WYBRANE ZAGADNIENIA PROJEKTOWANIA I EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZEŃ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE ZAGADNIENIA PROJEKTOWANIA I EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZEŃ"

Transkrypt

1 Publikacja współfinansowana ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Plan Rozwoju Politechniki Częstochowskiej ANDRZEJ KASPRZYCKI WOJCIECH SOCHACKI WYBRANE ZAGADNIENIA PROJEKTOWANIA I EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZEŃ POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA CZĘSTOCHOWA 009

2 Recenzenci: prof. dr hab. inż. Jerzy Bajkowski dr hab. inż. Ludwik Kania prof. PCz Autorzy: Część I i II: Andrzej Kasprzycki Część III: Wojciech Sochacki Zamiarem autorów niniejszego podręcznika było przybliżenie zagadnień związanych z projektowaniem i eksploatacją obiektów technicznych. Nieodzownym elementem projektowania jest umiejętność czytania i wykonania dokumentacji technicznej, której główną częścią składową jest rysunek techniczny danego obiektu. Stąd też w niniejszym opracowaniu część pierwsza (rozdziały 1 do 9) poświęcona jest temu zagadnieniu. W oparciu o najnowsze normy podano ogólne zasady przedstawienia graficznego obiektów zarówno w realizacji ręcznej jak i komputerowej. Część druga (rozdziały 10 do ) podręcznika, dotyczy podstaw konstrukcji maszyn, gdzie materiał dotyczący tej bardzo obszernej dziedziny wiedzy przedstawiono w rozwiązaniach zadań obliczeniowych związanych z konstrukcją elementów i podzespołów różnych maszyn i urządzeń. W części trzeciej (rozdziały 3 do 7) zaprezentowano najistotniejsze zagadnienia dotyczące eksploatacji maszyn i urządzeń. W sposób zwięzły omówiono zagadnienia dotyczące zdarzeń i procesów eksploatacyjnych, obiektów technicznych, elementów teorii niezawodności czy strategii eksploatacyjnych. Proponowany skrypt przeznaczony jest dla studentów wyższych szkół technicznych z kierunkami mechanicznymi i mechatronicznymi. Publikacja współfinansowana ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Plan Rozwoju Politechniki Częstochowskiej KAPITAŁ LUDZKI

3 Spis treści Część I Podstawy rysunku technicznego 1. Znormalizowane elementy arkusza Forma graficzna arkusza Pismo techniczne Podziałki Wymagania podstawowe dotyczące linii Tabliczka rysunkowa Rzutowanie prostokątne Rzutowanie prostokątne Połączenia Gwinty i części gwintowane Połączenia spawane Przedstawianie wielowypustów i wielokarbów Przekładnie zębate Łożyska toczne. Uszczelnienia ruchowe Sprężyny Wymiarowanie Tolerowanie wymiarów Tolerancje geometryczne Struktura geometryczna powierzchni Schematy rysunkowe Wykaz norm dotyczących rysunku technicznego Wytrzymałość elementów Literatura.. 54 Część II Podstawy konstrukcji maszyn 11. Połączenia spawane Wymagania konstrukcyjne Spoiny czołowe Spoiny pachwinowe Obliczenia wytrzymałościowe Literatura Połączenia gwintowe Obciążenie połączeń śrubowych Złącze swobodnie skręcane i następnie obciążone siłą osiową F o Złącze śrubowe skręcane pod działaniem siły roboczej F pod obciążeniem Śruba jest napięta wstępnie siłą F w, a następnie dodatkowo obciążona siłą roboczą F p Śruba przenosi obciążenie poprzeczne F t w stosunku do swojej osi 67 3

4 Złącze śrubowe o różnych temperaturach elementów Wytrzymałość zmęczeniowa śrub złącznych Śruby robocze Literatura Tablice pomocnicze Łączenie wirników z wałami Połączenia wpustowe i wypustowe Połączenia zaciskowe Połączenia stożkowe Literatura Łożyska toczne Obliczenia nośności i trwałości łożysk tocznych Konstrukcje łożyskowań Literatura Wały i osie Obliczenia wytrzymałościowe wałów dwupodporowych Sztywność wałów i osi Sztywność skrętna Sztywność giętna Literatura Sprzęgła Sprzęgła mechaniczne Sprzęgła nierozłączne Sprzęgła rozłączne Sprzęgła sterowane cierne Sprzęgła sterowane ze sprzężeniem kształtowym (kłowym) Sprzęgła magnetyczne Literatura Przekładnie zębate walcowe z kołami o zębach prostych Wielkości podstawowe koła zębatego Typy zębów Korekcja zazębienia Przełożenie przekładni Rozkład sił, obciążenie, moc i sprawność przekładni Literatura Przekładnia pasowa z pasem zębatym jednostronnym Podstawowe oznaczenia Obliczenia przekładni pasowej zębatej Oznaczenie pasa i kół pasowych zębatych Literatura Przykład obliczeniowy Przekładnia pasowa transportowa Podstawowe oznaczenia Obliczanie przekładni pasowej napędu liniowego Oznaczenie pasa i kół pasowych zębatych Literatura

5 19.5. Przykłady obliczeń Przekładnia pasowa z pasem klinowym Podstawowe oznaczenia Obliczania przekładni pasowej Oznaczenie pasa klinowego Literatura Przykład obliczeniowy Przekładnia pasowa z pasem wieloklinowym Podstawowe oznaczenia Obliczanie przekładni pasowej Oznaczenie pasa wieloklinowego Literatura Przykłady obliczeń Sprężyny śrubowe walcowe z drutu okrągłego Podstawowe oznaczenia Sprężyny naciskowe Sprężyny naciągowe Literatura Przykłady obliczeń Część III Eksploatacja maszyn i urządzeń 3. Zagadnienia wstępne Cele i zadania eksploatacji Optymalizacja eksploatacji Zasady eksploatacji Dobra Praktyka Eksploatacyjna (DPE)(wg[16]) Cechy obiektu eksploatacji Modelowy opis obiektu eksploatacji Model strukturalny obiektu eksploatacji Modele funkcjonalne obiektów technicznych Budowa modeli obiektów technicznych Diagnozowanie i monitorowanie stanu obiektu eksploatacji Stan techniczny obiektu Zmiany stanów obiektów eksploatacji Proces zmian stanów technicznych obiektów Proces zmian stanów eksploatacyjnych obiektów technicznych Parametry obiektów systemu eksploatacji Nośniki informacji o stanie obiektu eksploatacji Diagnostyka techniczna Miejsce diagnostyki w życiu obiektu Diagnostyka eksploatacyjna Projektowanie diagnostyki maszyn Przeglądy techniczne maszyn i urządzeń Remonty maszyn i urządzeń 5

6 Metody i techniki regeneracji obiektów technicznych Przygotowanie prac obsługowo-naprawczych Realizacja prac obsługowo-naprawczych 5 5. Procesy i zdarzenia eksploatacyjne Rodzaje modeli procesów eksploatacji Modele procesów eksploatacji obiektów naprawialnych Model procesu eksploatacji jako ciągu stanów Czynniki działające na obiekt techniczny Uszkodzenia obiektów technicznych Procesy zużyciowe w eksploatacji obiektów technicznych Tarcie Obciążenia zmienne Korozja Niezawodność obiektów eksploatacji Niezawodność i trwałość obiektów eksploatacji Kryteria niezawodność obiektów nieodnawialnych Kryteria niezawodności obiektów odnawialnych Analiza niezawodności obiektów technicznych Metoda wędrującego ogniwa Kontrola jakości obiektów technicznych Zarządzanie eksploatacją obiektów technicznych Strategie eksploatacji maszyn Strategia według niezawodności Strategia według efektywności ekonomicznej Strategia według resursu( potencjału eksploatacyjnego) Strategia według ilości wykonanej pracy Strategia według stanu technicznego Autoryzowana strategia istnienia maszyny Strategia mieszana TPM - Kompleksowe utrzymanie produktywności Technologie informatyczne w eksploatacji maszyn Właściwości systemu informatycznego eksploatacji Informatyzacja w systemie kierowania eksploatacją Budowa systemu informatycznego eksploatacji maszyn (wg []).. 58 Literatura do części III. 59 6

