30 kwietnia 2015 r.

Szczecin, dnia 1 czerwca 2015 r. Poz. 2182 UCHWAŁA NR VIII/56/15 RADY GMINY KOBYLANKA. z dnia 30 kwietnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 1 czerwca 2015 r. Poz. 2182 UCHWAŁA NR VIII/56/15 RADY GMINY KOBYLANKA z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5648 UCHWAŁA NR XXVI/109/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

Raport z prac terenowych w ramach projektu Ekologia wybranych torfowisk przejściowych w Sudetach Zachodnich

Raport z prac terenowych w ramach projektu Ekologia wybranych torfowisk przejściowych w Sudetach Zachodnich Raport z prac terenowych w ramach projektu Ekologia wybranych torfowisk przejściowych w Sudetach Zachodnich Maria Kolon a, b, Anna Adamczyk a, Agnieszka Dudała a Jagoda Gawlik a, Sylwia Kacperska a, Ewelina

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5655 UCHWAŁA NR XXVI/116/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

Acta Sci. Pol. Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 14(1) 2015, 47 56

Acta Sci. Pol. Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 14(1) 2015, 47 56 ISSN 1644-0722 DOI: 10.17306/J.AFW.2015.1.5 www.forestry.actapol.net www.acta.media.pl SCIENTIARUM POLONORUMACTA Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 14(1) 2015, 47 56 ROSICZKA OKRĄGŁOLISTNA DROSERA ROTUNDIFOLIA

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5653 UCHWAŁA NR XXVI/114/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

Hammarbya paludosa (Orchidaceae) w północno-wschodniej Polsce

Hammarbya paludosa (Orchidaceae) w północno-wschodniej Polsce Notatki botaniczne 349 KRAWIECOWA A. & KUCZYŃSKA I. 1964. Roślinność rezerwatu Łężczak. Acta Univ. Wratisl. 24. Pr. Bot. 4: 5 31. RUTKOWSKI L. 1998. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski Niżowej.

Bardziej szczegółowo

FLORA TORFOWISKA W REZERWACIE TORFOWISKO BORÓWKI W GMINIE GROMADKA

FLORA TORFOWISKA W REZERWACIE TORFOWISKO BORÓWKI W GMINIE GROMADKA torfowisko przejściowe, gatunki chronione Adam SULICH*, Klemens JAKUBOWSKI FLORA TORFOWISKA W REZERWACIE TORFOWISKO BORÓWKI W GMINIE GROMADKA Warunki panujące na torfowiskach (silnie kwaśne podłoże i wysoka

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 581 ACTA BIOLOGICA NR 16

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 581 ACTA BIOLOGICA NR 16 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 581 ACTA BIOLOGICA NR 16 2009 BARTOSZ STARTEK AGNIESZKA POPIELA Uniwersytet Szczeciński MATERIAŁY DO FLORY NACZYNIOWEJ PUSZCZY GOLENIOWSKIEJ (NW POLSKA) Data

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5654 UCHWAŁA NR XXVI/115/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

Carex limosa L. in the Western Bieszczady Mts. (Polish Eastern Carpathians)

Carex limosa L. in the Western Bieszczady Mts. (Polish Eastern Carpathians) 351 R. G. Prędki Holly Krzyże Ruch turystyczny i kapliczki ROCZNIKI przydrożne... w Bieszczadzkim BIESZCZADZKIE Parku... 21 (2013) str. 351 355 Doniesienia i notatki Anna Koczur Received: 19.10.2012 Instytut

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5656 UCHWAŁA NR XXVI/117/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/117/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH. z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny Mokradło Budy

UCHWAŁA NR XXVI/117/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH. z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny Mokradło Budy UCHWAŁA NR XXVI/117/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny Mokradło Budy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5650 UCHWAŁA NR XXVI/111/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

ZMIANY RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ W KOLEJNYCH STREFACH ZARASTANIA ŚRÓDLEŚNYCH JEZIOR OLIGO-HUMOTROFICZNYCH W PÓŁNOCNO- WSCHODNIEJ POLSCE

ZMIANY RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ W KOLEJNYCH STREFACH ZARASTANIA ŚRÓDLEŚNYCH JEZIOR OLIGO-HUMOTROFICZNYCH W PÓŁNOCNO- WSCHODNIEJ POLSCE ZMIANY RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ W KOLEJNYCH STREFACH ZARASTANIA ŚRÓDLEŚNYCH JEZIOR OLIGO-HUMOTROFICZNYCH W PÓŁNOCNO- WSCHODNIEJ POLSCE Anna Namura-Ochalska Abstrakt W toku długoletniego procesu zarastania

Bardziej szczegółowo

Nowe stanowisko Liparis loeselii (Orchidaceae) na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej

Nowe stanowisko Liparis loeselii (Orchidaceae) na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej Notatki botaniczne 395 Werpachowski C. 2000. Lista roślin naczyniowych Kotliny Biebrzańskiej ze szczególnym uwzględnieniem Biebrzańskiego Parku Narodowego. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 19(4): 19

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Szczecin, dnia 25 maja 2012 r. Poz. 1167 UCHWAŁA NR XXIV/167/12 RADY MIEJSKIEJ W KALISZU POMORSKIM. z dnia 5 kwietnia 2012 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Szczecin, dnia 25 maja 2012 r. Poz. 1167 UCHWAŁA NR XXIV/167/12 RADY MIEJSKIEJ W KALISZU POMORSKIM. z dnia 5 kwietnia 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 25 maja 2012 r. Poz. 1167 UCHWAŁA NR XXIV/167/12 RADY MIEJSKIEJ W KALISZU POMORSKIM z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie ustanowienia użytków

Bardziej szczegółowo

Zró nicowanie fitocenoz z udzia³em turzycy strunowej Carex chordorrhiza L. f. na Pomorzu i w pó³nocno-wschodniej Polsce

