OBWODY MAGNETYCZNIE SPRZĘŻONE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OBWODY MAGNETYCZNIE SPRZĘŻONE"

Transkrypt

1 Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Tytuł ENS1C ćwiczenia OBWODY MAGNETYCZNIE SPRZĘŻONE Numer ćwiczenia E06 Autorzy: Anna Sądel, Bogusław Butryło Białystok 2009

2 Spis treści 1. Cel ćwiczenia Obwody ze sprzężeniem magnetycznym Sprzężenie transformatorowe Połączenie szeregowe cewek Połączenie cewek do wspólnego węzła Sprzężenie magnetyczne jako czynnik negatywny Pomiary Wyznaczenie parametrów cewki powietrznej Pomiary rezystancji cewek metodą mostkową Pomiary modułów impedancji cewek metodą techniczną Pomiar impedancji układu z szeregowym połączeniem cewek Pomiary przy sprzężeniu transformatorowym Opracowanie wyników pomiarów Przykładowe zagadnienia na zaliczenie Literatura Dodatek rozkłady pola magnetycznego Wymagania BHP Materiały dydaktyczne przeznaczone dla studentów Wydziału Elektrycznego PB. Wydział Elektryczny, Politechnika Białostocka, 2009 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być kopiowana i odtwarzana w jakiejkolwiek formie i przy użyciu jakichkolwiek środków bez zgody posiadacza praw autorskich. 2

3 1. Cel ćwiczenia Poznanie zjawiska indukcji wzajemnej oraz metod pomiaru wartości indukcyjności wzajemnej cewek indukcyjnych sprzężonych magnetycznie. 2. Obwody ze sprzężeniem magnetycznym Przepływ prądu w obwodzie elektrycznym prowadzi do powstania pola magnetycznego. Wartość natężenia pola w wybranych punkcie obszaru charakteryzowana jest przez podanie wartości natężenia pola H [A/m] oraz indukcji pola B [T]. Zarówno H jak też B są wielkościami wektorowymi. Wektory H i B są styczne do linii pola magnetycznego. Kierunek i zwrot linii pola magnetycznego można łatwo określić dla prostych konfiguracji obwodów magnetycznych (np. prostoliniowy przewodnik, ramka przewodząca prąd, cewka selenoidalna). W tym celu wykorzystuje się regułę śruby prawoskrętnej (inaczej nazywaną regułą prawej dłoni). Wytworzone pole magnetyczne oddziałuje na inne elementy i układy. Jeżeli pole magnetyczne jest zmienne w czasie to w elementach przewodzących, nie połączonych galwanicznie z obwodem źródłowym, indukuje się siła elektromotoryczna. Zjawisko to nosi nazwę indukcji wzajemnej Sprzężenie transformatorowe Występowanie sprzężenia magnetycznego między dwoma cewkami nie połączonymi galwanicznie (rys. 1), może prowadzić do oddziaływania pola magnetycznego cewki, w której płynie prąd na drugą cewkę. Zamknięcie obwodu po stronie wtórnej prowadzi do wzajemności oddziaływania. Przedmiotem analizy są dwa obwody sprzężone magnetyczne, w których wyróżnić można indukcyjność własną obwodu pierwotnego L 1 i obwodu wtórnego L 2. Zmiany prądu i 1 prowadzą do zmiany wartości strumienia obejmującego zwoje w 2 cewki drugiej i zaindukowania się siły elektromotoryczna indukcji wzajemnej e 2 (t). 3

4 i 1 M i 2 u 1 L 1 L 2 R 1 R 2 w 1 w 2 u 2 e 2 Rys. 1. Układ cewek sprzężonych magnetycznie (sprzężenie transformatorowe). Napięcie zaindukowane na zaciskach nieobciążonej drugiej cewki (i 2 =0) wyraża się wzorem di1 u M12 dt 2. (1) Zakładając, że w obwodzie pierwotnym płynie prąd o przebiegu sinusoidalnym, można zastosować rachunek na liczbach zespolonych. Zespolona wartość indukowanego napięcia opisana jest zależnością U 2 j M12 I 1, (2) przy czym U 2 - wartość skuteczna zespolona napięcia na cewce drugiej, I 1 wartość skuteczna zespolona prądu w cewce pierwszej, x M = M 12 reaktancja sprzężenia magnetycznego. Wartość skuteczna indukowanego w cewce drugiej napięcia wynosi U M. (3) 2 12I1 Na podstawie wzoru (3) można wyznaczyć wartość indukcyjności wzajemnej M mierząc amperomierzem prąd I 1 płynący w obwodzie cewki pierwszej oraz woltomierzem napięcie U 2 na zaciskach nieobciążonego obwodu drugiego. Do pomiaru napięcia U 2 należy stosować woltomierz o możliwie dużej rezystancji wewnętrznej, celem zmniejszenia błędu pomiaru. Wyznaczenie indukcyjności wzajemnej umożliwia określenie wartości współczynnik sprzężenia k. Zgodnie z definicją, współczynnik sprzężenia 4

5 k M L 1 L 2 Obwody magnetycznie sprzężone. (4) jest to wielkość bezwymiarową. Współczynnik k określa względną wartość indukcyjności wzajemnej między cewkami w odniesieniu do średniej geometrycznej z indukcyjności własnych cewek L 1 i L 2. Jeżeli współczynnik sprzężenia k wynosi 1, to znaczy że całkowity strumień wytworzony w cewce pierwszej jest skojarzony z cewką drugą. Jeżeli k=0 to żadna część strumienia wytworzonego w jednej cewce nie jest skojarzona z cewką drugą Połączenie szeregowe cewek W przypadku szeregowego połączenia cewek indukcyjnych, oprócz oddziaływania galwanicznego może również występować sprzężenie magnetyczne (rys. 2). Szeregowe połączenie cewek magnetyczne sprzężonych wpływa na impedancję zastępczą układu. Z tego powodu szeregowe połączenie cewek sprzężonych magnetyczne można wykorzystać do określenia wartości indukcyjności wzajemnej M oraz współczynnika sprzężenia k. u M 1 u 2 i 1 R 1, L 1 R 2, L 2 u Rys. 2. Szeregowe połączenie cewek indukcyjnych (sprzężenie galwaniczne) z uwzględnieniem sprzężenia magnetycznego. W przypadku sprzężenia zgodnego (dodatniego) strumienie magnetyczne obu cewek dodają się, zaś przy sprzężeniu przeciwnym (ujemnym) odejmują się. O tym czy występuje sprzężenie magnetyczne zgodnie czy też przeciwne decydują trzy czynniki: sposób połączenia galwanicznego cewek, sposób nawinięcia cewek oraz sposób umieszczenia cewek względem siebie w przestrzeni. Wymienione czynniki należy uwzględnić przy wyznaczeniu położenia zacisków jednoimiennych obu cewek. 5

