Język polski. Poprawna wymowa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Język polski. Poprawna wymowa"

Transkrypt

1 Министерство образования Республики Беларусь Учреждение образования «Гродненский государственный университет имени Янки Купалы» Język polski. Poprawna wymowa Учебное пособие для студентов филологического факультета специальности Славянские языки Гродно 2008

2 УДК (075) ББК Е76 Рецензенты: К. Шчэсняк, доктор филологических наук, профессор кафедры славистики Гданьского университета (РП); М.А. Яколцевич, кандидат филологических наук, доцент кафедры белорусского языка ГрГУ им. Я. Купалы. Рекомендовано Советом филологического факультета ГрГУ им. Я. Купалы. Е76 Ерома, Ж.И. Польский язык. Правильное произношение = Język polski. Poprawna wymowa : пособие / Ж.И. Ерома, С.К. Трофимец. Гродно : ГрГУ, с. ISBN Пособие предназначено для студентов филологических факультетов, изучающих польский язык, содержит теоретичекую информацию и упражнения, призванные выработать правильное произношение польских звуков. Адресовано студентам специальности «Славянская филология». УДК (075) ББК ISBN Ерома, Ж.И., Трофимец, С.К., 2010 Учреждение образования «Гродненский государственный университет имени Янки Купалы», 2010

3 ПРЕДИСЛОВИЕ Пособие предназначено для студентов филологических факультетов, которые на начальных этапах изучения польского языка должны овладеть элементарными навыками чтения, письма и перевода. Особый упор сделан на правильное произношение с элементами польской фонетики. Материал сгруппирован в рамках 12 важнейших тем, посвященных особенностям польской графии (алфавит, диграфы, диакритические знаки, способы обозначения мягкости согласных) и польской фонетики (предмет и задачи фонетики, артикуляционный аппарат, фазы высказывания, классификация польских звуков). Для скорейшей выработки правильных артикуляционных навыков предложен теоретический материал и упражнения для неносовых и носовых гласных звуков, а также для взрывных, аффрикативных и смычно-проходных согласных звуков. Пособие включает темы, учитывающие особенности польского произношения глухих звонких и твердых мягких согласных, а также некоторых групп согласных с учетом фонетических процессов, которые в них происходят. Издание содержит также развернутую тему, посвященную польскому ударению. Для скорейшего «входа в речь» в каждую тему наряду с фонетическими упражнениями введено большое количество разноплановых заданий с использованием лексики нескольких семантических групп, небольших текстов и диалогов, ориентированных на формирование у студентов лексического запаса. Вошедшие в пособие блоки информации и упражнения под звездочкой сопровождаются аудиоприложением, размещенным на сайте Гродненского государственного университета имени Янки Купалы (www.grsu.by, войти под кафедра польской филологии). Пособие содержит также материалы для закрепления правильного произношения: ономатопеические слова и тексты, предложения для артикуляционных упражнений, стихотворения, считалочки, игры, сопровождающиеся рифмованными высказываниями, тексты песен, легенды и предания, фрагменты прозаических произведений Зофьи Налковской, Элизы Ожешко, Станислава Жеромского, Болеслава Бруса, Генриха Сенкевича. 3

4 1. GRAFIA POLSKA ПОЛЬСКАЯ ГРАФИЯ 1.1. System znaków gra cznych języka polskiego, znaki transkrypcji fonetycznej (система графических знаков польского языка, знаки фонетической транскрипции) Alfabet z greckiego αλφάβητος, Άλφα и Βήτα nazwy pierwszych dwóch liter alfabetu greckiego (алфавит от греческого αλφάβητος, Άλφα и Βήτα названия первых двух букв греческой азбуки). Synonimem polskim jest wyraz abecadło. A, be, ce to nazwy liter alfabetu polskiego, -dło su ks polski (польский синоним abecadło. A, be, ce это названия букв польской азбуки, -dło польский суффикс). Alfabet (abecadło) to zbiór liter pisma języka, ułożonych według określonej kolejności (алфавит собрание букв языка, имеющее стандартный порядок). Polski alfabet liczy trzydzieści dwie (32) litery. Powstał na podstawie alfabetu łacińskiego (польский алфавит состоит из 32 букв. Он возник на основе латинского алфавита). Litera to znak gra czny głoski (буква это графический знак звука). Głoska to najmniejsza jednostka fonetyczna języka, która jest wymawiana przy określonym stałym układzie narządów mowy (звук это наименьшая фонетическая единица, которая произносится при некотором постоянном положении органов речи). Transkrypcja fonetyczna to sposób zapisu głosek danego języka za pomocą znaków ustalonego wzorca. Jest opartа na zasadzie ścisłej odpowiedności głosek i znaków: jednej głosce odpowiada zawsze jeden znak, a jednemu znakowi jedna głoska (фонетическая транскрипция это способ записи звуков данного языка с помощью знаков определенного образца. Она основана на принципе точного соответствия звуков и знаков: одному звуку соответствует всегда один знак, а одному знаку один звук). Zasady transkrypcji fonetycznej (правила фонетической транскрипции): w transkrypcji głoski lub cały tekst zapisuje się w nawiasach kwadratowych, na przykład [n], [pogoda śe zm en a] (в транскрипции звуки (весь текст) записываются в квадратных скобках, например [n], [pogoda śe zm en a]); nie używa się wielkiej litery (большая буква не употребляется); nie stosuje się znaków interpunkcyjnych. Na końcu zdania stawia się dwie kreski ukośne //, w zdaniu każdemu znakowi interpunkcyjnemu odpowiada jedna kreska ukośna / (знаки препинания не употребляются. В конце предложения ставятся две косые черты//, в предложении каждому знаку препинания соответствует одна косая черта /); spółgłoski miękkie są oznaczane przez znaki [ś, ź, ć, ʒ, ń], zmiękczone [l, p, b, m, k, g, v, f ] (мягкие согласные обозначают знаки [ś, ź, ć, ʒ, ń], смягченные [l, p, b, m, k, g, v, f ]); miejsce akcentu oznaczają dwie krótkie kreski " lub jedna długa kreska / przed głoską akcentowaną (место ударения обозначают две короткие черты " или или одна длинная / перед ударным гласным): [f"arba], [f/arba]; 4

5 wyrazy, które nie mają akcentu, są łączone z wyrazem akcentowanym za pomocą znaku (слова, которые не имеют ударения, соединяются со словами, имеющими ударение, с помощью знака ): [do f"arby] Alfabet polski i jego zapis fonetyczny (польский алфавит и его фонетическая запись) Litera (буква) Nazwa litery (название буквы) Znak transkrypcji fonetycznej (знак фонетической транскрипции) 5 Przykłady (примеры) A a a [a] farba [f"arba] ą o nosowe (о носовое) [ǫ] brązowy [brǫz"ovy] B b be [b] barwa [b"arva] C c ce [c] cytrynowy [cytryn"ovy] Ć ć cie [ć] farbować [farb"ovać] D d de [d] dymny [d"ymny] E e e [e] kremowy [krem"ovy] ę e nosowe (э носовое) [ę] w kratkę [f kr"atkę] F f ef [f] oletowy [f i olet"ovy] G g gie [g] ceglasty [cegl"asty] H h ha [х] hebanowy [хeban"ovy] I i i [i] malinowy [mal in"ovy] J j jot [i ] jasny [i "asny] K k ka [k] krwisty [krv "isty] L l el [l] morelowy [morel"ovy] Ł ł eł [u ] złoty [zu "oty] M m em [m] morski [m"orsk i] N n en [n] ton [t"on] ń eń [ń] deseń [d"eseń] O o o [o] oliwkowy [ol ifk"ovy] Ó ó o kreskowane (o c чертой) [u] różowy [ruž"ovy] P p pe [p] purpurowy [purpur"ovy] R r er [r] rudy [r"udy] S s es [s] srebrny [sr"ebrny] Ś ś eś [ś] śliwkowy [śl ifk"ovy] T t te [t] turkusowy [turkus"ovy] U u u [u] rubinowy [rub in"ovy] W w wu [v] woskowy [vosk"ovy] y y [y] mysi [m"yśi] Z z zet [z] bezbarwny [bezb"arvny] Ź ź ziet [ź] goździk [g"oźʒík] Ż ż żet [ž] żółty [ž"uu țy]

6 Znaki dodatkowe (дополнительные знаки) W wyrazach zapożyczonych, najczęściej w nazwiskach i nazwach geogra cznych, są używane dodatkowe litery (в заимствованных словах, чаще всего в фамилиях и географических названиях, употребляются дополнительные буквы): Q q kiu [kv] [ku ] 6 quorum [kv"orum] requiem [r"ekv iem] quad [ku od] V v we [v] Verdi [v"erd i] vademecum [v"adem"ekum] X x iks [ks] xero [ks"ero] taxi [t"aks i] Znaki diakrytyczne (диакритические знаки) Znaki diakrytyczne to znaki gra czne, które są umieszczane nad, pod, obok lub wewnątrz litery. Tworzą przez to nową literę mającą inną wymowę (диакритические знаки это графические знаки, которые расположены над, пол, рядом или внутри буквы. Они образуют таким образом новую букву, имеющую иное произношение): '. kreska ukośna nad literą (косая черта над буквой) kreska pozioma nad literą lub wewnątrz litery (горизонтальная черта над буквой или внутри буквы) kropka nad literą (точка над буквой) ó, ź, ń, ś, ć ł, t ż, j, i ogonek (хвостик) ą, ę W wyrazach zapożyczonych mogą być używane znaki diakrytyczne systemów gra cznych innych języków (в заимствованных словах могут употребляться диакритические знаки графических систем других языков): język niemiecki (немецкий язык) Brückner [br "ukner]; język francuski (французский язык) attaché [ataš"e] Dwuznaki (диграфы) Dwuznak to dwie litery, które zapisują jedną głoskę (диграф это две буквы, которые записывают один звук): сz ce + zet [č] czerwony [červ"ony] dz de + zet [ʒ] rdzawy [rʒ"avy] dż de + żet [ǯ] dżem [ǯem] dź de + ziet [ʒ ] miedź [m "e ʒ ] sz es + zet [š] bursztynowy [burštyn"ovy]

