Budowa bazy danych graficznych i opisowych do trójwymiarowego modelu kopalni i pokładów węgla w środowisku ArcGIS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Budowa bazy danych graficznych i opisowych do trójwymiarowego modelu kopalni i pokładów węgla w środowisku ArcGIS"

Transkrypt

1 CUPRUM Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud CUPRUM nr 2 (67) 2013, s Joanna Świtoń 1) Budowa bazy danych graficznych i opisowych do trójwymiarowego modelu kopalni i pokładów węgla w środowisku ArcGIS Streszczenie Systemy informacji geograficznej (GIS) z powodzeniem wykorzystywane są w branży górniczej. Zarówno kopalnie podziemne, jaki i odkrywkowe coraz częściej korzystają z narzędzi geoinformatycznych. Numeryczne bazy danych pozwalają gromadzić i zarządzać danymi przestrzennymi pozyskanymi w kolejnych etapach działalności górniczej. Opracowana baza danych graficznych i opisowych do modelu złoża węgla kamiennego i fragmentu dawnej kopalni Thorez w Wałbrzyskim Zagłębiu Węglowym stanowi doskonałą podstawę do prowadzenia analiz przestrzennych, zarówno w przestrzeni 2D, jak i 3D. Budowę geobazy przeprowadzono przy użyciu oprogramowania ArcGIS w wersji 9.3. Słowa kluczowe: GIS, górnictwo podziemne, budowa numerycznej bazy danych, modelowanie 3D Design of the graphical and descriptive database for 3D model of the mine and coal-seems in ArcGIS environment Abstract Geographic Information Systems (GIS) are successfully used in the mining industry. Both underground and open-pit mines increasingly make use the geoinformatic tools. Numerical databases allow to collect and manage spatial data successively at different stages of mining activity. Developed geodatabase of coal-seems and part of the old mine Thorez model in Wałbrzyski Basin provides an excellent basis for the spatial analysis, both in 2D and 3D. Database construction was performed using ArcGIS software version 9.3. Key words: GIS, underground mining, design of a numerical database, 3D modelling Wstęp Zgodnie z koncepcją Alvina i Heidi Toffler znajdujemy się obecnie w trzeciej fazie rozwoju cywilizacyjnego związanego z rewolucją informatyczną [3]. Trudno wskazać na dziedzinę życia, w której nie wykorzystywano by narzędzi informatycznych do wspomagania procesu decyzyjnego. Obecnie szczególny nacisk kładziony jest na upowszechnianie zaawansowanych usług geoinformacyjnych opartych na udostępnianiu określonej informacji geograficznej przy użyciu narzędzi informatycznych w formie zsyntetyzowanych wyników analiz na modelach numerycznych. Systemy informacji geograficznej (GIS) wprowadza się także z powodzeniem w branży górniczej. Zarówno kopalnie podziemne, jak i odkrywkowe coraz częściej wykorzystują je 1) KGHM CUPRUM sp. z o.o. CBR, ul. gen. Wł. Sikorskiego 2-8, Wrocław

2 38 Joanna Świtoń w procesie optymalizacji wydobycia, czy przy prognozowaniu zagrożeń. Opracowana baza danych stanowi element systemu informacji geologiczno-górniczej Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego wykorzystywanego do wspomagania badań deformacji powierzchni terenu na obszarze górniczym po zakończeniu eksploatacji. 1. GIS i jego zastosowania Zgodnie z definicją Menno-Jan Kraaka i Ferjana Ormelinga GIS to komputerowy system informacji służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz przedstawiania danych przestrzennych, którego podstawową funkcją jest wspomaganie decyzji [3]. Pierwszy system geoinformacyjny powstał w latach 60-tych XX wieku w Kanadzie. System ten stanowił narzędzie do inwentaryzacji zasobów naturalnych kraju, celem ich przyszłego wydobycia [7]. Obecnie w górnictwie wykorzystuje się zaawansowane narzędzia informatyczne do gromadzenia, analizowania i wizualizacji informacji o złożu. Na podstawie danych przechowywanych w bazach danych opracowywane są strukturalne i jakościowe modele złoża, górnicze mapy cyfrowe czy modele deformacji terenu. Geobaza powinna zawierać informacje pochodzące ze wszystkich systemów informacyjnych działających na terenie danej kopalni. Struktura poszczególnych baz danych będzie się różnić w zależności od zastosowania. Obowiązuje jednak podstawowa zasada, że powinny one być projektowane w sposób przejrzysty i czytelny, aby mogły stanowić źródło informacji dla zapytań i analiz w procesie decyzyjnym. 2. Etapy projektowania bazy danych Budowa bazy danych w systemie GIS obejmuje trzy główne etapy: konceptualny, logiczny i fizyczny. W pierwszej kolejności, znając już typy obiektów, należy określić relacje pomiędzy nimi. Konieczne jest podjęcie decyzji o sposobie reprezentacji geometrycznej poszczególnych obiektów. Za zadania z poziomu modelu logicznego uznaje się dopasowanie typów obiektu do danych obsługiwanych przez wybrane oprogramowanie oraz zorganizowanie struktury geobazy, polegające na zdefiniowaniu związków topologicznych, wyznaczeniu relacji i dopasowaniu układu odniesienia. W ostatnim kroku należy zdefiniować schemat bazy danych tworzony z wykorzystaniem języka zapytań, np. SQL [7]. 3. Charakterystyka wybranego oprogramowania Bazę danych graficznych i opisowych do modelu fragmentu dawnej kopalni Thorez zaprojektowano przy wykorzystaniu aplikacji ArcCatalog należącej do programu ArcGIS w wersji 9.3 firmy ESRI. Służy ona bowiem do zarządzania nawet dużą ilością danych przestrzennych. W prosty sposób można organizować ich zasoby w ramach zaawansowanych struktur geograficznych baz danych (geobaz): plikowych, osobistych i wielodostępnych. Pozwala to na szybkie wyszukiwanie odpowiednich dla określonych potrzeb danych przestrzennych. Szczegółowe informacje na temat danych zapisane w postaci metadanych można na bieżąco przeglądać i aktualizować [2]. Większość danych zgromadzonych w opracowanej geobazie pozyskano w procesie wektoryzacji przeprowadzonym w aplikacji ArcMap.

3 39 Budowa bazy danych graficznych i opisowych 4. Charakterystyka wybranego obiektu Opracowanie numerycznej bazy danych przestrzennych i opisowych dotyczy kopalni Thorez leżącej na obszarze Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego, stanowiącego jeden z dwóch regionów dawnego Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego (rys.1). Wałbrzyskie Zagłębie Węglowe zajmowało obszar o powierzchni 94 km 2 pomiędzy wsią Czarny Bór, poprzez miasta Wałbrzych, aż do Jedliny Zdrój. Kopalnia Thorez obejmuje obszar górniczy Biały Kamień o powierzchni 27,16 km 2. Rozciągał się on półkolem w północnej części wałbrzyskiej niecki węglowej na terenie miast: Wałbrzych, Szczawno Zdrój, Boguszów-Gorce i Jedlina Zdrój [5]. W 1996 roku kopalnia została zlikwidowana. Obszar Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego stał się poligonem badawczym dla doskonalenia sposobów prowadzenia obserwacji i interpretacji rezultatów analiz deformacji na terenach górniczych i pogórniczych [1]. Rys. 1. Obszar Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego (opracowano na podstawie [8]) 5. Źródło danych Budowę bazy danych do modelu złoża węgla i fragmentu dawnej kopalni Thorez przeprowadzono w oparciu o materiały źródłowe w postaci map 14 poziomów wydobywczych w skali 1:5000 (rys. 2). Mapy zeskanowano w rozdzielczości 150, 200 lub 300 dpi. W rezultacie pracowano na 38 rastrach o wielkości od 50 do 160 MB. Tak duży rozmiar plików ograniczył szybkość działań związanych z wektoryzacją danych w aplikacji ArcMap, jednakże celem było osiągnięcie wymaganej precyzji opracowania modelu. Poza mapami pokładów węgla kopalni Thorez wykorzystano także warstwę z lokalizacją szybów na obszarze Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego. Plik ten zawierał dane w układzie 1992 i posłużył do transformacji danych z układu Gromnik.