Zró nicowanie fitocenoz z udzia³em turzycy strunowej Carex chordorrhiza L. f. na Pomorzu i w pó³nocno-wschodniej Polsce Zró nicowanie fitocenoz z udzia³em turzycy strunowej Carex chordorrhiza L. f. na Pomorzu i w pó³nocno-wschodniej Polsce Diversity of phytocoenoses with String sedge Carex chordorrhiza L. f. in the Pomorze

Bardziej szczegółowo

Nowe stanowisko turzycy strunowej Carex chordorrhiza Ehrh. w Polsce północno-zachodniej

Nowe stanowisko turzycy strunowej Carex chordorrhiza Ehrh. w Polsce północno-zachodniej RYSZARD PLACKOWSKI Akademia Świętokrzyska w Kielcach, Filia w Piotrkowie Trybunalskim 97-300 Piotrków Trybunalski, ul. J. Słowackiego 114/118 Nowe stanowisko turzycy strunowej Carex chordorrhiza Ehrh.

Bardziej szczegółowo

The crested woodfern Dryopteris cristata in the Bieszczady Mts. distribution and habitat conditions

The crested woodfern Dryopteris cristata in the Bieszczady Mts. distribution and habitat conditions 57 ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 21 (2013) str. 57 63 Anna Koczur Received: 19.10.2012 Instytut Ochrony Przyrody PAN Reviewed: 6.04.2013 31 120 Kraków, al. Mickiewicza 33 koczur@iop.krakow.pl Nerecznica grzebieniasta

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Augustów, 7.03.2013 19.05.2015 r. Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ochrony i Kształtowania Środowiska Analiza botaniczna i siedliskowa lądowych ekosystemów nieleśnych

Bardziej szczegółowo

Badania realizowano na terenie rezerwatu wodno-florystycznego Jezioro Czarnówek oraz jeziora Leśniówek, położonych na północ od Złocieńca.

Badania realizowano na terenie rezerwatu wodno-florystycznego Jezioro Czarnówek oraz jeziora Leśniówek, położonych na północ od Złocieńca. Streszczenie Niniejsza praca poświęcona jest florze rezerwatu przyrody Jezioro Czarnówek oraz jeziora Leśniówek. Na podstawie obserwacji składu gatunkowego roślinności obu zbiorników starano się ustalić,

Bardziej szczegółowo

Flora i roœlinnoœæ rezerwatu Lutowo (Pojezierze Krajeñskie)

Flora i roœlinnoœæ rezerwatu Lutowo (Pojezierze Krajeñskie) Flora i roœlinnoœæ rezerwatu Lutowo (Pojezierze Krajeñskie) Flora and vegetation of Lutowo nature reserve (the Pojezierze Krajeñskie region) RADOS AW PUCHA KA R. Pucha³ka, Zielnik TRN, Zak³ad Taksonomii

Bardziej szczegółowo

Ocena zmian flory i roślinności w kolejnych strefach zarastania jeziora Karzełek

Ocena zmian flory i roślinności w kolejnych strefach zarastania jeziora Karzełek Fragm. Florist. Geobot. Polon. 19(2): 475 483, 2012 Ocena zmian flory i roślinności w kolejnych strefach zarastania jeziora Karzełek ANNA NAMURA-OCHALSKA i ANNA BARSZCZ NAMURA-OCHALSKA, A. AND BARSZCZ,

Bardziej szczegółowo

Stanowiska Carex atherodes (Cyperaceae) na Pojezierzu Zachodniopomorskim

Stanowiska Carex atherodes (Cyperaceae) na Pojezierzu Zachodniopomorskim Fragm. Flor. Geobot. Polonica 12(2): 249 257, 2005 Stanowiska Carex atherodes (Cyperaceae) na Pojezierzu Zachodniopomorskim HELENA WIĘCŁAW i MARIAN CIACIURA WIĘCŁAW, H. AND CIACIURA, M. 2005. The localities

Bardziej szczegółowo

Nowe stanowisko mlecznika nadmorskiego Glaux maritima L. na terenie Wielkopolski

Nowe stanowisko mlecznika nadmorskiego Glaux maritima L. na terenie Wielkopolski ANETA CZARNA, MAGDALENA WAWRZYNIAK Katedra Botaniki AR 60-625 Poznań, ul. Wojska Polskiego 71c e-mail: czarna@au.poznan.pl; magda@au.poznan.pl Nowe stanowisko mlecznika nadmorskiego Glaux maritima L. na

Bardziej szczegółowo

SUCHY ŁUG i RZYMKOWICKIE ŁĄKI. Fot. 23. Przygiełka biała Rhynchospora alba w kompleksie łąkowym Suchy Ług i Rzymkowickie Łąki; (fot. C. Dziuba).

SUCHY ŁUG i RZYMKOWICKIE ŁĄKI. Fot. 23. Przygiełka biała Rhynchospora alba w kompleksie łąkowym Suchy Ług i Rzymkowickie Łąki; (fot. C. Dziuba). SUCHY ŁUG i RZYMKOWICKIE ŁĄKI 30 31 Fot. 23. Przygiełka biała Rhynchospora alba w kompleksie łąkowym Suchy Ług i Rzymkowickie Łąki; (fot. C. Dziuba). Fot. 22. Torfowisko przejściowe (kod 7140) na północy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYKASZANIA NA ZMIANY W ZBIOROWISKU ŁĄKI TURZYCOWEJ ZARASTAJĄCEJ TRZCINĄ

WPŁYW WYKASZANIA NA ZMIANY W ZBIOROWISKU ŁĄKI TURZYCOWEJ ZARASTAJĄCEJ TRZCINĄ WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2004: t. 4 z. 1 (10) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 241 246 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2004 WPŁYW WYKASZANIA NA ZMIANY W ZBIOROWISKU

Bardziej szczegółowo

4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum)