6 W przypadku połączenia szeregowego, wartości chwilowe napięć na poszczególnych cewkach wynoszą di1 di1 u1 R1i1 L1 M12 dt dt, (7) di1 di1 u2 R2i1 L2 M12 dt dt. (8) przy czym: znak + dotyczy sprzężenia zgodnego, znak opisuje sprzężenie przeciwne. Na podstawie II prawa Kirchhoffa dla układu z rys. 2 można napisać di1 u u u R1 R2 i 1 L1 L2 M dt. (9) Indukcyjność całkowita obu cewek wynosi dla sprzężenia zgodnego zaś dla sprzężenia przeciwnego L C L L 2M, (10) L C L L 2M. (11) Znając indukcyjności L C1 i L C2, po przekształceniu równań (10) i (11) otrzymuje się zależność, z której można obliczyć wartość indukcyjności wzajemnej M L C L 4 1 C 2. (12) Połączenie cewek do wspólnego węzła Oddziaływanie magnetyczne elementów ma wpływ na właściwości każdego układu, niezależnie od sposobu połączenia galwanicznego. Poniżej przedstawiono wyniki obliczeń dla układu dwóch cewek indukcyjnych podłączonych do wspólnego węzła, przy założeniu położenia zacisków jednoimiennych obu cewek tak jak na rys. 3. Zaciski

7 jednoimienne oznaczono gwiazdkami. Rozpatrywany przypadek dotyczy zatem sprzężenia przeciwnego obu cewek. Podane zależności wyprowadzane są przy założeniu, że w układzie występują wymuszenia sinusoidalnie zmienne. Możliwe jest zatem wyznaczenie zależności, korzystając z rachunku na liczbach zespolonych. u 1 i 1 M R 1, L 1 u 2 i 2 i 3 R 2, L 2 Rys. 3. Połączenie cewek indukcyjnych do wspólnego węzła (sprzężenie galwaniczne) z uwzględnieniem sprzężenia magnetycznego. W przypadku gdy nie uwzględniamy sprzężenia magnetycznego, dla cewek L 1 i L 2 obowiązują zależności, w których uwzględnia się rezystancję i indukcyjność własną elementów U U 1 R1 I 1 j L1 I 1, (13) 2 R2 I 2 j L2 I 2. (14) Przy sprzężeniu magnetycznym wypadkowe napięcie U 1 i U 2 ulega zmianie, na skutek oddziaływania pola magnetycznego wytwarzanego w sąsiednim elemencie. W przypadku sprzężenia przeciwnego obowiązują zależności U U 1 R1 I 1 j L1 I 1 j M12 I 2, (15) 2 R2 I 2 j L2 I 2 j M 21I 1. (16) Przyjmujemy, że M 12 =M 21, ponieważ cewki są umieszczone w ośrodku liniowym, izotropowym. W układzie na rys. 3 spełnione jest I prawo Kirchhoffa I 1 I 2 I 3. (17) 7

8 Równanie (17) uwzględniamy w zależnościach (15) i (16) w celu wyeliminowania odpowiednio I 2 i I 1 U U 1 R1 I 1 j L1 I 1 j M12 I 3 I 1, (18) 2 R2 I 2 j L2 I 2 j M 21 I 3 I 2. (19) Ostatecznie otrzymujemy równania wynikające z II prawa Kirchhoffa dla cewki pierwszej i drugiej U U L M I 1 j M 3 1 R1 I 1 j I, (20) L M I 2 j M 3 2 R2 I 2 j I. (21) Na podstawie równań (20) i (21) można sformułować następujące wnioski dotyczące schematu zastępczego układu z rys. 3: - wypadkowa indukcyjność własna cewki w przypadku sprzężenia przeciwnego ulega zwiększeniu o czynnik M 12, - w gałęzi, w której płynie prąd I 3 można wprowadzić element o impedancji z M j. (22) M 12 Na rys. 4. przedstawiono właściwy schemat zastępczy. u 1 i 1 R 1, L 1 +M 12 i 3 u 2 i 2 -M 12 R 2, L 2 +M 12 Rys. 4. Schemat zastępczy cewek indukcyjnych sprzężonych magnetycznie (sprzężenie przeciwne) i podłączonych do wspólnego węzła. Układ po redukcji sprzężenia i jego uwzględnieniu w wartościach indukcyjności zastępczych oraz impedancji wnoszonej w trzeciej gałęzi. 8

9 3. Sprzężenie magnetyczne jako czynnik negatywny Sprzężenie magnetyczne obwodów jest podstawą działania m.in. transformatorów i autotransformatorów. Pole magnetyczne traktuje się jednak w wielu przypadkach jako czynnik negatywny, pogarszający właściwości układu. Terminem kompatybilność elektromagnetyczna określa się dziedzinę zajmującą się analizą wpływu urządzeń elektrycznych na otaczające środowisko, na skutek przekazywania energii na drodze polowej (sprzężenia magnetyczne, pojemnościowe, radiacyjne) i obwodowej (sprzężenia galwaniczne). Ograniczenie zjawisk związanych z oddziaływaniem pracujących urządzeń jest istotnym zagadnieniem w nowoczesnych technologiach [6]. Sprzężenie magnetyczne jest jednym z czynników, który należy uwzględniać przy analizie kompatybilności układu lub urządzenia. Zgodnie z wzorami przedstawionymi w rozdz. 2, strumień magnetyczny zaindukowany w jednym urządzeniu może powodować zakłócenia pracy lub powstanie pasożytniczych zjawisk w innych (znajdujących się w pobliżu) urządzeniach, np.: - oddziaływanie pola magnetycznego transformatora na elementy pomiarowe w układzie (możliwe do zaobserwowania również w trakcie ćwiczenia oddziaływanie pola autotransformatora na blisko ustawione elementy pomiarowe), - oddziaływanie wytworzonych pól magnetycznych na znajdujące się w pobliżu osoby, - oddziaływanie pól magnetycznych od przewodników znajdujących się blisko siebie (np. przesłuchy między-kanałowe, przydźwięki, napięcia indukowane - wnoszone). W celu ograniczenia efektów związanych z oddziaływaniem pól magnetycznych należy [5, 6]: - zmniejszać pole oczek, na które oddziałuje pola, czyli stosować małe pętle prądowe; - zwiększać odległość między elementami układu (między pętlami prądowymi); - unikać (jeżeli możliwe) równoległego prowadzenia przewodów; - stosować przewody w postaci skrętki; 9