4 40 Joanna Świtoń Rys. 2. Mapy pokładu 669: po lewej z 1993 roku, po prawej z 1946 roku 6. Budowa geobazy Po zweryfikowaniu materiałów źródłowych przystąpiono do budowy bazy danych graficznych i opisowych. W pierwszym etapie zaprojektowano jej strukturę tak, aby pozwalała na swobodne korzystanie ze wszystkich rodzajów zgromadzonych dotychczas i wprowadzanych na bieżąco danych. Opracowana geobaza ma strukturę plikową i zawiera 4 katalogi. W pierwszym z nich zgromadzono materiały źródłowe, drugi stworzono z przeznaczeniem na przechowywanie zwektoryzowanych danych w układzie Gromnik i po transformacji na układ 1992, w trzecim gromadzone będą warstwy wygenerowane w efekcie przeprowadzonych analiz przestrzennych, w czwartym natomiast rezultaty przeprowadzonych analiz, czyli mapy, raporty, animacje Budowa bazy danych graficznych W bazie danych graficznych zgromadzono rastry stanowiące podstawę wektoryzacji danych, z podziałem na poszczególne poziomy wydobywcze. Przed rozpoczęciem wektoryzacji należało nadać zeskanowanym mapom odniesienie przestrzenne w oparciu o siatkę współrzędnych X i Y w układzie Gromnik. Gromnik jest układem lokalnym dla miast Wrocławia i Wałbrzycha. Powstał przy zastosowaniu lokalnego odwzorowania Gaussa-Krügera z południkiem osiowym przechodzącym przez centralny punkt obszaru [4], w tym wypadku Górę Gromnik (393 m.n.p.m), stąd jego nazwa. Geoodniesienie nadano rastrom przy użyciu aplikacji ArcMap. Dla każdej z 38 map przygotowano wcześniej tabele ze współrzędnymi X i Y w układzie Gromnik odczytanymi z węzłów siatki współrzędnych. Dla każdego z rastrów określono od 5 do 8 punktów kontrolnych. Po wczytaniu tabeli ze współrzędnymi do ArcMap utwo-

5 41 Budowa bazy danych graficznych i opisowych rzono dla każdego z rastrów łączniki dopasowując odpowiedni węzeł siatki na rastrze do punktu kontrolnego z tabeli. Wybrano afiniczną metodę transformacji 1-ego stopnia, która wymaga przynajmniej 3 łączników dopasowania. Taki rodzaj transformacji polega na przemieszczeniu, obrocie i skalowaniu obiektów przy zachowaniu geometrii obiektu pierwotnego. Matematyczna formuła transformacji afinicznej ma postać macierzy [9]: = + + =+ ++ (1) Poprawność dopasowania zweryfikowano na podstawie wielkości całkowitego błędu RMS oznaczającego średnią różnicę położenia pomiędzy punktami kontrolnymi a docelowymi dla wszystkich łączników, która nie powinna być większa od 1 (rys. 3) [6]. Wszystkie rastry udało się dopasować bez przekroczenia dopuszczalnego błędu RMS. Prawidłowa digitalizacja elementów liniowych i powierzchniowych przebiegających przez kilka rastrów wymagała zweryfikowania także poprawności ich dopasowania w płaszczyźnie poziomej. Rys. 3. Tabela łączników geoodniesienia Wykorzystując rastry z precyzyjnie przypisanym odniesieniem przestrzennym można było rozpocząć wektoryzację wybranych obiektów do plików o rozszerzeniu shape (tab.1) gromadzonych w bazie danych. Charakterystyka plików z danymi wektorowymi Tabela 1 Nazwa pliku Rodzaj obiektu Zawartość p(nr pokładu).shp poligon wyeksploatowane pokłady węgla szyby.shp poligon szyby i szybiki przekopy.shp poligon przekopy, chodniki wentylacyjne, upadowe, pochylnie transportowe, sztolnie linie (filar).shp linie filary ochronne uskoki.shp poligon uskoki

6 42 Joanna Świtoń Pokłady węgla Pokłady węgla kamiennego wektoryzowano w postaci poligonów 3D wprowadzając na bieżąco dla każdego węzła, przy pomocy funkcji Bieżącego Z, głębokość zalegania wyrażoną w metrach nad poziomem morza w układzie wysokościowym Kronsztad 86. Układ ten obowiązuje na obszarze całej Europy. Jego nazwa pochodzi od miasta Kronsztad nad Zatoką Fińską i roku powstania. Wysokość 0 wyznaczona jest przez średni poziom Morza Bałtyckiego zmierzony przy pomocy mareografu [11]. W przypadku parceli o niesprecyzowanej głębokości interpolowano ją korzystając z izolinii głębokościowych lub głębokości zalegania wyrobisk. Przykładowo, parcela zaznaczona na rysunku 4 nie posiada oznaczonej głębokości zalegania stropu, dlatego jeden z węzłów poligonu najpierw dociągnięto do izolinii 300 metrów, a następnie nadano mu odpowiednią wysokość. W kolejnym kroku przy pomocy funkcji Wstaw umieszczono dodatkowy punkt na krawędzi rysowanej parceli w odpowiednim węźle oryginalnego obiektu na mapie. Ponownie dociągnięto poligon, tym razem do wstawionego punktu. Dzięki temu pozyskano precyzyjnie usytuowany w przestrzeni fragment pokładu węgla z przypisaną współrzędną Z. Geometrie obiektów weryfikowano na bieżąco wykorzystując widok 3D w aplikacji ArcScene, błędy poprawiano w ArcMap i powtarzano proces do momentu uzyskania prawidłowego odniesienia przestrzennego dla wszystkich parceli pokładu. Rys. 4. Sposób nadawania współrzędnej Z węzłom poligonów