4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum) 4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum) Metodyka badań Autor: Krzysztof Świerkosz fot. K. Świerkosz Za stanowisko uznawano wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Analiza botaniczna i siedliskowa lądowych ekosystemów nieleśnych na obszarze Nadleśnictw Augustów i Płaska

Analiza botaniczna i siedliskowa lądowych ekosystemów nieleśnych na obszarze Nadleśnictw Augustów i Płaska Augustów, 7.03.2013 r. Analiza botaniczna i siedliskowa lądowych ekosystemów nieleśnych na obszarze Nadleśnictw Augustów i Płaska Andrzej Kamocki Katedra Ochrony i Kształtowania Środowiska Politechnika

Bardziej szczegółowo

Wełnianka delikatna Eriophorum gracile W.D.J. Koch w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej

Wełnianka delikatna Eriophorum gracile W.D.J. Koch w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej Chrońmy Przyrodę Ojczystą (63) 3: 48 57, 2007 ANNA KOCZUR Instytut Ochrony Przyrody PAN 31-120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33 e-mail: koczur@iop.krakow.pl Wełnianka delikatna Eriophorum gracile W.D.J. Koch

Bardziej szczegółowo

FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agricultura, Alimentaria, Piscaria et Zootechnica 253 (1), 19 26

FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agricultura, Alimentaria, Piscaria et Zootechnica 253 (1), 19 26 FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agricultura, Alimentaria, Piscaria et Zootechnica 253 (1), 19 26 Urszula BANAŚ-STANKIEWICZ ROŚLINNOŚĆ TORFOWISK MSZARNYCH SPECJALNEGO

Bardziej szczegółowo

Ochrona siedlisk mokradłowych w projekcie LIFE13 NAT/PL/ W zgodzie z naturą LIFE+ dla Lasów Janowskich 1

Ochrona siedlisk mokradłowych w projekcie LIFE13 NAT/PL/ W zgodzie z naturą LIFE+ dla Lasów Janowskich 1 Ochrona siedlisk mokradłowych w projekcie LIFE13 NAT/PL/000032 W zgodzie z naturą LIFE+ dla Lasów Janowskich 1 Krzysztof Wawer, Sylwia Gielarek ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Melioracje wykonane w latach

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 14 września 2016 r. Poz ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W OPOLU. z dnia 13 września 2016 r.

Opole, dnia 14 września 2016 r. Poz ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W OPOLU. z dnia 13 września 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 14 września 2016 r. Poz. 1882 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W OPOLU w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody

Bardziej szczegółowo

szaty roślinnej torfowiska Żabieniec

szaty roślinnej torfowiska Żabieniec Szata roślinna torfowiska Żabieniec stan obecny i dynamika Dorota Michalska-Hejduk 1, Dominik Kopeć 2 1 Uniwersytet Łódzki, Katedra Geobotaniki i Ekologii Roślin, ul. Banacha 12/16, 90-237 Łódź, dhejduk@biol.uni.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZŁOWIEKA NA FUNKCJONOWANIE I WALORY PRZYRODNICZE TORFOWISKA NISKIEGO W OKOLICACH BYCZYNY (WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE)

WPŁYW CZŁOWIEKA NA FUNKCJONOWANIE I WALORY PRZYRODNICZE TORFOWISKA NISKIEGO W OKOLICACH BYCZYNY (WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE) Klara Tomaszewska 1, Katarzyna Kołodziejczyk 1, Magda Podlaska 1 WPŁYW CZŁOWIEKA NA FUNKCJONOWANIE I WALORY PRZYRODNICZE TORFOWISKA NISKIEGO W OKOLICACH BYCZYNY (WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE) Streszczenie. Badaniom

Bardziej szczegółowo

MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI

MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI SIEDLISKA PRZYRODNICZE NATURA 2000 OSTOI WARMIŃSKIEJ I OKOLIC dr Wojciech Kurek, dr Łukasz Chachulski Część II - siedliska nieleśne Fot. Grzegorz Kłosowski

Bardziej szczegółowo

FLORA ROWÓW MELIORACYJNYCH NIEUŻYTKOWANYCH ŁĄK POBAGIENNYCH DOLNEGO ŚLĄSKA

FLORA ROWÓW MELIORACYJNYCH NIEUŻYTKOWANYCH ŁĄK POBAGIENNYCH DOLNEGO ŚLĄSKA WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2011: t. 11 z. 2 (34) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 109 124 Rowy melioracyjne to specyficzne siedliska, których morfologia i warunki wilgotnościowe wpływają na nietypowe

Bardziej szczegółowo

SAMOLUS VALERANDI L. NA TERENIE ŁĄKI PYZDRSKIE W NADWARCIAŃSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM

SAMOLUS VALERANDI L. NA TERENIE ŁĄKI PYZDRSKIE W NADWARCIAŃSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLIV (2003) ANETA CZARNA SAMOLUS VALERANDI L. NA TERENIE ŁĄKI PYZDRSKIE W NADWARCIAŃSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM Z Katedry Botaniki Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego

Bardziej szczegółowo

Rośliny wodne DONICZKI. Oferta 2019 / Cennik hurtowy / Formularz zamówienia

Rośliny wodne DONICZKI. Oferta 2019 / Cennik hurtowy / Formularz zamówienia Rośliny wodne DONICZKI Oferta 2019 / Cennik hurtowy / Formularz zamówienia BDO 000136105 Zaktualizowano: 30-8-2019 Oferta hurtowa - dla klientów biznesowych. Odbiór roślin z naszej szkółki w Gorzycku Starym,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TERMINU WYKASZANIA NA ZDOLNOŚĆ ODNAWIANIA SIĘ TRZCINY I SKŁAD GATUNKOWY ZBIOROWISK

WPŁYW TERMINU WYKASZANIA NA ZDOLNOŚĆ ODNAWIANIA SIĘ TRZCINY I SKŁAD GATUNKOWY ZBIOROWISK WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2003: t. 3 z. 1 (7) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 139 155 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2003 WPŁYW TERMINU WYKASZANIA NA ZDOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Omawiana inwestycja leży poza wyznaczonym korytarzem ekologicznym (załącznik 1) tj. ok. 20 km od niego.