7 1. Znormalizowane elementy arkusza 1.1. Forma graficzna arkusza W normie PN-EN ISO 5457: 00 ustalono wielkość i układ arkuszy rysunkowych, stosowanych do wykonywania rysunków technicznych, łącznie z wykonywanymi z zastosowaniem komputera. Uprzywilejowane formaty arkuszy, także pola rysunkowe głównej serii A (PN-EN ISO 16: 007) podano w tablicy 1.1. W razie potrzeby mogą być stosowane formaty pochodne przez zwielokrotnienie krótszych boków zasadniczych. Budowę systemu formatów pochodnych przedstawiono na rysunku 1.1. Rysunek 1.1 Tablica 1.1. Formaty arkuszy rysunkowych Format od A3 do A0 Format A4 Oznaczenie Arkusz obcięty Pole rysunkowe Arkusz nieobcięty a1 b1 a b a3 b3 A A A A A

8 Przykład arkusza rysunkowego o formacie A3 przedstawiono na rysunku 1.. Rysunek 1. 8

9 Wszystkie formaty rysunkowe powinny posiadać: - ramkę ograniczająca pole rysunkowe wykonane linią ciągłą o grubości 0,7mm - obramowanie siatki odniesienia wykonane linią ciągłą o grubości 0,35mm z odsunięciem 5mm na zewnątrz pola rysunkowego - cztery znaki centrujące (dla formatów od A0 do A3) rysowane linią ciągłą o grubości 0,7mm i długości 10mm, umieszczone na końcach dwóch osi symetrii arkusza obciętego, których początek jest na linii obramowania siatki odniesienia. Znaki te ułatwiają usytuowanie rysunku do reprodukcji lub mikrofilmowania. - pól siatki odniesienia o długości 50mm, z początkiem podziału w obie strony od znaków centrujących. Zaleca się oznaczanie pól na obu bokach arkusza: od góry do dołu wielkimi literami (bez litery I i O) i od lewej do prawej cyframi. Na formacie A4 litery i cyfry są umieszczone tylko u góry i na prawym boku. Litery i cyfry powinny być pisane pismem rodzaju B, wysokości 3,5mm. Pola te pozwalają na łatwiejszą lokalizacje na rysunku szczegółów, poprawek, zmian itp. - tabliczkę rysunkową (PN-EN ISO 700:007) na formatach od A0 do A3 umieszczoną w prawym dolnym rogu pola rysunkowego. Kierunek czytania rysunków jest zgodny z zamieszczoną tabliczką rysunkową. - znaki obcięcia w narożach obciętego arkusza, w kształcie dwu zachodzących na siebie prostokątów o wymiarach 10x5mm. Znaki obcięcia wykonuje się tylko wtedy, jeżeli na arkuszu ma być wykonanych kilka oddzielnych rysunków i kopie tego arkusza będą cięte na odpowiednie formaty. - oznaczenie formatu arkusza rysunkowego umieszczone w prawym dolnym rogu pola siatki. 1.. Pismo techniczne W opisywania dokumentacji technicznej stosuje się pismo rodzaju A, B, CA i CB (PN-EN ISO :00), proste lub pochyłe, nachylone pod kątem 75º do poziomu. Pismo rodzaju CA i CB stosowane jest w kreśleniu sterowanym numerycznie w CAD (PN-EN ISO :00). Zalecane jest stosowanie pisma prostego rodzaju B i CB. Wielkość nominalna pisma jest określona wysokością (h) zarysu wielkich liter (tablica 1.). 9

10 Tablica 1.. Wymiarowanie pisma rodzaju B Cecha Krotność Wymiary w mm h h (10/10)h 1,8,5 3, c1 (7/10)h 1,6 1,75,5 3, c (3/10)h 0,54 0,75 1,05 1,5,1 3 4, 6 a (/10)h 0,36 0,5 0,7 1 1,4,8 4 b1 (13/10)h,34 3,5 4,55 6,5 9, , 6 b (15/10)h,7 3,75 5,5 7,5 10, e (6/10)h 1,08 1,5,1 3 4, 6 8,4 1 d (1/10)h 0,18 0,5 0,35 0,5 0,7 1 1, Podziałki Podziałką nazywamy stosunek wymiaru liniowego elementu przedmiotu przedstawionego na rysunku do wymiaru tego samego elementu na przedmiocie. Zgodnie z normą PN-EN ISO 5455: 1998 rozróżniamy podziałki: - naturalną 1:1 - zwiększającą 50:1, 0:1, 10:1, 5:1, :1 - zmniejszającą 1:, 1:5, 1:10, 1:0, 1:50, 1:100 1:00, 1:500, 1:1000, 1:000, 1:5000, 1:10000 Wartości podziałki stosowanej na rysunku należy wpisać do tabliczki rysunkowej w miejscu do tego przeznaczonym. Jeżeli na rysunku jest konieczne użycie więcej niż jednej podziałki, w tabliczce rysunkowej należy wpisać tylko podziałkę główną, zaś wszystkie pozostałe, w pobliżu numeru pozycji lub literowego oznaczenia odpowiedniego szczegółu widoku (lub przekroju) Wymagania podstawowe dotyczące linii W normie PN-EN ISO 18-0:00 ustalono rodzaje linii, ich oznaczenia i kształt oraz zasady ogólne kreślenia linii stosowanych w rysunku technicznym. Rozróżnia się linie bardzo grube (o grubości 4d), grube (o grubości d) i linie cienkie (o grubości d). Grubość d wszystkich rodzajów linii powinna być równa jednej z podanych niżej wartości, zależnie od rodzaju i formatu rysunku. 0,13mm, 0,18mm, 0,5mm, 0,35mm, 0,5mm, 0,7mm, 1mm, 1,4mm, mm 10

11 W tablicy 1.3 oraz rysunku 1.3 przedstawiono podstawowe rodzaje i przykładowe zastosowanie linii do wykonywania rysunków technicznych maszynowych. Numer linii Przedstawienie i opis Linia ciągła gruba Linia ciągła cienka Linia ciągła odręczna Linia ciągła z przerwaniem Tablica 1.3. Podstawowe rodzaje linii Przykładowe zastosowanie - widoczne krawędzie i zarysy przedmiotów w widokach i przekrojach - wierzchołki gwintów i granicę użyteczną długości gwintu - geometria wykreślna - obramowanie arkusza - linie: wymiarowe, odniesienia, pomocnicze - kreskowanie przekrojów - zarysy kładów miejscowych - linie urwania i przerwania przedmiotów - linie ograniczające przekroje cząstkowe - linie urwania i przerwania przedmiotów - oddzielenie widoku od przekroju - niewidoczne zarysy przedmiotu Linia kreskowa cienka Linia z długą kreską i z kropką (cienka) Linia z długą kreską i z kropką (gruba) Linia z długą kreską i z dwoma kropkami (cienka) - linie wyobrażalne, np. osie i ślady płaszczyzn symetrii - linie podziałowe w kołach zębatych - ślady płaszczyzn przekroju - skrajne położenie części ruchomych - zarysy części przyległych - linie środka ciężkości - oznaczenie granicznego obszaru 11

12 Rysunek 1.3 Stopniowanie grubości linii podano w tablicy 1.4. Tablica 1.4. Grupa Grubość linii [mm] linii Rodzaj linii Wymiary, tekst, symbole graficzne 01.1, 0.1, 04.1, , 0., 04. PN-EN ISO :00 0,5 0,13 0,5 0,18 0,35 0,18 0,35 0,5 0,5 0,5 0,5 0,35 0,7 0,35 0,7 0,5 1 0,5 1 0,7 1,4 0,7 1, ,4 Linie o grubościach podanych tłustym drukiem są uprzywilejowane Długości kresek, wymiary punktów i odstępy miedzy nimi powinny być jednakowe. Linie powinny zaczynać się i kończyć kreską, przecinać się kreskami, załamania i zagięcia linii powinny być w miejscu kresek. Linia z długa kreską i z kropką (linia cienka) powinna być przedłużona poza zarys w obie strony o wielkość 1d (rys.1.4), a linie krótsze niż l 1 =54,5d powinny być rysowane jako linie cienkie ciągłe. 1