7 43 Budowa bazy danych graficznych i opisowych Wyrobiska podziemne Poza pokładami węgla zwektoryzowano także najważniejsze przekopy kierunkowe i wentylacyjne, upadowe, pochylnie transportowe i sztolnie. Pomimo że tego typu obiekty liniowe często przedstawia się jako płaskie, zwektoryzowano je w postaci obiektów przestrzennych przypisując każdemu punktowi poligonu wartość wysokości przy pomocy funkcji Bieżącego Z na podstawie głębokości zalegania stropu i spągu wyrobisk. W przypadku upadowych czy pochylni dostępne były jedynie skrajne współrzędne wysokościowe wlotu i wylotu wyrobiska, wobec tego, w przypadku skomplikowanej geometrii, interpolowano pośrednie wartości na podstawie izolinii głębokościowych. Szyby i szybiki zwektoryzowano w oparciu o podaną wysokość nad poziomem morza zarówno ich wylotu, jak i rząpia Filary ochronne Na mapach poziomów wydobywczych kopalni Thorez zlokalizowano filary ochronne szybów i szybików, Fabryki Porcelany Wałbrzych oraz dla dzielnic Śródmieście i Nowe Miasto. Wszystkie wektoryzowano według tej samej zasady. Dla każdego filaru ochronnego założono w geobazie plik shape typu liniowego z możliwością przechowywania danych 3D. Obrysowano górne granice każdego z nich na rastrach prezentujących najwyżej zalegający pokład 655 przypisując liniom głębokość odpowiadającą wysokości wylotu szybu lub, jak w przypadku fabryki czy dzielnic, możliwie największej wartości izolinii głębokości na wszystkich mapach poziomów wydobywczych. Dolną granicę odwzorowano na podstawie map najniżej położonego poziomu 678 określając jej głębokość w oparciu o wysokość rząpia szybu lub najmniejszą wartość izolinii głębokości (rys. 5a). Kolejnym krokiem było wygenerowanie siatek TIN na podstawie obrysowanych granic filarów (rys. 5b). Opracowano je w przestrzeni trójwymiarowej w aplikacji ArcScene, aby na bieżąco oceniać efekty pracy. Wykorzystano funkcję z pakietu 3D Analyst Utwórz TIN na Podstawie Obiektu podając za obiekt wejściowy liniowy plik shape z granicami filaru, określając źródło wysokości w postaci wartości pobieranych z geometrii obiektów oraz wybierając triangulację typu hard line (twarde linie) nadając tym samym obiektowi ostateczny kształt. Wcześniej podejmowano liczne próby znalezienia najlepszego rozwiązania dla wektoryzacji filarów ochronnych. Rysowano obiekt w postaci poligonu w aplikacji ArcMap lub wykorzystywano górną i dolną krawędź tworząc na ich podstawie poligon przy pomocy funkcji w bazie narzędziowej Toolbox - Zarządzanie danymi Obiekt do poligonu. Jednak działania te nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, gdyż kształt opracowanego w ten sposób filara nie odpowiadał rzeczywistemu przebiegowi w przestrzeni. Wobec tego wygenerowano siatkę TIN na podstawie narysowanych już granic dolnej i górnej. Sposób ten przyjęto za najlepsze rozwiązanie w przypadku tego typu obiektów.

8 44 Joanna Świtoń Rys. 5. Model filara ochronnego szybu Chwalibóg Inne obiekty Uskoki to obiekty, które sprawiają najwięcej problemów podczas wektoryzacji ze względu na niekiedy skomplikowany przebieg i geometrię. Niezbędne okazało się bowiem założenie w geobazie trzech różnych rodzajów plików shape: jednego przechowującego dane punktowe, drugiego dla danych liniowych i trzeciego dla danych powierzchniowych. Każdy uskok wygenerowano w postaci szeregu poligonów utworzonych na bazie węzłów oznaczających charakterystyczne punkty przebiegu obiektów na danej głębokości określanej na podstawie izolinii. Dodatkowo opracowano linie łączące punkty o jednakowej wartości współrzędnej Z, co pozwoliło na precyzyjniejsze usytuowanie dyslokacji tektonicznej w przestrzeni. Niestety ze względu na niekiedy skomplikowane kształty uskoków uproszczono nieco przebieg linii pomocniczych redukując ilość punktów kontrolnych. W kolejnym etapie łączono skrajne punkty na jednakowej głębokości tworząc poligon lub poligony. Pozwoliło to wygenerować szereg uskoków, niekiedy o bardzo złożonych kształtach, dobrze odzwierciedlających rzeczywisty przebieg w przestrzeni. W celu orientacyjnego usytuowania wszystkich dotychczas zwektoryzowanych danych względem najważniejszych jednostek geologicznych opracowano fragment najbardziej charakterystycznego obiektu geologicznego na tym obszarze, czyli lakkolitu Chełmca zbudowanego z porfirów. Masyw odwzorowano na podstawie dostępnych rastrów w postaci linii o zmiennych wysokościach. W aplikacji ArcScene liniom nadano wyniesienie równe 50 metrów, czyli zgodne z odstępami pionowymi między nimi, co spowodowało powstanie jednolitej ściany określającej częściowy zasięg wychodni Chełmca.

9 45 Budowa bazy danych graficznych i opisowych 6.2. Budowa bazy danych opisowych Pliki shape ze zwektoryzowanymi obiektami zostały uzupełnione o dane opisowe wprowadzane do tabel atrybutowych w aplikacji ArcMap. Każda z nich zawiera kolumny różnych typów założone przy użyciu aplikacji ArcCatalog Pokłady węgla Tabele atrybutów plików przechowujących obiekty w postaci wyeksploatowanych parceli pokładów węgla kamiennego zawierają 9 kolumn: 'FID' numeracja porządkowa kolejnych parceli, 'Shape' typ obiektów - poligon, 'Id' numer pokładu, 'Rodz_ek' rodzaj systemu eksploatacji danej parceli, 'Rok_r_e' rok rozpoczęcia eksploatacji danej parceli, 'Rok_z_e' rok zakończenia eksploatacji danej parceli, 'Miazszosc' miąższość danej parceli, 'Pow' powierzchnia parceli wyrażona w metrach kwadratowych, 'Kubatura' kubatura wyeksploatowanych parceli wyrażona w metrach sześciennych. Dwie pierwsze kolumny są stałe i uzupełniane automatycznie podczas wektoryzacji w przypadku wszystkich obiektów. Pozostałe wypełniano ręcznie po zakończeniu digitalizacji. Numer pokładu wprowadzono na podstawie oznaczenia dostępnego na rastrach. Rodzaj systemu eksploatacji odczytano z legendy mapy Kopalni Węgla Kamiennego Victoria w skali 1:25000 rozpoznając sygnaturę każdej z parceli. Rok rozpoczęcia i zakończenia eksploatacji został określony, zależnie od sposobu eksploatacji, albo dla całej parceli, albo jako dokładna data dla pojedynczych frontów eksploatacyjnych w systemie ścianowym. Średnią miąższość odczytano z profili geologicznych umieszczonych na dwóch z trzech map każdego pokładu lub z izolinii miąższości. Kolumna 'Pow' zawiera wyliczoną z funkcji Oblicz Geometrię powierzchnię wyrażoną w metrach kwadratowych, natomiast kolumna 'Kubatura' objętość poszczególnych parceli węglowych w metrach sześciennych otrzymaną w wyniku przemnożenia Kalkulatorem Pól powierzchni i miąższości. Dwie ostatnie wartości w tabeli atrybutów plików shape z pokładami węgla przeliczono dopiero po przeprowadzeniu transformacji danych wektorowych na układ Wówczas dopiero obliczonej powierzchni i kubaturze mogła zostać przypisana jednostka miary Wyrobiska podziemne Plik shape przechowujący obiekty w postaci szybów i szybików zawiera tabelę atrybutów z 2 oryginalnymi kolumnami: 'Glebokosc' i 'Nazwa'. Głębokość szybów lub szybików obliczono jako różnicę pomiędzy współrzędnymi Z wylotu i rząpia szybu lub szybiku. Nazwę do każdego obiektu przypisano zgodnie z nazewnictwem na mapie. Łącznie zwektoryzowano 17 szybów: Jan, Ewa, Irena, Gabriel, Sobótka, Julia, Chrobry I i II, Wanda, Chwalibóg I i II, Zofia, Krakus, Staszic, Pokój, Teresa i Tytus oraz 21 szybików, w tym kilka ślepych.