Omawiana inwestycja leży poza wyznaczonym korytarzem ekologicznym (załącznik 1) tj. ok. 20 km od niego. Wstęp Planowana inwestycja polega na rozbudowie budynku chlewni na dz. nr 274 w miejscowości Różyce Żurawieniec 24, gmina Kocierzew Południowy, powiat łowicki. W gminie Kocierzew Południowy udział powierzchni

Bardziej szczegółowo

PHYTOSOCIOLOGICAL COMPARATIVE ANALYSIS OF TWO LOCALITIES OF CAREX PULICARIS L. IN THE ŁÓDŹ PROVINCE (CENTRAL POLAND)

PHYTOSOCIOLOGICAL COMPARATIVE ANALYSIS OF TWO LOCALITIES OF CAREX PULICARIS L. IN THE ŁÓDŹ PROVINCE (CENTRAL POLAND) Teka Kom. Ochr. Kszt. Środ. Przyr. OL PAN, 2009, 6, 223 227 PHYTOSOCIOLOGICAL COMPARATIVE ANALYSIS OF TWO LOCALITIES OF CAREX PULICARIS L. IN THE ŁÓDŹ PROVINCE (CENTRAL POLAND) 9 Maja str. 6/14, 97 300

Bardziej szczegółowo

Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agric., Aliment., Pisc. Zootech. 257 (3),

Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agric., Aliment., Pisc. Zootech. 257 (3), FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Agric., Aliment., Pisc. Zootech. 257 (3), 121 134 Elżbieta MŁYNKOWIAK, Ignacy KUTYNA ZBIOROWISKA WODNE ŚRÓDPOLNYCH OCZEK WODNYCH

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5661 UCHWAŁA NR XXVI/122/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 W LASACH OCHRONA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ

NATURA 2000 W LASACH OCHRONA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ NATURA 2000 W LASACH OCHRONA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ Anna Namura-Ochalska Abstrakt. Do rzadkich i zagrożonych siedlisk naturowych (Natura 2000) należą zarówno śródleśne jeziora oligo-humotroficzne,

Bardziej szczegółowo

Opis stanowisk tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa L.) w obszarze Natura 2000 PLH Uroczyska Puszczy Drawskiej

Opis stanowisk tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa L.) w obszarze Natura 2000 PLH Uroczyska Puszczy Drawskiej Opis stanowisk tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa L.) w obszarze Natura 2000 PLH 320046 Uroczyska Puszczy Opis stanowisk tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa L.) w obszarze Natura 2000 PLH 320046

Bardziej szczegółowo

Spiraea tomentosa; (fot. M. Rudy). Fot. 62. Łąki w kompleksie łąkowym Dzicze Bagno zdominowane są przez nawłoć wąskolistną

Spiraea tomentosa; (fot. M. Rudy). Fot. 62. Łąki w kompleksie łąkowym Dzicze Bagno zdominowane są przez nawłoć wąskolistną Fot. 63. Łąka wilgotna przy stawie Pietruszka, z dużym udziałem tawuły kutnerowatej Spiraea tomentosa; (fot. M. Rudy). Fot. 62. Łąki w kompleksie łąkowym Dzicze Bagno zdominowane są przez nawłoć wąskolistną

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: 1. Załącznik nr 1: Schemat obsadzenia wegetacyjnych mat kokosowych

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: 1. Załącznik nr 1: Schemat obsadzenia wegetacyjnych mat kokosowych ARPLAN Biuro Projektowe Strona 2 A. CZĘŚĆ OPISOWA: ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA: 1. Charakterystyka terenu opracowania 2. Opis projektu 3. Bilans terenu 4. Szczegółowy dobór gatunkowy B. CZĘŚĆ GRAFICZNA: 1. Załącznik

Bardziej szczegółowo

STANOWISKA RZADKICH I ZAGROŻONYCH ROŚLIN NACZYNIOWYCH POGRANICZA WYSOCZYZNY KALISKIEJ I RÓWNINY RYCHWALSKIEJ

STANOWISKA RZADKICH I ZAGROŻONYCH ROŚLIN NACZYNIOWYCH POGRANICZA WYSOCZYZNY KALISKIEJ I RÓWNINY RYCHWALSKIEJ Przegląd Przyrodniczy XXI, 4 (2010): 3-10 Przemysław Żurawlew, Danuta Żurawlew STANOWISKA RZADKICH I ZAGROŻONYCH ROŚLIN NACZYNIOWYCH POGRANICZA WYSOCZYZNY KALISKIEJ I RÓWNINY RYCHWALSKIEJ Localities of

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA OBIEKTÓW PRZYRODNICZYCH - GMINA ZĘBOWICE

INWENTARYZACJA OBIEKTÓW PRZYRODNICZYCH - GMINA ZĘBOWICE INWENTARYZACJA OBIEKTÓW PRZYRODNICZYCH - GMINA ZĘBOWICE W skład gminy wchodzi 9 sołectw: Kadłub Wolny, Knieja, Łąka, Osiecko, Poczołków, Prusków, Radawie, Siedliska, Zębowice OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Roślinność torfowiska przejściowego na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym (Karpaty Zachodnie)

Roślinność torfowiska przejściowego na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym (Karpaty Zachodnie) Fragm. Florist. Geobot. Polon. 20(1): 67 75, 2013 Roślinność torfowiska przejściowego na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym (Karpaty Zachodnie) Anna Koczur Koczur, A. 2013. Vegetation of the transitional bog

Bardziej szczegółowo

ŁĄKI SZYRYKA. Fot. 78. Mozaika łąk świeżych (kod 6510) i wilgotnych w kompleksie Łąki Szyryka (powierzchnia A); (fot. D. Strząska).