10 - właściwie zorientować w przestrzeni element zakłócany względem elementu zakłócającego (np. prostopadłe umieszczenie dwóch cewek selenoidalnych); - stosować ekranowanie magnetyczne. To rozwiązanie jest jednak niewygodne i kosztowne ze względu na konieczność stosowania ekranów z ferromagnetyków. 4. Pomiary 4.1. Wyznaczenie parametrów cewki powietrznej Parametry schematu zastępczego cewki powietrznej wyznacza się przy braku sprzężenia między cewkami. Dla każdej cewki osobno należy wykonać następujące pomiary i obliczenia: - wyznaczyć rezystancję cewki R metodą mostkową, korzystając z mostka Wheatstone a, - wyznaczyć moduł impedancji cewki Z metodą techniczną, wykonując pomiary przy zasilaniu badanego układu ze źródła napięcia przemiennego. Ze względu na badanie układu przy częstotliwości 50 Hz, na schemat zastępczy cewki powietrznej składają się: rezystancja uzwojeń cewki R i indukcyjność własna cewki L. Impedancja zastępcza cewki wyraża się wzorem Z R j L. (23) Moduł impedancji cewki indukcyjnej wyraża się zatem wzorem Z 2 2 R ( L). (24) Na podstawie wzoru (24) wyznacza się wartość indukcyjności cewki. 10

11 Pomiary rezystancji cewek metodą mostkową W pomiarach rezystancji cewki należy zastosować techniczny mostek Wheatstone a, w układzie pomiarowym przedstawionym na rys. 5. Obsługę mostka skonsultować z prowadzącym zajęcia przed załączeniem zasilania układu pomiarowego. mierzona cewka indukcyjna R x, L x Mostek Wheatstone a Zasilacz stabilizowany Spis przyrządów: - zasilacz stabilizowany, - mostek Wheatstone a, - mierzone cewki indukcyjne. Rys. 5. Schemat układu pomiarowego. Tabela 1. Pomiar rezystancji metodą mostkową cewka L1 cewka L2 Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia R [ ] 11

12 Pomiary modułów impedancji cewek metodą techniczną 1. Wykonać pomiary modułu impedancji metodą techniczną (rys. 6). 2. Na podstawie pomiarów wyznaczyć moduł impedancji mierzonej cewki i obliczyć indukcyjność własną cewki. At A ~230 V 50 Hz V R x, L x Rys. 6. Schemat układu do pomiaru modułu impedancji metodą techniczną. Spis przyrządów: - autotransformator (At), - badana cewka indukcyjna (R x, L x ), - woltomierz elektromagnetyczny (zakresy 15, 30, 60 V), - amperomierz elektromagnetyczny (zakresy 1, 2 A). cewka L1 cewka L2 Tabela 2. Pomiar modułu impedancji metodą techniczną. Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia I [A] U [V] Z [ ] L [H] 12

13 sprzężenie przeciwne sprzężenie zgodne Obwody magnetycznie sprzężone 4.2. Pomiar impedancji układu z szeregowym połączeniem cewek 1. Wykonać pomiary modułów impedancji cewek przy sprzężeniu zgodnym i przeciwnym (rys. 7). Rodzaj sprzężenia ustalić na podstawie pomiarów. 2. Obliczyć moduły impedancji połączonych cewek Z zast oraz wartości zastępczych, wypadkowych indukcyjności L zast obu układów cewek. 3. Wyznaczyć wartość impedancji wzajemnej cewek M. 4. Obliczyć wartość współczynnika sprzężenia cewek k. L 1 At A ~230 V 50 Hz V L 2 L 1 At A ~230 V 50 Hz V L 2 Rys. 7. Schemat układu pomiarowego. Przyrządy stosowane w pomiarach takie same jak w p Tabela 3. Pomiary przy szeregowym połączeniu sprzężonych cewek. Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia I [A] U [V] Z zast [ ] L zast [H] 13

14 4.3. Pomiary przy sprzężeniu transformatorowym 1. Przeprowadzić pomiary przy sprzężeniu transformatorowym cewek, zakładając, że uzwojenie cewki drugiej jest nieobciążone (rys. 8). 2. Wyznaczyć wartość impedancji wzajemnej cewek M. 3. Obliczyć wartość współczynnika sprzężenia k. I 1 At A ~230 V 50 Hz V U 1 L 1 L 2 U 2 V C Rys. 8. Schemat układu pomiarowego ze sprzężeniem transformatorowym Spis przyrządów: - autotransformator (At), - badane cewki indukcyjne (L 1, L 2 ), - woltomierz elektromagnetyczny (V), (zakresy 15, 30, 60 V), - woltomierz cyfrowy (V C ), - amperomierz elektromagnetyczny (zakresy 1, 2 A). Tabela 4. Pomiary przy sprzężeniu transformatorowym. Pomiar 1 Pomiar 2 Pomiar 3 Wartość średnia I 1 [A] U 1 [V] U 2 [V] M [H] 14

