UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ"

Transkrypt

1 INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII Janusz Sierosławski, Piotr Jabłoński UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2005 R. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH ESPAD WARSZAWA 2005 Badanie zostało sfinansowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego

2 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 CEL BADANIA... 4 POPULACJA I PRÓBA... 5 PROCEDURA BADAWCZA... 5 WYNIKI... 6 Palenie tytoniu... 7 Picie napojów alkoholowych Używanie innych substancji psychoaktywnych Problemy związane z używaniem substancji Dostępność substancji psychoaktywnych Ryzyko związane z używaniem substancji psychoaktywnych w opiniach badanych Potępianie używania poszczególnych substancji Wiarygodność wyników Profilaktyka a używanie substancji PODSUMOWANIE WNIOSKI I REKOMENDACJE... 55

3 WPROWADZENIE W Polsce, w ciągu ostatnich dwudziestu lat, przeprowadzono wiele lokalnych i regionalnych badań ankietowych wśród młodzieży szkolnej na temat używania różnych substancji psychoaktywnych. Zrealizowano również kilka badań na próbach ogólnopolskich. Badania te, z nielicznymi wyjątkami, prowadzone były przez różne zespoły badawcze, przy użyciu nieporównywalnych kwestionariuszy, na różnie zdefiniowanych populacjach, przy odmiennych sposobach doboru próby. Nie pozwalają one zatem, w przeważającej większości, na śledzenie trendów w rozwoju zjawiska, czy jego terytorialnego zróżnicowania. Trudne jest również znalezienie odniesień międzynarodowych przy próbach oceny polskiej sceny lekowej. Ogólny obraz jaki wyłania się z analizy tych badań to niższy, niż w państwach Zachodniej Europy poziom rozpowszechnienia zjawiska oraz rosnący w ostatnich latach trend w jego rozwoju. Idea paneuropejskiej współpracy w badaniach szkolnych na temat używania substancji psychoaktywnych powstała wśród badaczy tej problematyki skupionych wokół Rady Europy (Co-operation Group to Combat Drug Abuse and Illicit Trafficking in Drugs - Pompidou Group). Sprowadza się ona do uzgodnienia i na ile to możliwe wystandaryzowania metodologicznych warunków badań w różnych krajach, tak aby ich wyniki uczynić maksymalnie porównywalnymi. Badania inicjowane przez tę grupę prowadzone są co cztery lata według tych samych wystandaryzowanych technik, co umożliwia porównywalność nie tylko w przestrzeni ale i w czasie. Polska włączając się do tego projektu uzyskała możliwość śledzenia zarówno rozmiarów zjawiska jak i jego trendów rozwojowych na szerokim tle sytuacji w Europie i w poszczególnych jej krajach. Jak pokazują wyniki badań ogólnopolskich picie alkoholu przez młodzież staje się powoli statystyczną normą. W niektórych miejscowościach naszego kraju coraz bardziej widoczny staje się problem narkotyków. Pod względem 3

4 rozpowszechnienia używania leków uspokajających i nasennych bez przepisu lekarza polskie piętnasto-szesnastolatki plasują się na pierwszym miejscu w Europie. Wszystkie te napawające niepokojem zjawiska podlegają nierównej dystrybucji na terenie kraju. Generalnie bardziej rozpowszechnione są w wielkich miastach, mniej powszechne w małych miejscowościach. Na zróżnicowania związane ze stopniem urbanizacji nakładają się zróżnicowania regionalne. Zarówno ogólna strategia zapobiegawcza, jak konkretne działanie profilaktyczne podejmowane w skali lokalnej i regionalnej wymagają wiedzy o rozmiarach i charakterze zjawiska, stąd potrzeba podejmowania badań w skali lokalnej i regionalnej. Badanie zrealizowane w 2004 r. na terenie Województwa Opolskiego wychodzi na przeciw tym potrzebom. CEL BADANIA Badanie miało na celu przede wszystkim pomiar natężenia zjawiska używania przez młodzież substancji psychoaktywnych. Podstawowymi pytaniami badawczymi były zatem pytania o liczby młodych ludzi, którzy mieli doświadczenia z tego typu substancjami oraz o stopień nasilenia tych doświadczeń. Celem badania była jednak również próba identyfikacji i pomiaru czynników wpływających na rozmiary zjawiska, zarówno po stronie popytu jak podaży. W badaniu poruszono zatem takie kwestie, jak dostępność substancji psychoaktywnych, zarówno w wymiarze fizycznym jak psychologicznym, gotowość do podjęcia prób z tymi środkami, przekonania na temat ich szkodliwości, doświadczenia w zakresie problemów związanych z ich używaniem. Wszystkie te kwestie zostały poddane pomiarowi ilościowemu w celu dokonania oszacowań dla całej populacji młodzieży Województwa Opolskiego. 4

5 POPULACJA I PRÓBA Badanie objęło dwie kohorty młodzieży młodzież urodzoną w 1987 roku i 1985 r. Założono, że 95% tej młodzieży uczęszcza do szkół, w zdecydowanej większości do trzecich klas gimnazjów i drugich klas szkół ponadgimnazjalnych (licea ogólnokształcące, technika, zasadnicze szkoły zawodowe) pracujących wg systemu sprzed reformy. W związku z tym próba badawcza została pobrana spośród młodzieży szkolnej z tych typów szkół i poziomów klas. Jednostką losowania była klasa szkolna, próba miała zatem charakter klastrowo warstwowy. Schemat doboru zakładał losowy dobór dwustopniowy. Najpierw losowano szkoły, a następnie klasy. W klasach badaniu poddawano wszystkich obecnych w tym czasie uczniów. Schemat losowania zakładał równomierny rozkład próby w mieście przy maksymalnym jej rozproszeniu. Operatem losowania była lista szkół MEN. Załażono objęcie badaniem próby o wielkości ok uczniów, tj. ok. 112 klas szkolnych z obu poziomów. PROCEDURA BADAWCZA Badanie zostało realizowane metodą ankiety audytoryjnej przez zespół ankieterów rekrutujący się spoza systemu oświaty i wychowania. Jako ankieterzy byli zatrudniani przede wszystkim ludzie młodzi, głównie studenci, z łatwym kontaktem z młodzieżą szkolną. Ankieterzy zostali przeszkoleni oraz wyposażeni w szczegółową pisemną instrukcję. Do ich zadań, poza przeprowadzeniem badania w klasie, należało przygotowanie raportu zawierającego, obok opisu realizacji badania, informacje o klasie oraz o uczniach nieobecnych w trakcie badania. Praca ankieterów była wyrywkowo kontrolowana przez koordynatora. 5

6 Nawiązanie kontaktu z wylosowanymi szkołami należało do obowiązków ankietera. Udział szkoły w badaniu negocjowany był także bezpośrednio przez ankietera. W procedurze badania położono bardzo duży nacisk na zapewnienie respondentom maksimum poczucia bezpieczeństwa oraz pełnej anonimowości. Służyły temu: - wymóg nieobecności nauczyciela w klasie w trakcie badania, - reguły postępowania ankietera (np. nie mógł on chodzić po klasie i zaglądać uczniom w kwestionariusze), - specjalna procedura zwrotu wypełnionego kwestionariusza polegająca na umieszczeniu go przez ucznia w kopercie a następnie zaklejeniu jej. Uczniowie w instrukcji otrzymali zapewnienie o pełnej anonimowości badań, zarówno na poziomie pojedynczych uczniów, jak również całej szkoły. Oznacza to, że tajemnicą objęte są również wyniki na poziomie szkół. Ankieterzy po sprawdzeniu kompletności materiałów przekazywali je do Instytutu za pośrednictwem instruktorów lokalnych. Ankiety po zarejestrowaniu zostały poddane procedurze sprawdzenia. Następnie założono i zweryfikowano zbiór danych. Obliczenia wyników badania zostały wykonane za pomocą pakietu statystycznego SPSS for Windows ver. 11. WYNIKI Prezentację wyników rozpoczniemy od rozpowszechnienia używania różnych substancji psychoaktywnych: najpierw tytoniu, potem napojów alkoholowych a w końcu pozostałych środków, w tym nielegalnych. Następnie przytoczymy wyniki odnoszące się do problemów jakich doświadcza młodzież w związku z używaniem substancji. Następnie zajmiemy się kwestią dostępności poszczególnych substancji. W dalszej kolejności omówimy opinie o szkodliwości używania poszczególnych substancji oraz oceny badanych odnoszące się do rozmiarów sięgania po nie w ich najbliższym otoczeniu. Na 6

7 koniec zobaczymy, jaki stosunek do używania substancji przez uczniów mają ich rodzice. Palenie tytoniu Rozpowszechnienie palenia tytoniu było badane w dwóch wymiarach czasowych - całego życia respondenta oraz ostatnich 30 dni przed badaniem. Pierwszy z nich pozwala na ustalenie zasięgu zjawiska eksperymentowania z tą substancją, tzn. podejmowania prób palenia tytoniu. Drugi przydatny jest do uchwycenie rozmiarów grupy aktualnie palących, okazjonalnie lub regularnie. W tabeli 1 przedstawiono dane na temat doświadczeń z paleniem tytoniu zebranych na przestrzeni całego życia. Tabela 1. Palenie tytoniu poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Palenie papierosów kiedykolwiek w życiu Nigdy nie palił 38,8 1-2 razy 18,1 3-5 razy 8,6 6-9 razy 5, razy 5, razy 4,7 40 razy lub więcej 19,3 Nigdy nie palił 25,9 1-2 razy 14,5 3-5 razy 7,2 6-9 razy 5, razy 5, razy 3,7 40 razy lub więcej 38,0 7

8 Jakiekolwiek doświadczenia z paleniem w czasie całego życia miało 61,2% uczniów klas trzecich gimnazjów i 74,1% uczniów klas drugich szkół ponadgimnazjalnych. Wśród uczniów, którzy podejmowali próby palenia można wyróżnić grupę osób, które paliły nie więcej niż 5 razy w swoim życiu. Należy do niej 26,7% młodszych uczniów i 21,7% starszej młodzieży. Warto także zauważyć, że 19,3% badanych z pierwszej grupy i 38,0% z drugiej paliło w ciągu swojego życia 40 razy lub więcej. Ta grupa młodzieży to osoby, których doświadczenie z paleniem przekroczyło fazę eksperymentowania. Podobny odsetek chłopców i dziewcząt uczęszczających do drugich klas szkół ponadgimnazjalnych deklaruje, że nigdy nie palili tytoniu (tabela 2). Tabela 2. Palenie tytoniu wg płci poziom klasy Chłopcy Dziewczęta Trzecie klasy Nigdy nie palił 35,4 42,1 gimnazjum 1-2 razy 17,8 18,3 Drugie klasy szkół 3-5 razy 8,1 9,2 6-9 razy 5,9 4, razy 7,4 3, razy 3,7 5,6 40 razy lub więcej 21,7 17,0 Nigdy nie palił 24,6 27,1 1-2 razy 14,7 14,3 3-5 razy 5,9 8,5 6-9 razy 5,8 4, razy 6,7 4, razy 3,2 4,2 40 razy lub więcej 39,0 36,9 8