7 rz er + zet [ž] po dźwięcznych spółgłoskach (после звонких согласных) [š] po bezdźwięcznych spółgłoskach (после глухих согласных) wrzosowy [vžos"ovy] przebarwiony [pšebarv "ony] ch ce + ha [х] chabrowy [хabr"ovy] W niektórych wyrazach dwuznaki dz i dż na granicy przedrostka i rdzenia oznaczają dwie głoski (в некоторых словах диграфы dz и dż на границе приставки и корня обозначают два звука): dz dzi dż [dz] [dź] [dž] odzyskać [odz"yskać] odznaka [odznaka] odzipnąć [odźipnońć] podżartować [podžartować] podżegać [podžegać] 1.2. Sposoby oznaczania miękkości spółgłosek (способы обозначения мягкости согласных звуков) W języku polskim są dwa sposoby oznaczania miękkości spółgłosek (в польском языке существует два способа обозначения мягкости согласных звуков): 1) miękkość spółgłosek przed samogłoskami [a, o, u, y, ę, ǫ] oznaczamy za pomocą litery i, której nie należy wymawiać (мягкость согласных перед гласными [a, o, u, y, ę, ǫ] обозначаем с помощью буквы i, которую не следует произносить): biały [b "au y], ciemny [ć"emny], zabarwiony [zabarv "ony]. Uwaga! Spółgłoska [l] należy do grupy spółgłosek stwardniałych (inaczej historycznie miękkich lub funkcjonalnie miękkich), dlatego w połączeniu [l] + [a, o, u, y, ę, ǫ] litery i nie piszemy (согласный звук [l] принадлежит к группе отвердевших согласных (иначе исторически мягких или функционально мягких), поэтому в группе [l] + [a, o, u, y, ę, ǫ] букву i мы не пишем): blady [bl"ady], stalowy [stal"ovy]; 2) miękkość spółgłosek [ś, ź, ć, ʒ, ń] na końcu wyrazu lub przed inną spółgłoską miękką oznaczamy za pomocą liter ze znakiem diakrytycznym ś, ź, ć, dź, ń (мягкость согласных [ś, ź, ć, ʒ, ń] в конце слова или перед другим мягким согласным звуком мы обозначаем с помощью букв с диакритическим знаком ś, ź, ć, dź, ń): deseń [d"eseń], szarość [š"arość] Funkcje litery i w języku polskim (функции буквы i в польском языке) W języku polskim litera i może pełnić trzy funkcje (в польском языке буква i может выполнять три функции): 7

8 a) litera i oznacza ustną głoskę [i], zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę (буква i обозначает неносовой звук [i], смягчает предыдущий согласный звук): rubinowy [rub in"ovy] b) w pozycji przed samogłoskami litera i oznacza miękkość poprzedzających spółgłosek; w tym wypadku należy ją pisać, lecz nie należy wymawiać (в позиции перед гласными буква i обозначает мягкость предыдущих согласных; в этом случае ее следует писать, но не следует произносить): piaskowy [p ask"ovy]; c) w wyrazach zapożyczonych litera i po spółgłoskach twardych, oprócz twardych [c, z, s], zapisuje głoskę [j] (в заимствованных словах буква i после твердых согласных, кроме твердых [c, z, s], записывает звук [j]): olet [fi "olet] Ćwiczenia (упражнения) Ćwiczenie 1. Wpisać do tabeli znaki diakrytyczne, ich nazwy, przykłady (вписать в таблицу диакритические знаки, их названия, примеры): Znak diakrytyczny Nazwa Przykłady ' kreska ukośna nad literą. kreska pozioma nad literą lub wewnątrz litery ogonek Gołębi, perłowy, piwny, beżowy, różnokolorowy, pomidorowy, dżinsowy. Ćwiczenie 2. Przeczytać, przepisać, zapamiętać znaczenie i pisownię (прочитать, переписать, запомнить значение и правописание): a) quarto [kw"arto], quasi [kw"azi], quasimodo [kw"azim"odo], quiz [k"u is]; b) Express ["expres], extra ["extra]; c) varia [v"ari a], vendetta [vend"eta]. Ćwiczenie 3. Przeczytać wyrazy, zapamiętać ich znaczenie, zapisać w transkrypcji fonetycznej. Wymowę wyrazów trudnych sprawdzić w «Podręcznym słowniku poprawnej wymowy polskiej» W.Lubasia, S.Urbańczyka (прочитать слова, запомнить их значение, записать в фонетической транскрипции. Произношение трудных слов проверить в «Карманном словаре правильного польского произношения» В.Любася, С.Урбаньчика): bławatek, narcyz, stokrotka, żonkil, nenufar, nasturcja, mimoza, bratki, bez. Ćwiczenie 4. Przeczytać wyrazy, zapamiętać znaczenie, podkreślić dwuznaki, (прочитать слова, запомнить значение, подчеркнуть диграфы): sza rowy, szary, czarny, mleczny, brzoskwiniowy, bursztynowy, musztardowy, miedziany. 8

9 Ćwiczenie 5. Wstawić dwuznaki. Odpowiedzieć na pytanie: Jak się nazywają wyrazy połączone w grupy? (вставить диграфы. Ответить на вопрос: Как называются слова, соединенные в группы?): ka[š]tanowy ka[š]tan, bura[č]kowy bura[č]ek, burak, mu[š]tardowy mu[š]tarda, [č]arny [č]erń, taba[č]kowy tabaka, [š]maragdowy [š]maragdy, [š]karłatny [š]karłat. Ćwiczenie 6. Przeczytać, zapamiętаć znaczenie. Wypisać wуrazy do dwóch rubryk (прочитать, запомнить значение. Выписать слова в две рубрики): a) wyrazy z dwuznakami (слова с диграфами); b) wyrazy, w których litery dz i dż oznaczają dwie głoski (слова, в которых буквы dz и dż обозначают два звука). Podzamcze, nadzwyczajny, podżywić, odżywka, odzew, odziedziczyć, odzież, odznaczyć, odzywać, odżałować, podzielić, podziemie, podziękować, nadzieja, nadzór, rdzawy, nadżerka. Ćwiczenie 7. Przeczytać wyrazy, wyjaśnić ich znaczenie. Wypisać wyrazy z dwuznakami, ze znakami diakrytycznymi. Zapisać wszystkie wyrazy w transkrypcji fonetycznej (прочитать слова, объяснить их значение. Выписать слова с диграфами, с диакритическими знаками. Записать все слова в фонетической транскрипции): rumianek, wrzos, chryzantema, storczyk, krokus, sasanka, szarotka, nasturcja, malwa, irys, fuksja, mak, hortensja, aster. Ćwiczenie 8. Przeczytać wyrazy, zapisać je fonetycznie, wyjaśnić pisownię spółgłosek miękkich (прочитать слова, записать их фонетически, объяснить правописание мягких согласных): brzoskwiniowy, bladość, herbaciany, piaskowy, popielaty, słomiany, ziemisty, czerń, niebieski, rubinowy. Ćwiczenie 9. Podać dwa sposoby zapisu spółgłosek miękkich [ś, ć, ʒ, ń,] w języku polskim (представить два способа записи мягких согласных [ś, ć, ʒ, ń,] в польском языке). Wzór (образец): [ź] 1) ź, na przykład goździk; 2) zi, na przykład zielony. Ćwiczenie 10. Przeczytać, zapamiętаć znaczenie. Zapisać spółgłoski miękkie w wyrazach (прочитать, запомнить значение. Записать мягкие согласные в словах): pier[w ]osnek, [n ]ezapo[m ]inajka, dmucha[w ]ec, za[w ]ilec, [p ]iwo[n ]a, kacze[n ]ec, słonecz[n ]ik. Ćwiczenie 11. Przeczytać wyrazy zawierające głoskę [l], zapisać je w transkrypcji fonetycznej (прочитать слова, содержащие согласный звук [l], записать их в фонетической транскрипции): kolorowy, seledynowy czekoladowy, ceglasty, metalowy, mleczny, zielony. 9