13 Rysunek 1.4 Kształt oraz proporcje wymiarowe linii ciągłej z przerwaniem i zygzakiem przedstawiono na rys.1.5, dla której: - długość linii l = l 10d liczba wewnętrznych zygzaków n = l1 + 1 (zaokrąglona) 80 - dla l 1 40 n = 1 l1 - długość kresek między zygzakami l = 7, 5d n - długość kresek na końcach linii dla l = 0, l n = 0.5 l1 0 dla = 1 n l ( 7, 5d ) - jeżeli l 10d, to zygzak powinien być umieszczony poza zarysem obiektu z jednej strony obiektu. Rysunek

14 1.5. Tabliczki rysunkowe Na rysunku 1.6 przedstawiono przykład tabliczki rysunkowej (PN-EN ISO 700:007) do stosowania na rysunkach technicznych wykonawczych detali i na dokumentach tekstowych. Opisy w tabliczce rysunkowej należy wykonać pismem prostym rodzaju B (PN- EN ISO :00), stosując wysokości pisma h = 1,8,,5, 3,5mm. Rysunek 1.6 Na rysunku złożeniowym przedstawia się zestawienie poszczególnych części składowych mechanizmu, maszyny, urządzenia oraz ich wzajemne usytuowanie po zmontowaniu. Wszystkie części wchodzące w skład rysunku złożeniowego muszą być oznaczone w sposób przedstawiony na rysunku 1.7 (PN-EN ISO 6433:1998) i zgodne z wykazem części zamieszczonym w tabliczce rysunkowej, której przykład przedstawiono na rysunku 1.8. Numery części na rysunkach złożeniowych umieszcza się w kolumnach lub rzędach (rys.1.9), a cyfry numeracji (cyfry arabskie pisane pismem prostym typu B) powinny być podwójnej wysokości w stosunku do liczb wymiarowych stosowanych na danym rysunku. Rysunek 1.7 Zaleca się aby w pierwszej kolejności wpisywać do tabelki rysunkowej oznaczenia części rysunkowych nieznormalizowanych a następnie części znormalizowanych. Wykaz części rysunkowych w ramach każdego zespołu należy szeregować według rodzajów materiałów, w kolejności: żeliwo (zaczynając od głównego korpusu), staliwo, stal odkuwki, stal prętowa, metale kolorowe, niemetale (guma). 14

15 Rysunek 1.8 Natomiast wykaz części znormalizowanych grupować tematycznie w zależności od danej normy ISO lub PN (np. łożyska, śruby, podkładki, nakrętki). Części znormalizowane należy wiązać z tymi częściami rysunkowymi, z którymi przekazywane są zazwyczaj do montażu i przedstawiać je na tej samej linii odniesienia. Według tej zasady np. wpusty i łożyska odnosi się do wałka, natomiast śruby odnosi się nie do korpusu lecz do pokrywy przykręcanej do niego. Oznaczenia części identycznych powinny być zamieszczone tylko raz. Rysunek

16 . Rzutowanie prostokątne Rzut dający najwięcej informacji o przedmiocie powinien być stosowany jako widok z przodu lub rysunek główny, z uwzględnieniem na przykład jego położenia pracy, położenia obróbki lub montażu. Podstawowym sposobem przedstawiania obiektów trójwymiarowych na płaszczyźnie rysunku jest rzutowanie prostokątne (PN-EN ISO 5456-:00) które polega na rzutowaniu na wzajemnie prostopadłe do siebie rzutnie (płaszczyzny rzutów). Te płaszczyzny rzutów powinny być umieszczone na arkuszu rysunkowym w takiej kolejności, aby rzuty przedmiotu w stosunku do siebie były rozmieszczone według jednej z metod: a) rzutowanie według metody pierwszego kąta (rys..1) metoda europejska - w stosunku do widoku z przodu (a) inne rzuty mają nazwy: - rzut z góry (b), - rzut z dołu (e), - rzut od lewej strony (c), - rzut od prawej strony (d), - rzut z tyłu (f). Rysunek.1 b) rzutowanie według metody trzeciego kąta (rys..) metoda amerykańska - w stosunku do widoku z przodu (a) inne rzuty maja te same nazwy tylko są inaczej rozmieszczone 16

17 Rysunek. Symbol graficzny rzutowania według metody pierwszego kąta (rys..3) lub trzeciego kąta (rys..4) należy umieścić w tabliczce rysunkowej, w miejscu do tego przeznaczonym. Rysunek.3 Rysunek.4 c) rzutowanie identyfikowane strzałkami (rys..5) w którym widoki, przekroje i rzuty są rozmieszczone dowolnie względem siebie na rysunku. Każdy rzut, z wyjątkiem widoku z przodu należy jasno zidentyfikowany wielką literą, powtórzoną blisko strzałki identyfikującej określającej kierunek rzutowania omawianego rzutu. Rysunek.5 17

18 Symbol graficzny strzałki identyfikującej przedstawiono na rys..6. Oznaczenie literowe identyfikujące rzut wykonujemy pismem prostym rodzaju B o wysokości h 1 = h, (h - wysokości pisma stosowanego na rysunku Rysunek.6.1. Widoki, przekroje, kłady Przedmiot na rysunku technicznym można odwzorować graficznie za pomocą widoków, jak i przekrojów. Liczbę rzutów i przekrojów należy ograniczyć do koniecznego minimum. Zarysy i krawędzie widoczne należy rysować linią ciągłą grubą. Linie wyobrażalne przenikania się między dwoma powierzchniami zarysów bryłowych rysujemy liniami ciągłymi cienkimi nie dociągając ich do zarysu krawędzi (rys..7). Osie symetrii rysuje się liniami cienkimi z długą kreską i z kropką. Zarysy i krawędzie niewidoczne na widokach i przekrojach przedmiotu rysuje się linią kreskowa cienką tylko wtedy gdy ograniczy to liczbę rzutów i nie zmniejszy czytelności rysunku. Rysunek.7 18

19 Powierzchnie płaskie (zakończenia kwadratowe, kwadratowe zbieżne) oznaczamy przekątnymi rysowanymi liniami ciągłymi cienkimi (rys..8). Rysunek.8 Elementy symetryczne względem osi lub płaszczyzny można zapisać jako półprzekrój (rys..9) lub jako ćwierćwidok (rys..10). Linię symetrii identyfikujemy dwoma cienkim równoległymi liniami na każdym jej końcu, rysują je zgodnie z rysunkiem.11. Rysunek.9 Rysunek.10 Rysunek.11 W przypadku konieczności pokazania szczegółów przedmiotu można zastosować widok cząstkowy w postaci rzutu pomocniczego na płaszczyznę nierównoległą do żadnej z płaszczyzn rzutowania prostokątnego (rys..1). Rzut ten rysowany linią ciągłą grubą w rzutowaniu według metody trzeciego kąta powinien być połączony z rzutem głównym linią cienką z długą kreską i z kropką. Rysunek.1 19

20 W celu zmniejszenia pracochłonności oraz zaoszczędzenia miejsca na rysunku stosuje się kłady widoków. Kłady widoków najczęściej stosuje się gdy elementy jednakowe powtarzają się w sposób regularny (rozmieszczenie otworów w kołnierzach tulei, pokrywach, listwach). Można pominąć zarys kołnierza, a narysować linią ciągłą grubą tylko jeden z nich i jego położenie (rys..13). Ich liczbę należy określić poprzez wymiarowanie. Rysunek.13 Dopuszcza się w przypadku długich przedmiotów na pokazanie tylko tych części które są potrzebne do dalszego wymiarowania. Granice przerwanych części powinny być rysowane blisko siebie cienką odręczną lub zygzakową linią ciągłą (rys..14). Rysunek.14 Niewielkie pochylenia, zbyt małe do wyraźnego pokazania na rzucie, mogą być pominięte. Wówczas powinna być narysowana tylko krawędź odpowiadająca rzutowi mniejszego wymiaru (rys..15). 0