9 Inaczej rzecz się ma w przypadku uczniów młodszych. W tej grupie wiekowej deklarację, że nigdy nie paliło złożyło więcej dziewcząt (42,1%) niż chłopców (35,4%) Zarówno wśród uczniów młodszych jak i starszych, chłopcy w nieco wyższym odsetku niż dziewczęta deklarowali palenie tytoniu 40 razy i więcej. Ta różnica między chłopcami i dziewczętami zaznacza się nieci silniej w młodszej grupie. Jeśli przyjrzymy się okresowi ostatnich 30 dni przed badaniem, to zauważymy, że w tym czasie paliło 25,1% piętnasto-szesnastolatków i 40,6% siedemnastoosiemnastolatków (tabela 3). Tabela 3. Palenie tytoniu w czasie ostatnich 30 dni poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Palenie papierosów w czasie 30 dni przed badaniem Nie 74,9 Mniej niż 1 papieros na tydzień 6,5 Mniej niż 1 papieros dziennie 3,8 1-5 papierosów dziennie 7, papierosów dziennie 4, papierosów dziennie 2,2 Więcej niż 20 papierosów dziennie 1,2 Drugie klasy szkół Nie 59,4 Mniej niż 1 papieros na tydzień 6,1 Mniej niż 1 papieros dziennie 3,3 1-5 papierosów dziennie 12, papierosów dziennie 11, papierosów dziennie 5,3 Więcej niż 20 papierosów dziennie 2,2 9

10 Respondenci z obu poziomów nauczania w podobnych odsetkach zaliczali się do grupy palących rzadziej niż raz dziennie (10,3% uczniowie z młodszej kohorty i 9,4% uczniowie ze starszej kohorty). Najwięcej młodzieży zarówno młodszej jak i starszej deklarowało palenie tytoniu na poziomie 1-5 papierosów dziennie (trzecia klasa gimnazjum 7,4%, druga klasa szkół ponadgimnazjalnych 12,5%) Na podstawie powyższych wyników można stwierdzić, że większość badanych uczniów nie weszła jeszcze w fazę regularnego paleniem tytoniu. Palenie od 1 do 10 papierosów dziennie jest wyraźnie mniej rozpowszechnione wśród młodszych badanych (11,4%) niż wśród starszych (23,7%). Podobnie jest z paleniem co najmniej 10 papierosów dziennie wśród uczniów młodszych pali w ten sposób 3,4% badanych, zaś wśród uczniów starszych 7,5%. Dane na temat palenia w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem zróżnicowane ze względu na płeć przedstawiono w tabeli 4. Wśród młodzieży młodszej przynajmniej raz w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem paliło 22,5% dziewcząt oraz 28,0% chłopców. Codzienne palenie w ilościach przekraczających 10 papierosów dziennie deklarowało 1,4% dziewcząt i niemal czterokrotnie więcej chłopców 5,4% chłopców. 10

11 Tabela 4. Palenie tytoniu w czasie ostatnich 30 dni wg płci poziom klasy Chłopcy Dziewczęta Trzecie klasy Nie 72,0 77,5 gimnazjum Mniej niż 1 papieros na tydzień 7,0 6,0 Mniej niż 1 papieros dziennie 4,3 3,4 1-5 papierosów dziennie 7,0 7, papierosów dziennie 4,3 3, papierosów dziennie 3,3 1,1 Drugie klasy szkół Więcej niż 20 papierosów 2,1 0,3 dziennie Nie 59,0 59,9 Mniej niż 1 papieros na tydzień 6,2 6,0 Mniej niż 1 papieros dziennie 3,6 3,1 1-5 papierosów dziennie 9,4 15, papierosów dziennie 13,6 8, papierosów dziennie 5,8 4,9 Więcej niż 20 papierosów dziennie 2,4 2,0 W grupie uczniów starszych do palenia w czasie ostatnich 30 dni przyznało się 40,1% dziewcząt oraz 41% chłopców. Odsetki palących codziennie ponad 10 papierosów wynoszą dla dziewcząt 6,9% a dla chłopców 8,2%. Picie napojów alkoholowych Najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej, podobnie jak ma to miejsce w dorosłej części społeczeństwa, okazały się napoje alkoholowe. Eksperymentowanie z piciem chociaż raz w 11

12 życiu zadeklarowało 90,0% gimnazjalistów z klas trzecich i 96,5% uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych (tabela 5). Jakiekolwiek napoje alkoholowe w czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem piło 78,9% młodszych uczniów i 91,3% uczniów starszych. Warto dla porównania zauważyć, że w badaniach zrealizowanych w 2002 r. na próbie pełnoletnich mieszkańców naszego kraju odsetek respondentów, którzy pili jakikolwiek napój alkoholowy w czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem wyniósł 86%. Tabela 5. Picie napojów alkoholowych poziom klasy Tak Nie Trzecie klasy Kiedykolwiek w życiu 90,0 10,0 gimnazjum Drugie klasy szkół W czasie 12 miesięcy przed badaniem W czasie 30 dni przed badaniem 78,9 21,1 49,6 50,4 Kiedykolwiek w życiu 96,5 3,5 W czasie 12 miesięcy przed badaniem W czasie 30 dni przed badaniem 91,3 8,7 73,3 26,7 Jak można się było spodziewać odsetek konsumentów w klasach starszych jest wyższy niż w klasach młodszych. Należy zwrócić uwagę, że większość uczniów z tych klas w momencie badania osiągnęła już pełnoletność lub zbliżała się do wieku dorosłości. Cytowane wyniki badania pokazują również, że wśród piętnastolatków picie alkoholu stało się przynajmniej w sensie statystycznym normą, co wskazuje na przemiany obyczajowe w zakresie używania alkoholu przez młodzież i może budzić niepokój spoglądając na rzecz, czy to z perspektywy zdrowia publicznego, czy norm prawnych. 12

13 Picie w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem przyjęto za wskaźnik względnie częstego używania alkoholu. Jakiekolwiek napoje alkoholowe w tym czasie piło 49,6% uczniów z grupy młodszej i 73,3% uczniów z grupy starszej. Należy przypomnieć, że badanie było realizowane w październiku i listopadzie - okres ostatnich 30 dni przypadał zatem na wrzesień i październik, w zależności od tego kiedy, który z badanych wypełniał ankietę. Okres ten nie obejmował zatem świąt, karnawału, czy wakacji, które jak można przypuszczać szczególnie sprzyjają okazjom do picia. Dane zawarte w tabeli 6 pokazują, że rozpowszechnienie używania alkoholu okazało się stosunkowo słabo zróżnicowane ze względu na płeć, i to tylko w przypadku wskaźników aktualnego picia oaz względnie częstego picia. Tabela 6. Picie napojów alkoholowych wg płci Chłopcy Dziewczęta poziom klasy Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy gimnazjum Kiedykolwiek w życiu 90,6 9,4 89,8 10,2 Drugie klasy szkół W czasie 12 miesięcy przed badaniem W czasie 30 dni przed badaniem Kiedykolwiek w życiu W czasie 12 miesięcy przed badaniem W czasie 30 dni przed badaniem 81,8 18,2 76,5 23,5 56,4 43,6 43,3 56,7 97,2 2,8 95,9 4,1 91,7 8,3 90,8 9,2 77,4 22,6 69,2 30,8 W przypadku doświadczeń z alkoholem na przestrzeni całego życia wskaźniki dla chłopców i dziewcząt są bardzo podobne. Różnice między chłopcami i 13

14 dziewczętami są największe, gdy rozpatruje się wskaźnik picia w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem. Wyniki te zdają się wskazywać na postęp procesu emancypacji dziewcząt. Picie alkoholu w naszej tradycyjnej kulturze to raczej domena mężczyzn. Wśród dorosłych mieszkańców naszego kraju spotykamy wielokrotnie więcej niepijących kobiet, niż mężczyzn abstynentów. Wśród nastolatków proporcje te się wyrównują. Picie poszczególnych typów napojów alkoholowych prześledzimy na przykładzie doświadczeń alkoholowych zebranych w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem (tabela 7). Najbardziej rozpowszechnionym napojem alkoholowym, zarówno w trzecich klasach gimnazjów, jak wśród młodzieży starszej, jest piwo, na drugim miejscu jest wódka, a dopiero na trzecim wino. Każdy z trzech typów napojów jest mniej popularny w klasach gimnazjalnych w porównaniu z klasami ponadgimnazjalnymi. Najmniejsze różnice pod tym względem obserwujemy w przypadku wina. Co najmniej raz w ciągu ostatnich trzydziestu dni przed badaniem pił wódkę co trzeci badany gimnazjalista i co drugi uczeń szkoły wyższego poziomu. Tabela 7. Picie poszczególnych napojów alkoholowych w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem poziom klasy Tak Nie Trzecie klasy gimnazjum Picie piwa 48,6 51,4 Picie wina 23,0 77,0 Picie wódki 33,7 66,3 Drugie klasy szkół Picie piwa 68,5 31,5 Picie wina 26,5 73,5 Picie wódki 53,3 46,7 14

15 Tabela 8 przedstawia dane o odsetkach chłopców i dziewcząt pijących każdy z napojów w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem Tabela 8. Picie poszczególnych napojów alkoholowych w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem wg płci Chłopcy Dziewczęta poziom klasy Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy Picie piwa 58,4 41,6 39,4 60,6 gimnazjum Picie wina 25,4 74,6 20,9 79,1 Picie wódki 39,5 60,5 28,3 71,7 Drugie klasy szkół Picie piwa 76,9 23,1 60,2 39,8 Picie wina 23,8 76,2 28,9 71,1 Picie wódki 58,4 41,6 48,0 52,0 Na pierwszym miejscu wśród uczniów trzecich klas gimnazjów, zarówno wśród chłopców jak i wśród dziewcząt, jest piwo. Na drugim miejscu znajduje się wódka i jako ostatnie jest wino. W przypadku każdego z napojów alkoholowych odsetki pijących są wyższe wśród chłopców niż wśród dziewcząt. Trochę inaczej rzecz się ma gdy rozpatrujemy wzory picia chłopców i dziewcząt u uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Porządek popularności poszczególnych napojów jest tu podobnie jak u gimnazjalistów niezależny od płci zarówno u chłopców, jak u dziewcząt największą popularnością cieszy się piwo, na drugim miejscu jest wódka, a na trzecim wino. Trzeba jednak dodać, że inaczej niż u uczniów młodszych, picie wina zadeklarowało więcej dziewcząt niż chłopców. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia młodego człowieka, jak również dla porządku publicznego jest picie w znacznych ilościach, a szczególnie prowadzących do przekroczenia progu nietrzeźwości. Jak pokazują dane z tabeli 9. większość badanych na każdym z poziomów nauczania ma za sobą doświadczenie upicia się. 15

16 Tabela 9. Przekraczanie progu nietrzeźwości poziom klasy Tak Nie Trzecie klasy Kiedykolwiek w życiu 50,2 49,8 gimnazjum W czasie 12 miesięcy przed 37,5 62,5 badaniem W czasie 30 dni przed badaniem 17,3 82,7 Drugie klasy szkół Kiedykolwiek w życiu 75,0 25,0 W czasie 12 miesięcy przed badaniem 61,2 38,8 W czasie 30 dni przed badaniem 34,9 65,1 Dane pokazują, że w czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem upiło się chociaż raz 37,5% młodszej młodzieży i 61,2% starszych uczniów. W czasie ostatnich 30 dni poprzedzających badanie w stan nietrzeźwości wprowadziło się 17,3% uczniów trzecich klas gimnazjów i 34,9% uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych. Przekraczanie progu nietrzeźwości zdarzało się częściej w grupie chłopców niż dziewcząt (tabela 10). Tabela 10. Przekraczanie progu nietrzeźwości wg płci poziom klasy Chłopcy Dziewczęta Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy Kiedykolwiek w życiu 58,4 41,6 42,7 57,3 gimnazjum W czasie 12 miesięcy 44,1 55,9 31,5 68,5 przed badaniem W czasie 30 dni 22,1 77,9 13,0 87,0 Drugie klasy szkół przed badaniem Kiedykolwiek w życiu 82,2 17,8 67,6 32,4 W czasie 12 miesięcy przed badaniem W czasie 30 dni przed badaniem 68,2 31,8 54,2 45,8 38,6 61,4 30,9 69,1 16