10 Ćwiczenie 12. Przeczytać trankrypcje fonetyczne, zapisać ortogra cznie (прочитать фонетические транскрипции, записать орфографически): [ź"eleń], ["odćeń], [m eʒ "any], [k"olor k"ośći su own "owei ], [b "au ość], [ćel"isty], [v śn "ovy]. Ćwiczenie 13. Przeczytać wyrazy w oparciu o padane transkrypcje fonetyczne, zapamiętać ich wymowę i znaczenie (прочитать слова, опираясь на фонетическую транскрипцию, запомнить их произношение и значение): a) kwiat [kf "at], kwiatek [kf "atek], konwalia [konv"ali a], lilia [l "ili "a], ołek [fi "ou ek], przebiśnieg [pšeb "iśńek]; b) wystawa kwiatów, kwiatki bzu, konwaliowy bukiet, barwa liliowa, oletowy wrzos, ładne przebiśniegi. Ćwiczenie 14. Przeczytać poprawnie wyrazy, zapisać w transkrypcji fonetycznej (прочитать правильно слова, записать в фонетической транскрипции): a) nitka, wiklina, wino, minuta; b) Piotr, dziura, wiek, wieniec, konie; c) geogra a, biologia, material, aria. Ćwiczenie 15. Przeczytać poprawnie wyrazy, wyjaśnić funkcje litery i (прочитать правильно слова, объянить функции буквы i): piwo, nic, mina, kilogram, czasopismo, w paski, w groszki; opowiadania, ubezpieczenie, pieśń, wiersz, wiązać; armia, akademia, lozo a, idiota, biblioteka, dialog, anarchia, diabeł, diabetyk, diachroniczny, dialekt, dieta, hiacynt, petunia, magnolia, pelargonia. Ćwiczenie 16. Wypełnić luki w zdaniach (заполнить пустые места в предложениях): a) Zbiór liter pisma języka, ułożonych według określonej kolejności to.... Wyrazy alfabet i abecadło to.... Alfabet polski powstał na podstawie alfabetu języka.... Polski alfabet liczy... litery. b) Znak gra czny głoski to.... Najmniejsza jednostka fonetyczna języka, która jest wymawiana przy określonym stałym układzie narządów mowy to.... Transkrypcja fonetyczna jest oparta na takiej zasadzie: odpowiada tu zawsze c) Znaki diakrytyczne to znaki gra czne, które są umieszczane,, lub litery. d) Dwuznak to litery, które zapisują głoskę. e) Miękkość spółgłosek przed samogłoskami [.., o,.., y,.., ę,... ] oznaczamy za pomocą litery, na przykład:

11 Miękkość spółgłosek [..,..,..,.., ń] na... wyrazu lub przed inną spółgłoską miękką onaczamy za pomocą liter ze znakiem..., na przykład:.... f) Litera i w języku polskim oznacza głoskę [..], na przykład:.... Litera i w pozycji przed... miękkość poprzedzających spółgłosek, na przykład:.... Litera i w wyrazach zapożyczonych litera i po spółgłoskach twardych, oporócz twardych [..,..,..], zapisuje głoskę [..], na przykład:.... Ćwiczenie 17. Przeczytać, wykreślić błędną infornację, podać poprawną (прочитать, вычеркнуть ошибочную информацию, представить правильную): Zasady transkrypcji fonetycznej w transkrypcji głoski są zapisane w nawiasach zaokrąglonych ( ); nie używa się małych liter; stosuje się znaki interpunkcyjne miejsce akcentu oznacza " przed głoską akcentowaną; znak w transkrypcji wyrazy oznacza miękkość. Ćwiczenie 18. Zapisać po polsku nazwy kwiatów (записать по польски названия цветов): 11

12 Ćwiczenie 19. Rozwiązać krzyżówki (решить кроссворды): Ćwiczenie 20. Rozdzielić kwiaty: a) wiosenne; b) letnie; c) jesienne (разделить цветы: a) весенние; b) летние; c) осенние): rumianek, wrzos, pierwiosnek, niezapominajka, piwonia, chryzantema, dmuchawiec, storczyk, krokus, sasanka, szarotka, zawilec, nasturcja, malwa, irys, fuksja, mak, kaczeniec, słonecznik, hortensja, aster, hiacynt, petunia, magnolia, tulipan, konwalia, lilia, ołek, przebiśnieg, bławatek, narcyz, stokrotka, żonkil, nenufar, mimoza, bratki, bez, prymuła, gerbera, pelargonia, róża. *Ćwiczenie 21. Rozdzielić barwy: a) ciepłe i zimne; b) podstawowe i pochodne (разделить цвета: a) теплые и холодные; b) основные и производные): bananowy, beżowy, biały, blady, brązowy, bordowy, brzoskwiniowy, buraczkowy, bursztynowy, butelkowy, ceglasty, chabrowy, cielisty, ciemny, cytrynowy, czarny, czekoladowy, czerwony, dżinsowy, dymny, oletowy, gołębi, granatowy, hebanowy, herbaciany, jasny, kawowy, kasztanowy, kremowy, krwisty, liliowy, malinowy, metalowy, miedziany, mleczny, morelowy, morski, musztardowy, mysi, niebieski, oliwkowy, perłowy, piaskowy, piwny, pomarańczowy, pomidorowy, popielaty, purpurowy, biskupi, rdzawy, różowy, rubinowy, rudy, seledynowy, słomiany, srebrny, stalowy, sza- rowy, szary, szkarłatny, szmaragdowy, śliwkowy, tabaczkowy, trawiasty, turkusowy, wiśniowy, woskowy, wrzosowy, zielony, ziemisty, złoty, żółty. 12

13 2. FONETYKA POLSKA ПОЛЬСКАЯ ФОНЕТИКА 2.1. Przedmiot badań i zadania fonetyki (предмет исследований и задачи фонетики) Fonetyka jest działem językoznawstwa, który bada artykułowane dźwięki mowy, czyli głoski. Fonetyka zajmuje się procesem wytwarzania dźwięków mowy, ich klasy kacją, wzajemnym oddziaływaniem na siebie (Фонетика является разделом языкознания, который исследует звуки речи. Фонетика занимается процессом образования звуков речи, их классификацией и взаимным влиянием) Aparat artykulacyjny. Opis narządów mowy (артикуляционный аппарат. Описание органов речи) Artykulacja to zespół ruchów narządów mowy, w rezultacie których powstaje głoska (артикуляция это группа движений органов речи, в результате которых образуется звук). Narządy mowy schematycznie przedstawia rysunek 1. (органы речи схематически представляет рисунок 1). Narządy mowy w za leżności od pełnionych funkcji dzielimy na trzy ze społy: aparat oddechowy, aparat fonacyjny (krtań), aparat artykułacyjny (nasada) (органы речи в зависимости от исполняемых функций мы делим на три группы: дыхательный аппарат, гортань (фонический аппарат), артикуляционный аппарат (основание). Aparat oddechowy znajduje się w klatce piersiowej. Składa się z płuc, oskrzeli i tchawicy. Tchawica w górnej części jest zamknięta krtanią. Podstawową funkcją aparatu oddechowego jest wytwarzanie prądu powietrza (дыхательный аппарат находится в грудной клетке. Он состоит из легких, бронхов и трахеи. Трахея в верхней части закрыта гортанью. Основной функцией дыхательного аппарата является создание потока воздуха). Krtań w dolnej części łączy się z tchawicą, a w górnej z nasadą. W krtani znajdują się wiązadła głosowe. Podstawową funkcją krtani jest wytwarzanie dźwięku (гортань в нижней части соединяется с трахеей, а в верхней с основанием. В гортани находятся голосовые связки. Основной функцией гортани является создание звука). Nasada to wszystkie narządy znajdujące się ponad krtanią. Składają się na nią: jama gardłowa, jama ustna oraz jama nosowa (основание - это все органы речи, находящиеся выше гортани. Она состоит из полости горла, ротовой и носовой полостей). Wszystkie narządy artykulacji znajdują się w jamie ust nej. Należą do nich (все атикуляционные органы находятся в ротовой полости. К ним принадлежат): 1) narządy nieruchome: zęby górne i dolne, dziąsła górne i dolne, podniebienie twarde (неподвижные органы: верхние и нижние зубы, верхние и нижние десны, твердое небо); 2) narządy ruchome: wargi (górna i dolna), język, w którym wyróżnia się czubek, przód, środek i tyl (obsada), podniebienie miękkie zakończone tzw. języczkiem (uvula) (подвижные органы: губы (нижняя и верхняя), язык, в котором выделяют кончик, переднюю часть, середину и заднюю часть языка, мягкое небо, заканчивающееся язычком (увула). 13

14 Rysunek Fazy wypowiedzi (фазы высказывания) Fazy wypowiedzi to nagłos, śródgłos i wygłos wyrazu (фазы высказывания это начальная, средняя и заключительная части слова). Nagłos to początkowa głoska wyra zu, np. w nagłosie wyrazu dom znajduje się głoska d~. (начало это начальный звук слова, например, в начале слова dom находится звук d~). Śródgłos to głoski znajdujące się wewnątrz wyrazu. W śródgłosie wyrazu dom znajduje się samogłoska -o-, natomiast w śródgłosie wyrazu domowy występują głoski -o-m-o-v- (середина это звуки, находящиеся в середине слова. В середине слова dom находится гласный звук -o-, а в средине слова domowy употребляются звуки -o-m-o-v-). Wygłos to głoska znaj dująca się na końcu wyrazu. W wygłosie wyrazu dom występuje głoska -m (заключительная часть слова это звук, находящийся в конце слова. В конце слова dom находится звук -m). Wygłos absolutny to końcowa część wyrazu występują cego przed pauzą, w piśmie oznaczoną za pomocą kropki, przecinka, średni ka, wykrzyknika, znaku zapytania, wielokropka, dwukropka, myślnika (абсолютный конец слова это заключительная часть слова, выступающего перед паузой, на письме обозначенной с помощью точки, запятой, точки с запятой, восклицательного знака, вопросительного знака, многоточия, двоеточия, тире). 14

15 2.4. Głoski polskie (польские звуки) Język polski ma dwa typy głosek samogłoski i spółgłoski (в польском языке два типа звуков гласные и согласные) Samogłoski polskie: funkcje, klasy kacje (польские гласные: функции, классификации) Polskie samogłoski to [a, o, u, i, y, e, ǫ, ę]. Samogłoski pełnią następujące funkcje (польские гласные это [a, o, u, i, y, e, ǫ, ę]. Гласные звуки выплняют следующие функции): tworzą sylaby (zgłoski) (образуют слоги). Sylaba to najmniejsza niepodzielna cząstka wyrazu, ośrodkiem której jest samogłoska: ki-no, ko-chać. Są sylaby otwarte na samogłoskę i zamknięte na spółgłoskę (Слог это наименьшая неделимая часть слова, в центре которой находится гласный звук: ki-no, ko-chać. Отличают открытые слоги на гласный и закрытые на согласный); samogłoska [i] w pozycji przed następującą samogłoską miękczy poprzedzającą spółgłoskę: babcia, Ania. Takie [i] nie tworzy sylaby (гласный [i] в позиции перед следующим гласным звуком смягчает предыдущий согласный: babcia, Ania. Такое [i] не образует слог); samogłoska [i] może pełnić obie funkcje. Znajduje się wówczas na końcu wyrazu lub pomiędzy spółgłoskami: pić, szyb-ki (гласный [i] может выполнять обе функции. Тогда он находится в конце слова или между согласными: pić, szyb-ki). Klasy kacje (классификации) Klasy kacjа ze względu na poziome ruchy języka (классификация, учитывающия горизонтальные движения языка): przednie (переднего ряда) i, y, e, ę; środkowe (среднего ряда) a; tylne (заднего ряда) u, o, ǫ. Klasy kacjа ze względu na pionowe ruchy języka (классификация, учитывающая вертикальные движения языка): wysokie (верхнего подъема) i, y, u; średnie (среднего подъема) e, ę, o, ǫ; niskie (нижнего подъема) a. Klasy kacjа ze względu na układ warg (классификация, учитывающая движения губ): okrągłe (лабиализированные) o, u, ǫ; obojętne (безразличные) a; płaskie (плоские) e, ę, i, y. Klasy kacjа ze względu na układ podniebienia miękkiego wraz z języczkiem (классификация, учитывающая участие мягкого неба вместе с увулой): ustne (неносовые) a, e, i, y, o, u; nosowe (носовые) ǫ, ę. 15

16 Schematycznie dwie pierwsze kłasy kacje zostały ujęte w trójkąt Tytusa Benniego (Схематически две первые классификации были оформлены в форме трехугольника Тита Бенни) Klasy kacje polskich spółgłosek (классификации польских согласных) Ze względu na sposób artykulacji narządów mowy (по способу образования): spółgłoski zwarto-wybuchowe (взрывные согласные) [p, p, b, b, t, d, k, k, g, g ]; spółgłoski szczelinowe (щелевые согласные) [v, v, f, f, z, s, ž, š, ź, ś, x, x ]; spółgłoski zwarto-szczelinowe (аффрикаты) [c, č, ć, ʒ, ǯ, ʒ ]; spółgłoski półotwarte (смычно-проходные согласные) [l, u, l, m, m, n, n, i, r]. Ze względu na miejsce artykulacji (по месту образования): wargowe (губные): dwuwargowe (губно-губные) [p, p, b, b, m, m ] wargowo-zębowe (губно-зубные) [v, v, f, f ] językowe: przedniojęzykowo-zębowe (переднеязычные зубные) [d, t, s, z, ʒ, c, n] przedniojęzykowo-dziąsłowe (переднеязычные альвеолярные) [č, ž, š, ǯ, l, u, l, r]; środkowojęzykowe (среднеязычные) [ś, ź, ć, ʒ, ń, i ]; tylnojęzykowe (заднеязычные) [k, k, g, g, x] Ze względu na udział wiązadeł głosowych (по участию голосовых связок): dźwięczne (звонкие) [b, b, d, g, g, i, l, u, l, r, m, m, n, ń, v, v, z, ž, ź, ʒ, ǯ, ʒ ]; bezdźwięczne (глухие) [c, ć, f, f, p, p, t, k, k, s, ś, š, č, x]. Ze względu na udział środkowej części języka (по участию средней части языка): miękkie (палатальные) [ś, ź, ć, ʒ, ń, i ]; twarde (твердые) [t, d, p, b, s, z, c, ʒ, m, n, v, f, k, g, x, č, ž, ǯ, š, l, r, u ]; zmiękczone (полупалатальные) [l, p, b, m, k, g, v, f ]. Ze względu na udział uwuli (по участию увулы): nosowe (носовые) [m, m, n, ń] ustne (неносовые) pozostałe. 16

17 2.5. Ćwiczenia (упражнения) Ćwiczenie 1. Wypełnić luki w zdaniach (заполнить пустые места в предложениях): a) Fonetyka bada.... Głoski powstają w rezultacie.... b) Aparat oddechowy znajduje się w.... Aparat oddechowy składa się z...,...,.... Krtań znajduje się w górnej części.... Aparat oddechowy tworzy... powietrza. c) W krtani znajdują się W krtani tworzy się.... d) Narządy mowy znajdujące się ponad krtanią to.... Nasada to jama..., jama..., jama.... Wszystkie narządy artykulacji znajdują się w Ćwiczenie 2. Przerysować do zeszytu, nazwać oznaczone strzałkami narządy mowy (перерисовать в тетрадь, назвать обозначенные стрелками органы речи): Ćwiczenie 3. Wpisać ruchome i nieruchome narządy mowy (вписать подвижные и неподвижные органы речи): b) Zsuwamy się i rozsuwamy.... Czasem otwieram przejście do jamy nosowej.... Złośliwi mówią, ze głównie służę do mielenia.... Możemy układać się w różne kształty, na przykład do całowania.... Jesteśmy trzema jamami...,...,.... Mam kształt rury

18 Ćwiczenie 4. Wypisać zdania poprawne (выписать правильные предложения): a) Mówimy wtedy, kiedy wdychamy powietrze. Mówimy wtedy, kiedy wydychamy powietrze. b) To, czy z wydychanego powietrza powstanie głoska a, b, z, czy inna, zależy od układu ruchomych narządów mowy. To, czy z wydychanego powietrza powstanie głoska a, b, z, czy inna, zależy od układu nieruchomych narządów mowy. c) Ruchome narządy mowy to: wargi, szczęka górna, język i języczek. Ruchome narządy mowy to: wargi, szczęka dolna, język i języczek. Ćwiczenie 5. Przeczytać, wstawić wyrazy nazywające narządy mowy, by tekst miał sens (прочитать, вставить слова, называющие органы речи, чтобы текст имел смысл). Ćwiczenie 6. Trenować przed lustrem (тренировать перед зеркалом) : a) ćwiczenia języka: wysunąć język, przesuwać poziomo w prawo, potem w lewo; oblizać wargi; wysunąć język jak najdalej z ust, schować go jak najgłębiej; dotykać czubkiem języka na zmianę dolnych i górnych zębów; wysuwać język do przodu raz szeroki, raz wąski; b) ćwiczenia warg: cofnąć kąciki warg do tyłu, a następnie otwierać i zamykać usta; wciągnąć powietrze ściągniętymi ustami; cmokać; zagwizdać parę razy na jednym tonie; zamknąć usta i przesunąć je w lewą, a potem w prawą stronę; wprawić usta w drganie; nabrać powietrze pod wargę górną, a potem dolną; dmuchać na płomień lub coś lekkiego; wysuwać wargi do przodu, by były widoczne zęby. 18

19 Ćwiczenie 7. Podać nagłos, śródgłos i wygłos wyrazu, a także absolutny wygłos (представить начальную, среднюю, заключительную части слова, а также абсолютный конец слова): a) tułów, kręgosłup, kark, plecy, barki, pupa, pośladki. b) Zarost to broda i wąsy. Typy zębów: siekacz, ząb trzonowy, kieł, ząb mądrości. Ćwiczenie 8. Przeczytać, zapisać fonetycznie. Jakie samogłoski nie tworzą sylaby w wyrazach (прочитать, записать фонетически. Какие гласные звуки не образуют слоги в словах): szyja, piersi, brzuch, pępek, boki. Ćwiczenie 9. Przeczytać, zapisać fonetycznie. Wyjaśnić funkcje samogłosek w wyrazach (прочитать, записать фонетически. Объяснить фунции гласных в словах): źrenice, tęczówki, soczewki, powieki, rzęsami (od rzęsy), brwi. Ćwiczenie 10. Podzielić wyrazy na sylaby (поделить слова на слоги): twarz, czoło, policzki, nos, uszy, usta, wargi, broda, brwi, oczy, piegi. Ćwiczenie 11. Wymówić wyrazy: kotka, kaczka, taczka. Podkreślić dwa wyrazy różniące się tylko jedną głoską. Wymówić te głoski. Opisać w zeszycie, jak się zmienia położenie języka, kiedy wymawiamy te dwie głoski (произнести слова: kotka, kaczka, taczka. Подчеркнуть два слова, отличающиеся только одним звуком. Произнести эти звуки. Описать в тетради, как изменяется положение языка, когда мы призносим эти два звука). Ćwiczenie 12. Opisać spółgłoski w wyrazach (описать звуки в словах): głowa, potylica, skroń, ciemień, włosy. Wzór: Pora [p/o-ra] 4 litery, 4 głoski, 2 sylaby p [p] spółgłoska, zwarta, dwuwargowa, bezdźwięczna, twarda, ustna. o [o] samogłoska, tylna, średnia, okrągła. r [r] spółgłoska, półotwarta, przedniojęzykowo-dziąsłowa, dźwięczna, twarda, ustna. a [a] samogłoska, środkowa, niska, obojętna. Ćwiczenie 13. Wpisać nazwy części ciała człowieka. Wykorzystać rysunek 2 (вписать названия частей человеческого тела. Использовать рисунок 2): a) Źrenice, tęczówki, soczewki, powieki, rzęsy, brwi.... Czubek, dziurki, grzbiet.... b) Kończyny to... i.... Ciało człowieka to...,...,.... с) Ręka ma części:..., przedramię,..., nadgarstek, dłoń, palec,.... Noga ma części: udo (biodro),...,..., stopa,...,..., paznokieć. 19