21 Rysunek.15 Gdy zastosowana podziałka na rysunku głównym nie pozwala na narysowanie i zwymiarowanie wszystkich szczegółów w sposób przejrzysty, to niewyraźne szczegóły powinny być otoczone lub okrążone linią ciągłą cienką, a obszar w ten sposób otoczony zidentyfikowany wielką literą. Szczegóły wewnątrz obszaru powinny być narysowane, w zwiększonej podziałce oraz zidentyfikowane taką samą wielką literą i oznaczone obok zastosowaną podziałką w nawiasach (rys..16). Rysunek.16 W celu przedstawienia na rysunkach wewnętrznych zarysów przedmiotu w sposób jednoznaczny i przejrzysty stosuje się przekroje rysunkowe, które powstają przez przecięcie przedmiotu wyobrażalną płaszczyzną przechodzącą przez szczegóły konstrukcyjne i odrzucenie (w wyobraźni) części przedmiotu znajdującego się miedzy obserwatorem a płaszczyzną przekroju, a sam przekrój kreskuje się linią ciągłą cienką pod kątem 45o do podstawy. Położenie płaszczyzny przekroju zawsze prostopadłej do rzutni zaznacza się linią grubą z długą kreską i z kropką. Linie te kreśli się tylko w punktach przebiegu płaszczyzny przez przedmiot, tj.: wejścia płaszczyzny w przedmiot i jej wyjścia (końce płaszczyzny przekroju) oraz w miejscach zmiany kierunku przecięcia wewnątrz przedmiotu (rys..17). Gdy przebieg płaszczyzny przekroju budzi wątpliwości, to jej przebieg można dodatkowo oznaczyć na całej długości linią cienką z długa kreską i z kropką. Każdy przekrój należy zidentyfikować dwiema takimi samymi wielkimi literami umieszczonymi przy końcach linii przekroju oraz strzałką wskazującą kierunek rzutowania. Oznaczenie literowe (rys..18) zaleca się wykonać pismem rodzaju B o wysokości h 1 = h (h wysokość pisma stosowanego na rysunku) 1

22 Rysunek.17 Rysunek.18 Przy przekrojach wzdłużnych nie podlegają kreskowaniu: ściany, żebra (rys..19), ramiona kół (zębatych, pasowych) oraz elementy, których kształt nie budzi wątpliwości, takich jak: wałki, śruby, nakrętki, sworznie, kołki, kliny, wpusty. Rysunek.19 Często w wykonywanym rysunku zachodzi konieczność przedstawienia zarysu figury powstałej w miejscu przecięcia płaszczyzną przekroju, co przedstawia się za pomocą kładu miejscowego (rys..0) lub kładu przesuniętego (rys..1). Obraz kładu miejscowego rzutuje się tak, by był to rzut z prawej strony lub od dołu. Symbol graficzny strzałki określającej kierunek rzutowania kładu przesuniętego pokazano na rysunku.18. Rysunek.0

23 Rysunek.1 Dla uwidocznienia szczegółu budowy rysowanego przedmiotu można przekrój całkowity zastąpić przekrojem cząstkowym (miejscowym) jak pokazano na rysunku.. Rysunek. W przypadku wykonywania przekrojów przedmiotów posiadających oś symetrii można w przekroju przedstawiać tylko dolną lub prawą część przedmiotu (rys..3). Tak wykonany rysunek nazywa się półprzekrojem. Rysunek.3 W przypadku gdy mamy wiele różnych detali na rysunku złożeniowym, to poszczególne powierzchnie przekrojów i kładów tej samej części należy kreskować w jednakowy sposób. Kreskowanie przyległych części należy wykonywać stosując linie o różnych kierunkach nachylenia lub o różnych odstępach między nimi dobrane proporcjonalnie do wielkości kreskowanej powierzchni (rys..4). 3

24 Rysunek.4 Jeżeli zachodzi potrzeba rozróżnienia rodzajów materiałów na przekrojach lub kładach można stosować różne oznaczenia graficzne materiałów, pod warunkiem objaśnienia ich w polu rysunkowym ( np. za pomocą opisu lub przez powołanie odpowiednich norm). Na rysunku.5 przedstawiono przykładowe graficzne oznaczanie rodzajów materiałów. Rysunek.5 4

25 3. Połączenia W normach rysunkowych przewidziano możliwość rysowania części i ich złożeń w uproszczeniach, co znacznie przyspiesza wykonanie dokumentacji bez rysowania pewnych szczegółów, które nie mają wpływu na jednoznaczność zapisu. Na rysunkach złożeniowych w uproszczony sposób przedstawia się: śruby, nitokołki, kołki, nakrętki, podkładki, zawleczki, łożyska toczne, uszczelnienia ruchowe Gwinty i części gwintowane Gwinty (PN-EN ISO :000) przedstawia się na różnego rodzaju rysunkach technicznych w sposób uproszczony. W widokach i przekrojach wierzchołki gwintów rysowane są linia ciągłą grubą, a dna gwintów (średnica rdzenia gwintów zewnętrznych i średnica nominalna gwintów wewnętrznych) linią ciągłą cienką jak pokazano na rysunkach 3.1 do 3.5. Natomiast w rzucie na płaszczyznę prostopadłą do osi gwintu linię ciągłą cienką rysuje się na trzech czwartych obwodu (rys.3.1), najlepiej z pozostawieniem otwartej prawej górnej ćwiartki okręgu. Gwint niewidoczny w całości rysuje się linią kreskową cienką (rys3.). Rysunek 3.1 Rysunek 3. Dopuszcza się pomijanie rysowania wyjścia gwintu wszędzie gdzie to jest możliwe. W śrubach dwustronnych wyjście gwintu jest funkcjonalnie niezbędne (rys.3.3), i dlatego powinno być rysowane za pomocą ciągłej pochylonej linii cienkiej. Na rysunku 3.4 przedstawiono złącze ze śrubą dwustronną. Rysunek 3.3 Rysunek 3.4 5

26 Przy rysowaniu złączonych części gwintowanych przyjmuje się, że część z gwintem zewnętrznym zawsze jest dominujący w stosunku do gwintu wewnętrznego (np. nakrętki). Gwint śruby zawsze przesłania gwint w nakrętce. Kreskowanie części gwintowanych pokazywanych w przekroju powinno rozciągać się do linii określającej wierzchołki gwintu (rys. 3.5). Rysunek 3.5 Elementy znormalizowane, jak śruby, wkręty, nakrętki, podkładki i zawleczki, leżące w płaszczyźnie przekroju wzdłużnego, rysuje się zawsze w widoku. Do połączeń śrubowych używane są śruby z łbem sześciokątnym, kwadratowym, walcowym, śruby oczkowe, śruby dwustronne (szpilki) oraz wkręty z łbem walcowym, kulistym, soczewkowym, stożkowym i wkręty bez łba.. W uproszczonym rysowaniu części gwintowanych nie należy rysować; ścięć krawędzi nakrętek i łbów, wyjść gwintu, kształtu końców śrub i podcięć. Jeżeli jest niezbędne pokazanie elementów przenoszących moment obrotowy (kształtów łbów śrub lub nakrętek), można stosować przykłady przedstawione w tablicy 3.1, oraz ich kombinacje nie pokazane w tabeli. Tablica 3.1 Śruby z łbem sześciokątnym Śruby z łbem walcowym z gniazdem sześciokątnym Śruby z łbem walcowym z gniazdem sześciokarbowym Śruby z łbem walcowym z wgłębieniem krzyżowym Śruby z łbem stożkowym soczewkowym z rowkiem Wkręty samogwintujące z łbem walcowym z rowkiem 6