ŁĄKI SZYRYKA. Fot. 78. Mozaika łąk świeżych (kod 6510) i wilgotnych w kompleksie Łąki Szyryka (powierzchnia A); (fot. D. Strząska). ŁĄKI SZYRYKA 266 267 Fot. 78. Mozaika łąk świeżych (kod 6510) i wilgotnych w kompleksie Łąki Szyryka (powierzchnia A); (fot. D. Strząska). Fot. 77. Mozaika łąk świeżych (kod 6510) i wilgotnych w kompleksie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5660 UCHWAŁA NR XXVI/121/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

RÓŻNORODNOŚĆ MACROMYCETES NA TLE PRZEMIAN ROŚLINNOŚCI NA TORFOWISKU ATLANTYCKIM STRAMNICZKA

RÓŻNORODNOŚĆ MACROMYCETES NA TLE PRZEMIAN ROŚLINNOŚCI NA TORFOWISKU ATLANTYCKIM STRAMNICZKA WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2010: t. 10 z. 3 (31) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 257 270 www.itep.edu.pl Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach, 2010 RÓŻNORODNOŚĆ MACROMYCETES NA TLE PRZEMIAN

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Teren i metody. Forest associations of raised bogs in the Bieszczady National Park

Wstęp. Teren i metody. Forest associations of raised bogs in the Bieszczady National Park 169 ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 22 (2014) str. 169 189 Stefan Michalik, Anna Koczur Received: 13.03.2014 Instytut Ochrony Przyrody PAN Reviewed: 22.07.2014 31 120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33 koczur@iop.krakow.pl

Bardziej szczegółowo

Szata roślinna projektowanego użytku ekologicznego Warciańskie Ługi

Szata roślinna projektowanego użytku ekologicznego Warciańskie Ługi ARTYKUŁY Szata roślinna projektowanego użytku ekologicznego Warciańskie Ługi Vegeta on of the Warciańskie Ługi peat bog area (Central Poland), which is worthy of protec on BEATA WOZIWODA 1, KATARZYNA AMBROŻKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Szata roślinna rezerwatu Torfy Orońskie (Środkowa Polska) Vegetation of the Torfy Orońskie nature reserve (Central Poland)

Szata roślinna rezerwatu Torfy Orońskie (Środkowa Polska) Vegetation of the Torfy Orońskie nature reserve (Central Poland) ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 65 (1): 53 60, 2009. Szata roślinna rezerwatu Torfy Orońskie (Środkowa Polska) Vegetation of the Torfy Orońskie nature reserve (Central Poland) MICHAŁ FALKOWSKI 1, JANUSZ

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PRZYRODNICZA,

DOKUMENTACJA PRZYRODNICZA, DOKUMENTACJA PRZYRODNICZA, DOKUMENTACJA ZARZĄDZANIA SIEDLISKIEM 7230 W GRANICACH OBSZARU NATURA 2000 BIESZCZADY PLC180001 obejmująca obiekty: Ostry 2; Ostry 3; Młaki za cmentarzem w Wołosatym Magdalena

Bardziej szczegółowo

w Bieszczadzkim Parku Narodowym

w Bieszczadzkim Parku Narodowym Roślinność torfowisk w Bieszczadzkim Parku Narodowym Ogólne informacje o bieszczadzkich torfowiskach Ekosystemy torfowiskowe w Bieszczadzkim Parku Narodowym koncentrują się w dolinie Wołosatki oraz wzdłuż

Bardziej szczegółowo

Projekt Poznajemy Jezioro Bukowskie

Projekt Poznajemy Jezioro Bukowskie Projekt Poznajemy Jezioro Bukowskie Cele projektu: Podniesienie poziomu wiedzy na temat funkcjonowania ekosystemów jeziornych Poznanie zależności i procesów zachodzących w zlewni jeziora Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Nowe stanowisko skrzypu pstrego Equisetum variegatum Schleich. (Equisetaceae) w Gdañsku

Nowe stanowisko skrzypu pstrego Equisetum variegatum Schleich. (Equisetaceae) w Gdañsku Nowe stanowisko skrzypu pstrego Equisetum variegatum Schleich. (Equisetaceae) w Gdañsku A new locality of variegated horsetail Equisetum variegatum Schleich. (Equisetaceae) in Gdañsk SEBASTIAN NOWAKOWSKI,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8 SŚ-1/2010 Klub Przyrodników Projekt ochrony i odtwarzania siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych

Załącznik nr 8 SŚ-1/2010 Klub Przyrodników Projekt ochrony i odtwarzania siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych Załącznik nr 8 SŚ-1/2010 Klub Przyrodników Projekt ochrony i odtwarzania siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych WYKAZ OBIEKTÓW-wycinka nalotów świerka i innych drzew i krzewów, blokowanie za pomocą

Bardziej szczegółowo

BARBARA NAGENGAST, JOANNA OSTAPIUK. Z Zakładu Ochrony Wód Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

BARBARA NAGENGAST, JOANNA OSTAPIUK. Z Zakładu Ochrony Wód Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXIII (24) BARBARA NAGENGAST, JOANNA OSTAPIUK ROŚLINNOŚĆ WODNA I BAGIENNA DROBNYCH ZBIORNIKÓW ŚRÓDPOLNYCH OKOLIC TARNOWA PODGÓRNEGO Z Zakładu Ochrony Wód Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

OCENA ODDZIAŁYWANIA WYPASU KRÓW RASY CZERWONA POLSKA NA AVIFAUNĘ I ZBIOROWISKA ROŚLINNE W NARWIAŃSKIM PARKU NARODOWYM

OCENA ODDZIAŁYWANIA WYPASU KRÓW RASY CZERWONA POLSKA NA AVIFAUNĘ I ZBIOROWISKA ROŚLINNE W NARWIAŃSKIM PARKU NARODOWYM OCENA ODDZIAŁYWANIA WYPASU KRÓW RASY CZERWONA POLSKA NA AVIFAUNĘ I ZBIOROWISKA ROŚLINNE W NARWIAŃSKIM PARKU NARODOWYM Część florystyczna: Mgr Iwona Laskowska Zespół do spraw ochrony przyrody Narwiański

Bardziej szczegółowo

Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia

Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia 16. Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia Jest to gatunek owadożerny z rodziny rosiczkowatych Droseraceae, kwitnący od lipca do sierpnia. Rosiczka okrągłolistna występuje zarówno na niżu, jak i w

Bardziej szczegółowo

Maciej Głąbiński. Szkolenie regionalne Natura 2000 a turystyka wodna i nadwodna Krutyń, 11 października 2011 r.