17 Odsetek upijających się chłopców zarówno w młodszej grupie badanych, jak i w starszej grupie przewyższa odsetki upijających się dziewcząt. Trzeba jednak zauważyć, że różnice te w przypadku upijania się czasie ostatnich 30 dni przed badaniem są większe wśród uczniów trzecich klas szkół ponadgimnazjalnych. W grupie uczniów starszych różnice między chłopcami i dziewczętami są wyraźnie mniejsze. Jako wskaźnik picia nadmiernego potraktowano wypicie co najmniej 5 drinków pod rząd w czasie jednej okazji. Jako jeden drink przyjęto kieliszek wódki, szklankę piwa lub kieliszek wina. W tabeli 11 znajdujemy rozkład częstości tak zdefiniowanego picia nadmiernego, które miało miejsce w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem. Tabela 11. Picie nadmierne w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Wypicie 5 lub więcej drinków z rzędu w czasie ostatnich 30 dni Ani razu 62,1 1 raz 15,4 2 razy 8,6 3-5 razy 7,4 6-9 razy 2,6 10 lub więcej razy 3,8 Ani razu 44,3 1 raz 14,5 2 razy 12,3 3-5 razy 15,0 6-9 razy 7,0 10 lub więcej razy 6,8 Picie nadmierne w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem wystąpiło u 37,9% uczniów trzecich klas gimnazjów i u 55,7% uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych. Zarówno młodsi (15,4%) jak i starsi uczniowie (14,5%) 17

18 najczęściej deklarowali najniższą częstotliwość (1 raz) nadmiernego picia w ciągu ostatnich 30 dni przed badaniem. Warto zauważyć, że w młodszej grupie 13,8% badanych wypijało ponad 5 drinków przy jednej okazji co najmniej co dziesięć dni. W starszej grupie takich uczniów było 28,8%. Używanie innych substancji psychoaktywnych Do szerokiej grupy innych niż alkohol i tytoń substancji psychoaktywnych należą takie substancje legalne jak leki przeciwbólowe i nasenne, sterydy anaboliczne czy substancje wziewne oraz szeroka gama substancji nielegalnych. Pod pojęciem substancji nielegalnych rozumiemy tu substancje, których produkcja i obrót nimi są czynami zabronionymi przez prawo. W języku publicystyki substancje te często nazywane są narkotykami. Blok dotyczący używania poszczególnych środków otwierało pytanie o to, czy badany chciałby spróbować jakiegoś narkotyku lub leku. Rozkład odpowiedzi przedstawiono w tabeli 12. Tabela 12. Potencjalny popyt na narkotyki poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Chęć spróbowania narkotyku lub leku Tak 18,1 Nie 81,9 Tak 40,7 Nie 59,3 Chęć spróbowania potwierdziło 18,1% badanych uczniów z trzecich klas gimnazjów oraz 40,7% ankietowanych w drugich klasach szkół 18

19 ponadgimnazjalnych. Gotowość do spróbowania narkotyków jest zatem ponad dwukrotnie bardziej rozpowszechniona wśród uczniów starszych niż w młodszej grupie. Rozpowszechnienie używania poszczególnych substancji badano w trzech zakresach czasowych: całego życia, ostatnich 12 miesięcy przed badaniem oraz ostatnich 30 dni przed badaniem. Badanym przedstawiono w ankiecie listę środków z prośbą o zaznaczenie tych, które używali w każdym tych zakresów. Dane na temat rozpowszechnienia używania kiedykolwiek w życiu zestawiono w tabeli 13. Dane z tabeli pokazują, że na pierwszym miejscu pod względem rozpowszechnienia eksperymentowania znajdują się marihuana. Do jakichkolwiek doświadczeń z nią przyznało się 14,4% uczniów młodszych i 36,5% uczniów starszych. Na drugim miejscu pod względem rozpowszechnienia ulokowały się leki uspokajające i nasenne przyjmowane bez zalecenia lekarza (13,6% w młodszej kohorcie i 16,7% w starszej). Na trzecim miejscu wśród gimnazjalistów znalazły się substancje wziewne (7,8%), zaś wśród starszych uczniów amfetamina (13,7%). Czwarte miejsce w młodszej grupie zajmują grzyby halucynogenne (3,1%), zaś w starszej ecstasy (9,5%). W grupie gimnazjalistów na kolejnych miejscach pod względem rozpowszechnienia lokują się amfetamina (2,7%), ecstasy (2,4%), kokaina (1,5%), LSD (1,4%) oraz polska heroina (1,3%). Rozpowszechnienie doświadczeń z heroiną, crackiem oraz GHB nie przekroczyło 1% w tej grupie. Wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych rozpowszechnieniem powyżej 1% odznaczają się substancje wziewne (5,0%), grzyby halucynogenne (4,2%), LSD (3,6%), kokaina (1,9%), heroina 1,3%, crack (1,2%), oraz polska heroina (1,1%). W przypadku większości substancji, szczególnie tych bardziej rozpowszechnionych, wyższe rozpowszechnienie eksperymentowania odnotować trzeba wśród starszej młodzieży niż w młodszej grupie. Tylko do doświadczeń z substancjami wziewnymi oraz z polską heroina częściej przyznaje się młodzież ze szkół gimnazjalnych. 19

20 Tabela 13. Używanie substancji kiedykolwiek w życiu poziom klasy Tak Nie Trzecie Marihuana lub haszysz 14,4 85,6 klasy Substancje wziewne 7,9 92,1 gimnazjum Leki uspokajające i nasenne bez przepisu 13,6 86,4 lekarza Amfetamina 2,7 97,3 LSD lub inne halucynogeny 1,4 98,6 Crack,6 99,4 Kokaina 1,5 98,5 Relevin,4 99,6 Heroina,8 99,2 Ecstasy 2,4 97,6 Grzyby halucynogenne 3,1 96,9 GHB,5 99,5 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i,4 99,6 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 7,5 92,5 Alkohol razem z marihuaną 7,4 92,6 Sterydy anaboliczne 2,4 97,6 Polska heroina (kompot) 1,3 98,7 Drugie klasy Marihuana lub haszysz 36,5 63,5 szkół Substancje wziewne 5,0 95,0 Leki uspokajające i nasenne bez przepisu 16,7 83,3 lekarza Amfetamina 13,7 86,3 LSD lub inne halucynogeny 3,6 96,4 Crack 1,2 98,8 Kokaina 1,9 98,1 Relevin,7 99,3 Heroina 1,3 98,7 Ecstasy 9,5 90,5 Grzyby halucynogenne 4,2 95,8 GHB,5 99,5 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i,5 99,5 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 17,0 83,0 Alkohol razem z marihuaną 24,9 75,1 Sterydy anaboliczne 3,3 96,7 Polska heroina (kompot) 1,1 98,9 GHB, nowy w Polsce narkotyk, używany był kiedykolwiek przez mniej niż 1% badanych. Bardzo niskim rozpowszechnieniem charakteryzuje się także 20

21 tradycyjna polska heroina. Substancje te były używane kiedykolwiek przez podobny odsetek badanych, niewiele odbiegający od odsetka respondentów, którzy przyznali się do używania nieistniejącego środka relevinu. Należy także zwrócić uwagę na bardzo niskie, zbliżone do 0,5% rozpowszechnienie używania narkotyków w zastrzykach. Szczególny niepokój powinny budzić natomiast dość znaczne odsetki młodzieży eksperymentującej z alkoholem w połączeniu z tabletkami (7,5% w młodszej kohorcie i 17,0% w starszej) lub z marihuaną (7,4% w młodszej grupie i 24,9% w starszej grupie). Łączne przyjmowanie różnych substancji jest szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko szkód zdrowotnych. Dane z tabeli 14 pokazują, że rozpowszechnienie podejmowania prób z substancjami psychoaktywnymi innymi niż alkohol i tytoń zależne jest od płci. Związek między używaniem substancji a płcią występuje na obu poziomach nauczania. W grupie uczniów młodszych chłopcy częściej deklarują próby używania praktycznie wszystkich substancji poza lekami uspokajającymi i nasennymi. Eksperymentowanie z lekami uspokajającymi i nasennymi znacząco bardziej rozpowszechnione jest wśród dziewcząt. Także próby łączenia alkoholu z tabletkami częściej spotyka się wśród dziewcząt niż wśród chłopców, chociaż różnica nie jest już tak znaczna. Wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych także chłopcy częściej niż dziewczęta deklarują doświadczenia z większością substancji. Jednak oprócz większego rozpowszechnienia leków uspokajających i nasennych przyjmowanych bez wskazań lekarskich starsze dziewczęta charakteryzują się wyższym niż chłopcy rozpowszechnieniem doświadczeń z amfetaminą. Ponadto w przypadku używania kiedykolwiek ecstasy proporcje chłopców i dziewcząt są niemal wyrównane. 21

22 Tabela 14. Używanie substancji chociaż raz w życiu wg płci Chłopcy Dziewczęta poziom klasy Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy Marihuana lub haszysz 17,6 82,4 11,3 88,7 gimnazjum Substancje wziewne 11,3 88,7 4,7 95,3 Drugie klasy szkół Leki uspokajające i nasenne bez 8,5 91,5 18,6 81,4 przepisu lekarza Amfetamina 3,4 96,6 2,1 97,9 LSD lub inne halucynogeny 2,2 97,8,6 99,4 Crack 1,0 99,0,2 99,8 Kokaina 2,2 97,8,8 99,2 Relevin,7 99,3,2 99,8 Heroina 1,4 98,6,3 99,7 Ecstasy 3,2 96,8 1,6 98,4 Grzyby halucynogenne 5,5 94,5,8 99,2 GHB 1,0 99,0 100,0 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą,9 99,1 100,0 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 6,5 93,5 8,4 91,6 Alkohol razem z marihuaną 9,6 90,4 5,3 94,7 Sterydy anaboliczne 4,9 95,1 100,0 Polska heroina (kompot) 2,0 98,0,6 99,4 Marihuana lub haszysz 42,0 58,0 30,9 69,1 Substancje wziewne 5,3 94,7 4,7 95,3 Leki uspokajające i nasenne bez 9,8 90,2 23,7 76,3 przepisu lekarza Amfetamina 12,7 87,3 14,6 85,4 LSD lub inne halucynogeny 4,4 95,6 2,5 97,5 Crack 1,6 98,4,7 99,3 Kokaina 2,0 98,0 1,8 98,2 Relevin,4 99,6 1,1 98,9 Heroina 1,6 98,4,9 99,1 Ecstasy 9,9 90,1 9,2 90,8 Grzyby halucynogenne 7,8 92,2,7 99,3 GHB,9 99,1,2 99,8 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą,5 99,5,4 99,6 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 13,4 86,6 20,7 79,3 Alkohol razem z marihuaną 28,9 71,1 20,8 79,2 Sterydy anaboliczne 6,4 93,6,2 99,8 Polska heroina (kompot) 1,6 98,4,5 99,5 22