27 3.. Połączenia spawane Połączenie spawane (PN-EN 553:1977) jest to łączenie metali poprzez nadtopienie ich brzegów i doprowadzeniu trzeciego w postaci elektrody (spawanie elektryczne) lub drutu spawalniczego (spawanie gazowe). Różne rodzaje połączeń są scharakteryzowane przez znak elementarny (rys. 3.6), który posiada: - strzałkę linii wskazującej (1), doprowadzoną do złącza, - linię odniesienia (), - linię identyfikującą (3), - znak umowny spoiny (4). Informacje o połączeniu i jego wymiarach powinny być podawane w rozwidleniu linii odniesienia (rys. 3.7), oddzielone ukośną kreską /, w następującej kolejności - oznaczenie numeryczne metody spawania (PN-EN ISO 4063:00) - wymagania jakościowe (PN-EN ISO 5817:007, PN-EN ISO 1004:006) - pozycja spawania (PN-EN ISO 6947:1999) - materiały dodatkowe (PN-EN ISO 544:005, PN-EN ISO 560:006) Dla maksymalnego uproszczenia rysunków, zaleca się powoływać raczej na instrukcje spawania, za pomocą odpowiedniego znaku (rys.3.8), umieszczonego w zamknięciu rozwidlenia linii odniesienia. Jeżeli złącze nie będzie wyszczególnione, lecz tylko będzie przedstawiało połączenie spawane, powinien być użyty znak jak na rys Rysunek 3.6 Rysunek 3.7 Rysunek 3.8 Rysunek 3.9 Linie: wskazującą i odniesienia rysujemy linią ciągłą cienką, a identyfikującą linią kreskową cienką. Dla spoin symetrycznych linia identyfikacyjna nie jest konieczna i powinna być pomijana. Przy sporządzaniu dokumentacji połączenia spawanego ważne jest oznaczenie kształtu brzegów łączonych materiałów. Rozróżnia się szereg sposobów ukosowania (PN-EN ISO 969-1:008), od których pochodzą nazwy odpowiedniej spoiny i ich symbol graficzny (rys.3.10). 7

28 Rysunek 3.10 Każdemu znakowi spoiny może towarzyszyć pewna liczba wymiarów (rys.3.11). Wymiary charakterystyczne przekroju poprzecznego spoiny podaje się po lewej stronie znaku (s), a wymiary przekroju wzdłużnego spoiny po jego prawej stronie (l), pisane pismem prostym rodzaju B o grubości takiej jaką użyto w napisach wymiaru. Brak jakichkolwiek oznaczeń towarzyszących znakowi wskazuje że spoina jest ciągła na całej długości przedmiotu. Do oznaczenia spoiny wykonanej wokół części (rys.3.1) należy dodać okrąg na przecięciu linii wskazującej z linią odniesienia. Rysunek 3.11 Rysunek 3.1 Znak umowny spoiny należy rysować na linii odniesienia gdy spoina znajduje się od strony strzałki linii wskazującej, a na linii identyfikującej gdy spoina znajduje się od strony przeciwnej niż strzałka linii wskazującej (rys.3.13). Rysunek

1. Zasady konstruowania elementów maszyn

1. Zasady konstruowania elementów maszyn 3 Przedmowa... 10 O Autorów... 11 1. Zasady konstruowania elementów maszyn 1.1 Ogólne zasady projektowania.... 14 Pytania i polecenia... 15 1.2 Klasyfikacja i normalizacja elementów maszyn... 16 1.2.1.

Bardziej szczegółowo

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ.

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1.1. Formaty arkuszy Dobierając wielkość arkusza rysunkowego należy stosować się do normy PN EN ISO 5457, która zaleca aby oryginał rysunku wykonany był

Bardziej szczegółowo

dla symboli graficznych O bardzo dużej liczbie szczegółów 0,18 0,35 0,70 0,25 A3 i A4 O dużej liczbie szczegółów

dla symboli graficznych O bardzo dużej liczbie szczegółów 0,18 0,35 0,70 0,25 A3 i A4 O dużej liczbie szczegółów 6/ LINIE RYSUNKOWE Normy rysunkowe PN-EN ISO 128-20:2002 Rysunek techniczny. Zasady ogólne przedstawiania Część 20: Wymagania podstawowe dotyczące linii PN-ISO 128-23:2002 Rysunek techniczny. Ogólne zasady

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autora... 8

Spis treści.  Od Autora... 8 Spis treści Od Autora.............................................................. 8 1. Wiadomości wprowadzające........................................... 9 1.1. Znaczenie rysunku w technice......................................

Bardziej szczegółowo

Czytanie rysunku technicznego

Czytanie rysunku technicznego Czytanie rysunku technicznego Zapis konstrukcji (rzuty, wymiary, spawy) 1 Zagadnienia do omówienia: I. Rysunek techniczny - pojęcia podstawowe II. Rzuty widoki i przekroje III. Wymiarowanie IV. Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki Zjazd 1 WZÓR OPSU TECZKI ĆWICZENIOWEJ Wyższa Szkoła Gospodarki Wydział Techniczny kierunek: Mechatronika Laboratorium z rysunku technicznego Semestr I, grupa L1 (L2) Imię i Nazwisko Tematyka ćwiczeń do

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wymiarowanie w Rysunku Technicznym Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Linie wymiarowe Linia wymiarowa jest to cienka linia prosta lub łukowa zakończona grotami (niekiedy jednym) dotykającymi

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wprowadzenie do Rysunku Technicznego. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wprowadzenie do Rysunku Technicznego. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wprowadzenie do Rysunku Technicznego Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Literatura Tematy wykładów: Wprowadzenie do Rysunku Technicznego Zapis geometrii w Rysunku Technicznym Wymiarowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 15/2015

Numer ewidencyjny w wykazie podręczników MEN: 15/2015 Podano podstawy rysunku technicznego, najważniejsze właściwości i przykłady zastosowania różnych rodzajów materiałów konstrukcyjnych, podstawowe pomiary warsztatowe, tolerancje i pasowania, podstawy mechaniki

Bardziej szczegółowo

Format arkusza. Obramowanie

Format arkusza. Obramowanie Format arkusza Podstawowa w Polsce norma arkuszy papieru jest zgodna z międzynarodową normą ISO 216. Najbardziej znanym formatem tego rodzaju jest A4. Stosunek boków w formacie A jest zawsze jak 1 do 2,

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Akademia Górniczo-Hutnicza Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Mgr inż. Aleksandra Szabat-Pręcikowska Normalizacja w rysunku technicznym i geodezyjnym W Polsce istnieją następujące rodzaje norm: polskie

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój 309, pawilon A-1 (poddasze) e-mail: olesiak@agh.edu.pl WWW http://home.agh.edu.pl/olesiak

Bardziej szczegółowo

9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe

9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe 9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe 9.1. Rysunki wykonawcze wskazówki ogólne Rysunek wykonawczy jest rysunkiem części lub elementu, na podstawie którego ma być wykonana część maszynowa. Może to być rysunek

Bardziej szczegółowo

I. Wstępne obliczenia

I. Wstępne obliczenia I. Wstępne obliczenia Dla złącza gwintowego narażonego na rozciąganie ze skręcaniem: 0,65 0,85 Przyjmuję 0,70 4 0,7 0,7 0,7 A- pole powierzchni przekroju poprzecznego rdzenia śruby 1,9 2,9 Q=6,3kN 13,546

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do projektowania z Budownictwa Ogólnego

Materiały pomocnicze do projektowania z Budownictwa Ogólnego Maciej Niedostatkiewicz Katedra Podstaw Budownictwa i Inżynierii Materiałowej Wydział Inżynierii Lądowej Politechnika Gdańska BUDOWNICTWO OGÓLNE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKÓW KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH MATERIAŁY

Bardziej szczegółowo

1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego

1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego 1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego 1.1. Wprowadzenie Wraz z silnie rozwijającym się postępem technicznym zwiększają się wymagania, dotyczące sporządzania dokumentacji technicznej,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006

AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006 AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006 Materiały pomocnicze z przedmiotu: Grafika inżynierska (rysunek techniczny) opracował: dr inż. Tomasz Cepowski wydanie 1 Spis treści Spis treści 2 Rodzaje rysunku technicznego

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Tolerowanie wymiarów oraz kształtu i położenia. Chropowatość powierzchni. Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Pojęcia podstawowe Wymiar nominalny jest to wymiar przedmiotu, względem którego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: Kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: Laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Opanowanie sposobu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Techniki. Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Ćwiczenie nr 1