Maciej Głąbiński. Szkolenie regionalne Natura 2000 a turystyka wodna i nadwodna Krutyń, 11 października 2011 r. Maciej Głąbiński Szkolenie regionalne Natura 2000 a turystyka wodna i nadwodna Krutyń, 11 października 2011 r. Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Puszcza

Bardziej szczegółowo

Raport z waloryzacji botanicznej etap II, rok 2013

Raport z waloryzacji botanicznej etap II, rok 2013 Raport z waloryzacji botanicznej etap II, rok 2013 wykonanej na wybranych starorzeczach na odcinku od miejscowości Tyniec do wsi Otałęż, w ramach realizacji projektu Rewitalizacja, ochrona bioróżnorodności

Bardziej szczegółowo

Kresowe stanowisko Polemonium coeruleum (Polemoniaceae) w okolicy Czarnego Lasu koło Szczekocin

Kresowe stanowisko Polemonium coeruleum (Polemoniaceae) w okolicy Czarnego Lasu koło Szczekocin 184 Fragm. Flor. Geobot. Polonica 18(1), 2011 Kresowe stanowisko Polemonium coeruleum (Polemoniaceae) w okolicy Czarnego Lasu koło Szczekocin Polemonium coeruleum L. (wielosił błękitny) jest gatunkiem

Bardziej szczegółowo

Zmiany pokrywania torfowców na jednym z poletek monitoringowych na polderze 12 w sezonie wegetacyjnym 2013 (fotografie z czerwca, września i

Zmiany pokrywania torfowców na jednym z poletek monitoringowych na polderze 12 w sezonie wegetacyjnym 2013 (fotografie z czerwca, września i Zmiany pokrywania torfowców na jednym z poletek monitoringowych na polderze 12 w sezonie wegetacyjnym 2013 (fotografie z czerwca, września i listopada). Fot. P. Ćwiklińska Zwarta pokrywa roślinna na polderze

Bardziej szczegółowo

BADANIA SZATY ROŚLINNEJ OBSZARÓW LEŚNO-TORFOWISKOWYCH W SĄSIEDZTWIE ZBIORNIKA RETENCYJNEGO JEZIORSKO W DOLINIE RZEKI WARTY

BADANIA SZATY ROŚLINNEJ OBSZARÓW LEŚNO-TORFOWISKOWYCH W SĄSIEDZTWIE ZBIORNIKA RETENCYJNEGO JEZIORSKO W DOLINIE RZEKI WARTY BADANIA SZATY ROŚLINNEJ OBSZARÓW LEŚNO-TORFOWISKOWYCH W SĄSIEDZTWIE ZBIORNIKA RETENCYJNEGO JEZIORSKO W DOLINIE RZEKI WARTY Beata Woziwoda, Dorota Michalska-Hejduk Abstrakt Praca przedstawia metody badań

Bardziej szczegółowo

ANEKS nr II DO PROGNOZY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO

ANEKS nr II DO PROGNOZY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO ANEKS nr II DO PROGNOZY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO USTALEŃ PROJEKTU MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY STEPNICA POD PRZEBIEG LINII ELEKTROENERGETYCZNEJ 220kV Szczecin, grudzień 2014r.

Bardziej szczegółowo

SALVIA GLUTINOSA L. NA TERENIE POZNANIA

SALVIA GLUTINOSA L. NA TERENIE POZNANIA Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXIII (2004) ANETA CZARNA, CZESŁAW MIELCARSKI SALVIA GLUTINOSA L. NA TERENIE POZNANIA Z Katedry Botaniki Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2. Schematy rozmieszczenia roślinności występującej na starorzeczach Wisły, inwentaryzowanych w roku autor: J.

Załącznik 2. Schematy rozmieszczenia roślinności występującej na starorzeczach Wisły, inwentaryzowanych w roku autor: J. Załącznik 2 Schematy rozmieszczenia roślinności występującej na starorzeczach Wisły, inwentaryzowanych w roku 2015 autor: J. Zalewska-Gałosz STARORZECZE NR 351 241700 241600 - woda - Potametum crispi 578200

Bardziej szczegółowo

Characteristic of vegetation in Protection District Tarnawa at upper San river in the Bieszczady National Park

Characteristic of vegetation in Protection District Tarnawa at upper San river in the Bieszczady National Park ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 17 (2009), str. 189 216 Stefan Michalik 1, Adam Szary 2, Stanisław Kucharzyk 2 Received: 5.06.2009 1 Instytut Ochrony Przyrody PAN Reviewed: 30.06.2009 31 120 Kraków, Al. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

OCENA UWILGOTNIENIA SIEDLISK METODĄ FITOINDYKACJI NA ZMELIOROWANYM ŁĄKOWYM OBIEKCIE POBAGIENNYM SUPRAŚL GÓRNA

OCENA UWILGOTNIENIA SIEDLISK METODĄ FITOINDYKACJI NA ZMELIOROWANYM ŁĄKOWYM OBIEKCIE POBAGIENNYM SUPRAŚL GÓRNA Aleksander Kiryluk 1 OCENA UWILGOTNIENIA SIEDLISK METODĄ FITOINDYKACJI NA ZMELIOROWANYM ŁĄKOWYM OBIEKCIE POBAGIENNYM SUPRAŚL GÓRNA Streszczenie. W pracy zbadano uwilgotnienie siedlisk łąkowych metodą fitoindykacji.