23 Za wskaźnik aktualnego używania substancji przyjmuje się zwykle używanie substancji w czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem. Dane zawarte w tabeli 15 pokazują, że najpopularniejszą substancją na poziomie aktualnego używania są przetwory konopi. W klasach trzecich gimnazjów używa tego środka 10,0% uczniów, w klasach drugich szkół ponadgimnazjalnych 28,2%. Na drugim miejscu w obu grupach znajdują się leki uspokajające i nasenne używane bez przepisu lekarza (5,8% w młodszej kohorcie i 8,8% w starszej kohorcie), a na trzecim w młodszej grupie substancje wziewne (3,9%) zaś w starszej amfetamina (8,3%). Wśród gimnazjalistów aktualne używani każdej z innych substancji jest udziałem mniej niż 2% badanych. W starszej grupie do aktualnych konsumentów ecstasy zalicza się 6,1% badanych, grzybów halucynogennych 2,6% badanych i LSD lub innych halucynogenów 2,1% respondentów. Analizując rozpowszechnienie aktualnego używania poszczególnych substancji możemy zaobserwować także istnienie związku z płcią badanych (tabela 16). Podobnie jak w przypadku eksperymentowania używanie okazjonalne występuje zwykle częściej wśród chłopców niż wśród dziewcząt, z wyjątkiem leków uspokajających i nasennych przyjmowanych bez przepisu lekarza, oraz alkoholu wraz z tabletkami. Używanie tych substancji jest bardziej rozpowszechnione wśród dziewcząt na obydwu poziomach nauczania. Wyjątek stanowi używanie amfetaminy, które starsze dziewczęta raportowały na wyższym poziomie niż ich rówieśnicy płci męskiej. 23

24 Tabela 15. Używanie substancji w czasie ostatnich 12 miesięcy poziom klasy Tak Nie Trzecie klasy Marihuana lub haszysz 10,0 90,0 gimnazjum Substancje wziewne 3,9 96,1 Drugie klasy szkół Leki uspokajające i nasenne bez przepisu lekarza 5,8 94,2 Amfetamina 1,3 98,7 LSD lub inne halucynogeny,6 99,4 Crack,4 99,6 Kokaina 1,0 99,0 Relevin,1 99,9 Heroina,4 99,6 Ecstasy 1,1 98,9 Grzyby halucynogenne 1,7 98,3 GHB,2 99,8 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i,2 99,8 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 4,2 95,8 Alkohol razem z marihuaną 4,5 95,5 Sterydy anaboliczne 1,6 98,4 Polska heroina (kompot),7 99,3 Marihuana lub haszysz 28,2 71,8 Substancje wziewne 1,6 98,4 Leki uspokajające i nasenne bez przepisu lekarza 8,8 91,2 Amfetamina 8,3 91,7 LSD lub inne halucynogeny 2,1 97,9 Crack,7 99,3 Kokaina,7 99,3 Relevin,5 99,5 Heroina,5 99,5 Ecstasy 6,1 93,9 Grzyby halucynogenne 2,6 97,4 GHB,3 99,7 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i 100,0 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 9,4 90,6 Alkohol razem z marihuaną 15,5 84,5 Sterydy anaboliczne 2,2 97,8 Polska heroina (kompot),5 99,5 24

25 Tabela 16. Używanie substancji w czasie ostatnich 12 miesięcy wg płci Chłopcy Dziewczęta poziom klasy Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy Marihuana lub haszysz 13,5 86,5 6,6 93,4 gimnazjum Substancje wziewne 6,2 93,8 1,8 98,2 Drugie klasy szkół Leki uspokajające i nasenne bez 3,9 96,1 7,6 92,4 przepisu lekarza Amfetamina 1,7 98,3 1,0 99,0 LSD lub inne halucynogeny 1,0 99,0,2 99,8 Crack,9 99,1 100,0 Kokaina 1,7 98,3,3 99,7 Relevin,2 99,8 100,0 Heroina,9 99,1 100,0 Ecstasy 1,5 98,5,6 99,4 Grzyby halucynogenne 3,1 96,9,3 99,7 GHB,3 99,7 100,0 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą,5 99,5 100,0 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 4,3 95,7 4,2 95,8 Alkohol razem z marihuaną 5,5 94,5 3,6 96,4 Sterydy anaboliczne 3,2 96,8 100,0 Polska heroina (kompot) 1,4 98,6 100,0 Marihuana lub haszysz 33,8 66,2 22,5 77,5 Substancje wziewne 1,7 98,3 1,5 98,5 Leki uspokajające i nasenne bez 5,6 94,4 12,1 87,9 przepisu lekarza Amfetamina 7,2 92,8 9,2 90,8 LSD lub inne halucynogeny 2,2 97,8 1,6 98,4 Crack,9 99,1,5 99,5 Kokaina,7 99,3,7 99,3 Relevin,2 99,8,7 99,3 Heroina,9 99,1 100,0 Ecstasy 6,5 93,5 5,8 94,2 Grzyby halucynogenne 4,9 95,1,4 99,6 GHB,4 99,6,2 99,8 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą 100,0 100,0 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 7,8 92,2 11,0 89,0 Alkohol razem z marihuaną 19,5 80,5 11,4 88,6 Sterydy anaboliczne 4,2 95,8,2 99,8 Polska heroina (kompot),7 99,3,2 99,8 25

26 Okres ostatnich 30 dni przed badaniem można przyjąć za wskaźnikowy dla względnie częstego, okazjonalnego używania. Palenie marihuany lub używanie innych narkotyków, podobnie jak picie alkoholu, w większości przypadków nie ma charakteru regularnego. Stąd trudno mieć pewność, że wszyscy uczniowie, którzy zadeklarowali kontakt z daną substancją w czasie ostatnich 30 dni na pewno używają jej, co najmniej raz na miesiąc. Można jednak założyć, z pewnym przybliżeniem, że proporcje używających raz na miesiąc wśród tych, którzy nie używali w ostatnim miesiącu są równe proporcji używających rzadziej, a potwierdzających używanie w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem. Przy takim założeniu można uznać, że 4,3% uczniów klas trzecich gimnazjów i 15,2% uczniów klas drugich szkół ponadgimnazjalnych używa marihuany lub haszyszu co najmniej raz w miesiącu (tabela 17). Analogicznie jak w przypadku używania w czasie ostatnich 12 miesięcy, w obu grupach na drugim miejscu pod względem rozpowszechnienia częstego używania są leki uspokajające i nasenne przyjmowane bez przepisu lekarza (3,1% wśród młodszych i 5,0% wśród starszych. W młodszej grupie rozpowszechnienie używania w czasie ostatnich 30 dni przekraczające jeden procent badanych pojawiło się jeszcze tylko w przypadku substancji wziewnych (1,8%). Wśród starszych odsetki przekraczające jeden procent badanych pojawiają się przy częstym używaniu amfetaminy (4,4%), wcstasy (2,3%), grzybów halucynogennych (1,2%) oraz LSD lub innych halucynogenów (1,1%). Podobnie jak przy poprzednich wskaźnikach istotne zróżnicowania wiąże się z płcią chłopcy w większym odsetku niż dziewczęta sięgają po każdą z substancji, z wyjątkiem leków uspokajających i nasennych przyjmowanych bez przepisu lekarza, które preferowane są przez dziewczęta (tabela 18). W starszej grupie proporcje często używających amfetaminy oraz odsetki często sięgających po ecstasy są u chłopców i dziewcząt bardzo zbliżone. 26

27 Tabela 17. Używanie poszczególnych substancji w czasie ostatnich 30 dni poziom klasy Tak Nie Trzecie klasy Marihuana lub haszysz 4,3 95,7 gimnazjum Substancje wziewne 1,8 98,2 Drugie klasy szkół Leki uspokajające i nasenne bez przepisu lekarza 3,1 96,9 Amfetamina,7 99,3 LSD lub inne halucynogeny,4 99,6 Crack,3 99,7 Kokaina,8 99,2 Relevin,1 99,9 Heroina,2 99,8 Ecstasy,7 99,3 Grzyby halucynogenne,8 99,2 GHB,2 99,8 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i,2 99,8 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 1,9 98,1 Alkohol razem z marihuaną 2,3 97,7 Sterydy anaboliczne 1,1 98,9 Polska heroina (kompot),6 99,4 Marihuana lub haszysz 15,2 84,8 Substancje wziewne,9 99,1 Leki uspokajające i nasenne bez przepisu lekarza 5,0 95,0 Amfetamina 4,4 95,6 LSD lub inne halucynogeny 1,1 98,9 Crack,5 99,5 Kokaina,3 99,7 Relevin,4 99,6 Heroina,3 99,7 Ecstasy 2,3 97,7 Grzyby halucynogenne 1,2 98,8 GHB,1 99,9 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą igły i 100,0 strzykawki Alkohol razem z tabletkami 4,4 95,6 Alkohol razem z marihuaną 8,1 91,9 Sterydy anaboliczne 1,5 98,5 Polska heroina (kompot),2 99,8 27

28 Tabela 18. Używanie substancji w czasie ostatnich 30 dni wg płci Chłopcy Dziewczęta poziom klasy Tak Nie Tak Nie Trzecie klasy Marihuana lub haszysz 6,6 93,4 2,3 97,7 gimnazjum Substancje wziewne 2,9 97,1,6 99,4 Drugie klasy szkół Leki uspokajające i nasenne bez 1,9 98,1 4,2 95,8 przepisu lekarza Amfetamina 1,4 98,6,2 99,8 LSD lub inne halucynogeny,9 99,1 100,0 Crack,7 99,3 100,0 Kokaina 1,5 98,5,2 99,8 Relevin,2 99,8 100,0 Heroina,5 99,5 100,0 Ecstasy 1,2 98,8,2 99,8 Grzyby halucynogenne 1,4 98,6,3 99,7 GHB,3 99,7 100,0 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą,3 99,7 100,0 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 2,4 97,6 1,5 98,5 Alkohol razem z marihuaną 3,1 96,9 1,6 98,4 Sterydy anaboliczne 2,2 97,8 100,0 Polska heroina (kompot) 1,2 98,8 100,0 Marihuana lub haszysz 21,9 78,1 8,7 91,3 Substancje wziewne,7 99,3 1,1 98,9 Leki uspokajające i nasenne bez 3,6 96,4 6,3 93,7 przepisu lekarza Amfetamina 4,2 95,8 4,5 95,5 LSD lub inne halucynogeny,7 99,3 1,1 98,9 Crack,5 99,5,4 99,6 Kokaina,5 99,5 100,0 Relevin,2 99,8,5 99,5 Heroina,5 99,5 100,0 Ecstasy 2,7 97,3 2,0 98,0 Grzyby halucynogenne 2,0 98,0,4 99,6 GHB,2 99,8 100,0 Narkotyki wstrzykiwane za pomocą 100,0 100,0 igły i strzykawki Alkohol razem z tabletkami 3,4 96,6 5,4 94,6 Alkohol razem z marihuaną 12,2 87,8 4,0 96,0 Sterydy anaboliczne 2,7 97,3,2 99,8 Polska heroina (kompot),4 99,6 100,0 28