Wprowadzenie do Techniki. Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Ćwiczenie nr 1 Materiały pomocnicze do projektowania z przedmiotu: Wprowadzenie do Techniki Ćwiczenie nr 1 Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski Katedra Podstaw Systemów Technicznych Wydział Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Grafika Inżynierska 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: rok I/ semestr 1. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój 309, pawilon A-1 (poddasze) e-mail: olesiak@agh.edu.pl WWW http://home.agh.edu.pl/olesiak

Bardziej szczegółowo

Rysunki złoŝeniowe Rysunek części Rysunek złoŝeniowy Rysunek przedstawiający wzajemne usytuowanie i/lub kształt zespołu na wyŝszym poziomie strukturalnym zestawianych części (PN-ISO 10209-1:1994) Rysunek

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu OZNACZENIA POLSKICH NORM Normy własne ustanowione przed 1.01.1994 oznakowane

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Podstawy konstrukcji maszyn Fundamentals of machine design Forma studiów: stacjonarne Poziom

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 SPIS TREŚCI 1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 1. ZARYS DYNAMIKI MASZYN 13 1.1. Charakterystyka ogólna 13 1.2. Drgania mechaniczne 17 1.2.1. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Rozwiązanie zadania obejmuje: - opracowanie propozycji rozwiązania konstrukcyjnego dla wpustu przenoszącego napęd z wału na koło zębate w zespole

Bardziej szczegółowo

ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE POŁĄ TOWE. Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA. rozłączne. nierozłączne. siły przyczepności siły tarcia.

ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE POŁĄ TOWE. Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA. rozłączne. nierozłączne. siły przyczepności siły tarcia. POŁĄ ŁĄCZENIA KSZTAŁTOWE TOWE Klasyfikacja połączeń maszynowych POŁĄCZENIA nierozłączne rozłączne siły spójności siły tarcia siły przyczepności siły tarcia siły kształtu spawane zgrzewane lutowane zawalcowane

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH

OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH OBLICZANIE KÓŁK ZĘBATYCH koło podziałowe linia przyporu P R P N P O koło podziałowe Najsilniejsze zginanie zęba następuje wówczas, gdy siła P N jest przyłożona u wierzchołka zęba. Siłę P N można rozłożyć

Bardziej szczegółowo

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1.

POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. I. Cel ćwiczenia: POMIAR KÓŁ ZĘBATYCH WALCOWYCH cz. 1. 1. Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić jego podstawowe parametry 2. Dokonać pomiaru grubości zęba suwmiarką modułową lub

Bardziej szczegółowo

GEOMETRIA GWINTÓW Pracę wykonał Mateusz Szatkowski 1h.

GEOMETRIA GWINTÓW Pracę wykonał Mateusz Szatkowski 1h. GEOMETRIA GWINTÓW Pracę wykonał Mateusz Szatkowski 1h. Gwint to śrubowe nacięcie na powierzchni walcowej lub stożkowej, zewnętrznej lub wewnętrznej. Komplementarne gwinty wewnętrzny i zewnętrzny mają tak

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 13 Przekładnie zębate

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 13 Przekładnie zębate Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 13 Przekładnie zębate 1. Podział PZ ze względu na kształt bryły na której wykonano zęby A. walcowe B. stożkowe i inne 2. Podział PZ ze względu na kształt linii zębów

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW.

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. 1 Wiadomości wstępne 1.1 Zakres zastosowania stali do konstrukcji 1.2 Korzyści z zastosowania stali do konstrukcji 1.3 Podstawowe części i elementy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Rodzaj zajęć: wykład, projekt I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie przez studentów wiedzy z zakresu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE

PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE KLASA II Gimnazjum Numer dopuszczenia: 199 / 2009 Podręcznik: Zajęcia techniczne. Wydawnictwo OPERON 1 Dział podręcznika Temat lekcji [L. godzin] Treści nauczania Procedury

Bardziej szczegółowo

1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE

1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE 1.1.1. Człon mechanizmu Człon mechanizmu to element konstrukcyjny o dowolnym kształcie, ruchomy bądź nieruchomy, zwany wtedy podstawą, niepodzielny w aspekcie

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII

ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Nowych Technologii i Chemii KATEDRA ZAAWANSOWANYCH MATERIAŁÓW I TECHNOLOGII Temat: Grafika inżynierska Podstawy Inżynierii Wytwarzania T 1: elementy przestrzeni rzuty

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: WYMIAROWANIE W RYSUNKU TECHNICZNYM MASZYNOWYM UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU: KONSTRUKCJE BUDOWLANE klasa III Podstawa opracowania: PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK BUDOWNICTWA 311204 1 DZIAŁ PROGRAMOWY V. PODSTAWY STATYKI I WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Grafika inżynierska. I semestr. Laboratorium

Materiały dydaktyczne. Grafika inżynierska. I semestr. Laboratorium Materiały dydaktyczne Grafika inżynierska I semestr Laboratorium 16. Przedmiot: GRAFIKA INŻYNIERSKA Kierunek: Mechatronika Specjalność: elektroautomatyka okrętowa Rozkład zajęć w czasie studiów Studia

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii

Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii rysunkowych oraz ich zastosowanie... 4 1.4 Elementy arkusza

Bardziej szczegółowo

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice Streszczenie: W artykule opisano funkcje wspomagające

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI

AKADEMIA MORSKA w GDYNI AKADEMIA MORSKA w GDYNI WYDZIAŁ MECHANICZNY Nr 13 Przedmiot: Grafika inżynierska I, II, III Kierunek/Poziom kształcenia: Forma studiów: Profil kształcenia: Specjalność: MiBM/studia pierwszego stopnia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE

POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE Zapis i Podstawy Konstrukcji. Połączenia konstrukcyjne 1 POŁĄCZENIA KONSTRUKCYJNE Połączenia konstrukcyjne nierozłączne są to takie połączenia, w których podczas rozłączania następuje zniszczenie lub uszkodzenie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Tworzenie dokumentacji 2D

Tworzenie dokumentacji 2D Tworzenie dokumentacji 2D Tworzenie dokumentacji technicznej 2D dotyczy określonej części (detalu), uprzednio wykonanej w przestrzeni trójwymiarowej. Tworzenie rysunku 2D rozpoczynamy wybierając z menu

Bardziej szczegółowo

Rysujemy Dr inŝ. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyŝszego rzędu No 8

Rysujemy Dr inŝ. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyŝszego rzędu No 8 Rysujemy Dr inŝ. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyŝszego rzędu No 8 Rysunek techniczny Rysunek techniczny obok mowy i pisma jest uznawany za waŝny środek wypowiadania się. MoŜna powiedzieć, Ŝe rysunek

Bardziej szczegółowo

17/ OZNACZENIA INSTALACJI WEW WENTYLACJI MECHANICZNEJ

17/ OZNACZENIA INSTALACJI WEW WENTYLACJI MECHANICZNEJ 17/ OZNACZENIA INSTALACJI WEW WENTYLACJI MECHANICZNEJ Norma : PN-89/B-01410 Wentylacja i klimatyzacja Rysunek techniczny Zasady wykonywania i oznaczenia Informacje: Przedmiotem normy są zasady wykonywania

Bardziej szczegółowo

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych.