Bardziej szczegółowo

Różnorodność florystyczna i walory przyrodnicze eutroficznego śródpolnego oczka wodnego

Różnorodność florystyczna i walory przyrodnicze eutroficznego śródpolnego oczka wodnego Łąkarstwo w Polsce (Grassland Science in Poland), 19, 109-120 Copyright by Polish Grassland Society, Poznań, 2016 PL ISSN 1506-5162 Różnorodność florystyczna i walory przyrodnicze eutroficznego śródpolnego

Bardziej szczegółowo

RenSiedTorf. Tytuł projektu: Renaturalizacja siedlisk i roślinności na zdegradowanych torfowiskach wysokich woj. pomorskiego

RenSiedTorf. Tytuł projektu: Renaturalizacja siedlisk i roślinności na zdegradowanych torfowiskach wysokich woj. pomorskiego RenSiedTorf Tytuł projektu: Renaturalizacja siedlisk i roślinności na zdegradowanych torfowiskach wysokich woj. pomorskiego Termin realizacji projektu: 01.04.2011-31.03.2013 Koszt całkowity projektu: 4

Bardziej szczegółowo

Ocena bioróżnorodności na przemysłowo eksploatowanym w przeszłości torfowisku w Nadleśnictwie Warcino

Ocena bioróżnorodności na przemysłowo eksploatowanym w przeszłości torfowisku w Nadleśnictwie Warcino Ocena bioróżnorodności na przemysłowo eksploatowanym w przeszłości torfowisku w Nadleśnictwie Warcino Tomasz Wanic, Grzegorz Piątek, Maciej Zwydak, Marek Pająk, Marta Szostak, Ewa Błońska, Arkadiusz Warczyk,

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY OCHRONY CENNYCH GATUNKÓW I SIEDLISK NA OBSZARZE NATURA 2000 ŁĄKA W BĘCZKOWICACH

PERSPEKTYWY OCHRONY CENNYCH GATUNKÓW I SIEDLISK NA OBSZARZE NATURA 2000 ŁĄKA W BĘCZKOWICACH Przegląd Przyrodniczy XX, 3-4 (2009): 79-86 Błażej Chmielecki, Anna Halladin-Dąbrowska, Piotr Niedźwiedzki, Natalia Ratajczyk PERSPEKTYWY OCHRONY CENNYCH GATUNKÓW I SIEDLISK NA OBSZARZE NATURA 2000 ŁĄKA

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5649 UCHWAŁA NR XXVI/110/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

suche bory i wrzosowiska, głównie na pn. widne bory, skraje lasów, zarośla, zbocza lasy i inne tereny, często sadzona

suche bory i wrzosowiska, głównie na pn. widne bory, skraje lasów, zarośla, zbocza lasy i inne tereny, często sadzona Lista rodzimych gatunków drzew, krzewów i krzewinek charakterystycznych dla północnej Polski (opracowana na podstawie "Klucza do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej" Lucjana Rutkowskiego) Gatunek

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 20 grudnia 2016 r. Poz. 5652 UCHWAŁA NR XXVI/113/2016 RADY MIEJSKIEJ W KOLUSZKACH z dnia 29 listopada 2016 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji projektu. Jezioro Jasień - Nasze Jezioro cz. II. dofinansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w. Gdańsku.

Sprawozdanie z realizacji projektu. Jezioro Jasień - Nasze Jezioro cz. II. dofinansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w. Gdańsku. Sprawozdanie z realizacji projektu Jezioro Jasień - Nasze Jezioro cz. II dofinansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Gdańsku. W roku szkolnym 2013/2014 w Gdańskim Gimnazjum Lingwista

Bardziej szczegółowo

Badania paleobotaniczne w Puszczy Knyszyńskiej

Badania paleobotaniczne w Puszczy Knyszyńskiej Badania paleobotaniczne w Puszczy Knyszyńskiej Mirosława Kupryjanowicz, Danuta Drzymulska, Magdalena Fiłoc, Marta Szal Zakład Paleobotaniki, Instytut Biologii, Uniwersytet w Białymstoku Powierzchnia Parku

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE MACROMYCETES MSZARU WRZOŚCOWEGO Erico-Sphagnetum medii (Schwick. 1933) Moore 1968 WSTĘPNE WYNIKI BADAŃ

ZRÓŻNICOWANIE MACROMYCETES MSZARU WRZOŚCOWEGO Erico-Sphagnetum medii (Schwick. 1933) Moore 1968 WSTĘPNE WYNIKI BADAŃ WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2010: t. 10 z. 3 (31) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 271 282 www.itep.edu.pl Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach, 2010 ZRÓŻNICOWANIE MACROMYCETES MSZARU

Bardziej szczegółowo

Biebrzański Park Narodowy, Osowiec-Twierdza 8, Goniądz; 2

Biebrzański Park Narodowy, Osowiec-Twierdza 8, Goniądz;    2 Występowanie i wybiórczość siedliskowa iglicy małej Nehalennia speciosa (CHARPENTIER, 1840) (Odonata: Coenagrionidae) w dolinie Biebrzy Distribution and habitat selection of Nehalennia speciosa (CHARPEN-

Bardziej szczegółowo

Leszek Kucharski SZATA ROŚLINNA GLEB HYDROGENICZNYCH KUJAW POŁUDNIOWYCH II. ZESPOŁY I ZBIOROWISKA SZUWAROWE

Leszek Kucharski SZATA ROŚLINNA GLEB HYDROGENICZNYCH KUJAW POŁUDNIOWYCH II. ZESPOŁY I ZBIOROWISKA SZUWAROWE ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA BOTANICA 11 3-32 1996 (Acta Univ. Lodz., Folia bot.) Leszek Kucharski SZATA ROŚLINNA GLEB HYDROGENICZNYCH KUJAW POŁUDNIOWYCH II. ZESPOŁY I ZBIOROWISKA SZUWAROWE PLANT