29 Kończąc kwestię używania substancji psychoaktywnych innych niż alkohol i tytoń zobaczmy jaki ma zasięg wśród młodzieży zjawisko używania leków uspokajających i nasennych przyjmowanych z przepisu lekarza. Dane z tabeli 19 pokazują, że 12,3% młodzieży młodszej i 14,2% młodzieży starszej ma doświadczenia z tymi substancjami przyjmowanymi w celach leczniczych. W tej grupie wyróżnić trzeba ponad dwuprocentową frakcję badanych, którzy te uzależniające leki przyjmowali przez trzy tygodnie lub dłużej. Tabela 19. Używanie leków z przepisu lekarza poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Używanie kiedykolwiek leków uspokajających lub nasennych z przepisu lekarza Nie, nigdy 87,7 Tak, ale krócej niż przez trzy tygodnie 10,1 Tak, przez trzy tygodnie lub dłużej 2,2 Drugie klasy szkół Nie, nigdy 85,8 Tak, ale krócej niż przez trzy tygodnie 12,1 Tak, przez trzy tygodnie lub dłużej 2,1 Należy zwrócić uwagę, że zjawisko używania leków uspokajających i nasennych w celach innych niż medyczne ma niznacznie szerszy zakres niż zjawisko używania ich wedle przepisu lekarza w celach leczniczych. 29

30 Problemy związane z używaniem substancji Picie napojów alkoholowych wiąże się często z powstawaniem różnych problemów. Także używanie narkotyków prowadzić może do powstawania wielu, często podobnych jak w przypadku alkoholu, problemów. Wreszcie problemy te występować mogą także bez związku z używaniem substancji. W jednym z pytań ankiety respondenci otrzymali listę takich problemów z prośbą, aby określili, czy kiedykolwiek stały się ich udziałem w związku z piciem, w związku z używaniem narkotyków i wreszcie z innych powodów bez udziału substancji psychoaktywnych. Wyniki zawierają tabele Większość badanych doświadczała takich problemów jak kłótnia lub sprzeczka, przepychanka lub bójka, problemy z rodzicami, problemy z przyjaciółmi, problemy z nauczycielami, gorsze wyniki w nauce. Najrzadziej występowały interwencje pogotowia ratunkowego, niechciane doświadczenia seksualne, kontakty seksualne bez antykoncepcji, kłopoty z policją. Podobnie rzadko badani stawali się ofiarą rabunku lub kradzieży. Porównanie danych w poszczególnych tabelach przekonuje, że generalnie najbardziej rozpowszechnione są problemy powstające bez związku z używaniem substancji, a następnie problemy związane z alkoholem. Problemy związane z narkotykami pojawiają się w większości najrzadziej. Trzeba też zauważyć, że różnice w odsetkach badanych potwierdzających doświadczanie problemów bez związku z używaniem substancji oraz problemów związanych z alkoholem są w większości przypadków większe, niż różnice między odsetkami doświadczających problemów związanych z alkoholem i doświadczających problemów w związku z narkotykami. Jeśli spojrzymy na pięć najczęściej występujących problemów związanych z alkoholem i pięć problemów najczęściej powstających z innych powodów niż używanie substancji to zobaczymy, że zarówno wśród gimnazjalistów jak i wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych, w większej części, są to te same problemy. Należą do nich: kłótnia i sprzeczka, przepychanka lub bójka oraz problemy z rodzicami. 30

31 Tabela 20. Doświadczania poszczególnych problemów związanych z alkoholem kiedykolwiek w życiu poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Tak, z powodu alkoholu nie Kłótnia lub sprzeczka 9,0 91,0 Przepychanka lub bójka 6,1 93,9 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania 3,9 96,1 3,1 96,9 3,6 96,4 Problemy z rodzicami 5,9 94,1 Problemy z przyjaciółmi 3,1 96,9 Problemy z nauczycielami 1,2 98,8 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży 2,6 97,4,7 99,3 Kłopoty z policją 2,8 97,2 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji) 1,0 99,0 1,6 98,4 2,1 97,9 Kłótnia lub sprzeczka 13,3 86,7 Przepychanka lub bójka 9,6 90,4 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania 5,3 94,7 5,4 94,6 6,2 93,8 Problemy z rodzicami 8,1 91,9 Problemy z przyjaciółmi 3,1 96,9 Problemy z nauczycielami 1,0 99,0 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży 3,0 97,0 1,2 98,8 Kłopoty z policją 3,4 96,6 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne,8 99,2 2,1 97,9 Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji) 3,0 97,0 31

32 Tabela 21. Doświadczania poszczególnych problemów związanych z narkotykami kiedykolwiek w życiu poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Tak, z powodu narkotyków nie Kłótnia lub sprzeczka,7 99,3 Przepychanka lub bójka,7 99,3 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania,8 99,2,7 99,3,7 99,3 Problemy z rodzicami,4 99,6 Problemy z przyjaciółmi 1,2 98,8 Problemy z nauczycielami 1,0 99,0 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży,7 99,3,3 99,7 Kłopoty z policją,7 99,3 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji),3 99,7,5 99,5,7 99,3 Kłótnia lub sprzeczka 2,9 97,1 Przepychanka lub bójka 1,2 98,8 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania,5 99,5 1,3 98,7,5 99,5 Problemy z rodzicami 1,2 98,8 Problemy z przyjaciółmi 1,7 98,3 Problemy z nauczycielami,6 99,4 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży 3,1 96,9 100,0 Kłopoty z policją,8 99,2 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji),1 99,9,4 99,6,6 99,4 32

33 Tabela 22. Doświadczania poszczególnych problemów nie związanych z używaniem substancji kiedykolwiek w życiu poziom klasy Trzecie klasy gimnazjum Drugie klasy szkół Tak, z innych powodów nie Kłótnia lub sprzeczka 67,4 32,6 Przepychanka lub bójka 32,0 68,0 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania 20,7 79,3 9,2 90,8 11,5 88,5 Problemy z rodzicami 36,1 63,9 Problemy z przyjaciółmi 28,9 71,1 Problemy z nauczycielami 23,7 76,3 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży 27,6 72,4 3,8 96,2 Kłopoty z policją 5,4 94,6 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji) 3,2 96,8 2,2 97,8 5,2 94,8 Kłótnia lub sprzeczka 69,5 30,5 Przepychanka lub bójka 24,3 75,7 Wypadek lub uszkodzenie ciała Utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów Zniszczenie rzeczy lub ubrania 19,3 80,7 11,7 88,3 10,5 89,5 Problemy z rodzicami 41,1 58,9 Problemy z przyjaciółmi 29,6 70,4 Problemy z nauczycielami 23,7 76,3 Gorsze wyniki w nauce lub w pracy Stałeś się ofiarą rabunku lub kradzieży 32,0 68,0 4,8 95,2 Kłopoty z policją 7,6 92,4 Interwencja pogotowia ratunkowego Niechciane przez Ciebie doświadczenia seksualne 3,5 96,5 2,5 97,5 Seks bez zabezpieczenia (bez antykoncepcji) 11,0 89,0 33

34 Do pięciu najbardziej rozpowszechnionych bez związku z substancjami należą jeszcze problemy z przyjaciółmi oraz gorsze wyniki w nauce lub pracy, a związanych z alkoholem także wypadek lub uszkodzenia ciała, zniszczenie rzeczy lub ubrania oraz utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów. Rozpowszechnienie problemów związanych z używaniem narkotyków w młodszej grupie jest tak nikłe, że uniemożliwia analizy. Do pięciu najczęściej spotykanych problemów związanych z używaniem narkotyków w starszej grupie należą kłótnia lub sprzeczka, przepychanka lub bójka, gorsze wyniki w nauce lub pracy, problemy z przyjaciółmi oraz utrata pieniędzy lub cennych przedmiotów. Należy zwrócić uwagę na ogólnie większe rozpowszechnienie problemów związanych z alkoholem, a także problemów związanych z narkotykami, wśród starszej młodzieży niż w grupie uczniów młodszych. Wynika to zapewne z większego rozpowszechnienia i większego nasileniem używania substancji w starszej grupie. Dostępność substancji psychoaktywnych Aby zbadać dostępność poszczególnych substancji psychoaktywnych prosiliśmy respondentów o oszacowanie, na ile trudne byłoby dla nich zdobycie każdej z nich, gdyby tego chcieli. Skala odpowiedzi wyznaczona była przez dwie skrajne możliwości: niemożliwe oraz bardzo łatwe. Pozostawiono też możliwość odpowiedzi nie wiem. Ocenie badanych poddano dostępność napojów alkoholowych, leków uspokajających i nasennych, substancji wziewnych oraz poszczególnych środków nielegalnych. Pełen rozkład odpowiedzi uczniów przedstawia tabela

35 Tabela 23. Ocena dostępności poszczególnych substancji poziom klasy Nie możliwe Bardzo trudne Dosyć trudne Dosyć łatwe Bardzo łatwe Nie wiem Trzecie klasy Papierosy 4,5 2,6 4,9 23,1 60,6 4,4 gimnazjum Piwo 3,5 1,8 4,7 26,9 59,0 4,1 Drugie klasy szkół Wino 5,1 3,1 10,5 26,1 47,9 7,3 Wódka 7,4 7,1 14,3 25,6 39,6 5,9 Marihuana lub haszysz 22,2 16,8 19,1 16,2 10,4 15,3 LSD lub inny środek halucynogenny 26,0 20,0 17,4 9,8 4,5 22,3 Amfetamina 24,5 20,7 17,5 10,9 6,1 20,3 Leki uspokajające lub nasenne 16,2 12,7 15,6 19,4 19,1 16,9 Crack 27,7 19,8 14,3 7,7 4,0 26,6 Kokaina 27,5 21,7 14,4 8,0 5,5 22,9 Ecstasy 27,0 20,0 14,9 8,9 6,0 23,2 Heroina 27,9 21,0 15,6 7,4 4,6 23,5 Grzyby halucynogenne 24,8 17,9 14,9 10,6 9,2 22,6 GHB 28,5 19,2 13,9 7,1 4,2 27,2 Substancje wziewne 17,1 10,2 10,8 16,3 29,6 15,9 Sterydy anaboliczne 24,2 16,8 14,9 13,2 8,9 22,0 Polska heroina 26,7 17,8 13,5 9,0 6,8 26,2 (kompot) Papierosy 2,2,8 1,1 11,5 82,0 2,4 Piwo 1,4,4 1,4 15,9 79,3 1,5 Wino 2,0,9 3,7 15,7 73,9 3,8 Wódka 2,4 1,8 7,4 19,0 66,6 2,6 Marihuana lub haszysz 9,2 8,6 13,7 30,5 24,9 13,2 LSD lub inny środek halucynogenny 13,0 13,7 20,1 16,4 10,1 26,7 Amfetamina 12,7 12,4 16,1 21,3 17,9 19,7 Leki uspokajające lub nasenne 9,5 6,5 12,9 24,6 24,7 21,7 Crack 16,2 15,3 18,1 10,4 7,6 32,3 Kokaina 15,9 17,3 16,2 14,4 8,9 27,3 Ecstasy 14,0 13,3 14,9 17,0 17,1 23,8 Heroina 16,9 17,5 15,9 12,1 9,4 28,2 Grzyby halucynogenne 12,5 13,1 15,0 18,2 17,5 23,8 GHB 16,4 15,8 14,7 9,6 6,0 37,6 Substancje wziewne 10,7 6,4 8,2 18,3 38,3 18,2 Sterydy anaboliczne 13,6 10,6 12,5 19,0 19,3 24,9 Polska heroina (kompot) 17,0 13,4 13,2 11,1 9,9 35,4 Należy zwrócić uwagę, że w ocenach respondentów poziom dostępności napojów alkoholowych jest bardzo wysoki. Uczniowie klas trzecich gimnazjów, a więc młodzież w wieku lat, uznali za bardzo łatwe do zdobycia: piwo 35