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. 1. Przedmiot specyfikacji Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. Specyfikacja techniczna obejmuje wymagania w zakresie konstrukcji, materiałów,

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA Tolerancje wymiarowe SAPA zapewniają powtarzalność wymiarów w normalnych warunkach produkcyjnych. Obowiązują one dla wymiarów, dla których nie poczyniono innych ustaleń w trakcie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU:Podstawy Konstrukcji Maszyn II. 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn. 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU:Podstawy Konstrukcji Maszyn II. 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn. 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU:Podstawy Konstrukcji Maszyn II 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: Pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: rok II/ semestr 1V. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu

czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu Przygotowanie dokumentacji technicznej czyli Arkuszy / Układów na podstawie modelu Przygotowanie dokumentacji technicznej w AutoCAD 1 Wydruk rysunku z AutoCAD można przygotować na dwa sposoby 1. na zakładce

Bardziej szczegółowo

GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE na wybranych przykładach

GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE na wybranych przykładach GM System przedstawia: Projektowanie części maszyn w systemie CAD SOLID EDGE System SOLID EDGE oferuje rozwiązania umożliwiające szybkie i poprawne projektowanie CAD 3D/2D w różnych branżach inżynierskich.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ projektowanie SZKICOWANIE TECHNICZNE

PODSTAWY GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ projektowanie SZKICOWANIE TECHNICZNE MATERIAŁY POMOCNICZE Zajęcia 5 Temat: Szkic techniczny. Kompozycja rysunku. Widoki SZKICOWANIE TECHNICZNE 1. Rodzaje linii i ich podstawowe zastosowanie Linia ciągła gruba widoczne krawędzie i wyraźne

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA. wykład 1 dr inż. Beata Sadowska

RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA. wykład 1 dr inż. Beata Sadowska RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA wykład 1 dr inż. Beata Sadowska RYSUNEK TECHNICZNY uniwersalna forma porozumiewania się przedstawicieli zawodów technicznych, umożliwiająca szybki i jednoznaczny

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowania. część III

Komputerowe wspomaganie projektowania. część III Komputerowe wspomaganie projektowania część III Studia Podyplomowe Wydział Inżynierii Produkcji SGGW Warszawa, styczeń 2011 Część III Tworzenie dokumentacji projektowej 2D Plan: w systemach CAD 1. Wydajność

Bardziej szczegółowo

Definicja obrotu: Definicja elementów obrotu:

Definicja obrotu: Definicja elementów obrotu: 5. Obroty i kłady Definicja obrotu: Obrotem punktu A dookoła prostej l nazywamy ruch punktu A po okręgu k zawartym w płaszczyźnie prostopadłej do prostej l w kierunku zgodnym lub przeciwnym do ruchu wskazówek

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK DZIAŁ WAŁY, OSIE, ŁOśYSKA WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE scharakteryzować sztywność giętą i skrętną osi i wałów; obliczać osie i wały dwupodporowe; obliczać

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Połączenia gwintowe

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Połączenia gwintowe Podstawy Konstrukcji Maszyn Połączenia gwintowe Wprowadzenie Połączenia gwintowe są połączeniami kształtowymi rozłącznymi najczęściej stosowanymi w budowie maszyn. Zasadniczym elementem połączenia gwintowego

Bardziej szczegółowo

uczeń omawia zasady bezpieczeństwa obowiązujące podczas zajęć omawia wyposażenie apteczki i sprzęt ppoż. omawia zasady postępowania w razie wypadku

uczeń omawia zasady bezpieczeństwa obowiązujące podczas zajęć omawia wyposażenie apteczki i sprzęt ppoż. omawia zasady postępowania w razie wypadku WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W KLASIE I GIMNAZJUM 2014/2015 zgodne z nową podstawą programową, dostosowane do programu nauczania wydawnictwa Nowa Era Temat lekcji Wymaganiami edukacyjne. Kryteria

Bardziej szczegółowo

Artur Kowalski. Moduł. Badanie konstrukcji mechanicznych 311410.M2. Jednostka modułowa. Wykorzystanie dokumentacji technicznej 311410.M2.

Artur Kowalski. Moduł. Badanie konstrukcji mechanicznych 311410.M2. Jednostka modułowa. Wykorzystanie dokumentacji technicznej 311410.M2. Artur Kowalski Moduł Badanie konstrukcji mechanicznych 311410.M2 Jednostka modułowa Wykorzystanie dokumentacji technicznej 311410.M2.J2 Poradnik dla ucznia Konsultacja: mgr Radosław Niemczewski 2 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe

ROZDZIAŁ IV. Tolerancje połoŝenia. 1. Informacje podstawowe ROZDZIAŁ IV Tolerancje połoŝenia 1. Informacje podstawowe Dotychczas rozwaŝane były głównie tolerancje i pasowania dwóch współpracujących ze sobą części maszyny. Były to ogólnie rzecz biorąc wałek i otwór.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania KRYTERIA OCEN KONSTRUKCJE SPAWANE Klasa IV TM Opracował: Piotr Grochola Ocena celujący: ocenę bardzo dobry a ponadto posiada wiedzę wykraczającą ponad program i uczestniczy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania gimnazjum - matematyka Opracowała mgr Katarzyna Kukuła 1 MATEMATYKA KRYTERIA OCEN Kryteria oceniania zostały określone przez podanie listy umiejętności, którymi uczeń musi

Bardziej szczegółowo

CYNKOMET. Tel + (48) 41 273-24-70, Fax + (48) 41 273-01-74 Email:info@cynkomet.com ŚRUBY. Nazwa elementu Stal Stal galw.

CYNKOMET. Tel + (48) 41 273-24-70, Fax + (48) 41 273-01-74 Email:info@cynkomet.com ŚRUBY. Nazwa elementu Stal Stal galw. ŚRUBY PN-74/M-82070 Śruby z otworem i rowkiem X DIN 962 PN-85/M-82101 Śruby z łbem sześciokątnym z otworem na zawleczkę DIN 601,931,960 PN-85/M-82105 Śruby z łbem sześciokątnym z gwintem na całej długości

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: RYSUNEK POŁĄCZEŃ GWINTOWYCH

MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: RYSUNEK POŁĄCZEŃ GWINTOWYCH MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADU Z GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ nt.: RYSUNEK POŁĄCZEŃ GWINTOWYCH UWAGA 1. Poniższe materiały zawierają rysunki (często niekompletne), które należy wykorzystać do wykonania własnych

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Łączniki mechaniczne

KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM. Łączniki mechaniczne KONSTRUKCJE METALOWE - LABORATORIUM Łączniki mechaniczne Asortyment śrub trzpień łeb Śruby z łbem sześciokątnym Śruby z gwintem na całej długości, z łbem sześciokątnym Śruby nie mniejsze niż M12 Gwinty

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki

Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Instytut Automatyki i Robotyki Ćwiczenie laboratoryjne 2 Temat: Modelowanie powierzchni swobodnych 3D przy użyciu programu Autodesk Inventor Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

ST-M.01 WYKONANIE KONSTRUKCJI I MECHANIZMÓW

ST-M.01 WYKONANIE KONSTRUKCJI I MECHANIZMÓW ST-M.01 WYKONANIE KONSTRUKCJI I MECHANIZMÓW KOD CPV: 45223800-4 Spis treści 1 WSTĘP... 2 1.1 Wymagania ogólne... 2 1.2 Przedmiot i zakres robót podstawowych... 2 1.3 Roboty towarzyszące... 2 1.4 Informacje

Bardziej szczegółowo

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS MECHANICZNY PŁOCK 2012. ZESTAW PYTAŃ zawody I stopnia (szkolne)

V OGÓLNOPOLSKI KONKURS MECHANICZNY PŁOCK 2012. ZESTAW PYTAŃ zawody I stopnia (szkolne) V OGÓLNOPOLSKI KONKURS MECHANICZNY PŁOCK 2012.. ZESTAW PYTAŃ zawody I stopnia (szkolne). Imię i nazwisko Szkoła Drogi uczestniku konkursu! Przed przystąpieniem do udzielania odpowiedzi przeczytaj uważnie

Bardziej szczegółowo

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego Zasady rzutowania prostokątnego metodą europejską Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Wiadomości ogólne Rzutem nazywamy rysunkowe odwzorowanie przedmiotu lub bryły geometrycznej

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów

ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU. Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów ZESPÓŁ SZKÓL OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH i TECHNICZNYCH NR 13 W TORUNIU Pomocnicze materiały dydaktyczne dla uczniów Podstawy Konstrukcji Maszyn. Dokładność wytwarzania i kontroli wytworów. Weryfikacja i oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D

Wprowadzenie do rysowania w 3D. Praca w środowisku 3D Wprowadzenie do rysowania w 3D 13 Praca w środowisku 3D Pierwszym krokiem niezbędnym do rozpoczęcia pracy w środowisku 3D programu AutoCad 2010 jest wybór odpowiedniego obszaru roboczego. Można tego dokonać

Bardziej szczegółowo

Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni. omawia wyposażenie apteczki i sprzęt ppoż.

Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni. omawia wyposażenie apteczki i sprzęt ppoż. WYMAGANIA Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM NR 4 GLIWICE Osiągnięcia szczegółowe uczniów Dział podręcznika Temat lekcji Treści nauczania Wiadomości Umiejętności Podstawowe [P] Ponadpodstawowe [PP] Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Operacja technologiczna to wszystkie czynności wykonywane na jednym lub kilku przedmiotach.

Operacja technologiczna to wszystkie czynności wykonywane na jednym lub kilku przedmiotach. Temat 23 : Proces technologiczny i planowanie pracy. (str. 30-31) 1. Pojęcia: Proces technologiczny to proces wytwarzania towarów wg przepisów. Jest to zbiór czynności zmieniających właściwości fizyczne

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Geometria i grafika inżynierska Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1 PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1 Planimetria to dział geometrii, w którym przedmiotem badań są własności figur geometrycznych leżących na płaszczyźnie (patrz określenie płaszczyzny). Pojęcia

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY RYSUNEK KONSTRUKCYJNY KONSTRUKCJE BETONOWE KONSTRUKCJE METALOWE KONSTRUKCJE DREWNIANE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY RYSUNEK KONSTRUKCYJNY KONSTRUKCJE BETONOWE KONSTRUKCJE METALOWE KONSTRUKCJE DREWNIANE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY RYSUNEK KONSTRUKCYJNY KONSTRUKCJE BETONOWE KONSTRUKCJE METALOWE KONSTRUKCJE DREWNIANE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B 05.00 WYKONANIE WIEŹBY DACHOWEJ KOD CPV 45450000-6

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B 05.00 WYKONANIE WIEŹBY DACHOWEJ KOD CPV 45450000-6 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B 05.00 WYKONANIE WIEŹBY DACHOWEJ KOD CPV 45450000-6 ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA 1. WSTĘP... 73 2. MATERIAŁY... 73 3. SPRZĘT... 74 4. TRANSPORT... 75 5. WYKONANIE ROBÓT...

Bardziej szczegółowo

1. Dostosowanie paska narzędzi.

1. Dostosowanie paska narzędzi. 1. Dostosowanie paska narzędzi. 1.1. Wyświetlanie paska narzędzi Rysuj. Rys. 1. Pasek narzędzi Rysuj W celu wyświetlenia paska narzędzi Rysuj należy wybrać w menu: Widok Paski narzędzi Dostosuj... lub

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów

Temat ćwiczenia. Pomiary gwintów POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary gwintów I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się studentów z metodami pomiarów gwintów II. Wprowadzenie Pojęcia ogólne dotyczące gwintów metrycznych

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW ZAJĘCIA TECHNICZNE DLA KLAS IV

STANDARDY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW ZAJĘCIA TECHNICZNE DLA KLAS IV STANDARDY WYMAGAŃ EDUACYJNYCH W ZARESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW ZAJĘCIA TECHNICZNE DLA LAS IV Zasady sporządzania dokumentacji technicznej ocena bardzo dobra -Posługują się elementarnymi przyborami

Bardziej szczegółowo

Struktura manipulatorów

Struktura manipulatorów Temat: Struktura manipulatorów Warianty struktury manipulatorów otrzymamy tworząc łańcuch kinematyczny o kolejnych osiach par kinematycznych usytuowanych pod kątem prostym. W ten sposób w zależności od

Bardziej szczegółowo

Dostarczamy elementy złączne nieprzerwanie od 1997 roku. Nasza oferta. skierowana jest zarówno do rynku hurtowego, zakładów produkcyjnych jak

Dostarczamy elementy złączne nieprzerwanie od 1997 roku. Nasza oferta. skierowana jest zarówno do rynku hurtowego, zakładów produkcyjnych jak Katalog ofertowy 2014 / 2015 REMISS Dostarczamy elementy złączne nieprzerwanie od 1997 roku. Nasza oferta skierowana jest zarówno do rynku hurtowego, zakładów produkcyjnych jak i do odbiorców detalicznych.

Bardziej szczegółowo

NAZWA NORMY NORMA DIN NORMA PN NORMA ISO KOŁEK STOŻKOWY DIN 1 PN 85020 ISO 2339 NIT Z ŁBEM KULISTYM DIN 124 PN 82952 ISO 1051

NAZWA NORMY NORMA DIN NORMA PN NORMA ISO KOŁEK STOŻKOWY DIN 1 PN 85020 ISO 2339 NIT Z ŁBEM KULISTYM DIN 124 PN 82952 ISO 1051 NAZWA NORMY NORMA DIN NORMA PN NORMA ISO KOŁEK STOŻKOWY DIN 1 PN 85020 ISO 2339 PODKŁADKI DO KONSTRUKCJI DREWNIANYCH DIN 1052 NIT Z ŁBEM KULISTYM DIN 124 PN 82952 ISO 1051 PODKŁADKA OKRĄGŁA DOKŁADNA BEZ

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1 Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1 Jan Bródka, Aleksander Kozłowski (red.) SPIS TREŚCI: Wstęp 1. Zagadnienia ogólne (Jan Bródka) 1.1. Materiały i wyroby 1.2. Systematyka

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia przedmiotowe

Osiągnięcia przedmiotowe 1. Zbieranie, porządkowanie i prezentowanie danych przedstawione w tabelach przedstawione na przedstawiać dane w tabelach przedstawiać dane na przedstawione w tabelach przedstawione na porównywać informacje

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja konstrukcyjna

Dokumentacja konstrukcyjna Wynikiem końcowym pracy konstruktora jest dokumentacji konstrukcyjna. Jest ona zbiorem informacji o skonstruowanym przedmiocie. Informacje te są zawarte na rysunkach technicznych i dokumentacji opisowej.

Bardziej szczegółowo

na podstawie modelu 3D

na podstawie modelu 3D Przygotowanie dokumentacji technicznej 2D na podstawie modelu 3D SST-2013/2014 Przygotowanie dokumentacji technicznej 2D 1 Wydruk rysunku z AutoCAD 2D można przygotować na dwa sposoby 1. na zakładce Model

Bardziej szczegółowo

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej.

Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. Rozwiązania. Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Arkusz maturalny nr 2 poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Rozwiązania Zadanie 1 Wartość bezwzględna jest odległością na osi liczbowej. Stop Istnieje wzajemnie jednoznaczne przyporządkowanie między punktami

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK PRECYZYJNY

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK PRECYZYJNY Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK PRECYZYJNY SYMBOL CYFROWY 731[03] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) interpretować podstawowe

Bardziej szczegółowo

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ

ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Zapis i Podstawy Konstrukcji. Tolerancje i Pasowania 1 ZAPIS TOLERANCJI I PASOWAŃ Wymiary nominalne N są to wymiary przedmiotów podawane na rysunkach. Wymiary rzeczywiste uzyskane w praktyce są zawsze

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 1_01

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 1_01 Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 1_01 Zaliczenie: Kolokwium na koniec semestru obejmujące : - część teoretyczną - obliczenia (tylko inż. i zarz.) Minimum na ocenę dostateczną 55% - termin zerowy

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO (19) PĘMPLAR^g^LNY

WZORU UŻYTKOWEGO (19) PĘMPLAR^g^LNY RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (19) PĘMPLAR^g^LNY Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 113990 (22) Data zgłoszenia: 07.04.2003 (13) Y1 (51) Int.CI.

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań z konstrukcji i mechaniki

Zestaw pytań z konstrukcji i mechaniki Zestaw pytań z konstrukcji i mechaniki 1. Układ sił na przedstawionym rysunku a) jest w równowadze b) jest w równowadze jeśli jest to układ dowolny c) nie jest w równowadze d) na podstawie tego rysunku

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016

Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016 Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016 1) Liczby - zamienia liczby dziesiętne skończone na ułamki zwykłe i liczby mieszane, - zapisuje ułamek zwykły w postaci ułamka

Bardziej szczegółowo

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3 DEFINICJE PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3 Czworokąt to wielokąt o 4 bokach i 4 kątach. Przekątną czworokąta nazywamy odcinek łączący przeciwległe wierzchołki. Wysokością czworokąta nazywamy

Bardziej szczegółowo