15 5. Opracowanie wyników pomiarów 1. Porównać wyniki pomiarów indukcyjności wzajemnej M i współczynnika sprzężenia cewek k, otrzymane z obu metod. Omówić przyczyny ewentualnych rozbieżności. 2. Wyjaśnić w jaki sposób ustalono rodzaj sprzężenia cewek (zgodne czy przeciwne) metodą pomiarową. 3. Wyjaśnić, czy zmiana orientacji cewek ma wpływ na sprzężenie magnetyczne w przypadku układu transformatorowego. 4. Przedstawić spostrzeżenia i inne wnioski dotyczące pomiarów i zaobserwowanych zjawisk. 6. Przykładowe zagadnienia na zaliczenie 1. Omówić zjawisko indukcji własnej. 2. Co to jest indukcyjność własna? Od czego zależy wartość indukcyjności własnej cewki. 3. W jakich jednostkach wyraża się indukcyjność własną. Podaj definicję jednostki indukcyjności własnej. 4. Określ przykładowy rozkład linii pola, zwrot linii pola i położenie wektora natężenia pola magnetycznego wokół: a. prostego przewodnika, b. ramki przewodzącej prąd, c. cewki selenoidalnej. 5. Wyjaśnij na czym polega zjawisko indukcji wzajemnej i omów warunki w jakich może ono wystąpić. 6. Jakie wielkości fizyczne mają wpływ na wartość indukcyjności wzajemnej M dwóch cewek sprzężonych magnetycznie? Podaj definicję jednostki indukcyjności wzajemnej. 7. Podaj definicję zacisków jednoimiennych dwóch cewek. Omów jedną z metod pomiarowych, umożliwiających określenie położenia zacisków (określenie czy sprzężenie jest zgodne czy przeciwne) 8. Wyjaśnij na czym polega sprzężenie zgodne i sprzężenie przeciwne dwóch układów elektrycznych. 9. W jakich warunkach zjawisko indukcyjności wzajemnej uzyskuje swoje właściwości ekstremalne? 15

16 10. Jak można ograniczyć oddziaływanie magnetyczne dwóch układów? Uzasadnij odpowiedź. 11. Co to jest współczynnik sprzężenia dwóch cewek? Podaj metody jego wyznaczania. 12. Określ jak rodzaj sprzężenia (zgodne lub przeciwne) wpłynie na wartość natężenia prądu w układzie szeregowym. 13. Wyjaśnij jak kierunek sprzężenia (zgodne lub przeciwne) wpłynie na napięcie indukowane w układzie transformatorowym. 14. Wyjaśnij dlaczego do pomiarów rezystancji cewek zastosowano mostek Wheatsone a. Czy zastosowana metoda jest najlepsza z możliwych? Podaj właściwości metody. 15. Wyjaśnij zastosowaną metodę pomiaru modułu impedancji elementu. Podaj modyfikację układu z rys. 6, dzięki której możliwe będzie wyznaczenie zespolonej wartości impedancji. Podaj zależności jak można obliczyć impedancje układu w zaproponowanym układzie. Scharakteryzuj właściwości proponowanej metody. 16. Wyjaśnij jakie błędy będzie powodowało zastosowanie w układzie z rys. 8 woltomierza o ograniczonej, skończonej rezystancji wewnętrznej. 17. Wyprowadź zależności opisujące prądy i napięcia w przypadku sprzężenia transformatorowego cewek (rys. 6), jeżeli: a. zaciski po stronie wtórnej są rozwarte, b. uzwojenie wtórne jest obciążone rezystancją R o, c. uzwojenie wtórne jest zwarte. 18. Co zmieni się w przypadku połączenia cewek do wspólnego węzła (rys. 3), jeżeli: a. zmieni się położenie jednego z zacisków jednoimiennych, b. zmieni się położenie obu zacisków jednoimiennych, c. zmieni się zwrot prądu i 1 lub i 2. Wyprowadź właściwe zależności. 19. Wyjaśnij co będzie powodować zmiana częstotliwości przy sprzężeniu dwóch cewek połączonych szeregowo. 20. Wyjaśnij rozkład pola magnetycznego i przebieg linii pola w układzie dwóch cewek połączonych szeregowo i sprzężonych magnetycznie (patrz dodatek). 21. Wyjaśnij rozkład pola magnetycznego i przebieg linii pola w przypadku dwóch sprzężonych cewek umieszczonych równolegle lub prostopadle względem siebie (patrz dodatek). 16

17 7. Literatura [1] Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT, Warszawa [2] Krakowski M.: Elektrotechnika teoretyczna PWN, Warszawa [3] Cholewicki T.: Elektrotechnika teoretyczna. WNT, Warszawa [4] Kurdziel R.: Podstawy elektrotechniki WNT,Warszawa [5] Starzyński J., Filipowicz S. F.: Laboratorium podstaw elektromagnetyzmu. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, [6] Machczyński W.: Wprowadzenie do kompatybilności elektromagnetycznej. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Dodatek rozkłady pola magnetycznego Na poniższych rysunkach przedstawiono rozkłady pola magnetycznego w układzie o geometrii i wymiarach zbliżonych do badanych w trakcie ćwiczenia (rys. 9). Przedstawione rysunki mogą być pomocne przy interpretacji zjawisk obserwowanych w badanych układach. Wszystkie rysunki są wykonane w tej samej skali, co ułatwia porównanie różnych wariantów. Strzałki widoczne na rysunkach obrazują wektor indukcji magnetycznej B i są styczne do linii sił pola magnetycznego (zielone krzywe). Prezentowane rozkłady pola magnetycznego wyznaczono przy częstotliwości napięcia zasilającego 50 Hz. Założono, że przez cewki przepływa prąd sinusoidalnie zmienny o wartości skutecznej 0,1 A. Cewka indukcyjna 1 Cewka indukcyjna 2 uzwojenia karkas uzwojenia uzwojenia karkas karkas uzwojenia Rys. 9. Widok modeli dwóch cewek magnetycznych analizowanych w dodatku. 17

18 a) b) Rys. 10. Rozkład modułu indukcji magnetycznej B: a) w układzie z jedną cewką. b) w układzie z dwoma cewkami; cewka wewnętrzna ma rozwarte zaciski (i 2 =0). Wartości maksymalne indukcji pola: - układ a): B max = 0,0964 mt - układ b): B max = 0,0967 mt 18

19 a) b) Rys. 11. Rozkład linii pola magnetycznego i wektora indukcji magnetycznej B: a) w układzie z jedną cewką. b) w układzie z dwoma cewkami; cewka wewnętrzna ma rozwarte zaciski (i 2 =0). 19

20 a) b) Rys. 12. Rozkład modułu indukcji magnetycznej B przy szeregowym połączeniu cewek: a) sprzężenie zgodne, b) sprzężenie przeciwne. Wartości maksymalne indukcji pola: - układ a): B max = 0,1957 mt - układ b): B max = 0,0129 mt 20