36 59,0% uczniów, wino 47,9% uczniów i wódka 39,6% uczniów. Jedynie niewielki odsetek tej grupy badanych uznał za niemożliwe do zdobycia piwo (3,5%), wino (5,1%) i wódkę (7,4%). Można zauważyć, że większość badanych nie ma dużych trudności z dostępem do napojów alkoholowych, mimo, że według polskiego prawa sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych nieletnim jest zabroniona. Dostępność poszczególnych napojów alkoholowych w ocenach uczniów szkół ponadgimnazjalnych jest jeszcze wyższa, chociaż różnice nie są bardzo duże. Zgodnie z oczekiwaniami mniejsze są w przypadku piwa a większe w przypadku wina i wódki. Odpowiedź bardzo łatwe padła ze strony 79,3% starszej młodzieży w przypadku piwa, wina 73,9% i wódki 66,6%. Jedynie niewielki odsetek tej grupy badanych uznał za niemożliwe do zdobycia piwo 1,4%, wino 2,0% i wódkę 2,4%. W przeważającej większości badani nie mieli problemów z oceną dostępności napojów alkoholowych. Nie potrafiło odpowiedzieć na to pytanie jedynie 4,1-7,3% uczniów gimnazjów i 1,5-3,8% uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Kwestia dostępu do leków uspokajających i nasennych okazała się trudniejsza do oceny. Na to pytanie odpowiedzi nie wiem udzieliło ok. 16,9% badanych z młodszej grupy oraz 21,7% ze starszej. Dostęp do tych leków jest też zdaniem młodzieży znacznie trudniejszy. Bardzo łatwo byłoby je dostać 19,1% młodszych respondentów i 24,7% starszych uczniów, niemożliwe do zdobycia byłoby to dla 16,2% badanych w pierwszej grupie i dla 9,5% uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Należy odnotować, że dostępność substancji nielegalnych oceniana jest niewiele niżej. Odsetki uczniów młodszych, którzy uważają je za niemożliwe do zdobycia wahają się od 22,2% w przypadku konopi indyjskich do 28,5% w przypadku GHB. Odsetki młodzieży ze szkół gimnazjalnych stwierdzającej, że byłoby jej bardzo łatwo dostać poszczególne substancje mieszczą się przedziale wyznaczanym przez 10,4% w przypadku konopi indyjskich i 4,2% w przypadku GHB. W klasach drugich szkół ponadgimnazjalnych badani w przypadku większości substancji nielegalnych w podobnym odsetku co 36

37 pierwszoklasiści uznają je za bardzo łatwe do zdobycia, przy czym ich oceny są bardziej optymistyczne w przypadku konopi indyjskich. Odpowiedzi takich udzieliło w odniesieniu do najbardziej dostępnych konopi 24,9% badanych i najtrudniej dostępnego GHB 6,0% badanych. Ogólnie wydaje się, że młodzież starsza ocenia dostęp do substancji nielegalnych jako łatwą w nieznacznie większym stopniu niż młodzież młodsza. Na koniec trzeba zwrócić uwagę na bardzo wysokie odsetki badanych, którzy nie potrafili oszacować swoich możliwości w zakresie dostępu do substancji nielegalnych. Najmniej badanych miało trudności z oceną odstępu do marihuany i haszyszu (15,3% w młodszej grupie i 13,2% w starszej grupie), najwięcej z oceną dostępu do GHB (27,2 w młodszej grupie i 37,6% w starszej grupie). Te relatywnie wysokie odsetki badanych, którzy wybrali odpowiedź nie wiem wskazują na znaczą frakcję osób do tego stopnia nie zainteresowanych substancjami nielegalnymi, że nie potrafiących nawet wyobrazić sobie skali trudności w zdobyciu tego typu środków. Odpowiedzi na pytanie o to, czy badanemu kiedykolwiek proponowano jakieś substancje psychoaktywne dostarczyły innego wskaźnika dostępności. W ostatnich latach w mass-mediach wiele mówiło się o agresywnym rozwoju rynku substancji nielegalnych i ich marketingu wśród uczniów. Intencją pytania o propozycje była weryfikacja tych doniesień. Badanym przedstawiono listę środków legalnych i nielegalnych i proszono o zaznaczenie tych, które w czasie ostatnich 12 miesięcy ktokolwiek im proponował. Rozkład odpowiedzi zawarty w tabeli 24. wskazuje na podobne prawidłowości jak przy używaniu poszczególnych substancji. 37

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski, Piotr Jabłoński UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ

Bardziej szczegółowo

I. Wprowadzenie Aby zapewnić porównywalność wyników badań Picie alkoholu i używanie narkotyków przez młodzież szkolną w województwie mazowieckim reali

I. Wprowadzenie Aby zapewnić porównywalność wyników badań Picie alkoholu i używanie narkotyków przez młodzież szkolną w województwie mazowieckim reali Picie alkoholu i używanie narkotyków prpep młodpież spkolną w wojewódptwie mapowieckim Raport porównawcpy Warspawa-Sopot I. Wprowadzenie Aby zapewnić porównywalność wyników badań Picie alkoholu i używanie

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. MŁODZIEŻ A SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNE W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2015 r.

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. MŁODZIEŻ A SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNE W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2015 r. Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii MŁODZIEŻ A SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNE W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2015 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU

Bardziej szczegółowo

Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną w mieście Kraków. Raport porównawczy

Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną w mieście Kraków. Raport porównawczy Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną w mieście Kraków Raport porównawczy Warszawa-Sopot ANALIZA WYNIKÓW I. Wprowadzenie Aby zapewnić porównywalność wyników badań UŜywanie alkoholu

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ MIASTA WROCŁAW ESPAD

Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ MIASTA WROCŁAW ESPAD Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ MIASTA WROCŁAW EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r.

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r. Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEM ODZIEŻ W 11 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r.

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r. Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 215 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ESPAD Badanie zostało wykonane przez

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski, Marta Jabłońska UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Katarzyna Charzyńska, Janusz Sierosławski UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Katarzyna Charzyńska, Janusz Sierosławski UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 R.

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 R. UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 R. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH ESPAD Szczecin

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ----------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Katarzyna Charzyńska, Janusz Sierosławski UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ Janusz Sierosławski email: sierosla@ipin.edu.pl Zakład Badań nad Alkoholizmem i Toksykomaniamii tel.: 22 642 75 01 Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Młodzież Miasta Rzeszowa wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i uzależnień behawioralnych

Młodzież Miasta Rzeszowa wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i uzależnień behawioralnych Młodzież Miasta Rzeszowa wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i uzależnień behawioralnych Narkotyki, alkohol, papierosy dopalacze, przemoc czy problem istnieje w naszej

Bardziej szczegółowo

ESPAD. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UśYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW. Janusz Sierosławski

ESPAD. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UśYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW. Janusz Sierosławski Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii MŁODZIEś A SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNE W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2015 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UśYWANIA U

Bardziej szczegółowo

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży

Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Używanie legalnych i nielegalnych substancji psychoaktywnych wśród młodzieży Artur Malczewski Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Konferencja PAP,

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA PROGRAMÓW SPOŁECZNYCH

PRACOWNIA PROGRAMÓW SPOŁECZNYCH PRACOWNIA PROGRAMÓW SPOŁECZNYCH --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski RAPORT Z BADAŃ SZKOLNYCH ESPAD WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

UŜywanie substancji psychoaktywnych przez młodzieŝ szkolną wyniki badania ESPAD 2007

UŜywanie substancji psychoaktywnych przez młodzieŝ szkolną wyniki badania ESPAD 2007 1 z 8 2009-02-06 12:21 Artur Malczewski Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Robert Frączek Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

BADANIE ANKIETOWE ESPAD

BADANIE ANKIETOWE ESPAD BADANIE ANKIETOWE młodzieży szkolnej ESPAD Gmina Pułtusk Bada zlecone przez Urząd Miejski w Pułtusku ze środków Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii. 29 2 RAPORT W badaniu wzięło udział 574 uczniów

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH - ESPAD ZREALIZOWANYCH W GMINIE WYSZKÓW W 2007R

RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH - ESPAD ZREALIZOWANYCH W GMINIE WYSZKÓW W 2007R Załącznik Nr 1 do Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Wyszków na lata 28 211. WYDZIAŁ EDUKACJI I SPRAW SPOŁECZNYCH... OPRACOWAŁA: PUŁAWSKA KAMILLA PODINSPEKTOR D/S ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Instytut Psychiatrii I Neurologii -------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014

Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014 Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014 Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego Wydział Współpracy Społecznej ul. Korsarzy 34, 70-540 Szczecin www.wws.wzp.pl Do zadań Samorządu Województwa

Bardziej szczegółowo

1. NajwaŜniejsze wyniki badania

1. NajwaŜniejsze wyniki badania 1. NajwaŜniejsze wyniki badania 31 Przedstawione w raporcie wyniki pochodzą z ankiety przeprowadzonej wśród dwóch grup młodzieŝy: uczniów trzeciej klasy gimnazjum i uczniów drugiej klasy szkoły ponadgimnazjalnej.

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD ZAKOPIAŃSKIEJ MŁODZIEŻY

DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD ZAKOPIAŃSKIEJ MŁODZIEŻY RAPORT Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD ZAKOPIAŃSKIEJ MŁODZIEŻY PROJEKT ZREALIZOWANY NA ZLECENIE URZĘDU

Bardziej szczegółowo

Czy polska młodzież pali, pije, bierze?

Czy polska młodzież pali, pije, bierze? Czy polska młodzież pali, pije, bierze? Wyniki badania ankietowego zrealizowanego przez CBOS w terminie 8-24 października 2008 r. na próbie N = 1 400 na zlecenie Krajowego Biura do spraw Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ

UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ Jan Mańkowski, Michał Stolarz Robert Rutkowski, Ewa Remesz Mazowieckie Towarzystwo "Powrót z U" ul. Sobieskiego 112, pok. 30 00-764 Warszawa tel./fax: (22) 844 44 30 tel. (22) 851 46 56 www.uzaleznienia.pl

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr /../16 Rady Miejskiej w Zalewie z dnia 21 grudnia 2016r.