20 Rysunek SAMOGŁOSKI USTNE НЕНОСОВЫЕ ГЛАСНЫЕ ЗВУКИ *3.1. Wymowa samogłosek ustnych w języku polskim (произношение неносовых гласных в польском языке) Samogłoski ustne [a, o, u, y, i, e] w języku polskim w odróżnieniu od samogłosek rosyjskich są wymawiane jednakowo w nagłosie, śródgłosie i wygłosie wyrazów, w pozycji akcentowanej i nieakcentowanej (неносовые гласные [a, o, u, y, i, e] в польском языке в отличие от гласных русского языка произносятся одинаково в начале, в середине и в конце слов, в ударной и безударной позиции). 20

Redakcja: Wojciech Śliwerski. Projekt okładki i rysunki: Agata Fuks. Korekta: Danuta Waląg

Redakcja: Wojciech Śliwerski. Projekt okładki i rysunki: Agata Fuks. Korekta: Danuta Waląg Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki i rysunki: Agata Fuks Korekta: Danuta Waląg ISBN 978-83-7587-454-9 Oficyna Wydawnicza Impuls 30-619 Kraków,

Bardziej szczegółowo

FONETYKA. Co to jest fonetyka? Język polski Klasa III Gim

FONETYKA. Co to jest fonetyka? Język polski Klasa III Gim FONETYKA Język polski Klasa III Gim Co to jest fonetyka? Fonetyka Fonetyka (z gr. phonetikos) to dział nauki o języku badający i opisujący cechy dźwięków mowy, czyli głosek. Zajmuje się ona procesami powstawania

Bardziej szczegółowo

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO I. Proszę wybrać odpowiednie do rysunku zdanie. 0. On wsiada do autobusu. On wysiada z autobusu. On jedzie autobusem. 1. On wsiada do tramwaju. On

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Klucz do ćwiczeń 117. Dzień dobry! Co słychać? 6. Przepraszam, gdzie jest hotel? 16. Co lubisz jeść? Co lubisz pić?

Spis treści. Klucz do ćwiczeń 117. Dzień dobry! Co słychać? 6. Przepraszam, gdzie jest hotel? 16. Co lubisz jeść? Co lubisz pić? Spis treści lekcja 0 lekcja 1 lekcja 2 lekcja 3 lekcja 4 lekcja 5 lekcja 6 lekcja 7 lekcja 8 lekcja 9 lekcja 10 lekcja 11 lekcja 12 lekcja 13 lekcja 14 lekcja 15 lekcja 16 lekcja 17 lekcja 18 lekcja 19

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY DZIEŃ W SZKOLE. komunikacja słownictwo gramatyka powitania, pożegnania podstawowe zwroty alfabet przedstawianie się liczebniki 0-10

PIERWSZY DZIEŃ W SZKOLE. komunikacja słownictwo gramatyka powitania, pożegnania podstawowe zwroty alfabet przedstawianie się liczebniki 0-10 PIERWSZY DZIEŃ W SZKOLE Lekcja_01 komunikacja słownictwo gramatyka powitania, pożegnania podstawowe zwroty alfabet przedstawianie się liczebniki 0-10 tak, nie, proszę, dziękuję, przepraszam, nie rozumiem,

Bardziej szczegółowo

1.Klasyfikacja głosek języka polskiego. 2.Układ narządów artykulacyjnych przy wymowie wybranych głosek.

1.Klasyfikacja głosek języka polskiego. 2.Układ narządów artykulacyjnych przy wymowie wybranych głosek. ZAPRASZAM ZAPRASZAM 1.Klasyfikacja głosek języka polskiego. 2.Układ narządów artykulacyjnych przy wymowie wybranych głosek. 1. Głoski języka polskiego możemy podzielić na dwie podstawowe grupy: - Samogłoski

Bardziej szczegółowo

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E,

Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, Grażyna Krzysztoszek, Małgorzata Piszczek MATERIA WYRAZOWO-OBRAZKOWY DO UTRWALANIA POPRAWNEJ WYMOWY G OSEK A, O, U, E, I, Y, A,, E, 10 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2012 Korekta: Danuta

Bardziej szczegółowo

Metody logopedyczne: ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język i wargi), ćwiczenia oddechowe.

Metody logopedyczne: ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język i wargi), ćwiczenia oddechowe. Temat: Utrwalenie prawidłowej artykulacji głosek szeregu szumiącego i syczącego w wyrazach i zdaniach. Cele ogólne: utrwalenie głosek szeregu szumiącego i syczącego w nagłosie, wygłosie, śródgłosie w wyrazach

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z dzieckiem słabo słyszącym

Zajęcia z dzieckiem słabo słyszącym Literka.pl Zajęcia z dzieckiem słabo słyszącym Data dodania: 2009-08-11 22:32:04 Autor: Agnieszka Chmielowska-Litwa Przedstawiam propozycję konspektu zajęć rewalidacyjnych dla dziecka słabo słyszącego

Bardziej szczegółowo

ZESZYT PRAC DOMOWYCH klasa część 1

ZESZYT PRAC DOMOWYCH klasa część 1 ZESZYT PRAC DOMOWYCH I klasa część 1 BEATA SZYSZKA ALINA TARADYŚ BEATA SOKOŁOWSKA-KOSIK Drogie Dzieci, przekazujemy Wam zeszyt prac domowych. Możecie w nim rysować, pisać, liczyć. Zawarte w nim ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Łódź dnia r /...

Łódź dnia r /... Łódź dnia...200...r. Pieczęć placówki ARKUSZ BADANIA DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ DZIECKA KOŃCZĄCEGO EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ... 200... /... imię i nazwisko dziecka rok szkolny... miejsce i data urodzenia * Lp U

Bardziej szczegółowo

A a. ta ma. ja ga pa. fa ka. sa da. la ca. Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. Odszukaj i pokoloruj litery: a, A.

A a. ta ma. ja ga pa. fa ka. sa da. la ca. Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. Odszukaj i pokoloruj litery: a, A. A a Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. album Ala ta ma fa ka sa da la ca ja ga pa na ba za ra Odszukaj i pokoloruj litery: a, A. Zaznacz, gdzie jest głoska a. Pokreśl w wyrazach

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

Idę drogą tupiąc nogą. Problemy pisowni wyrazów z ą, ę, em, en, om, on

Idę drogą tupiąc nogą. Problemy pisowni wyrazów z ą, ę, em, en, om, on Idę drogą tupiąc nogą. Problemy pisowni wyrazów z ą, ę, em, en, om, on 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna podstawowe zasady pisowni wyrazów z ą, ę, om, on, em, en, zna różnice w wymowie i piśmie omawianych

Bardziej szczegółowo

Możesz miksować jak SAM chcesz!

Możesz miksować jak SAM chcesz! Podręcznik opracowano z uwzględnieniem standardów wymagań egzaminacyjnych Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego Możesz miksować jak SAM chcesz! Seria do nauki języka

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: W świecie filmu i teatru Scenariusz zajęć nr 1 Temat dnia: F jak foka. I. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. II. Cele podstawy programowej:

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym

Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym Temat: Nadchodzi wiosna Cele: - usprawnianie narządów artykulacyjnych, - zwrócenie uwagi na prawidłową wymowę głosek trzech szeregów : ciszącego,

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne:

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne: Zabawy i ćwiczenia logopedyczne: 1. Ćwiczenia żuchwy: a. opuszczanie i unoszenie; b. przesuwanie w prawo i w lewo; c. wysuwanie do przodu; d. żucie (przy zamkniętych wargach). 2. Ćwiczenia warg: a. szerokie

Bardziej szczegółowo

Funkcja rzeczownika w zdaniu

Funkcja rzeczownika w zdaniu Funkcja rzeczownika w zdaniu 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna definicję rzeczownika, wie, jaką pełni funkcję w zdaniu, zna definicję pojęć: podmiot, przydawka, orzecznik, dopełnienie, okolicznik.

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. SPRAWDZIAN PRÓBNYW SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ferie zimowe w górach

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. SPRAWDZIAN PRÓBNYW SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ferie zimowe w górach UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem Informacje dla ucznia SPRAWDZIAN PRÓBNYW SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ferie zimowe w górach

Bardziej szczegółowo

Język polski test dla uczniów klas trzecich

Język polski test dla uczniów klas trzecich Język polski test dla uczniów klas trzecich szkół podstawowych w roku szkolnym 2011/2012 Etap szkolny (60 minut) Ryzyko dysleksji [suma punktów] Imię i nazwisko... klasa 3... Przeczytaj uważnie tekst.

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO. V. Proszę podpisać obrazki. PRZYKŁAD: 6 ciastek 4 ciastka

108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO. V. Proszę podpisać obrazki. PRZYKŁAD: 6 ciastek 4 ciastka V. Proszę podpisać obrazki. 6 ciastek 4 ciastka 1.... 2.... 3.... 4.... 5.... 6.... 7.... 8.... 9.... 10.... 108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO 11.... 12.... 13.... 14.... 15....

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rymanowska-Doleżal JĘZYK POLSKI 6. Ćwiczenia gramatyczne, karty pracy dla klasy szóstej szkoły podstawowej. część. Zgorzelec 2016/2017

Aleksandra Rymanowska-Doleżal JĘZYK POLSKI 6. Ćwiczenia gramatyczne, karty pracy dla klasy szóstej szkoły podstawowej. część. Zgorzelec 2016/2017 Aleksandra Rymanowska-Doleżal JĘZYK POLSKI 6 Ćwiczenia gramatyczne, karty pracy dla klasy szóstej szkoły podstawowej część 1. Zgorzelec 2016/2017 RYSUNKI: Grzegorz Rutkowski GRAFIKA KOMPUTEROWA: Anna Bieganowska

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego.

Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. 27.01.2009r. Wiadomości wstępne dotyczące języka migowego. Czym jest język migowy? Ludzie niesłyszący, z racji niemożności korzystania ze zmysłu słuchu w komunikowaniu się, stworzyli nowy, wizualny, oparty

Bardziej szczegółowo

Autor scenariuszy: Marta Gzyra Grupa docelowa: Uczniowie klas I-II Cele: Wspieranie nauki języka polskiego dla uczniów cudzoziemskich.

Autor scenariuszy: Marta Gzyra Grupa docelowa: Uczniowie klas I-II Cele: Wspieranie nauki języka polskiego dla uczniów cudzoziemskich. Scenariusze zajęć wyrównawczych dla dzieci cudzoziemskich prowadzonych w Szkole Podstawowej nr 58 w Warszawie przy ul. Mieszka I 7. Scenariusze zostały przygotowane w ramach realizacji projektu Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Zeszyt ćwiczeń Klasa 1 CZĘŚĆ 1

Zeszyt ćwiczeń Klasa 1 CZĘŚĆ 1 Zeszyt ćwiczeń Klasa 1 CZĘŚĆ 1 REFORMA 2017 Aa Aa 1. Wymawiaj nazwy obrazków głoskami, wskazując kolejne okienka. Zamaluj na czerwono okienka odpowiadające głosce a. 2. Podkreśl w wyrazach litery A i a.

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla nauczycieli

Informator logopedyczny dla nauczycieli Informator logopedyczny dla nauczycieli Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą.

Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą. Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą. Cele operacyjne: Uczeń: pisze poprawnie wyrazy wielką literą (imiona, nazwiska, nazwy państw, miast) mnoży

Bardziej szczegółowo

logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I.

logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I. logopedia to nauka o kształtowaniu się prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty ( I. Styczek) kształtowanie prawidłowej mowy, dbanie o jej prawidłowy i

Bardziej szczegółowo

Witamy i zapraszamy do styczniowej lektury!!! Co za nami, co przed nami?:

Witamy i zapraszamy do styczniowej lektury!!! Co za nami, co przed nami?: Witamy i zapraszamy do styczniowej lektury!!! Co za nami, co przed nami?: 01.01.2015 Nowy Rok 12.01.2015 Akcja Cała Polska czyta dzieciom i my też czytanie bajek przez uczniów z Liceum Ogólnokształcącego

Bardziej szczegółowo

Wiem, co trzeba. Grudzień. Materiały dla klasy I. Imię i nazwisko:... Klasa:...

Wiem, co trzeba. Grudzień. Materiały dla klasy I. Imię i nazwisko:... Klasa:... Grudzień Materiały dla klasy I Imię i nazwisko:... Klasa:... POLSKI lektury na grudzień wybrane baśnie: J. Ch. Andersen, bracia Grimm, J. Porazińska, O dwunastu miesiącach W grudniu wprowadzamy litery:

Bardziej szczegółowo

Świat naszym domem. Mała Jadwinia nr 29

Świat naszym domem. Mała Jadwinia nr 29 o mała p Mała Jadwinia nr 29 Świat naszym domem Cieszę się, Boże, z serca całego, żeś dał świat piękny dla dziecka Twego. Nie będę śmiecić, mój dobry Panie, Niech ten świat zawsze pięknym zostanie. Opracowała

Bardziej szczegółowo

Świat wokół nas opisujemy przedmioty

Świat wokół nas opisujemy przedmioty Świat wokół nas opisujemy przedmioty 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna formę opisu przedmiotu, zna wyrazy oceniające i opisujące przedmiot, zna wyrazy o zabarwieniu dodatnim i ujemnym. b) Umiejętności

Bardziej szczegółowo

Tematyka kompleksowa Przewidywane osiągnięcia Teksty wierszy i piosenek

Tematyka kompleksowa Przewidywane osiągnięcia Teksty wierszy i piosenek Tematyka kompleksowa Przewidywane osiągnięcia Teksty wierszy i piosenek Tematyka zajęć dla dzieci 3-5letnich - grupa "Żabki MAJ 2016 Tydzień pierwszy: JAK POWSTAJE KSIĄŻKA Tydzień drugi: Tydzień trzeci:

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny dziecka jest okresem swoistej mowy dziecięcej. Charakteryzuje się on substytucją, uproszczeniami i seplenieniem.

Bardziej szczegółowo

Dekoracje na tort. K w i aty. kwiaty

Dekoracje na tort. K w i aty. kwiaty Dekoracje na tort Dekoracje na tort K w i aty kwiaty stokrotka śr. 20 mm niezapominajka śr. 20 mm 050000 050001 kolor: żółty 050100 050101 kolor: żółty 050002 kolor: czerwony 050003 kolor: różowy 050004

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Opowiedz mi bajkę Bajki i legendy. Temat tygodniowy Temat dnia Matematyczne gry podwórkowe. Każda gra

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA ŚREDNIA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA Cel ogólny: tworzenie form 2 osoby l.poj. trybu rozkazującego. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

PLAN DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZY DLA GRUPY ODKRYWCY NA MIESIĄC MARZEC Autor: p. Monika Adamowicz, p. Katarzyna Boińska

PLAN DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZY DLA GRUPY ODKRYWCY NA MIESIĄC MARZEC Autor: p. Monika Adamowicz, p. Katarzyna Boińska Tydzień 1 - Poczta Cele: poszerzanie zasobu słownictwa, przeliczanie zbiorów, kształtowanie umiejętności społecznych, nauka wiersza, poznanie nowej formy wypowiedzi: kartka pocztowa i list Temat dnia 06.03:

Bardziej szczegółowo

Język polski test dla uczniów klas trzecich

Język polski test dla uczniów klas trzecich Język polski test dla uczniów klas trzecich szkół podstawowych w roku szkolnym 2009/2010 Etap szkolny (60 minut) Ryzyko dysleksji [suma punktów] Imię i nazwisko... kl. 3... Przeczytaj uważnie tekst. Gepardy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU ORTOGRAFICZNO - GRAMATYCZNEGO.

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU ORTOGRAFICZNO - GRAMATYCZNEGO. REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU ORTOGRAFICZNO - GRAMATYCZNEGO. 1. W konkursie biorą uczniowie klasy II i III. 2. Każda klasa wyłoni nie więcej jak pięciu uczestników. 3. Uczestnicy oceniani będą w dwóch kategoriach

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA WERBALNA IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA ZAPISU WIEK ŻYCIA DZIEŃ MIESIĄC ROK DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA:

KOMUNIKACJA WERBALNA IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA ZAPISU WIEK ŻYCIA DZIEŃ MIESIĄC ROK DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA: IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA: WIEK ŻYCIA DATA ZAPISU DZIEŃ MIESIĄC ROK KOMUNIKACJA WERBALNA Lp. TAK NIE CZASAMI UWAGI Warunki, aby rozwinęła się mowa, wyraża: ------- -----------

Bardziej szczegółowo

Beata Katarzyna Jędryka. Lubię szkołę

Beata Katarzyna Jędryka. Lubię szkołę Beata Katarzyna Jędryka Lubię szkołę Copyright by Instytut Polonistyki Stosowanej Wydział Polonistyki UW Warszawa 2015 ISBN 978 83 64111 42 6 Autor Beata Katarzyna Jędryka Konsultacje metodyczne Krystyna

Bardziej szczegółowo

Chłopcy i dziewczynki

Chłopcy i dziewczynki Chłopcy i dziewczynki Maja leżała na plaży. Zmarzła podczas kąpieli w morzu i cała się trzęsła. Mama Zuzia owinęła ją ręcznikiem. Maja położyła się na boku i przesypuje piasek w rączce. Słońce razi ją

Bardziej szczegółowo

8 + 66 =.. 48 + 20 =... 35 + 46 =... 53 7 =... 89 50 =... 72 58 =...

8 + 66 =.. 48 + 20 =... 35 + 46 =... 53 7 =... 89 50 =... 72 58 =... Matematyka test dla uczniów klas trzecich szkół podstawowych w roku szkolnym 2011/2012 Etap szkolny (60 minut) Ryzyko dysleksji [suma punktów].... Imię i nazwisko Klasa 1. Oblicz. 8 + 66 =.. 48 + 20 =...

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ DZIENNY NR 4. Temat dzienny: Cztery poru roku czwórka w naszym życiu. Cele ogólne:

SCENARIUSZ DZIENNY NR 4. Temat dzienny: Cztery poru roku czwórka w naszym życiu. Cele ogólne: SCENARIUSZ DZIENNY NR 4 Temat dzienny: Cztery poru roku czwórka w naszym życiu. Cele ogólne: 1. Kształcenie umiejętności czytania i pisania. 2. Kształcenie umiejętności wyrażania swoich myśli na podstawie

Bardziej szczegółowo

PIJARSKIE SZKOŁY W WARSZAWIE

PIJARSKIE SZKOŁY W WARSZAWIE PIJARSKIE SZKOŁY W WARSZAWIE Podstawowa i Gimnazjum ul. Gwintowa 3, 00-704 Warszawa, tel. 0(22) 841 28 76 www.warszawa.pijarzy.pl; e-mail: szkolywarszawa@pijarzy.pl I Pijarski Konkurs Gramatyczny im. Onufrego

Bardziej szczegółowo

Mamo, tato poćwicz ze mną!