10 46 Joanna Świtoń Tabela atrybutów pliku 'przekopy.shp' zawiera jedną oryginalną kolumnę: 'Rodzaj', do której wprowadzono typy zwektoryzowanych wyrobisk zgodnie z nazewnictwem na mapach. Zidentyfikowano szereg przekopów różniących się nazwą lub przeznaczeniem. Poza tym zwektoryzowano sztolnie i upadowe Filary ochronne Tabele atrybutów plików przechowujących zasięg poszczególnych filarów zawierają 4 kolumny. Jako numer identyfikacyjny przypisano górnym granicom filara numer 1, a dolnym numer 2. W obu przypadkach wprowadzono nazwę danego filara zgodnie z oznaczeniem na mapie Inne obiekty Plik shape z danymi reprezentującymi uskoki tektoniczne zawiera łącznie 6 kolumn. Nazwy poszczególnych dyslokacji tektonicznych odczytano z map pokładów. Zrzut każdego uskoku podano na podstawie wartości określonych w całym jego przebiegu. Niekiedy stwierdzona wartość zrzutu zawierała się w przedziale liczb, z tego względu zdefiniowano zrzut minimalny i maksymalny. W niektórych przypadkach okazało się niemożliwe wprowadzenie nazwy lub zrzutu ze względu na brak oznaczenia na mapie. W takich przypadkach w tabeli atrybutów pozostawiano puste pola. W celu geologicznego zorientowania zwektoryzowanych wcześniej danych wygenerowano plik shape z fragmentem granicy lakkolitu Chełmca. W tabeli atrybutów określono jedynie nazwę masywu. Nie uznano za konieczne wprowadzenie większej ilości danych ze względu na ich małe znaczenie w perspektywie przyszłego wykorzystania. Z drugiej strony, na dostępnych mapach, poza nazwą lakkolitu, nie występują inne oznaczenia pozwalające dokładniej scharakteryzować obiekt Transformacja danych na układ 1992 W ostatnim etapie budowy bazy danych przeprowadzono transformację wszystkich zwektoryzowanych danych z układu lokalnego Gromnik na układ docelowy 1992 stanowiący źródłowy układ współrzędnych systemu informacji geologicznogórniczej Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego. Transformację przeprowadzono ze względu na to, że układy lokalne mogły być stosowane w Polsce tylko do 31 grudnia 2009 roku [4]. W celu dokonania transformacji współrzędnych skorzystano z warstwy odniesienia w układzie 1992 w postaci pliku 'shaft.shp' z lokalizacją szybów Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego, z warstwy z lokalizacją szybów w układzie Gromnik oraz z narzędzia Dopasowanie Przestrzenne z pakietu aplikacji ArcMap. Zdefiniowano ustawienia dopasowania określając następujące elementy: metodę wyrównania jako transformację afiniczną, liniowe uzgodnienia styków i liniowe wpasowanie, transfer wszystkich atrybutów z warstwy źródłowej do docelowej.

11 47 Budowa bazy danych graficznych i opisowych W kolejnym etapie zbudowano 6 łączników między obiektami odniesienia a obiektami w układzie Gromnik. W tym celu wykorzystano położenie następujących szybów: Jan, Wanda, Julia, Krakus, Staszic i Pokój. Wygenerowana tabela łączników posłużyła do przetransformowania wszystkich danych wektorowych. Proces dopasowania przeprowadzono podczas rozpoczętej edycji obiektów. Po każdorazowym wczytaniu do aplikacji ArcMap poszczególnych warstw należało wyświetlić zdefiniowane wcześniej łączniki, a po zaznaczeniu wszystkich danych z pliku użyć narzędzia Dopasuj. Rys. 6. Tabela łączników do transformacji danych wektorowych na układ 1992 Podsumowanie Po zakończeniu budowy bazy danych graficznych i opisowych przystąpiono do ponownej weryfikacji zgromadzonych danych. Po wektoryzacji każdy obiekt, dzięki określeniu współrzędnej Z, mógł być wyświetlany, przy pomocy aplikacji ArcScene, w widoku perspektywicznym. Dzięki możliwości przeglądania opracowywanych na bieżąco obiektów trójwymiarowych każdy z nich weryfikowano pod względem poprawności geometrii. Zidentyfikowane błędy odniesienia przestrzennego poprawiano w aplikacji ArcMap. Po zgromadzeniu wszystkich danych dokonano ich ponownego przeglądu w aplikacji ArcScene, w celu określenia poprawności wzajemnego dopasowania w przestrzeni. Tak przygotowana baza danych graficznych i opisowych może posłużyć do wygenerowania modelu pokładów węgla i fragmentu dawnej kopalni węgla Thorez w przestrzeni 3D i przeprowadzenia serii analiz przestrzennych. Bibliografia [1] Blachowski J., 2008, System informacji geograficznej Wałbrzyskich Kopalń Węgla Kamiennego podstawą zwiększenie efektywności i wiarygodności badań deformacji powierzchni terenów pogórniczych. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, Wrocław. [2] Dębski M., , ArcGIS 9. Podstawy ArcGIS. ESRI. [3] Gotlib D., Iwaniak A., Olszewski R., 2007, GIS. Obszary zastosowań. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [4] Kadaj R., 2002, Polskie układy współrzędnych. Formuły transformacyjne, algorytmy i programy. Rzeszów (www.geonet.net.pl). [5] Kowalski A., 2000, Eksploatacja górnicza a ochrona powierzchni. Doświadczenia z wałbrzyskich kopalń. Główny Instytut Górnictwa, Katowice.

12 48 Joanna Świtoń [6] Letmański T., , Edycja w ArcMap. ESRI. [7] Longley P., Goodchild M., Maguire D., Rhind D., 2006, GIS. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [8] Ministerstwo Środowiska. Departament Geologii i Koncesji Geologicznych, 2009, Potencjał metanośności pokładów węgla w rejonie Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego w aspekcie możliwości prowadzenia prac poszukiwawczo-rozpoznawczych. Metan pokładów węgla Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego. [9] Mucha M., 2009, Transformacje afiniczne (skorzystano ze strony Podstawy geometrii fraktalnej powstałej jako praca magisterska). Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Uniwersytetu Śląskiego, Katowice. [10] Sokółka J., 2009, Opracowanie cyfrowego modelu wyrobisk fragmentu dawnej kopalni węgla kamiennego Thorez w Wałbrzychu z użyciem GIS (niepublikowana własna praca magisterska). Wydział Geoinżynierii Górnictwa i Geologii PWr, Wrocław. [11] Somla J., 2009, ASG-Eupos wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania satelitarnego na obszarze Polski. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Kraków.