Załącznik do Uchwały Nr /../16 Rady Miejskiej w Zalewie z dnia 21 grudnia 2016r. Załącznik do Uchwały Nr /../16 Rady Miejskiej w Zalewie z dnia 21 grudnia 2016r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY ZALEWO NA ROK 2017 Spis treści ROZDZIAŁ I. Wprowadzenie...3 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Departament Ochrony Zdrowia Wojewódzki Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata

Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Departament Ochrony Zdrowia Wojewódzki Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata Załącznik do Uchwały Nr XXX/437/17 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 stycznia 2017 r. Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Departament Ochrony Zdrowia Wojewódzki Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY NOWE MIASTO LUBAWSKIE na lata 2010/2012

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY NOWE MIASTO LUBAWSKIE na lata 2010/2012 załącznik do uchwały Nr XL/197/09 Rady Gminy Nowe Miasto Lubawskie z dn.8.12.2009r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY NOWE MIASTO LUBAWSKIE na lata 2010/2012 1. Wstęp Gminny Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Dźwirzyno 11-12 grudnia 2014 Monitorowanie definicja Systematyczna, zazwyczaj naukowa, ale zawsze kontynuowana obserwacja wybranych aspektów rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII Łukasz Wieczorek, Janusz Sierosławski

INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII Łukasz Wieczorek, Janusz Sierosławski INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII Łukasz Wieczorek, Janusz Sierosławski UśYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEś SZKOLNĄ RAPORT Z BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM

Bardziej szczegółowo

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Projekt współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa 4 OBSZARY BADANIA STRES UŻYWKI PRZEMOC W SZKOLE

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY MŁODZI I SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE

WYNIKI ANKIETY MŁODZI I SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE WYNIKI ANKIETY MŁODZI I SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE Główne cele badania Diagnoza występowania zjawiska używania substancji psychoaktywnych wśród uczniów gimnazjum. Pomiar natężenia zjawiska używania substancji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 543/L/2014 RADY MIEJSKIEJ W ŚREMIE. z dnia 30 października 2014 r. w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok

UCHWAŁA NR 543/L/2014 RADY MIEJSKIEJ W ŚREMIE. z dnia 30 października 2014 r. w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok UCHWAŁA NR 543/L/2014 RADY MIEJSKIEJ W ŚREMIE z dnia 30 października 2014 r. w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Szacowana liczba narkomanów w 2009 r. to 2936 osób

Szacowana liczba narkomanów w 2009 r. to 2936 osób prof. UG dr hab. Tomasz Michalski Prezentację oparto o fragment: RAPORT DOTYCZĄCY LOKALNEGO MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII ORAZ EWALUACJA GMINNEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZA

Bardziej szczegółowo

GMINNY. GMINY GODKOWO na 2016 rok

GMINNY. GMINY GODKOWO na 2016 rok Załącznik do Uchwały Nr XIV/64/2015 Rady Gminy Godkowo z dnia 18 grudnia 2015 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY GODKOWO na 2016 rok WSTĘP Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 75/2004 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2004 roku

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 75/2004 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2004 roku Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 75/2004 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2004 roku SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO WOJEWÓDZKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA LATA 2004 2006 KWIECIEŃ

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Moczuk. Młodzież powiatu mieleckiego wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i Internetu

Eugeniusz Moczuk. Młodzież powiatu mieleckiego wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i Internetu Eugeniusz Moczuk Młodzież powiatu mieleckiego wobec problematyki przemocy w szkole, używania środków psychoaktywnych i Internetu Rodzaj szkoły w badaniach z terenu powiatu mieleckiego (bez braków odpowiedzi)

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLI/499/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 11 września 2006 r.

Uchwała Nr XLI/499/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 11 września 2006 r. Uchwała Nr XLI/499/06 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 11 września 2006 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Wojewódzkiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2006 2010. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r.

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Analiza badań ankietowych w październiku 2016r. Szkoła Podstawowa Gimnazjum Najważniejsze wyniki badania:

Analiza badań ankietowych w październiku 2016r. Szkoła Podstawowa Gimnazjum Najważniejsze wyniki badania: Analiza badań ankietowych W Gminie Stawiski przeprowadzono badania ankietowe Młodzi i substancje psychoaktywne 2016, w ramach udziału Gminy w Kampanii Zachowaj Trzeźwy Umysł. Łącznie przebadanych zostało

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IV/36/2015 Rady Gminy Pokój z dnia 5 lutego 2015 r.

Uchwała Nr IV/36/2015 Rady Gminy Pokój z dnia 5 lutego 2015 r. Uchwała Nr IV/36/2015 Rady Gminy Pokój z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r.

Bardziej szczegółowo

ALKOHOL, NARKOTYKI I PRZEMOC

ALKOHOL, NARKOTYKI I PRZEMOC - 1 - ALKOHOL, NARKOTYKI I PRZEMOC Raport dotyczący badań ankietowych zrealizowanych w 29 roku Badanie wykonano na zlecenie Gminy Miejskiej Starogard Gdański Starogard Gdański 29 rok 29 - 2 - SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014 Załącznik do Uchwały Nr XXVIII.316.2013 Rady Miejskiej w Białej z dnia 30 grudnia 2013r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014

Bardziej szczegółowo

Badania Rynku i Opinii Publicznej... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8

Badania Rynku i Opinii Publicznej... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8 ... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8 Ocena stopnia fizycznej dostępności (łatwości zakupu) papierosów, alkoholu i narkotyków; Oszacowanie poziomu psychologicznej dostępności czyli subiektywne przekonanie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA LATA 2013-2016 W GMINIE WYSZKÓW

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA LATA 2013-2016 W GMINIE WYSZKÓW Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXXI/268/12 Rady Miejskiej w Wyszkowie z dnia 28 grudnia 2012 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA LATA 2013-2016 W GMINIE WYSZKÓW 1 ROZDZIAŁ I 1.1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak Załącznik nr 1 do uchwały Nr 352/XLIII/2014 Rady Gminy Czerwonak z dnia 20 lutego 2014 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak na lata 2014 2017 Spis treści Wstęp i podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Badanie uczniów szkół gimnazjalnych. Milanówek 2012 Wykonawca: Studio Diagnozy i Profilaktyki 31423 Kraków ul. Szklana 4 tel. (12) 4464260 Spis treści Problemy społeczne

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak Załącznik nr 1 do uchwały Nr Rady Gminy Czerwonak z dnia 20 lutego 2014r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Czerwonak na lata 2014 2017 Spis treści Wstęp i podstawa prawna 3 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież. Wyniki Europejskiego Programu Badań Ankietowych w Szkołach (ESPAD) w 2011 roku

Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież. Wyniki Europejskiego Programu Badań Ankietowych w Szkołach (ESPAD) w 2011 roku Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież. Wyniki Europejskiego Programu Badań Ankietowych w Szkołach (ESPAD) w 2011 roku Janusz Sierosławski 0 UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZAGROŻENIA. ZJAWISKIEM UŻYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH oraz UZALEŻNIENIAMI BEHAWIORALNYMI WŚRÓD UCZNIÓW

SYTUACJA ZAGROŻENIA. ZJAWISKIEM UŻYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH oraz UZALEŻNIENIAMI BEHAWIORALNYMI WŚRÓD UCZNIÓW SYTUACJA ZAGROŻENIA ZJAWISKIEM UŻYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH oraz UZALEŻNIENIAMI BEHAWIORALNYMI WŚRÓD UCZNIÓW GIMNAZJÓW i SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH w Złotoryi ( 216 r. ) Opracowa badań ankietowych

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA JAROSŁAWIA NA ROK

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA JAROSŁAWIA NA ROK GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA JAROSŁAWIA NA ROK 2014-2016 WSTĘP Problem zażywania środków psychoaktywnych przez młodzież jest jednym z głównych problemów społecznych zarówno w Polsce

Bardziej szczegółowo

1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa

1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa 9 1. Metodologiczne podstawy badań wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa 1.1. Wprowadzenie do badań, metoda i materiał badawczy Badania zrealizowane zostały w maju i czerwcu

Bardziej szczegółowo

Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Biura Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy

Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Biura Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy INSTYTUT PSYCHOLOGII ZDROWIA Polskiego Towarzystwa Psychologicznego Używanie alkoholu i narkotyków przez młodzież szkolną w Warszawie w ocenie uczniów Najważniejsze wyniki badań Instytutu Psychologii Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Raport: Monitorowanie problemów narkotykowych w województwie mazowieckim 2011

Raport: Monitorowanie problemów narkotykowych w województwie mazowieckim 2011 Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej w Warszawie Raport: Monitorowanie problemów narkotykowych w województwie mazowieckim 2011 Warszawa 2011 Ekspert Wojewódzki ds. Informacji o Narkotykach i Narkomanii

Bardziej szczegółowo

Czy zdarzyło Ci się kiedykolwiek zażywać narkotyki?

Czy zdarzyło Ci się kiedykolwiek zażywać narkotyki? Wyniki i analiza ankiety dotyczącej zażywania narkotyków przeprowadzonej w Gimnazjum im. Piastów Śląskich w Łagiewnikach w roku szkolnym 2014/2015. Na pytanie: Czy zdarzyło Ci się zażywać narkotyki? 85%

Bardziej szczegółowo

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZA ROK 2012 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK

RAPORT ZA ROK 2012 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK RAPORT ZA ROK 2012 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK PŁOCK, 2013 SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE... 4 II. STAN PRAC NAD WDRAŻANIEM MONITORINGU PROBLEMU UZALEŻNIEŃ W PŁOCKU...

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVIII/184/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 26 stycznia 2016 r.

UCHWAŁA NR XVIII/184/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 26 stycznia 2016 r. UCHWAŁA NR XVIII/184/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Badanie uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych Gmina Tomice 2013 Wykonawca: Studio Diagnozy i Profilaktyki 31011 Kraków ul. Oboźna 17/5 tel. (12) 4464260 Spis

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/301/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 20 grudnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XXXI/301/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 20 grudnia 2016 r. UCHWAŁA NR XXXI/301/2016 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie: przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2017-2020. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH

EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII ------------------------------------------------------------------------------------------------- Janusz Sierosławski, Antoni Zieliński EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych

Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Diagnoza Lokalnych Zagrożeń Społecznych Badanie uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych Miasto Gorlice 2013 Studio Diagnozy i Profilaktyki 31-011 Kraków ul. Oboźna 17/5 tel. (12) 446-42-60 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Alkohol. Badania zostały przeprowadzone za pomocą kwestionariusza ankiety anonimowej, która zawierała pytania zamknięte.