Mamo, tato poćwicz ze mną! Mamo, tato poćwicz ze mną! Uczymy się dzielić zdanie na wyrazy oraz porównywać długość zdań. Przykłady: Kotek śpi. Mama ma owoce. Gruszki są bardzo smaczne. W tym zdaniu są 2 wyrazy W tym zdaniu są 3 wyrazy

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PEDAGOGICZNA. Temat: Pięć przyjaznych piesków

TERAPIA PEDAGOGICZNA. Temat: Pięć przyjaznych piesków TERAPIA PEDAGOGICZNA Rodzaj zajęć: wielozmysłowe utrwal litery P Temat: Pięć przyjaznych piesków Grupa wiekowa: I klasa SP Czas trwania zajęć: 90 minut Typ zajęć: grupowe Przebieg zajęć: Ogniwa Rodzaj

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem Informacje dla ucznia SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora 1. Sprawdź,

Bardziej szczegółowo

Beata Katarzyna Jędryka. W parku

Beata Katarzyna Jędryka. W parku Beata Katarzyna Jędryka W parku Copyright by Instytut Polonistyki Stosowanej Wydział Polonistyki UW Warszawa 2015 ISBN 978-83-64111-54-9 Autor Beata Katarzyna Jędryka Konsultacje metodyczne Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Zima LEON. Ogólnopolski Konkurs Przedmiotowy Język Polski Klasa IV Rok szkolny 2013/2014. Tekst do zadań 1-10.

Zima LEON. Ogólnopolski Konkurs Przedmiotowy Język Polski Klasa IV Rok szkolny 2013/2014. Tekst do zadań 1-10. Imię. Nazwisko.. W zadaniach a,b,c odpowiedź zaznaczamy kółeczkiem, błędnie zaznaczoną odpowiedź skreślamy. Tekst do zadań 1-10. Zima LEON Ogólnopolski Konkurs Przedmiotowy Język Polski Klasa IV Rok szkolny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ REEDUKACYJNYCH DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU

PROGRAM ZAJĘĆ REEDUKACYJNYCH DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU PROGRAM ZAJĘĆ REEDUKACYJNYCH DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU Okres wstępny-psychoterapeutyczny Ćwiczenia rozhamowujące i uspakajające likwidowanie wtórnych zaburzeń emocjonalnych dziecka

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Marzena Kowalska. Польский язык. Интенсивный курс польского языка с компакт-диском

Marzena Kowalska. Польский язык. Интенсивный курс польского языка с компакт-диском Marzena Kowalska Польский язык за недели Интенсивный курс польского языка с компакт-диском Tłumaczenie i redakcja: Danuta Samek Ilustracje: Adam Olchowik Okładka: Radosław Pazdrijowski, Studio Forme, Olsztyn

Bardziej szczegółowo

mgr Ewelina Gibowicz

mgr Ewelina Gibowicz mgr Ewelina Gibowicz * Zdolność do nabycia umiejętności posługiwania się mową jest WRODZONA * Warunek ujawnienia się tej zdolności: - WŁASNA AKTYWNOŚĆ DZIECKA - OTOCZENIE, KTÓRE POSŁUGUJE SIĘ JĘZYKIEM

Bardziej szczegółowo

1. Mamy pory roku. Czy potrafisz je nazwać? Pomogą ci obrazki!

1. Mamy pory roku. Czy potrafisz je nazwać? Pomogą ci obrazki! . Mamy pory roku. Czy potrafisz je nazwać? Pomogą ci obrazki!. Masz przed sobą dwa termometry. Napisz w jakiej porze roku mogą wskazywać taką temperaturę?. Bardzo lubimy pierwsze wiosenne kwiaty. Czy potrafisz

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE CICHE ZE ZROZUMIENIEM

CZYTANIE CICHE ZE ZROZUMIENIEM Edukacja polonistyczna klasa 2 PISANIE - kryteria pięknego pisania 1. Pismo utrzymuję w liniaturze. 2. Litery w wyrazach są z sobą połączone. 3. Unikam skreśleń i poprawek. 4. Wyraz błędnie napisany przekreślam

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 5

Scenariusz zajęć nr 5 Autor: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W świątecznym nastroju Scenariusz zajęć nr 5 Temat dnia: Robimy prezenty I. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. II. Czynności przed lekcyjne: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

CENNIK FABRYCZNY WYROBÓW MARKI ALBATROS

CENNIK FABRYCZNY WYROBÓW MARKI ALBATROS CENNIK FABRYCZNY WYROBÓW MARKI ALBATROS obowiązuje od ------------------ 1.05.2015 Wykonanie innych kolorów emulsji np: wg wzornika NCS jest możliwe przy zamówieniu min. 400lit. Cena jest ustalana indywidualnie.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA DLA NAUCZYCIELA. 1. Oglądanie filmu.

ĆWICZENIA DLA NAUCZYCIELA. 1. Oglądanie filmu. ĆWICZENIA DLA NAUCZYCIELA 1. Oglądanie filmu. 2. Rozumienie filmu; mówienie. Proszę odpowiedzieć na pytania: a. Dlaczego Kuba na początku filmu był smutny? b. Od kogo dowiedział się o Złotej kaczce? c.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W świątecznym nastroju Scenariusz zajęć nr 1 Temat dnia: U weterynarza. I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przedlekcyjne:

Bardziej szczegółowo

INTENSYWNY TRENING FONETYCZNY

INTENSYWNY TRENING FONETYCZNY Intensywny trening fonetyczny INTENSYWNY TRENING FONETYCZNY Jesteśmy przekonane, że wymowę należy ćwiczyć od pierwszego etapu nauki. Poprawna wymowa jest niezbędnym warunkiem do bycia zrozumianym, a nic

Bardziej szczegółowo

Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA.

Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA. Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA. Między 2 a 3 rokiem życia następuje rozkwit mowy dziecka. Dziecko zaczyna budować zdania, początkowo są to zdania proste, które są złożone z dwóch,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy do podręcznika Nasz elementarz, cz. 3 i zeszytów Moje ćwiczenia, cz. 3 oraz Już czytam i piszę, cz. 2. Podstawowe

Plan wynikowy do podręcznika Nasz elementarz, cz. 3 i zeszytów Moje ćwiczenia, cz. 3 oraz Już czytam i piszę, cz. 2. Podstawowe Plan wynikowy do podręcznika Nasz elementarz, cz. 3 i zeszytów Moje ćwiczenia, cz. 3 oraz Już czytam i piszę, cz. 2 Miesiąc/Numer bloku/tematyka Kwiecień Blok I. Wielkanoc 1. Ż jak żaba 2. Rz jak rzeka.

Bardziej szczegółowo

Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej

Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej Mówię wyraźnie Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej Elżbieta Śnieżkowska-Bielak Mówię wyraźnie Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2008 Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Metody: podająca, ekspresyjna, poszukująca, działań praktycznych, ekspresja plastyczna, muzyczna.

Scenariusz zajęć. Metody: podająca, ekspresyjna, poszukująca, działań praktycznych, ekspresja plastyczna, muzyczna. Scenariusz zajęć klasa I wrzesień - blok 3 - dzień 2 - Strona1 Klasa I wrzesień blok 3 dzień 2 Scenariusz zajęć Blok tygodniowy: Ulubione zabawki Temat dnia: Mój pierwszy album. Cele zajęć: Uczeń: -zna

Bardziej szczegółowo

Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej

Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej Mówię wyra nie Z podziękowaniami za pomoc Paniom Jolancie Krudys i Wioletcie Żołnowskiej El bieta nie kowska-bielak Mówię wyra nie Ofi cyna Wydawnicza Impuls Kraków 2008 Copyright by Ofi cyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl Wywiad z Panią Olą Pajączkowską, kierownikiem szkolnej akcji Zima w mieście 3 Dziennik Sylwii 4 Największe atrakcje

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYGMINNY KONKURS ORTOGRAFICZNY MISTRZ ORTOGRAFII 2008 CZYLI ORTOGRAFICZNE MANEWRY Klasa IV. b...raki ceb...la /8p.

MIĘDZYGMINNY KONKURS ORTOGRAFICZNY MISTRZ ORTOGRAFII 2008 CZYLI ORTOGRAFICZNE MANEWRY Klasa IV. b...raki ceb...la /8p. ... (imię, nazwisko, szkoła) MIĘDZYGMINNY KONKURS ORTOGRAFICZNY MISTRZ ORTOGRAFII 2008 CZYLI ORTOGRAFICZNE MANEWRY Klasa IV 1. Wstaw ó lub u ( te wyrazy to nazwy warzyw). brok...ły c...kinia b...raki ceb...la

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Jesteśmy uczniami i kolegami Zgoda buduje tygodniowy Temat dnia W świecie literek Jak porozumiewają

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane wady wymowy

Najczęściej spotykane wady wymowy Najczęściej spotykane wady wymowy część 1 Opracowanie: mgr Judyta Wójcik - logopeda SYGMATYZM Sygmatyzm to kolokwialnie mówiąc seplenienie. Jest to rodzaj dyslalii polegający na nieprawidłowej artykulacji

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ KONKURSU WIEDZY O ZDROWIU WIEM CO TO ZDROWIE dla 5 i 6 latków Temat kompleksowy: Co o zdrowiu wiedzą przedszkolaki. Prowadząca: Barbara

SCENARIUSZ KONKURSU WIEDZY O ZDROWIU WIEM CO TO ZDROWIE dla 5 i 6 latków Temat kompleksowy: Co o zdrowiu wiedzą przedszkolaki. Prowadząca: Barbara SCENARIUSZ KONKURSU WIEDZY O ZDROWIU WIEM CO TO ZDROWIE dla 5 i 6 latków Temat kompleksowy: Co o zdrowiu wiedzą przedszkolaki. Prowadząca: Barbara Matkowska Miejsce: Biblioteka Publiczna w Jaśle Cele główne:

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolski Pijarski Konkurs Gramatyczny im. ks. Onufrego Kopczyńskiego test etapu szkolnego

V Ogólnopolski Pijarski Konkurs Gramatyczny im. ks. Onufrego Kopczyńskiego test etapu szkolnego PIJARSKIE SZKOŁY W WARSZAWIE Podstawowa i Gimnazjum ul. Gwintowa 3, 00-704 Warszawa, tel. 0(22) 841 28 76 www.warszawa.pijarzy.pl; e-mail: sp.pijarski.konkurs@gmail.com gim.pijarski.konkurs@gmail.com V

Bardziej szczegółowo

www.awans.net Publikacje nauczycieli Anna Lemantowicz Szkoła Podstawowa w Paterku Testy sprawdzające wiedzę i umiejętności

www.awans.net Publikacje nauczycieli Anna Lemantowicz Szkoła Podstawowa w Paterku Testy sprawdzające wiedzę i umiejętności www.awans.net Publikacje nauczycieli Anna Lemantowicz Szkoła Podstawowa w Paterku Testy sprawdzające wiedzę i umiejętności Klasa II szkoły podstawowej Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym

Bardziej szczegółowo

KONKURS " BYĆ POLAKIEM" -szczegóły na stronie szkoły

KONKURS  BYĆ POLAKIEM -szczegóły na stronie szkoły PRACE DOMOWE z dnia 7-8 marca 2015 W uwagi na fakt, iż dnia 21 marca (czyli pierwszy dzień wiosny) niektórzy nasi uczniowie wybierają się na turniej piłkarski obchody Dnia Wiosny założyli strój w trzech

Bardziej szczegółowo

ZASADY REDAGOWANIA PRACY LICENCJACKIEJ

ZASADY REDAGOWANIA PRACY LICENCJACKIEJ 1 ZASADY REDAGOWANIA PRACY LICENCJACKIEJ ZASADY OGÓLNE Praca licencjacka pisana jest samodzielnie przez studenta. Format papieru: A4. Objętość pracy: 40-90 stron. Praca drukowana jest dwustronnie. Oprawa:

Bardziej szczegółowo

WIERSZ "Na wakacje ruszać czas" Za dni kilka o tej porze będę witać polskie morze. Bo najbardziej mi się marzy żeby bawić się na plaży.

WIERSZ Na wakacje ruszać czas Za dni kilka o tej porze będę witać polskie morze. Bo najbardziej mi się marzy żeby bawić się na plaży. WIERSZ "Na wakacje ruszać czas" Za dni kilka o tej porze będę witać polskie morze. Bo najbardziej mi się marzy żeby bawić się na plaży. A ja chciałbym dotknąć chmury i dlatego jadę w góry. Razem z mamą,

Bardziej szczegółowo

Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego

Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego Jak usprawniać wymowę dziecka dwujęzycznego Anna GUZY (Uniwersytet Śląski w Katowicach) anna.guzy@us.edu.pl Od diagnozy do terapii.. Ocena stopnia znajomości języka (ocena percepcji mowy). Przykładowe

Bardziej szczegółowo

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE WIEK DZIECKA SŁYSZENIE I ROZUMIENIE NADAWANIE - MOWA 0 3 miesiąc życia Reaguje na głośne Wycisza się/śmieje, gdy do niego mówimy Przerywa płacz, gdy usłyszy głos Wzmaga/osłabia ssanie, gdy usłyszy 4 6

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002

AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002 AKADEMIA PIŁKARSKA WISŁA KRAKÓW ROCZNIK 2002 Okres przejściowy podzielony na 2 fazy: 18.12-28.12 Odpoczynek 29.12.14-6.01.15 Trening do indywidualnego wykonania zgodny z planem podanym poniżej (możliwe

Bardziej szczegółowo

Test 2 klasa III ( rząd 1)... Przeczytaj tekst i odpowiedz pełnymi zdaniami na zadane pytania.

Test 2 klasa III ( rząd 1)... Przeczytaj tekst i odpowiedz pełnymi zdaniami na zadane pytania. Test 2 klasa III ( rząd 1) Przeczytaj tekst i odpowiedz pełnymi zdaniami na zadane pytania. Las to duży teren, na którym rośnie wiele drzew oraz krzewy i rośliny zielne. Żyją tam także różne zwierzęta.

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE CZYTANIA

DOSKONALENIE CZYTANIA DOSKONALENIE CZYTANIA RODZICU! Jeżeli Twoje dziecko ma trudności w nauce czytania, porozmawiaj z pedagogiem szkolnym lub ze specjalistą w poradni psychologiczno-pedagogicznej, którzy wyjaśnią przyczyny

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ Z UROCZYSTOŚCI Z OKAZJI DNIA MATKI I OJCA

SCENARIUSZ Z UROCZYSTOŚCI Z OKAZJI DNIA MATKI I OJCA SCENARIUSZ Z UROCZYSTOŚCI Z OKAZJI DNIA MATKI I OJCA Temat: Uroczystość z okazji Dnia Matki i Ojca PROGRAM UROCZYSTOŚCI: 1. Wiersz Powitanie Dziś piękny dzień Kochani - to wasze święto kochani więc Was

Bardziej szczegółowo

TEST Czas pracy: 60 minut Liczba punktów do uzyskania: 40

TEST Czas pracy: 60 minut Liczba punktów do uzyskania: 40 Imię i nazwisko ucznia.. Szkoła.. Instrukcja dla ucznia TEST Czas pracy: 60 minut Liczba punktów do uzyskania: 40 1. Upewnij się, czy sprawdzian zawiera 10 stron. Jeśli nie zgłoś to nauczycielowi. 2. Wpisz

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Węch Dbamy o zwierzęta w zimie. Zagadnienia z podstawy programowej

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Węch Dbamy o zwierzęta w zimie. Zagadnienia z podstawy programowej SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Nasze zmysły Jakie to wszystko ciekawe tygodniowy Temat dnia Węch Dbamy o zwierzęta w zimie. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012 Imię i nazwisko ucznia... Wypełnia nauczyciel Klasa.... SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Numer ucznia w dzienniku Instrukcja dla ucznia Kolorowe zadanie 2012 TEST Z JĘZYKA POLSKIEGO Czas pracy: 45

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób powstają słowa? Wiadomości wstępne ze słowotwórstwa

W jaki sposób powstają słowa? Wiadomości wstępne ze słowotwórstwa W jaki sposób powstają słowa? Wiadomości wstępne ze słowotwórstwa 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: wie, czym zajmuje się słowotwórstwo, wie, jakie wymiany samogłoskowe i spółgłoskowe zachodzą między

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Miło mi cię poznać!

Rozdział I Miło mi cię poznać! Rozdział I Miło mi cię poznać! Imię i nazwisko Klasa Jak się to zaczęło? Zakochana para, Julka i Julek właśnie to słyszałam w kółko, kiedy tylko wchodziłam do szkoły. Najczęściej wykrzykiwały tak dziewczyny,

Bardziej szczegółowo

KONKURS DLA KLAS III POLSKA - TO MOJA OJCZYZNA. a)... b)... c)... pkt pkt a)... b)... Syrenka jest herbem... pkt. 1...

KONKURS DLA KLAS III POLSKA - TO MOJA OJCZYZNA. a)... b)... c)... pkt pkt a)... b)... Syrenka jest herbem... pkt. 1... KONKURS DLA KLAS III POLSKA - TO MOJA OJCZYZNA ZESTAW PYTAŃ klasa... Przeczytaj dokładnie pytania i napisz odpowiedzi. POWODZENIA. 1. Wymień symbole Polski a)... b)... c)... pkt. 3... 2. Najdłuższa rzeka

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: polonistyczna, matematyczna, plastyczna Temat zajęć: Jestem z mamą. Cel/cele zajęć: - utrwalenie

Bardziej szczegółowo

W brzuchu mamy. Moje imię

W brzuchu mamy. Moje imię W brzuchu mamy Pierwszy dowód na to, że jestem! Pokazałem rodzicom, że jestem chłopcem! Data: Ostatnie zdjęcie z brzucha mamy! Do zobaczenia na zewnątrz! Moje imię Imię dla mnie zostało wybrane przez.

Bardziej szczegółowo

Osobowa a nieosobowa forma czasownika

Osobowa a nieosobowa forma czasownika LEKCJA 3 Osobowa a nieosobowa forma Katarzyna Mączyńska Język polski Klasa IV SP Plan pracy Powtórzenie materiału z poprzednich zajęć - co wiemy już o czasowniku i jego formach. Sprawdzenie pracy domowej.

Bardziej szczegółowo

KĄCIK LOGOPEDYCZNY. Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej.

KĄCIK LOGOPEDYCZNY. Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej. KĄCIK LOGOPEDYCZNY Należy do dobrego wychowania dzieci ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie pierwsza nauka, którą

Bardziej szczegółowo

O rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym- dla rodziców i nauczycieli

O rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym- dla rodziców i nauczycieli O rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym- dla rodziców i nauczycieli Obserwując rozwój mowy małego dziecka często nie zdajemy sobie sprawy jak skomplikowany i złożony to proces. Proces, dzięki któremu

Bardziej szczegółowo

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE:

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE: ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI TEMATY TYGODNIA: 1. JESIEŃ W SADZIE 2. JESIEŃ NA DZIAŁCE 3. O SOBIE SAMYM 4. NASZE ZMYSŁY CELE GŁÓWNE: ROZWIJANIE UMIEJĘTNOŚCI

Bardziej szczegółowo