Bardziej szczegółowo

STIF Jarosław Biernacki. Białystok, ul. Marczukowska, dz.geod.826/2 obr.4. Departament Gospodarki Komunalnej. Opracowanie:

STIF Jarosław Biernacki. Białystok, ul. Marczukowska, dz.geod.826/2 obr.4. Departament Gospodarki Komunalnej. Opracowanie: Projekt wykonawczy zieleni na podstawie koncepcji programowo- przestrzennej Tereny zielone w Białymstoku odbudowa stawów przy ul. Marczukowskiej wraz budową obiektów towarzyszących Lokalizacja: Białystok,

Bardziej szczegółowo

Magdalena Malec* Stan aktualny i antropogeniczne przekształcenia ekosystemu torfowiska Puścizna Długopole w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej

Magdalena Malec* Stan aktualny i antropogeniczne przekształcenia ekosystemu torfowiska Puścizna Długopole w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 49, 2011 r. Magdalena Malec* Stan aktualny i antropogeniczne przekształcenia ekosystemu torfowiska Puścizna Długopole w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej The present

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i monitoring roślinności trwałych użytków zielonych powiązane z monitoringiem ornitofauny

Inwentaryzacja i monitoring roślinności trwałych użytków zielonych powiązane z monitoringiem ornitofauny Inwentaryzacja i monitoring roślinności trwałych użytków zielonych powiązane z monitoringiem ornitofauny w ramach projektu KIK/25 Ochrona różnorodności gatunkowej cennych przyrodniczo siedlisk na użytkach

Bardziej szczegółowo

FLORA I JEJ OCHRONA W TRÓJMIEJSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM

FLORA I JEJ OCHRONA W TRÓJMIEJSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM Szkoła Podstawowa nr 8 Sopot, 19. 04. 2018 r. w Sopocie Trójmiejski Park Krajobrazowy Nr. Kodu: Konkurs FLORA I JEJ OCHRONA W TRÓJMIEJSKIM PARKU KRAJOBRAZOWYM Instrukcja dla ucznia Masz przed sobą zadania

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA POPULACJI STOPLAMKA KRWISTEGO (DACTYLORHIZA INCARNATA (L.) SOO.) W REZERWACIE PRZYRODY MIELNO KOŁO KONINA

CHARAKTERYSTYKA POPULACJI STOPLAMKA KRWISTEGO (DACTYLORHIZA INCARNATA (L.) SOO.) W REZERWACIE PRZYRODY MIELNO KOŁO KONINA Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCXXII (2000) LESZEK BEDNORZ, ARTUR GOLIS CHARAKTERYSTYKA POPULACJI STOPLAMKA KRWISTEGO (DACTYLORHIZA INCARNATA (L.) SOO.) W REZERWACIE PRZYRODY MIELNO KOŁO KONINA

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA

INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA Załącznik graficzny nr 10 INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA Budowa dwóch kurników na dz. nr 232 w miejscowości Wyborów, gmina Chąśno, powiat łowicki. Opracowanie : dr inż. Sebastian Jaworski Nowy Sącz, 2015

Bardziej szczegółowo

STIF Jarosław Biernacki. Białystok, ul. Marczukowska, dz.geod.826/2 obr.4. Departament Gospodarki Komunalnej. Opracowanie:

STIF Jarosław Biernacki. Białystok, ul. Marczukowska, dz.geod.826/2 obr.4. Departament Gospodarki Komunalnej. Opracowanie: Projekt wykonawczy zieleni na podstawie koncepcji programowo- przestrzennej Tereny zielone w Białymstoku odbudowa stawów przy ul. Marczukowskiej wraz budową obiektów towarzyszących Lokalizacja: Białystok,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Biologii i Ochrony Środowiska

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom drugi Sylabus modułu: Ekologia miasta. kod modułu: 2BL_52 1. Informacje ogólne koordynator modułu Dr hab. Ryszard Ciepał

Bardziej szczegółowo

Szata roślinna torfowisk nad dolną Rospudą

Szata roślinna torfowisk nad dolną Rospudą Szata roślinna torfowisk nad dolną Rospudą PAWEŁ PAWLIKOWSKI 1), FILIP JARZOMBKOWSKI 2), EWA JABŁOŃSKA 1), STANISŁAW KŁOSOWSKI 1) 1) Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Warszawski,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA FLORYSTYCZNA PASTWISK NA OBSZARACH WYSTĘPOWANIA HALOFITÓW

CHARAKTERYSTYKA FLORYSTYCZNA PASTWISK NA OBSZARACH WYSTĘPOWANIA HALOFITÓW WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2009: t. 9 z. 2 (26) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 97 105 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2009 CHARAKTERYSTYKA FLORYSTYCZNA PASTWISK

Bardziej szczegółowo

Zbiorowiska roślinne z Beckmannia eruciformis w Polsce środkowowschodniej

Zbiorowiska roślinne z Beckmannia eruciformis w Polsce środkowowschodniej Fragm. Flor. Geobot. Polonica 11: 123 130, 04 Zbiorowiska roślinne z Beckmannia eruciformis w Polsce środkowowschodniej MAREK TADEUSZ CIOSEK CIOSEK, M. T. 04. Plant communities with Beckmannia eruciformis

Bardziej szczegółowo

Nowe stanowisko krwawnicy wąskolistnej Lythrum hyssopifolia L. na Śląsku Opolskim

Nowe stanowisko krwawnicy wąskolistnej Lythrum hyssopifolia L. na Śląsku Opolskim Chrońmy Przyrodę Ojczystą 64 (2): 64 69. Nowe stanowisko krwawnicy wąskolistnej Lythrum hyssopifolia L. na Śląsku Opolskim ARKADIUSZ NOWAK, SYLWIA NOWAK Zakład Biologii Roślin Uniwersytetu Opolskiego 45-052

Bardziej szczegółowo