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS Dr inż. Jan Blachowski Politechnika Wrocławska Instytut Górnictwa Zakład Geodezji i GIS Pl. Teatralny 2 tel (71) 320 68 73 SYLLABUS Podstawy pozycjonowania satelitarnego GPS

Bardziej szczegółowo

GIS W SPISACH POWSZECHNYCH LUDNOŚCI I MIESZKAŃ. Katarzyna Teresa Wysocka

GIS W SPISACH POWSZECHNYCH LUDNOŚCI I MIESZKAŃ. Katarzyna Teresa Wysocka STUDIUM PODYPLOMOWE SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ GIS W SPISACH POWSZECHNYCH LUDNOŚCI I MIESZKAŃ WYKONANIE OPERATU PRZESTRZENNEGO DLA GMINY LESZNOWOLA Katarzyna Teresa Wysocka Opiekun pracy: Janusz

Bardziej szczegółowo

Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych. Jacek Jania

Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych. Jacek Jania Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych Jacek Jania Plan prezentacji 1. Mapy tematyczne 2. Narzędzia do tworzenia map tematycznych 3. Rodzaje pakietów oprogramowania GIS 4. Rodzaje licencji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej. Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU

Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej. Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU Co to jest geobaza? Geobaza (ang. Geodatabase) to geograficzna baza danych, umoŝliwia przechowywanie danych geograficznych

Bardziej szczegółowo

W tym celu korzystam z programu do grafiki wektorowej Inkscape 0.46.

W tym celu korzystam z programu do grafiki wektorowej Inkscape 0.46. 1. Wprowadzenie Priorytetem projektu jest zbadanie zależności pomiędzy wartościami średnich szybkości przemieszczeń terenu, a głębokością eksploatacji węgla kamiennego. Podstawowe dane potrzebne do wykonania

Bardziej szczegółowo

EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH

EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH STUDIA PODYPLOMOWE - SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH Justyna Górniak-Zimroz, justyna.gorniak-zimroz@pwr.wroc.pl DO UśYTKU WEWNĘTRZNEGO - WSZELKIE PRAWA ZASTRZEśONE WROCŁAW

Bardziej szczegółowo

Technologie numeryczne w kartografii. Paweł J. Kowalski

Technologie numeryczne w kartografii. Paweł J. Kowalski Technologie numeryczne w kartografii Paweł J. Kowalski Tematyka mapy numeryczne bazy danych przestrzennych systemy informacji geograficznej Mapa = obraz powierzchni Ziemi płaski matematycznie określony

Bardziej szczegółowo

Robocza baza danych obiektów przestrzennych

Robocza baza danych obiektów przestrzennych Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Robocza baza danych obiektów przestrzennych Autor: Wilkosz Justyna starszy specjalista Szkolenie Powiatowej Służby Geodezyjnej i

Bardziej szczegółowo

Przestrzenne bazy danych. Definicja i cechy przestrzennych baz danych

Przestrzenne bazy danych. Definicja i cechy przestrzennych baz danych Przestrzenne bazy danych Definicja i cechy przestrzennych baz danych Zakres wykładów Wstęp do przestrzennych baz danych Typy geometryczne Funkcje geometryczne Modelowanie danych Metody rozwiązywania problemów

Bardziej szczegółowo

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Program GEOPLAN umożliwia zmianę układu współrzędnych geodezyjnych mapy. Można tego dokonać przy udziale oprogramowania przeliczającego

Bardziej szczegółowo

Kartografia multimedialna krótki opis projektu. Paweł J. Kowalski

Kartografia multimedialna krótki opis projektu. Paweł J. Kowalski Kartografia multimedialna krótki opis projektu Paweł J. Kowalski Copyright Paweł J. Kowalski 2008 1. Schemat realizacji projektu 2 Celem projektu wykonywanego w ramach ćwiczeń z kartografii multimedialnej

Bardziej szczegółowo

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja MODEL RASTROWY Siatka kwadratów lub prostokątów stanowi elementy rastra. Piksel - pojedynczy element jest najmniejszą rozróŝnialną jednostką powierzchniową, której własności są opisane atrybutami. Model

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Problem modelowania tekstowego opisu elementu geometrycznego

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej

z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej ROZPORZĄDZENIE Projekt z dnia 18.06.15 r. MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej Na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 7

Bardziej szczegółowo

Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie

Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie Wrota Parsęty II o bazie danych przestrzennych - wprowadzenie Czym jest baza danych? zbiór powiązanych danych z pewnej dziedziny, zorganizowanych w sposób dogodny do korzystania z nich, a zwłaszcza do

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE SYSTEMU OBSŁUGI KOPALNIANYCH MAP NUMERYCZNYCH DLA CELÓW PROGNOZOWANIA DEFORMACJI TERENU GÓRNICZEGO

WYKORZYSTANIE SYSTEMU OBSŁUGI KOPALNIANYCH MAP NUMERYCZNYCH DLA CELÓW PROGNOZOWANIA DEFORMACJI TERENU GÓRNICZEGO Jan BIAŁEK 1, Marian PONIEWIERA 2 WYKORZYSTANIE SYSTEMU OBSŁUGI KOPALNIANYCH MAP NUMERYCZNYCH DLA CELÓW PROGNOZOWANIA DEFORMACJI Streszczenie W niniejszym referacie omówiono problematykę związaną z tworzeniem

Bardziej szczegółowo

Struktura bazy danych GIS podniesienie jakości zarządzania dokumentacją projektową

Struktura bazy danych GIS podniesienie jakości zarządzania dokumentacją projektową Struktura bazy danych GIS podniesienie jakości zarządzania dokumentacją projektową Opracował: inż. Adam Jankowski Warszawa, luty 2015 Struktura bazy danych GIS 1 Założenia i cel Model rozwiązania Zbieranie

Bardziej szczegółowo

Aplikacja wspomagająca prowadzenie ewidencji dróg i obiektów mostowych EDiOM

Aplikacja wspomagająca prowadzenie ewidencji dróg i obiektów mostowych EDiOM Krzysztof Żminkowski GISPartner Sp. z o.o. Aplikacja wspomagająca prowadzenie ewidencji dróg i obiektów mostowych EDiOM Przedmiotem prezentacji jest rozwiązanie desktop służące do prowadzenia ewidencji

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz

Bardziej szczegółowo

Opis ćwiczeń zrealizowanych podczas szkolenia

Opis ćwiczeń zrealizowanych podczas szkolenia Opis ćwiczeń zrealizowanych podczas szkolenia Szkolenie dedykowane dla pracowników JST I. Weryfikacja zapisów dokumentów planistycznych Wykorzystana funkcjonalność oprogramowania QGIS: Wizualizacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z różnych typów danych w środowisku ArcGIS. Zofia Chudzyńska ESRI Polska Zakopane 2007

Korzystanie z różnych typów danych w środowisku ArcGIS. Zofia Chudzyńska ESRI Polska Zakopane 2007 Korzystanie z różnych typów danych w środowisku ArcGIS Zofia Chudzyńska ESRI Polska Zakopane 2007 Integracja danych Najczęściej spotykane problemy Różne formaty danych przestrzennych Wykorzystanie różnych

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWY SYSTEM GEOINFORMACYJNY O DAWNYCH OBIEKTACH GÓRNICZYCH NA PRZYKŁADZIE KOPALNI WĘGLA KAMIENNEGO JULIA W WAŁBRZYCHU

INTERNETOWY SYSTEM GEOINFORMACYJNY O DAWNYCH OBIEKTACH GÓRNICZYCH NA PRZYKŁADZIE KOPALNI WĘGLA KAMIENNEGO JULIA W WAŁBRZYCHU Nr 133 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 133 Studia i Materiały Nr 40 2011 Jan BLACHOWSKI*, Anna NOWACKA** internetowe portale mapowe, GIS, tereny pogórnicze, INTERNETOWY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BUDOWY SYSTEMÓW GIS NA PRZYKŁADZIE WYBRANEJ APLIKACJI

PODSTAWY BUDOWY SYSTEMÓW GIS NA PRZYKŁADZIE WYBRANEJ APLIKACJI STUDIA PODYPLOMOWE - SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ PODSTAWY BUDOWY SYSTEMÓW GIS NA PRZYKŁADZIE WYBRANEJ APLIKACJI Justyna Górniak-Zimroz, justyna.gorniak-zimroz@pwr.wroc.pl DO UśYTKU WEWNĘTRZNEGO -

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów GIS

Wprowadzenie do systemów GIS Wprowadzenie do systemów GIS TLUG 09.06.2007 1 GIS - co to w ogóle za skrót Geographical Information System System Ingormacji Geograficznej System Informacji Przestrzennej System Informacji Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1 Wykład 13 Systemy Informacji Przestrzennej Systemy Informacji Przestrzennej 1 Mapa jako element Systemu Informacji Geograficznej Systemy Informacyjne Systemy Informacji przestrzennej Systemy Informacji

Bardziej szczegółowo

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator zbioru: ORTO_2015 METRYKĘ ORTOFOTOMAPY Układ współrzędnych: 1992 Zasięg obszarowy modułu: X[m] Y[m] 534158.84 432080.83 534158.84 436870.32

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie relacyjnych baz danych w Systemach Informacji Geograficznej

Zastosowanie relacyjnych baz danych w Systemach Informacji Geograficznej Zastosowanie relacyjnych baz danych w Systemach Informacji Geograficznej Zakres zagadnień Co to jest relacyjna baza danych Obszary zastosowań Przechowywanie informacji geoprzestrzennej (geometrii) Przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników System Informacji Geograficznej (GIS: ang. Geographic Information System) system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych. Najbardziej oczywistą

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Karta pracy 1

Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 1. Utwórz katalog Bazy danych służący do przechowywania wszelkich danych dotyczących kursu. 2. W katalogu Bazy danych stwórz podkatalog BD1 służący jako

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do Studium Wykonalności projektu Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo podkarpackie

Załącznik nr 8. do Studium Wykonalności projektu Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo podkarpackie MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO Załącznik nr 8 do Studium Wykonalności projektu Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Instrukcja obliczania wskaźnika pokrycia. Strona 2 z 24 Studium Wykonalności projektu

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Robert Olszewski, Paweł Kowalski, Andrzej Głażewski

Robert Olszewski, Paweł Kowalski, Andrzej Głażewski Robert Olszewski, Paweł Kowalski, Andrzej Głażewski Pojęcie modelu rzeczywistości geograficznej obejmuje każdą współcześnie funkcjonującą postać opisu tej rzeczywistości, która jest zwięzła, czytelna dla

Bardziej szczegółowo

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4 Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy Geograficzne systemy informatyczne Bezpieczeństwo Narodowe, sem. 4 Podstawy, historia i rozwój GIS Wykład 2 Grzegorz Bazydło Cel wykładu Celem wykładu jest przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

HARMONIZACJA DANYCH W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM

HARMONIZACJA DANYCH W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM HARMONIZACJA DANYCH W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM Nowe technologie w gospodarce przestrzennej Bytom, 13 stycznia 2012 Antoni Łabaj, SmallGIS INTERDYSCYPLINARNOŚĆ PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO Planowanie przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu Obiekt NAZWA OBIEKTU układ 1992 Opis Obiektu Obiekt Nr_arkusza Data rr-mm-dd Skala 1:5000 Rozmiar piksela 0.5 m Ocena zbiorcza Obiektu Zał. nr 6 1/5 Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator

Bardziej szczegółowo

Analizy sieciowe w ArcGIS. Copyright 2002 2004 ESRI. All rights reserved.

Analizy sieciowe w ArcGIS. Copyright 2002 2004 ESRI. All rights reserved. Analizy sieciowe w ArcGIS Sieci Topologiczne relacje pomiędzy klasami obiektów w zestawie danych Połączenia są oparte o geometryczną zgodność Stosowane do Analiz Zachowania jakości danych Przyspieszenia

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Metody tworzenia systemów informatycznych w tym, także rozbudowanych baz danych są komputerowo wspomagane przez narzędzia CASE (ang. Computer Aided Software

Bardziej szczegółowo

Technologia tworzenia. metody i parametry obliczeń. Dr inż. Artur KUBOSZEK INSTYTUT INŻYNIERII PRODUKCJI

Technologia tworzenia. metody i parametry obliczeń. Dr inż. Artur KUBOSZEK INSTYTUT INŻYNIERII PRODUKCJI Technologia tworzenia strategicznej mapy hałasu: metody i parametry obliczeń Dr inż. Strategiczna mapa hałasu, służy do ogólnej diagnozy stanu istniejącego hałasu z różnych źródeł na danym obszarze i opracowania

Bardziej szczegółowo

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop SESJA SZKOLENIOWA 8-9 X (2-dniowe) Szkolenie dla nowych użytkowników oprogramowania ArcGIS oraz osób rozpoczynających pracę z GIS dostarcza podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Warunki techniczne dla prac geodezyjnych i kartograficznych

Warunki techniczne dla prac geodezyjnych i kartograficznych STAROSTWO POWIATOWE W KROTOSZYNIE Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Warunki techniczne dla prac geodezyjnych i kartograficznych PRZEDMIOT OPRACOWANIA Archiwizacja państwowego

Bardziej szczegółowo

Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD

Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD Modele symulacyjne PyroSim/FDS z wykorzystaniem rysunków CAD Wstęp Obecnie praktycznie każdy z projektów budowlanych, jak i instalacyjnych, jest tworzony z wykorzystaniem rysunków wspomaganych komputerowo.

Bardziej szczegółowo

ArcGIS. Jakub Nowosad

ArcGIS. Jakub Nowosad 2013 ArcGIS Jakub Nowosad ArcGIS 10 to oprogramowanie GIS od firmy ERSI (ang. Environmental System Research Institute). Dzieli się ono na trzy licencje o różnych możliwościach: Basic (ArcView), Standard

Bardziej szczegółowo

SYSTEM GEOINFORMACYJNY ZŁÓś SUROWCÓW SKALNYCH DLA ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAśONYM WYKORZYSTANIEM REGIONALNEJ BAZY SUROWCOWEJ

SYSTEM GEOINFORMACYJNY ZŁÓś SUROWCÓW SKALNYCH DLA ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAśONYM WYKORZYSTANIEM REGIONALNEJ BAZY SUROWCOWEJ SYSTEM GEOINFORMACYJNY ZŁÓś SUROWCÓW SKALNYCH DLA ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAśONYM WYKORZYSTANIEM REGIONALNEJ BAZY SUROWCOWEJ Jan BLACHOWSKI, Justyna GÓRNIAK-ZIMROZ, Katarzyna PACTWA, Leszek JURDZIAK, Witold

Bardziej szczegółowo

Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych

Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych MATERIAŁY SZKOLENIOWE OPROGRAMOWANIE GIS Jacek Jania Przegląd oprogramowania GIS do tworzenia map tematycznych 1 IV OPROGRAMOWANIE GIS Mapy tematyczne Mapy tematyczne to mapy eksponujące jeden lub kilka

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 września 2012 r. Poz. 1080 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 11 września 2012 r.

Warszawa, dnia 28 września 2012 r. Poz. 1080 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 11 września 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 września 2012 r. Poz. 1080 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 11 września 2012 r. w sprawie centralnego rejestru form ochrony przyrody

Bardziej szczegółowo

METODY PREZENTACJI KARTOGRAFICZNEJ. HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI WE WROCŁAWIU

METODY PREZENTACJI KARTOGRAFICZNEJ. HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI WE WROCŁAWIU METODY PREZENTACJI KARTOGRAFICZNEJ HALINA KLIMCZAK INSTYTUT GEODEZJI I GEOINFORMATYKI WE WROCŁAWIU halina.klimczak@up.wroc.pl METODY PREZENTACJI KARTOGRAFICZNEJ Wynikiem końcowym modelowania kartograficznego

Bardziej szczegółowo

gromadzenie, przetwarzanie

gromadzenie, przetwarzanie Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł danych w serwisie CRIS - gromadzenie, przetwarzanie i prezentacja danych mgr inż. Piotr Cofałka, mgr inż. Jacek Długosz dr Joachim

Bardziej szczegółowo

VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE

VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE JOANNA BAC-BRONOWICZ VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE VI.1 Udział w projektach naukowo-badawczych: 1. Projekt KBN Nr 907379101 Kartograficzna rejestracja stanów i procesów dotyczących

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 3 STRUKTURA PRZEKAZANYCH WARSTW MAPOWYCH ORAZ ICH ZAWARTOŚĆ

ZAŁĄCZNIK 3 STRUKTURA PRZEKAZANYCH WARSTW MAPOWYCH ORAZ ICH ZAWARTOŚĆ ZAŁĄCZNIK 3 STRUKTURA PRZEKAZANYCH WARSTW MAPOWYCH ORAZ ICH ZAWARTOŚĆ Bazę punktów dla każdego z rodzajów instalacji stanowią niezależne pliki (.shp a także pliki dbase) sporządzone przy pomocy oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

1. Zarządzanie informacją w programie Access

1. Zarządzanie informacją w programie Access 1. Zarządzanie informacją w programie Access a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń: zna definicję bazy danych i jej zadania, zna pojęcia: rekord, pole, klucz podstawowy, zna obiekty bazy danych: tabele,

Bardziej szczegółowo

Autor: Anna Dąbrowska Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych. Prowadzący: dr inż. Arch. Jadwiga Brzuchowska

Autor: Anna Dąbrowska Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych. Prowadzący: dr inż. Arch. Jadwiga Brzuchowska Autor: Anna Dąbrowska Przedmiot: Zaawansowane metody wspomagania decyzji przestrzennych. Prowadzący: dr inż. Arch. Jadwiga Brzuchowska Zastosowanie map dystansu Praca magisterska pt.: Zróżnicowanie standardów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza Mateusz Troll Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Tomasz Gacek GISonLine S.C. Plan prezentacji 1. Informacje o projekcie 2. Składowe systemu

Bardziej szczegółowo

Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego

Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego W ramach konkursu Internetowa Mapa Roku 2013 organizowanego przez Stowarzyszenie Kartografów Polskich Departament Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego zgłasza dwa opracowania

Bardziej szczegółowo

Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu

Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu 193 CUPRUM Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud nr 4 (77) 2015, s. 193-198 Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu Jerzy Grzesiński 1), Sławomir Hanzel 2), Marek Marzec 1),

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć pracę? Mapa

Jak rozpocząć pracę? Mapa Jak rozpocząć pracę? SWDE Manager jest aplikacją służącą do przeglądania graficznych i opisowych danych ewidencji gruntów i budynków zapisanych w formacie SWDE (.swd,.swg,.swde). Pracując w SWDE Managerze,

Bardziej szczegółowo

Bazy danych dla MPZP. Aplikacja wspomagające projektowanie graficzne MPZP

Bazy danych dla MPZP. Aplikacja wspomagające projektowanie graficzne MPZP Bazy danych dla MPZP Aplikacja wspomagające projektowanie graficzne MPZP Historia rozwoju aplikacji ETAP I Standaryzacja opracowań w ramach pracowni urbanistycznej Usprawnienie akwizycji danych przestrzennych

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE BLOKÓW I ATRYBUTÓW DLA PODANEGO PRZYKŁADU RYSUNKU ZESTAWIENIOWEGO. SPORZĄDZENIE LISTY ATRYBUTÓW

TWORZENIE BLOKÓW I ATRYBUTÓW DLA PODANEGO PRZYKŁADU RYSUNKU ZESTAWIENIOWEGO. SPORZĄDZENIE LISTY ATRYBUTÓW Temat laboratorium: TWORZENIE BLOKÓW I ATRYBUTÓW DLA PODANEGO PRZYKŁADU RYSUNKU ZESTAWIENIOWEGO. SPORZĄDZENIE LISTY ATRYBUTÓW Treść zadania: Jesteś pracownikiem służb BHB w przedsiębiorstwie produkującym

Bardziej szczegółowo

Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie

Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie Systemy Informacji Geograficznej ich rola i zastosowanie Iwona Nakonieczna Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Wydział Geodezji i Kartografii Wrocław, ul. Dobrzyńska 21/23 Wydział Geodezji i

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta WYDZ. GEODEZJI GÓRNICZEJ I INŻYNIERII ŚRODOWISKA KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta www.kng.agh.edu.pl Karlova Studánka, 17-19 maja 2012 r. BUDOWA SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ DLA UCZELNI WYŻSZEJ GEOPORTAL

Bardziej szczegółowo

Systemy informacji geograficznej

Systemy informacji geograficznej Systemy informacji geograficznej Andrzej Głażewski Politechnika Warszawska Zakład Kartografii Definicja systemu informacji geograficznej Elementy systemu: Sprzęt (obecnie: komputerowy) Dane (postać cyfrowa)

Bardziej szczegółowo

Baza danych Monitoring Wód Podziemnych

Baza danych Monitoring Wód Podziemnych Program Infrastruktura Monitoringu Wód Podziemnych Rakowiecka 4, 00-975 Warszawa tel. 22 4592441, fax. 22 4592441 Baza danych Monitoring Wód Podziemnych Punkty monitoringowe w bazie MWP (stan na 25.03.2015

Bardziej szczegółowo

STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA

STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA Stefan Cacon 1/2, Jan Blachowski 1, Wojciech Milczarek 1 1 Institute of Mining, Wroclaw University of Technology, pl. Teatralny 2, 50-051 Wrocław

Bardziej szczegółowo

p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 08.12.2009 r. p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI w sprawie sposobu i trybu tworzenia, aktualizacji i udostępniania bazy danych obiektów topograficznych oraz bazy danych

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ RELACYJNE BAZY DANYCH I ICH ZNACZENIE W SYSTEMACH INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ 1. ELEMENTY SYSTEMU INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ DANE GEOGRAFICZNE

Bardziej szczegółowo

Badanie pełne: JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011

Badanie pełne: JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011 JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011 NSP 2011 przeprowadza się jako badanie pełne oraz jako badanie reprezentacyjne. Badanie pełne Badanie pełne dotyczy populacji ludności oraz mieszkań i realizowane

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy informacji przestrzennej (GIS) w geologii

Komputerowe systemy informacji przestrzennej (GIS) w geologii 1. Nazwa przedmiotu/modułu w języku polskim Komputerowe systemy informacji przestrzennej (GIS) w geologii 2. Nazwa przedmiotu/modułu w języku angielskim GIS in geology 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych Opracowanie zasad tworzenia programów ochrony przed hałasem mieszkańców terenów przygranicznych związanych z funkcjonowaniem duŝych przejść granicznych Opracowanie metody szacowania liczebności populacji

Bardziej szczegółowo

MODELE I EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH W SYSTEMACH GIS

MODELE I EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH W SYSTEMACH GIS STUDIA PODYPLOMOWE - SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ MODELE I EDYCJA DANYCH PRZESTRZENNYCH W SYSTEMACH GIS Justyna Górniak-Zimroz, justyna.gorniak-zimroz@pwr.wroc.pl DO UśYTKU WEWNĘTRZNEGO - WSZELKIE

Bardziej szczegółowo

PL 198457 B1. ABB Sp. z o.o.,warszawa,pl 17.12.2001 BUP 26/01. Michał Orkisz,Kraków,PL Mirosław Bistroń,Jarosław,PL 30.06.

PL 198457 B1. ABB Sp. z o.o.,warszawa,pl 17.12.2001 BUP 26/01. Michał Orkisz,Kraków,PL Mirosław Bistroń,Jarosław,PL 30.06. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 198457 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 340813 (51) Int.Cl. G06F 17/21 (2006.01) G06Q 10/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie rozwiązań geoportalowych w działalności RZGW w Krakowie. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie

Wykorzystanie rozwiązań geoportalowych w działalności RZGW w Krakowie. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Wykorzystanie rozwiązań geoportalowych w działalności RZGW w Krakowie w ramach prowadzenia Regionalnego Systemu Informacyjnego i Katastru Wodnego Tomasz Bukowiec Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej

Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej Daniel Starczewski Centrum UNEP/GRID-Warszawa 1. Cel ankiety 2. Grupa ankietowanych - charakterystyka 3. Zakres opracowania ankiety 4.

Bardziej szczegółowo

Metadane w zakresie geoinformacji

Metadane w zakresie geoinformacji Metadane w zakresie geoinformacji Informacja o zasobie danych przestrzennych Plan prezentacji 1. Co to są metadane i o czym nas informują? 2. Rola metadanych 3. Dla jakich zbiorów tworzone są metadane?

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Atrybuty podstawowych obiektów bazy danych ewidencyjnych oraz metody ich weryfikacji

Atrybuty podstawowych obiektów bazy danych ewidencyjnych oraz metody ich weryfikacji Atrybuty podstawowych obiektów bazy danych ewidencyjnych oraz metody ich weryfikacji Karpacz, 26 maja 2011r. Wojewódzka Inspekcja Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu Izabela Musik ekspert

Bardziej szczegółowo

CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej

CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej Trzy w jednym?? Moduł CPT-CAD jest przeznaczony do tworzenia: map przekrojów geologicznych i geotechnicznych własnych rysunków

Bardziej szczegółowo

Jaskinie Polski Instrukcja użytkownika baz danych poziom użytkownika publicznego v. 1.0

Jaskinie Polski Instrukcja użytkownika baz danych poziom użytkownika publicznego v. 1.0 Jaskinie Polski Instrukcja użytkownika baz danych v. 1.0 Wykonawca projektu: Wykonawca aplikacji: Konsultacje: MINISTERSTWO ŚRODOWISKA Opracowanie instrukcji: Ewa Machalska (PIG-PIB) Wykonano na zamówienie

Bardziej szczegółowo

Realizacje Spisów Powszechnych ilustruje poniższy schemat zadaniowy

Realizacje Spisów Powszechnych ilustruje poniższy schemat zadaniowy JAK SIĘ ROBI SPISY? METODY POZYSKIWANIA DANYCH W SPISACH Przystępując do prac nad PSR 2010 i NSP 2011 podjęto decyzję o wprowadzeniu nowoczesnych i relatywnie tańszych rozwiązań niż stosowane dotychczas.

Bardziej szczegółowo

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich.

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich. Tabele przestawne Tabela przestawna to narzędzie służące do tworzenia dynamicznych podsumowań list utworzonych w Excelu lub pobranych z zewnętrznych baz danych. Raporty tabeli przestawnej pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE

SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE. GROMADZENIE, PRZETWARZANIE ORAZ WIZUALIZACJA CIĄGŁEJ INFORMACJI BATYMETRYCZNEJ RZEKI ODRY KRZYSZTOF IWAN, TOMASZ ZAWADZKI REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca:

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: 1.1. Podstawowe pojęcia Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: informatykę (włącznie ze sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem używanym do tworzenia, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Konfigurator SWDE Instrukcja

Konfigurator SWDE Instrukcja Konfigurator SWDE Instrukcja Samouczki - krok po kroku Kompatybilność z SWDE Konfigurator SWDE Opis zakresu działalności i definicja kompatybilności Zgodność i kompatybilność Program pozwala filtrować

Bardziej szczegółowo

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe

Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Karta dokumentacyjna naturalnego zagrożenia geologicznego działalność górnicza Deformacje nieciągłe Nr ewidencyjny M-34-63-A-a/G/N/6 Lokalizacja: Województwo Powiat Gmina Miejscowość Śląskie Miasto Katowice

Bardziej szczegółowo

PLANY DOTYCZĄCE ZAMÓWIEŃ DLA GMIN W ZAKRESIE TWORZENIA ZBIORÓW DANYCH PRZESTRZENNYCH

PLANY DOTYCZĄCE ZAMÓWIEŃ DLA GMIN W ZAKRESIE TWORZENIA ZBIORÓW DANYCH PRZESTRZENNYCH PLANY DOTYCZĄCE ZAMÓWIEŃ DLA GMIN W ZAKRESIE TWORZENIA ZBIORÓW DANYCH PRZESTRZENNYCH Aneta Staniewska Departament Geodezji i Kartografii Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Plan

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego dr inż. Edyta Brzychczy mgr inż. Aneta Napieraj Katedra Ekonomiki i Zarządzania w Przemyśle Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informacji Geograficznej

Zintegrowany System Informacji Geograficznej ArcGIS Zintegrowany System Informacji Geograficznej ArcGIS Kompletny System Informacji Geograficznej ArcGIS jest lini¹ produktów, które razem tworz¹ zintegrowany System Informacji Geograficznej, oparty

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Praca z obiektami geograficznymi

Ćwiczenie 2: Praca z obiektami geograficznymi Ćwiczenie 2: Praca z obiektami geograficznymi To ćwiczenie będzie polegać na wykonaniu mapy typów użytkowania terenu w obszarze hałasu. Należy najpierw dodać dane i sklasyfikować je według atrybutu typ

Bardziej szczegółowo