21 a) b) Rys. 13. Rozkład linii pola magnetycznego i wektora indukcji magnetycznej B przy szeregowym połączeniu cewek: a) sprzężenie zgodne, b) sprzężenie przeciwne. 21

22 a) b) Rys. 14. Rozkład modułu indukcji magnetycznej B przy szeregowym połączeniu cewek i ich umieszczeniu obok siebie. Rysunki różnią się zwrotem prądu w cewce drugiej (patrz linie pola na rys. 15). Wartości maksymalne indukcji pola: - układ a): B max = 0,0915 mt - układ b): B max = 0,1186 mt 22

23 a) b) Rys. 15. Rozkład linii pola magnetycznego i wektora indukcji magnetycznej B przy szeregowym połączeniu cewek i ich umieszczeniu obok siebie. Rysunki różnią się zwrotem prądu w cewce drugiej. 23

24 a) b) Rys. 16. Rozkład modułu indukcji magnetycznej B przy szeregowym połączeniu cewek i ich umieszczeniu prostopadle względem siebie. Rysunki różnią się zwrotem prądu w cewce drugiej (patrz linie pola na rys. 17). Wartości maksymalne indukcji pola: - układ a): B max = 0,1023 mt - układ b): B max = 0,1024 mt 24

25 a) b) Rys. 17. Rozkład linii pola magnetycznego i wektora indukcji magnetycznej B przy ich umieszczeniu prostopadle względem siebie. Rysunki różnią się zwrotem prądu w cewce drugiej. 25

26 9. Wymagania BHP Warunkiem przystąpienia do praktycznej realizacji ćwiczenia jest zapoznanie się z instrukcją BHP i instrukcją przeciw pożarową oraz przestrzeganie zasad w nich zawartych. Wybrane urządzenia dostępne na stanowisku laboratoryjnym mogą posiadać instrukcje stanowiskowe. Przed rozpoczęciem pracy należy zapoznać się z instrukcjami stanowiskowymi wskazanymi przez prowadzącego. W trakcie zajęć laboratoryjnych należy przestrzegać następujących zasad. - Sprawdzić, czy urządzenia dostępne na stanowisku laboratoryjnym są w stanie kompletnym, nie wskazującym na fizyczne uszkodzenie. - Sprawdzić prawidłowość połączeń urządzeń. - Załączenie napięcia do układu pomiarowego może się odbywać po wyrażeniu zgody przez prowadzącego. - Przyrządy pomiarowe należy ustawić w sposób zapewniający stałą obserwację, bez konieczności nachylania się nad innymi elementami układu znajdującymi się pod napięciem. - Zabronione jest dokonywanie jakichkolwiek przełączeń oraz wymiana elementów składowych stanowiska pod napięciem. - Zmiana konfiguracji stanowiska i połączeń w badanym układzie może się odbywać wyłącznie w porozumieniu z prowadzącym zajęcia. - W przypadku zaniku napięcia zasilającego należy niezwłocznie wyłączyć wszystkie urządzenia. - Stwierdzone wszelkie braki w wyposażeniu stanowiska oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu sprzętu należy przekazywać prowadzącemu zajęcia. - Zabrania się samodzielnego włączania, manipulowania i korzystania z urządzeń nie należących do danego ćwiczenia. - W przypadku wystąpienia porażenia prądem elektrycznym należy niezwłocznie wyłączyć zasilanie stanowisk laboratoryjnych za pomocą wyłącznika bezpieczeństwa, dostępnego na każdej tablicy rozdzielczej w laboratorium. Przed odłączeniem napięcia nie dotykać porażonego. - Przy łączeniu obwodu prądowego należy stosować przewody z końcówkami widełkowymi. Przy łączeniu obwodu napięciowego należy stosować przewody zakończone wtykami (tzw. końcówki bananowe). 26

WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Fizyka Kod przedmiotu: ISO73, INO73 Ćwiczenie Nr 7 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii nstrukcja do zajęć laboratoryjnych ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄD SNSODALNE ZMENNEGO Numer ćwiczenia E0 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1) Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ Ćwiczenie 4 WYZNCZNE NDUKCYJNOŚC WŁSNEJ WZJEMNEJ Celem ćwiczenia jest poznanie pośrednich metod wyznaczania indukcyjności własnej i wzajemnej na podstawie pomiarów parametrów elektrycznych obwodu. 4..

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA EZ1C

METROLOGIA EZ1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METOLOGI Kod przedmiotu: EZ1C 300 016 POMI EZYSTNCJI METODĄ

Bardziej szczegółowo

ENS1C BADANIE DŁAWIKA E04

ENS1C BADANIE DŁAWIKA E04 Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych ENS00 03 BADANIE DŁAWIKA Numer ćwiczenia E04 Opracowanie: Dr inż. Anna

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

4.8. Badania laboratoryjne

4.8. Badania laboratoryjne BOTOIUM EEKTOTECHNIKI I EEKTONIKI Grupa Podgrupa Numer ćwiczenia 4 p. Nazwisko i imię Ocena Data wykonania ćwiczenia Podpis prowadzącego zajęcia 4. 5. Temat Wyznaczanie indukcyjności własnej i wzajemnej

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI CHARAKTERYSTYKI TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO Badanie właściwości transformatora jednofazowego. Celem ćwiczenia jest poznanie budowy oraz wyznaczenie charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora Ćwiczenie 14 Badanie transformatora 14.1. Zasada ćwiczenia Transformator składa się z dwóch uzwojeń, umieszczonych na wspólnym metalowym rdzeniu. Do jednego uzwojenia (pierwotnego) przykłada się zmienne

Bardziej szczegółowo

KATEDRA ELEKTROTECHNIKI LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI

KATEDRA ELEKTROTECHNIKI LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI KTEDR ELEKTROTECHNIKI LBORTORIUM ELEKTROTECHNIKI =================================================================================================== Temat ćwiczenia POMIRY OBODCH SPRZĘŻONYCH MGNETYCZNIE

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra lektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Laboratorium Teorii Obwodów Przedmiot: lektrotechnika teoretyczna Numer ćwiczenia: 1 Temat: Liniowe obwody prądu stałego, prawo Ohma i prawa Kirchhoffa

Bardziej szczegółowo

ENS1C BADANIE OBWODU TRÓJFAZOWEGO Z ODBIORNIKIEM POŁĄCZONYM W TRÓJKĄT E10

ENS1C BADANIE OBWODU TRÓJFAZOWEGO Z ODBIORNIKIEM POŁĄCZONYM W TRÓJKĄT E10 Politechnika iałostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii nstrukcja do zajęć laboratoryjnych ENS1200 013 DNE OWOD TRÓJFOWEGO ODORNKEM POŁĄONYM W TRÓJKĄT Numer ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora Ćwiczenie 14 Badanie transformatora 14.1. Zasada ćwiczenia Transformator składa się z dwóch uzwojeń, umieszczonych na wspólnym metalowym rdzeniu. Do jednego uzwojenia (pierwotnego) przykłada się zmienne

Bardziej szczegółowo

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Metody mostkowe Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Rodzaje przewodników Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności cewek, pojemności i stratności kondensatorów stosuje się

Bardziej szczegółowo

Obwody sprzężone magnetycznie.

Obwody sprzężone magnetycznie. POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTT MASZYN I RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIM ELEKTRYCZNE Obwody sprzężone magnetycznie. (E 5) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWICZ

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R E-8

Ć W I C Z E N I E N R E-8 NSTYTUT FZYK WYDZAŁ NŻYNER PRODUKCJ TECHNOOG ATERAŁÓW POTECHNKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNA EEKTRYCZNOŚC AGNETYZU Ć W C Z E N E N R E-8 NDUKCJA WZAJENA Ćwiczenie E-8: ndukcja wzajemna. Zagadnienia do przestudiowania.

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora Ćwiczenie E9 Badanie transformatora E9.1. Cel ćwiczenia Transformator składa się z dwóch uzwojeń, umieszczonych na wspólnym metalowym rdzeniu. W ćwiczeniu przykładając zmienne napięcie do uzwojenia pierwotnego

Bardziej szczegółowo

BADANIE ROZKŁADU TEMPERATURY W PIECU PLANITERM

BADANIE ROZKŁADU TEMPERATURY W PIECU PLANITERM POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Pomiary elektryczne wielkości nieelektrycznych 2 Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną Cewki Wstęp. Urządzenie elektryczne charakteryzujące się indukcyjnością własną i służące do uzyskiwania silnych pól magnetycznych. Szybkość zmian prądu płynącego przez cewkę indukcyjną zależy od panującego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Ćwiczenie nr Badanie obwodów jednofazowych RC przy wymuszeniu sinusoidalnym. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozkładem napięć prądów i mocy w obwodach złożonych z rezystorów cewek i

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi"

Ćwiczenie: Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2 Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności

Bardziej szczegółowo

LINIA PRZESYŁOWA PRĄDU PRZEMIENNEGO

LINIA PRZESYŁOWA PRĄDU PRZEMIENNEGO Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych LINIA PRZESYŁOWA PRĄDU PRZEMIENNEGO Numer ćwiczenia E1 Opracowanie: mgr

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: TS1C 200 008 ODDZIAŁYWANIE PRZYRZĄDU

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 3 Zagadnienie mocy w obwodzie RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie sinusoidalnie

Bardziej szczegółowo

Pomiar indukcyjności.

Pomiar indukcyjności. Pomiar indukcyjności.. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru indukcyjności, ich wadami i zaletami, wynikającymi z nich błędami pomiarowymi, oraz umiejętnością ich właściwego

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie 11B Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym 11B.1. Zasada ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający

Bardziej szczegółowo

POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C

POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C ĆWICZENIE 4EMC POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C Cel ćwiczenia Pomiar parametrów elementów R, L i C stosowanych w urządzeniach elektronicznych w obwodach prądu zmiennego.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 4 POMIARY REFRAKTOMETRYCZNE Autorzy: dr

Bardziej szczegółowo

Spis treści JĘZYK C - ZAGNIEŻDŻANIE IF-ELSE, OPERATOR WARUNKOWY. Informatyka 1. Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu

Spis treści JĘZYK C - ZAGNIEŻDŻANIE IF-ELSE, OPERATOR WARUNKOWY. Informatyka 1. Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu Informatyka Kod przedmiotu: ESC00 009 (studia stacjonarne)

Bardziej szczegółowo

2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 2. Łączenie i pomiar pojemności i indukcyjności Wprowadzenie Pojemność

Bardziej szczegółowo

Ćw. 27. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu

Ćw. 27. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu 7 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A F I Z Y K I Ćw. 7. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu Wprowadzenie Obwód złożony z połączonych: kondensatora C cewki L i opornika R

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych Studia... Kierunek... Grupa dziekańska... Zespół... Nazwisko i Imię 1.... 2.... 3.... 4.... Laboratorium...... Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 2 OBWODY NIELINIOWE PRĄDU

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie składowej poziomej natężenia pola magnetycznego Ziemi za pomocą busoli stycznych

Wyznaczanie składowej poziomej natężenia pola magnetycznego Ziemi za pomocą busoli stycznych Ćwiczenie E12 Wyznaczanie składowej poziomej natężenia pola magnetycznego Ziemi za pomocą busoli stycznych E12.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie wartości składowej poziomej natężenia pola

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym

Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym Ćwiczenie 11A Wyznaczanie sił działających na przewodnik z prądem w polu magnetycznym 11A.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu mierzy się przy pomocy wagi siłę elektrodynamiczną, działającą na odcinek przewodnika

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE Klasa: 2Tc Technik mechatronik Program: 311410 (KOWEZIU ) Wymiar: 4h tygodniowo Na ocenę dopuszczającą uczeń: Zna

Bardziej szczegółowo

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Układem

Bardziej szczegółowo

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2)

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) 1. Wymagane zagadnienia - ruch ładunku w polu magnetycznym, siła Lorentza, pole elektryczne - omówić zjawisko Halla, wyprowadzić wzór na napięcie

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika. Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK. Ilość godzin: 4. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika. Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK. Ilość godzin: 4. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Elektrotechnika i elektronika Klasa: 1Tc TECHNIK MECHATRONIK Ilość godzin: 4 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną uczeń który Ocenę dopuszczającą Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEKTRYCZNEGO OBWODU REZONANSOWEGO RLC

BADANIE ELEKTRYCZNEGO OBWODU REZONANSOWEGO RLC Ćwiczenie 45 BADANE EEKTYZNEGO OBWOD EZONANSOWEGO 45.. Wiadomości ogólne Szeregowy obwód rezonansowy składa się z oporu, indukcyjności i pojemności połączonych szeregowo i dołączonych do źródła napięcia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Silnik prądu stałego"

Ćwiczenie: Silnik prądu stałego Ćwiczenie: "Silnik prądu stałego" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Zasada

Bardziej szczegółowo

ENS1C LINIA PRZESYŁOWA PRĄDU PRZEMIENNEGO E12

ENS1C LINIA PRZESYŁOWA PRĄDU PRZEMIENNEGO E12 Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretyczne i Metrologii nstrukca do zaęć laboratorynych ENSC00 03 LNA PRZESYŁOWA PRĄD PRZEMENNEGO Numer ćwiczenia E Opracowanie: mgr

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Przedmiot: Pomiary Elektryczne Materiały dydaktyczne: Pomiar i regulacja prądu i napięcia zmiennego Zebrał i opracował: mgr inż. Marcin Jabłoński

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE Klasa: 1 i 2 ZSZ Program: elektryk 741103 Wymiar: kl. 1-3 godz. tygodniowo, kl. 2-4 godz. tygodniowo Klasa

Bardziej szczegółowo

OBWODY MAGNETYCZNE SPRZĘśONE

OBWODY MAGNETYCZNE SPRZĘśONE Obwody magnetyczne sprzęŝone... 1/3 OBWODY MAGNETYCZNE SPRZĘśONE Strumień magnetyczny: Φ = d B S (1) S Strumień skojarzony z cewką: Ψ = w Φ () Indukcyjność własna: L Ψ = (3) i Jeśli w przekroju poprzecznym

Bardziej szczegółowo

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH POMIRY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFZOWE). POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W OBWODCH TRÓJFZOWYCH. Pomiary mocy w obwodach jednofazowych W obwodach prądu stałego moc określamy jako iloczyn napięcia i prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 5 Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Wirtualne Obwodów w Stanach Ustalonych i Nieustalonych

Laboratorium Wirtualne Obwodów w Stanach Ustalonych i Nieustalonych ĆWICZENIE 1 Badanie obwodów jednofazowych rozgałęzionych przy wymuszeniu sinusoidalnym Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest Poznanie podstawowych elementów pasywnych R, L, C, wyznaczenie ich wartości na

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 1 Podstawowe prawa obwodów elektrycznych Prąd elektryczny definicja fizyczna Prąd elektryczny powstaje jako uporządkowany ruch

Bardziej szczegółowo

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, 2015 Spis treści Przedmowa 7 Wstęp 9 1. PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI 11 1.1. Prąd stały 11 1.1.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 6 BADANIE TEMPERATUR TOPNIENIA Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Energetyka I stopień ogólnoakademicki stacjonarne. kierunkowy. obowiązkowy. polski semestr 1 semestr zimowy

Energetyka I stopień ogólnoakademicki stacjonarne. kierunkowy. obowiązkowy. polski semestr 1 semestr zimowy KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. Kod modułu Nazwa modułu Elektrotechnika 1 Nazwa modułu w języku angielskim Electrical engineering

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: ELEKTROTECHNIKA 2. Kod przedmiotu: Eef 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Elektroautomatyka

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 43: HALOTRON

Ćwiczenie nr 43: HALOTRON Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 43: HALOTRON Cel

Bardziej szczegółowo

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA E1. OBWODY PRĄDU STŁEGO WYZNCZNIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁ tekst opracowała: Bożena Janowska-Dmoch Prądem elektrycznym nazywamy uporządkowany ruch ładunków elektrycznych wywołany

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 7. Badanie i pomiary transformatora

ĆWICZENIE NR 7. Badanie i pomiary transformatora ĆWICZENIE NR 7 Badanie i pomiary transformatora Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z pracą i budową transformatorów Wyznaczenie początków i końców uzwojeń pomiar charakterystyk biegu jałowego pomiar charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Indukcja wzajemna. Transformator. dr inż. Romuald Kędzierski

Indukcja wzajemna. Transformator. dr inż. Romuald Kędzierski Indukcja wzajemna Transformator dr inż. Romuald Kędzierski Do czego służy transformator? Jest to urządzenie (zwane też maszyną elektryczną), które wykorzystując zjawisko indukcji elektromagnetycznej pozwala

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA.

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA. Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu ES1C 200 012 POMIAR MOCY WATOMIERZEM

Bardziej szczegółowo

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego I. Prawa Kirchoffa Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozpływami prądów w obwodach rozgałęzionych

Bardziej szczegółowo

POMIARY PARAMETRÓW PRZEPŁYWU POWIETRZA

POMIARY PARAMETRÓW PRZEPŁYWU POWIETRZA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ELEKTROTECHNIKI TEORETYCZNEJ I METROLOGII Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Systemy pomiarowe Kod przedmiotu: KS 04456 Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI BADANIE TRANSFORMATORA. Autor: Grzegorz Lenc, Strona 1/11

INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI BADANIE TRANSFORMATORA. Autor: Grzegorz Lenc, Strona 1/11 NSTRKCJA LABORATORM ELEKTROTECHNK BADANE TRANSFORMATORA Autor: Grzegorz Lenc, Strona / Badanie transformatora Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania transformatora oraz wyznaczenie parametrów schematu

Bardziej szczegółowo

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Cel ćwiczenia. Nabycie umiejętności posługiwania się miernikami uniwersalnymi, oscyloskopem, generatorem, zasilaczem, itp. Nabycie umiejętności rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

NAGRZEWANIE INDUKCYJNE CZĘSTOTLIWOŚCIĄ SIECIOWĄ

NAGRZEWANIE INDUKCYJNE CZĘSTOTLIWOŚCIĄ SIECIOWĄ INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ Ćwiczenia Nr 9 NAGRZEWANIE INDUKCYJNE CZĘSTOTLIWOŚCIĄ SIECIOWĄ 1.WPROWADZENIE. Nagrzewanie indukcyjne jest bezpośrednią metodą grzejną, w której energia

Bardziej szczegółowo

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5 Ćwiczenie E- Pomiar oporności i indukcyjności metodą mostkową I. el ćwiczenia: Ocena dokładności pomiaru oporności mostkiem Wheatstone`a, pomiar nieznanej oporności i indukcyjności mostkiem ndersona. II.

Bardziej szczegółowo

AiR_E_1/1 Elektrotechnika Electrical Engineering

AiR_E_1/1 Elektrotechnika Electrical Engineering Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Zaznacz właściwą odpowiedź

Zaznacz właściwą odpowiedź EUOEEKTA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej ok szkolny 200/20 Zadania dla grupy elektrycznej na zawody I stopnia Zaznacz właściwą odpowiedź Zadanie Kondensator o pojemności C =

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ELEKTOTECHNIKI LABORATORIUM

PODSTAWY ELEKTOTECHNIKI LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTOTECHNIKI LABORATORIUM AKADEMIA MORSKA Katedra Telekomunikacji Morskiej ĆWICZENIE 8 OBWODY PRĄDU STAŁEGO -PODSTAWOWE PRAWA 1. Cel ćwiczenia Doświadczalne zbadanie podstawowych praw teorii

Bardziej szczegółowo

2.Rezonans w obwodach elektrycznych

2.Rezonans w obwodach elektrycznych 2.Rezonans w obwodach elektrycznych Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie podstawowych właściwości szeregowych i równoległych rezonansowych obwodów elektrycznych. 2.1. Wiadomości ogólne 2.1.1

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Wielkości opisujące sygnały okresowe. Sygnał sinusoidalny. Metoda symboliczna (dla obwodów AC) - wprowadzenie. prąd elektryczny

Wielkości opisujące sygnały okresowe. Sygnał sinusoidalny. Metoda symboliczna (dla obwodów AC) - wprowadzenie. prąd elektryczny prąd stały (DC) prąd elektryczny zmienny okresowo prąd zmienny (AC) zmienny bezokresowo Wielkości opisujące sygnały okresowe Wartość chwilowa wartość, jaką sygnał przyjmuje w danej chwili: x x(t) Wartość

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEMENTÓW RLC

BADANIE ELEMENTÓW RLC KATEDRA ELEKTRONIKI AGH L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE BADANIE ELEMENTÓW RLC REV. 1.0 1. CEL ĆWICZENIA - zapoznanie się z systemem laboratoryjnym NI ELVIS II, - zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Zwój nad przewodzącą płytą

Zwój nad przewodzącą płytą Zwój nad przewodzącą płytą Z potencjału A można też wyznaczyć napięcie u0 jakie będzie się indukować w pojedynczym zwoju cewki odbiorczej: gdzie: Φ strumień magnetyczny przenikający powierzchnię, której

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2. Analiza obwodów liniowych przy wymuszeniach stałych

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2. Analiza obwodów liniowych przy wymuszeniach stałych Pracownia Automatyki i lektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWCZN Analiza obwodów liniowych przy wymuszeniach stałych. CL ĆWCZNA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena złożonych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNE D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 14. Pomiary przemieszczeń liniowych

WYDZIAŁ PPT / KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNE D-1 LABORATORIUM Z MIERNICTWA I AUTOMATYKI Ćwiczenie nr 14. Pomiary przemieszczeń liniowych Cel ćwiczenia: Poznanie zasady działania czujników dławikowych i transformatorowych, w typowych układach pracy, określenie ich podstawowych parametrów statycznych oraz zbadanie ich podatności na zmiany

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY BYDGOSZCZY YDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆICZENIE: E3 BADANIE ŁAŚCIOŚCI

Bardziej szczegółowo

Spis treści JĘZYK C - PRZEKAZYWANIE PARAMETRÓW DO FUNKCJI, REKURENCJA. Informatyka 1. Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu

Spis treści JĘZYK C - PRZEKAZYWANIE PARAMETRÓW DO FUNKCJI, REKURENCJA. Informatyka 1. Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do pracowni specjalistycznej z przedmiotu Informatyka 1 Kod przedmiotu: EZ1C200 010 (studia niestacjonarne)

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki 1 Katedra Energetyki Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Temat ćwiczenia: POMIARY PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO (obwód 3 oczkowy) 2 1. POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie przenikalności magnetycznej i krzywej histerezy

Wyznaczanie przenikalności magnetycznej i krzywej histerezy Ćwiczenie 13 Wyznaczanie przenikalności magnetycznej i krzywej histerezy 13.1. Zasada ćwiczenia W uzwojeniu, umieszczonym na żelaznym lub stalowym rdzeniu, wywołuje się przepływ prądu o stopniowo zmienianej

Bardziej szczegółowo

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych Instytut Fizyki ul. Wielkopolska 15 70-451 Szczecin 1 Pracownia Elektroniki. Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych........ (Oprac. dr Radosław Gąsowski) Zakres materiału obowiązujący do ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 25. Temat: Obwód prądu przemiennego RC i RL. Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 25. Temat: Obwód prądu przemiennego RC i RL. Cel ćwiczenia Temat: Obwód prądu przemiennego RC i RL. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 25 Poznanie własności obwodu szeregowego RC w układzie. Zrozumienie znaczenia reaktancji pojemnościowej, impedancji kąta fazowego. Poznanie

Bardziej szczegółowo

3.5 Wyznaczanie stosunku e/m(e22)

3.5 Wyznaczanie stosunku e/m(e22) Wyznaczanie stosunku e/m(e) 157 3.5 Wyznaczanie stosunku e/m(e) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie stosunku ładunku e do masy m elektronu metodą badania odchylenia wiązki elektronów w poprzecznym polu magnetycznym.

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

1 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

1 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 1 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 1. Łączenie i pomiar oporu Wprowadzenie Prąd elektryczny Jeżeli w przewodniku

Bardziej szczegółowo

E107. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC

E107. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC E7. Bezpromieniste sprzężenie obwodów RLC Cel doświadczenia: Pomiar amplitudy sygnału w rezonatorze w zależności od wzajemnej odległości d cewek generatora i rezonatora. Badanie wpływu oporu na tłumienie

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 2 Analiza obwodów w stanie ustalonym przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Właściwy dobór rezystorów nastawnych do regulacji natężenia w obwodach prądu stałego. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Laboratorium Wytwarzania energii elektrycznej Temat ćwiczenia: Badanie alternatora 52 BADANIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH ALTERNATORÓW SAMO- CHODOWYCH

Bardziej szczegółowo