Alkohol. Badania zostały przeprowadzone za pomocą kwestionariusza ankiety anonimowej, która zawierała pytania zamknięte. Wyniki badania przeprowadzonego w Publicznym Gimnazjum im. Jana Pawła II w Tuszowie Narodowym na temat stosowania przez młodzież środków uzależniających W grudniu 214 roku w Publicznym Gimnazjum im. Jana

Bardziej szczegółowo

Diagnoza środowiskowa lokalnych zagrożeń społecznych

Diagnoza środowiskowa lokalnych zagrożeń społecznych Diagnoza środowiskowa lokalnych zagrożeń społecznych Badanie uczniów szkoły gimnazjalnej Dopiewie Studio Diagnozy i Profilaktyki 30011 Kraków ul. Oboźna 17/5 tel. (12) 4464260 Spis treści I. Problemy społeczne

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZA ROK 2016 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK

RAPORT ZA ROK 2016 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK RAPORT ZA ROK 2016 Z MONITOROWANIA PROBLEMU NARKOTYKÓW I NARKOMANII NA TERENIE MIASTA PŁOCK PŁOCK, 2017 1 Spis treści I. WPROWADZENIE... 4 II. STAN PRAC NAD WDRAŻANIEM MONITORINGU PROBLEMU UZALEŻNIEŃ W

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY W MIEŚCIE BIELSKO BIAŁA

DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY W MIEŚCIE BIELSKO BIAŁA RAPORT Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ DIAGNOZA PROBLEMU UŻYWANIA I POSTAW WOBEC ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ INNYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY W MIEŚCIE BIELSKO BIAŁA PROJEKT ZREALIZOWANY

Bardziej szczegółowo

Postawy młodzieży wobec alkoholu. wyniki badań

Postawy młodzieży wobec alkoholu. wyniki badań Postawy młodzieży wobec alkoholu wyniki badań Nastolatki a alkohol 1. Alkohol trafia w ręce nieletnich za sprawą dorosłych. 2. Styl życia rodziców i stosunek do alkoholu obowiązujący w domu rodzinnym mają

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr.../.../2015 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia...2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii w Starachowicach

Bardziej szczegółowo

Działania Samorządu Województwa Łódzkiego w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy

Działania Samorządu Województwa Łódzkiego w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy Działania Samorządu Województwa Łódzkiego w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy konferencja prasowa Łódź, 08 kwietnia 2016 r. DOKUMENTY STRATEGICZNE W ZAKRESIE POLITYKI SPOŁECZNEJ W PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ NA LATA 2013-2016

DOLNOŚLĄSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ NA LATA 2013-2016 Załącznik do uchwały nr XXXI/880/13 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 14 lutego 2013r. DOLNOŚLĄSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ NA LATA 2013-2016 Wrocław, 2013 SPIS

Bardziej szczegółowo

Źródło: opracowanie własne 49,1 50,5 0,4. liczba. tak nie brak odpowiedzi

Źródło: opracowanie własne 49,1 50,5 0,4. liczba. tak nie brak odpowiedzi 242 3.2. Doświadczenia badanych uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, legalnymi i nielegalnymi Poprzednia grupa zagadnień

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 629-35-69; 628-37-04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT. 24 INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 693-46-92, 625-76-23 00-503 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Młodzi i substancje psychoaktywne. z ogólnopolskiego badania ankietowego. przeprowadzonego wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów

RAPORT. Młodzi i substancje psychoaktywne. z ogólnopolskiego badania ankietowego. przeprowadzonego wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów RAPORT z ogólnopolskiego badania ankietowego Młodzi i substancje psychoaktywne przeprowadzonego wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dr Błażej Dyczewski SPIS TREŚCI Wstęp... 3 1. Opis badania...

Bardziej szczegółowo

Percepcja profilaktyki szkolnej i domowej wśród nastolatków Mira Prajsner

Percepcja profilaktyki szkolnej i domowej wśród nastolatków Mira Prajsner OFERTA BADAWCZA Percepcja profilaktyki szkolnej i domowej wśród nastolatków Mira Prajsner Konsultacja Naukowa: dr Ewa Stępień Kontakt telefoniczny: 0 604 634 580 Kontakt mailowy: mirabo@mirabo.pl; miraprajs@o2.pl

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXII/434/2016 RADY MIEJSKIEJ W CZELADZI z dnia 19 grudnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XXXII/434/2016 RADY MIEJSKIEJ W CZELADZI z dnia 19 grudnia 2016 r. UCHWAŁA NR XXXII/44/206 RADY MIEJSKIEJ W CZELADZI z dnia 9 grudnia 206 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Miasta Czeladź na lata 207-202. Na podstawie art.8 ust. 2

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEZNIENIOM NA LATA 2012-2020

WOJEWÓDZKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEZNIENIOM NA LATA 2012-2020 Załącznik do Uchwały Nr XIII/153/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 21 lutego 2012 r. WOJEWÓDZKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA UZALEZNIENIOM NA LATA 2012-2020 SZCZECIN 2011 1 SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

Raport z badania zrealizowanego przez Biuro Badań Społecznych OBSERWATOR

Raport z badania zrealizowanego przez Biuro Badań Społecznych OBSERWATOR OPINIE UCZNIÓW SZKÓŁ POWIATU OŚWIĘCIMSKIEGO NA TEMAT UZALEśNIEŃ ORAZ UśYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH Raport z badania zrealizowanego przez Biuro Badań Społecznych OBSERWATOR KRAKÓW, MAJ 2006 Spis treści

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH W POPULACJI GENERALNEJ WYNIKI BADANIA Z 2009 ROKU 1

UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH W POPULACJI GENERALNEJ WYNIKI BADANIA Z 2009 ROKU 1 Sięganie po substancje psychoaktywne jest domeną przede wszystkim mieszkańców miast, szczególnie dużych (powyżej 500 tys. mieszkańców). Najwyższe odsetki użytkowników stwierdzono wśród osób z wykształceniem

Bardziej szczegółowo

Urszula Bissinger-Ćwierz DIAGNOZA POZIOMU ZAGROŻENIA UZALEŻNIENIAMI I PRZEMOCĄ W SZKOLNICTWIE ARTYSTYCZNYM RAPORT Z OGÓLNOPOLSKICH BADAŃ ANKIETOWYCH

Urszula Bissinger-Ćwierz DIAGNOZA POZIOMU ZAGROŻENIA UZALEŻNIENIAMI I PRZEMOCĄ W SZKOLNICTWIE ARTYSTYCZNYM RAPORT Z OGÓLNOPOLSKICH BADAŃ ANKIETOWYCH Urszula Bissinger-Ćwierz DIAGNOZA POZIOMU ZAGROŻENIA UZALEŻNIENIAMI I PRZEMOCĄ W SZKOLNICTWIE ARTYSTYCZNYM RAPORT Z OGÓLNOPOLSKICH BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W 2014 ROKU Warszawa 2015 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

OPINIE UCZNIÓW GLIWICKICH SZKÓŁ NA TEMAT UZALEśNIEŃ ORAZ UśYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH

OPINIE UCZNIÓW GLIWICKICH SZKÓŁ NA TEMAT UZALEśNIEŃ ORAZ UśYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH OPINIE UCZNIÓW GLIWICKICH SZKÓŁ NA TEMAT UZALEśNIEŃ ORAZ UśYWANIA SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH Raport z badania zrealizowanego przez Biuro Badań Społecznych OBSERWATOR Kraków, kwiecień 2008 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną na terenie województwa łódzkiego

Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną na terenie województwa łódzkiego Raport z badania Picie alkoholu i uŝywanie narkotyków przez młodzieŝ szkolną na terenie województwa łódzkiego Badanie wykonane na zlecenie Regionalnego Centrum Polityki Społecznej W Łodzi przez PBS DGA

Bardziej szczegółowo

Źródło: opracowanie własne. gimnazja licea ogólnokształcące technika zasadnicze szkoły zawodowe 42,6 46,3 25,6 16,8 13,2

Źródło: opracowanie własne. gimnazja licea ogólnokształcące technika zasadnicze szkoły zawodowe 42,6 46,3 25,6 16,8 13,2 456 5. Problematyka przemocy w szkole i doświadczenia w stosowaniu środków psychoaktywnych przez młodzież szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa. Analiza porównawcza badań przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń

Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń Problemy substancji psychoaktywnych w ocenie mieszkańców Gminy Czempiń Na podstawie ankiet przeprowadzonych w maju 27 roku wśród 356 mieszkańców Gminy Czempiń. Populacja Gminy Czempiń Liczba mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy. ESPAD 2015 VI edycja badań ESPAD dotyczących używania alkoholu i używania substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną

Raport końcowy. ESPAD 2015 VI edycja badań ESPAD dotyczących używania alkoholu i używania substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną Raport końcowy ESPAD 2015 VI edycja badań ESPAD dotyczących używania alkoholu i używania substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną Opracowany przez ASM Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z o.o. na

Bardziej szczegółowo

Diagnoza Lokalnych Problemów Społecznych (narkotyki, dopalacze)

Diagnoza Lokalnych Problemów Społecznych (narkotyki, dopalacze) Diagnoza Lokalnych Problemów Społecznych (narkotyki, dopalacze) Mielec 2011 Wykonawca: Studio Diagnozy i Profilaktyki 31-423 Kraków ul. Szklana 4 tel. (12) 446-42-60 Spis treści Rozdział I Używanie narkotyków

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA WOLNA OD UZALEŻNIEŃ

SZKOŁA WOLNA OD UZALEŻNIEŃ Nasz autorski program (SZKOŁA WOLNA OD UZALEŻNIEŃ) polega na zapobieganiu chęci spożywania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych wśród dzieci i młodzieży. Pierwszym, a zarazem najważniejszym elementem

Bardziej szczegółowo

Picie alkoholu iużywanie narkotyków przez młodzież szkolną w województwie mazowieckim

Picie alkoholu iużywanie narkotyków przez młodzież szkolną w województwie mazowieckim Raport z badania Picie alkoholu iużywanie narkotyków przez młodzież szkolną w województwie mazowieckim Badanie wykonane na zlecenie Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej przez PBS DGA Spółka z o.o.

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA I GMINY JUTROSIN NA LATA

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA I GMINY JUTROSIN NA LATA Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXII/93/2016 Rady Miejskiej w Jutrosinie z dnia 26.10.2016. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA MIASTA I GMINY JUTROSIN NA LATA Urząd Miasta i Gminy Jutrosin ul.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, sierpień 2012 BS/107/2012 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE RUCIANE-NIDA NA ROK 2017

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE RUCIANE-NIDA NA ROK 2017 Załącznik do Uchwały Nr XXXIX/322/2017 Rady Miejskiej Ruciane-Nida z dnia 29 marca 2017 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE RUCIANE-NIDA NA ROK 2017 Gminny Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Anna Radomska konferencja. 5 listopada 2014 Warszawa. Zwiększanie skuteczności działań wychowawczych i profilaktycznych

Anna Radomska konferencja. 5 listopada 2014 Warszawa. Zwiększanie skuteczności działań wychowawczych i profilaktycznych Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież. Rekomendowane działania podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz szkoły i placówki systemu oświaty. Anna Radomska konferencja Zwiększanie

Bardziej szczegółowo

Program Przeciwdziałania Narkomanii Miasta Hajnówka na lata

Program Przeciwdziałania Narkomanii Miasta Hajnówka na lata Załącznik Nr 1 do uchwały Nr... Rady Miasta Hajnówka z dnia.grudnia 2016 roku Program Przeciwdziałania Narkomanii Miasta Hajnówka na lata 2017 2019 I. WSTĘP Narkomania należy do poważnych problemów społecznych

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z ogólnopolskiego badania ankietowego. Młodzi i substancje psychoaktywne

RAPORT. z ogólnopolskiego badania ankietowego. Młodzi i substancje psychoaktywne RAPORT z ogólnopolskiego badania ankietowego Młodzi i substancje psychoaktywne przeprowadzonego wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w 2014 roku. dr Błażej Dyczewski Zielona Góra miasto woj. lubuskie

Bardziej szczegółowo

Czy piłeś (piłaś) już napoje alkoholowe?

Czy piłeś (piłaś) już napoje alkoholowe? ANALIZA WYNIKÓW ANKIETY DLA UCZNIÓW Ankieta Zagrożenia uzależnieniami przeprowadzona została w celu określenia występowania wśród młodzieży zjawisk związanych z paleniem papierosów, nadużywaniem alkoholu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW

Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Warszawa, marzec 2010 BS/36/2010 POSTAWY WOBEC PALENIA PAPIEROSÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 3 października 2008 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIV/128/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 grudnia 2015 r.

UCHWAŁA Nr XIV/128/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 grudnia 2015 r. UCHWAŁA Nr XIV/128/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2016 rok Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo