PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU"

Transkrypt

1 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN

2 Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO.... POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ...6. BADANIE OBWODU PRĄDU SINUSOIDALNIE PRZEMIENNEGO REZONANS NAPIĘĆ REZONANS PRĄDOW BADANIE OBWODÓW Z CEWKAMI SPRZĘŻONYMI MAGNETYCZNIE BADANIE TRANSFORMATORA Z RDZENIEM FERROMAGNETYCZNYM BADANIE OBWODU TRÓJFAZOWEGO SYMETRYCZNEGO OBWODY NIELINIOWE PRĄDU STAŁEGO STEROWNIKI PRĄDU PRZEMIENNEGO I PROSTOWNIKI STEROWANE BADANIE SILNIKA BOCZNIKOWEGO PRĄDU STAŁEGO...5. BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO...59

3 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się łączeniem obwodów elektrycznych, pomiarami prądów i napięć oraz eksperymentalne potwierdzenie wybranych metod rozwiązywania obwodów prądu stałego. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na rozwiązaniu obwodu prądu stałego o podanym poniżej schemacie lub schemacie podanym przez prowadzącego i metodą wskazaną przez prowadzącego, ustawienie odpowiednich wartości rezystancji, wartości źródeł napięcia i/lub źródeł prądu, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodu na stole laboratoryjnym według podanego schematu, wykonanie pomiarów napięć i prądów dla kilku wartości wskazanych rezystorów i zanotowanie wyników w tablicy wyników, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z pomiarów.. Przygotowanie do ćwiczenia W podanym na poniższym schemacie obwodzie prądu stałego lub obwodzie podanym przez prowadzącego należy dobrać wartości źródeł napięcia, źródeł prądu i rezystorów spośród podanych w punkcie 7 niniejszej instrukcji. Rozwiązać obwód dwiema wskazanymi przez prowadzącego metodami. Narysować schemat obwodu, na którym zostaną podane wartości źródeł, rezystancji, polaryzację i zakresy przyrządów pomiarowych. Narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do ćwiczenia. Używając odpowiednich przyrządów (omomierz, mostek Wheatstone a, woltomierz) ustawić przyjęte do rozwiązania obwodu wartości rezystorów, źródeł napięcia. Sprawdzić rodzaj i zakres przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód według przyjętego schematu. Sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie źródeł napięcia i prądu w obwodzie. Wykonać pomiary napięć i prądów w obwodzie dokonując ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu. Pomiary wykonać przy różnych wartościach wielkości wskazanych przez prowadzącego, np. E, R, I 4, R itd. Zanotować wskazania przyrządów w tablicy wyników. Na rys.. przedstawiono przykładowy schemat obwodu do badań.

4 V R A 6 E I 4 R 5 R V A 4 A 5 A R 4 Rys... Schemat obwodu do badań Tablica pomiarów - przy założeniu zmienności rezystancji R Lp. E I I 4 I 5 V V Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schemat i rozwiązanie obwodu wykonanie jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, wyniki pomiaru poszczególnych elementów obwodu, tablicę wyników pomiarów, porównanie zmierzonych wielkości z tymi samymi wielkościami obliczonymi, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia podać sposób wykonywania bilansu mocy obwodu. W jakim celu wykonuje się bilans mocy? podać i scharakteryzować parametry znamionowe przyrządów i elementów używanych w ćwiczeniu.

5 dla jakich rezystorów jako parametr znamionowy podaje się maksymalną moc, a dla jakich maksymalny prąd? dlaczego nie należy zwierać źródła napięcia i rozwierać źródła prądu? 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. 4

6 Elbląg dnia.. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tabele pomiarowe Tabela.. Wyniki pomiarów Lp. E I I 4 I 5 V V 4 5 Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 5

7 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny. Cel i zakres ćwiczenia. POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Celem ćwiczenia jest przeprowadzenie pomiaru rezystancji metodą pośrednią (techniczną). Ćwiczenie umiejętności montażu obwodów elektrycznych oraz dokonywania pomiarów wartości prądów i napięć. Zakres ćwiczenia obejmuje: ustawienie odpowiednich wartości źródła napięcia, doboru rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych oraz badanej rezystancji, połączenie obwodów na stole laboratoryjnym według podanych schematów, wykonanie pomiarów napięć i prądów zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, opracowanie sprawozdania i wniosków z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia W prezentowanym ćwiczeniu należy przeprowadzić pomiar wielkości elektrycznych (prądu i napięcia) występujących na badanym obiekcie. Występują przy tym dwie metody pomiarowe: z poprawnie mierzonym prądem, z poprawnie mierzonym napięciem Wybór metody pomiarowej uzależniony jest od zakresu wielkości rezystancji rozpatrywanego obiektu. Wybór nieodpowiedniej metody rzutuje na uchyb uzyskanego wyniku w stosunku do rzeczywistej wartości. Do wyznaczenia rezystancji metodą pośrednią wykorzystuje się znajomość prądu i napięcia, poprzez zastosowanie prawa Ohma. Dla podanego na schematach obwodu prądu stałego należy dobrać wartości źródeł napięcia, mierniki i wartości rezystorów zgodnie z poleceniem prowadzącego. Narysować schematy obwodów, oraz podać wartości źródeł zasilania, rezystancji, polaryzację i zakresy przyrządów pomiarowych. Korzystając z karty pomiarów (protokół) zanotować uzyskane wyniki.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia (instrukcje oraz kartę pomiarów). Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do ćwiczenia. Następnie przystąpić do oględzin i spisania sprzętu używanego przy realizacji ćwiczenia. Połączyć na stole laboratoryjnym kolejno obwody według przedstawionych w instrukcji schematów zgodnie z kolejnymi punktami instrukcji. Każdorazowo sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie źródeł zasilania. Wykonać pomiary napięć i prądów w obwodzie dokonując ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu. Zanotować wskazania przyrządów w odpowiedniej tablicy wyników według załączonych wzorów. Na rys. przedstawiono schemat pomiaru rezystancji z poprawnie mierzonym prądem, a na rys. przedstawiono schemat pomiaru rezystancji z poprawnie mierzonym napięciem. Pomiary w obydwu przypadkach należy przeprowadzić trzykrotnie dla trzech rezystancji R: R R A R = R V R A < R < R A. Przed przystąpieniem do ćwiczenia należy określić wartość R A i R V dla zakresów przyrządów wskazanych przez prowadzącego. Wyniki pomiarów zapisać odpowiednich tabelach. 6

8 R S A R E Vc Rys. Schemat pomiaru rezystancji z poprawnie mierzonym prądem Tabela. Tabela do układu z poprawnie mierzonym prądem POMIARY OBLICZENIA L.p. I U R R A R ΔR δ R ' R A R ' R V R A < R' < R V ma V Ω Ω Ω Ω % R S A R E V Rys. Schemat pomiaru rezystancji z poprawnie mierzonym napięciem 7

9 Tabela. Tabela do układu z poprawnie mierzonym napięciem POMIARY OBLICZENIA Lp. I U R R V R ΔR δ R ' R A R ' R V R A < R' < R V ma V Ω Ω Ω Ω % 4.Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schematy obwodów, opis przebiegu ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów używanych w ćwiczeniu, tabelę wyników i pomiarów, prezentacja zastosowanych wzorów wraz z przykładami obliczeń, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. 5. Pytania kontrolne. Podać metodę wyznaczania rezystancji wewnętrznej amperomierza i woltomierza,. Narysować i omówić pomiar rezystancji z poprawnie mierzonym prądem,. Narysować i omówić pomiar rezystancji z poprawnie mierzonym napięciem, 4. Uzasadnij konieczność stosowania różnych układów w zależności od wartości rezystancji mierzonej. 6. Literatura: [] Praca zbiorowa pod redakcją F. Przezdzieckiego: Laboratorium elektrotechniki i elektroniki, [] Miedziński B.: Elektrotechnikia; 8

10 Elbląg dnia.. POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tabela.. Układ z poprawnie mierzonym prądem Lp. I U R R A R ' R A ma V Ω Ω R ' R V R A < R' < R V Tabela.. Układ z poprawnie mierzonym napięciem Lp. I U R R V ma V Ω Ω R ' R A R ' R V R A < R' < R V Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 9

11 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny. BADANIE OBWODU PRĄDU SINUSOIDALNIE PRZEMIENNEGO. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości obwodu elektrycznego prądu sinusoidalnie przemiennego zawierającego elementy rezystancyjne, indukcyjne (cewki indukcyjne, dławiki) i pojemnościowe (kondensatory) przy połączeniu równoległym i szeregowym, na podstawie pomiaru napięć i prądów. Obserwacja przesunięć napięć i prądów na oscyloskopie. Badany obwód jest zasilany z sieci prądu przemiennego poprzez autotransformator. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na analitycznym rozwiązaniu obwodu dla założonych parametrów i wykonaniu wykresu wskazowego napięć i prądów, ustawienie i zmierzenie odpowiednich wartości rezystancji, parametrów dławika i kondensatora, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodu na stole laboratoryjnym według podanego schematu, wykonanie pomiarów napięć, prądów i rezystancji zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, włączenie do oscyloskopu w celu obserwacji i pomiaru napięć i prądów i przesunięć pomiędzy nimi, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia W podanym na rys. schemacie obwodu prądu sinusoidalnie przemiennego lub schemacie podanym przez prowadzącego należy dobrać wartości źródła napięcia, rezystorów, cewek indukcyjnych i kondensatorów spośród podanych w punkcie 7 niniejszej instrukcji. Rozwiązać analitycznie przyjęty do badań obwód. Wyznaczyć przesunięcia fazowe pomiędzy wybranymi napięciami i/lub prądami. Narysować wykresy wskazowe napięć i prądów w skali. Narysować schemat obwodu, na którym zostaną podane wartości źródła, rezystancji, indukcyjności i pojemności oraz zakresy przyrządów pomiarowych. Narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia. Używając odpowiednich przyrządów (omomierz, mostek Wheatstone a, mostek prądu przemiennego, woltomierz) ustawić przyjęte do rozwiązania obwodu wartości rezystancji, pojemności, indukcyjności oraz źródła napięcia. Sprawdzić rodzaj i zakres przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód pomiarowy według przyjętego schematu. Sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu do sieci. Wykonać pomiary napięć i prądów w obwodzie dla różnych wartości napięcia U. Dokonać ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. Włączyć do sieci oscyloskop i dokonać odpowiednich nastawień jego zakresów. Do wybranych węzłów obwodu przyłączyć sondy oscyloskopu dwukanałowego. Zmierzyć amplitudy napięć pomiędzy wybranymi punktami oraz kąt przesunięcia pomiędzy nimi. Na rys. 4. przedstawiono przykładowy schemat pomiarowy obwodu do badań. 0

12 RL V L A A A ~0 V V V ATr R b R C Osc. Rys. 4.. Schemat pomiarowy obwodu prądu sinusoidalnie przemiennego Atr autotransformator, R L,L parametry cewki indukcyjnej, Rb bocznik do podłączenia oscyloskopu, Osc. oscyloskopr rezystor suwakowy, C kondensator Tablica 4.. Wyniki pomiarów Lp. V V V I I I Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schemat i rozwiązanie obwodu wykonanie jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, wyniki pomiaru poszczególnych elementów obwodu, tablice wyników pomiarów, bilans mocy obwodu, wykres wskazowy prądów i napięć wykonany w skali, porównanie zmierzonych wielkości z wielkościami obliczonymi, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Omówić metodę techniczną pomiaru parametrów cewki indukcyjnej. Porównać właściwości dzielnika potencjometrycznego i autotransformastora jako regulatorów napięcia. Wyjaśnić dlaczego algebraiczna suma prądów w węźle obwodu prądu sinusoidalnie

13 przemiennego nie zawsze jest równa zero. W jakich przypadkach może być ona równa zero? 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika- podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa

14 Elbląg dnia.. BADANIE OBWODU PRĄDU SINUSOIDALNIE PRZEMIENNEGO Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tablica 4.. Wyniki pomiarów Lp. V V V I I I 4 5 Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia

15 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny 4. REZONANS NAPIĘĆ. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest eksperymentalne wyznaczenie charakterystyk częstotliwościowych obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego i porównanie tych charakterystyk z charakterystykami wyznaczonymi analitycznie. Obserwacja przesunięć napięć i prądów na oscyloskopie. Badany obwód jest zasilany z sieci prądu przemiennego poprzez autotransformator. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na analitycznym wyznaczeniu charakterystyk częstotliwościowych obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego dla założonych parametrów obwodów szeregowego i równoległego, obliczeniu dobroci i szerokości pasma przepuszczania obwodu oraz wykonaniu wykresu wskazowego napięć i prądów, połączenie obwodu na stole laboratoryjnym według podanego schematu, wykonanie pomiarów napięć i prądów w funkcji częstotliwości zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, włączenie do oscyloskopu w celu obserwacji i pomiaru napięć i prądów i przesunięć pomiędzy nimi, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia W podanym na rys. 5. schemacie obwodu rezonansowego należy dobrać zakres regulacji częstotliwości źródła napięcia (generatora), rezystancji, indukcyjności i pojemności spośród podanych w punkcie 7 niniejszej instrukcji. Wyznaczyć analitycznie charakterystyki częstotliwościowe obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego. Obliczyć dobroć układu i pasmo przepuszczania obwodu. Narysować wykresy wskazowe napięć i prądów w skali. Narysować schemat obwodu, na którym zostaną podane wartości źródła, rezystancji, indukcyjności i pojemności oraz zakresy przyrządów pomiarowych. Narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia. Ustawić na rezystorach, indukcyjnościach i kondensatorach dekadowych przyjęte do rozwiązania obwodu wartości rezystancji, pojemności, indukcyjności oraz źródła napięcia. Sprawdzić rodzaj i zakres regulacji generatora zasilającego i zakres przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód pomiarowy według schematu na rys. 5.. Sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu. Wykonać pomiary prądów i napięć na poszczególnych elementach obwodu w funkcji częstotliwości regulowanej w generatorze zasilającym - charakterystyk częstotliwościowych:. W trakcie pomiarów dokonać korekty zakresów przyrządów pomiarowych w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. Włączyć do sieci oscyloskop i dokonać odpowiednich nastawień jego zakresów. Do wybranych węzłów obwodu przyłączyć sondy oscyloskopu dwukanałowego. Zmierzyć amplitudy napięć pomiędzy wybranymi punktami oraz kąt przesunięcia pomiędzy nimi. Na rys. 5. przedstawiono schemat pomiarowy obwodu do badań. 4

16 VR VL A R L Gen. zasil. f=var. V C V C Osc. Rys. 5.. Schemat pomiarowy szeregowego obwodu rezonansowego RLC R,L i C odpowiednio rezystor, indukcyjność i kondensator dekadowy, Osc. oscyloskop Tablica 5.. Wyniki pomiarów Lp. f [Hz] I U U R U L U C Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schemat i wyznaczenie charakterystyk częstotliwościowych obwodu wykonane jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, tablice wyników pomiarów, wyznaczenie dobroci obwodów i ich pasma przepuszczania, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Na czym polega rezonans w obwodach elektrycznych i jakie muszą być spełnione warunki 5

17 aby rezonans wystąpił? Co to jest dobroć układu rezonansowego i jak się ją wyznacza? Co to jest pasmo przepuszczania obwodu rezonansowego i jak się je definiuje? Jakie narażenia mogą wystąpić w obwodzie szeregowym o znacznej dobroci, jeżeli wystąpi w nim rezonans? Jakie narażenia mogą wystąpić w obwodzie równoległym o znacznej dobroci, jeżeli wystąpi w nim rezonans? Jaki wpływ wywierają przyrządy pomiarowe (amperomierze, woltomierze) na wyznaczane eksperymentalnie charakterystyki częstotliwościowe obwodów rezonansowych? 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika- podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa 6

18 Elbląg dnia. 4. REZONANS NAPIĘĆ Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Lp f [Hz] Tablica 5.. Wyniki pomiarów I U U R U L U C Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 7

19 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny 5. REZONANS PRĄDOW. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest eksperymentalne wyznaczenie charakterystyk częstotliwościowych obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego i porównanie tych charakterystyk z charakterystykami wyznaczonymi analitycznie. Obserwacja przesunięć napięć i prądów na oscyloskopie. Badany obwód jest zasilany z sieci prądu przemiennego poprzez autotransformator. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na analitycznym wyznaczeniu charakterystyk częstotliwościowych obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego dla założonych parametrów obwodów szeregowego i równoległego, obliczeniu dobroci i szerokości pasma przepuszczania obwodu oraz wykonaniu wykresu wskazowego napięć i prądów, połączenie obwodu na stole laboratoryjnym według podanego schematu, wykonanie pomiarów napięć i prądów w funkcji częstotliwości zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, włączenie do oscyloskopu w celu obserwacji i pomiaru napięć i prądów i przesunięć pomiędzy nimi, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia W podanym na rys. 6. schemacie obwodów rezonansowych należy dobrać zakres regulacji częstotliwości źródła napięcia (generatora), rezystancji, indukcyjności i pojemności spośród podanych w punkcie 7 niniejszej instrukcji. Wyznaczyć analitycznie charakterystyki częstotliwościowe obwodów rezonansowych: szeregowego i równoległego. Obliczyć dobroć układu i pasmo przepuszczania obwodu. Narysować wykresy wskazowe napięć i prądów w skali. Narysować schemat obwodu, na którym zostaną podane wartości źródła, rezystancji, indukcyjności i pojemności oraz zakresy przyrządów pomiarowych. Narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia. Ustawić na rezystorach, indukcyjnościach i kondensatorach dekadowych przyjęte do rozwiązania obwodu wartości rezystancji, pojemności, indukcyjności oraz źródła napięcia. Sprawdzić rodzaj i zakres regulacji generatora zasilającego i zakres przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód pomiarowy według schematu na rys. 6.. Sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu. Wykonać pomiary prądów i napięć na poszczególnych elementach obwodu w funkcji częstotliwości regulowanej w generatorze zasilającym - charakterystyk częstotliwościowych:. W trakcie pomiarów dokonać korekty zakresów przyrządów pomiarowych w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. Włączyć do sieci oscyloskop i dokonać odpowiednich nastawień jego zakresów. Do wybranych węzłów obwodu przyłączyć sondy oscyloskopu dwukanałowego. Zmierzyć amplitudy napięć pomiędzy wybranymi punktami oraz kąt przesunięcia pomiędzy nimi. Na rys. 6. przedstawiono schemat pomiarowy obwodów do badań. 8

20 R d A Gen. A A A R L C zasil. f=var. V R L C V Osc. Rys. 6.. Schemat pomiarowy równoległego obwodu rezonansowego RLC R,L i C odpowiednio rezystor, indukcyjność i kondensator dekadowy, R d rezystor dodatkowy, Osc. oscyloskop Tablica 6.. Wyniki pomiarów (co najmniej 0 pomiarów) Lp. f [Hz] I U I R I L I C Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schemat i wyznaczenie charakterystyk częstotliwościowych obwodu wykonane jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, tablice wyników pomiarów, wyznaczenie dobroci obwodów i ich pasma przepuszczania, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Na czym polega rezonans w obwodach elektrycznych i jakie muszą być spełnione warunki aby rezonans wystąpił? Co to jest dobroć układu rezonansowego i jak się ją wyznacza? Co to jest pasmo przepuszczania obwodu rezonansowego i jak się je definiuje? Jakie narażenia mogą wystąpić w obwodzie szeregowym o znacznej dobroci, jeżeli wystąpi w nim rezonans? 9

21 Jakie narażenia mogą wystąpić w obwodzie równoległym o znacznej dobroci, jeżeli wystąpi w nim rezonans? Jaki wpływ wywierają przyrządy pomiarowe (amperomierze, woltomierze) na wyznaczane eksperymentalnie charakterystyki częstotliwościowe obwodów rezonansowych? 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika- podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa 0

22 Elbląg dnia. 5. REZONANS PRĄDOW Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Lp f [Hz] Tablica 6.. Wyniki pomiarów I U I R I L I C Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia

23 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny 6. BADANIE OBWODÓW Z CEWKAMI SPRZĘŻONYMI MAGNETYCZNIE. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości obwodów zawierających cewki bez rdzenia ferromagnetycznego magnetycznie sprzężone a w szczególności określenie znaku indukcyjności wzajemnej oraz poznanie właściwości różnych sposobów połączeń tych cewek a zwłaszcza: połączenia szeregowego, równoległego jak również połączenia w postaci transformatora powietrznego. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na przypomnieniu podstaw teoretycznych dotyczących sprzężeń magnetycznych oraz analitycznym rozwiązaniu obwodów przyjętych do badań i określeniu struktur równoważnych obwodów zastępczych bez sprzężeń magnetycznych i wyznaczeniu ich parametrów, wykonaniu wykresów wskazowych napięć i prądów, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodów na stole laboratoryjnym według podanych schematów, pomiar parametrów każdej z badanych cewek bez sprzężenia magnetycznego, określenia znaku sprzężenia przy szeregowym połączeniu cewek, pomiar indukcyjności wzajemnej cewek (przy sprzężeniu transformatorowym) w zależności od wzajemnej odległości cewek i w zależności od kąta nachylenia jednej z cewek, badanie właściwości sprzężenia magnetycznego przy równoległym połączeniu cewek, wykonanie pomiarów napięć, prądów i mocy zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia Przypomnieć podstawy teoretyczne dotyczące sprzężeń magnetycznych cewek oraz rozwiązać analitycznie na liczbach ogólnych obwody przyjęte do badań i określić struktury równoważnych obwodów zastępczych bez sprzężeń magnetycznych i wyznaczyć analitycznie ich parametry. Wykonać wykresy wskazowe napięć i prądów. Narysować schematy zastępcze obwodów do badań i tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia Sprawdzić rodzaj i zakres niezbędnych przyrządów pomiarowych. Po połączeniu kolejnych obwodów sprawdzić je i każdorazowo uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu do sieci. Rezystancje cewek należy zmierzyć przy pomocy mostka Wheatstone a.. Indukcyjności obydwu cewek należy obliczyć na podstawie wartości zmierzonych rezystancji i impedancji cewek zmierzonych metodą techniczną (rys. 7.). Wykonać pomiary parametrów każdej z cewek oddzielnie (rys. 7.) a następnie wykonać pomiary zależności indukcyjności wzajemnej w funkcji odległości cewek umieszczonych równolegle względem siebie oraz dla określonej odległości w funkcji kąta położenia jednej z cewek w układzie z rys. 7.. Początki uzwojeń cewek oznaczono gwiazdką. Początki i końce uzwojeń cewek sprzężonych magnetycznie można ustalić przy szeregowym połączeniu cewek dla dwóch

24 różnych wariantów połączeń rys. 7.a i 7.b. Właściwości dwóch cewek indukcyjnych sprzężonych magnetycznie połączonych równolegle włączonych do obwodu należy zbadać w układzie z rys Prowadzący może zalecić zbadanie tego układu dla innego charakteru obciążenia. Badanie podanych w ćwiczeniu układów należy traktować jako uproszczone, gdyż polega jedynie na pomiarze napięć i prądów. Prowadzący wskaże, w funkcji którego należy badać dany układ połączeń cewek indukcyjnych sprzężonych magnetycznie. W trakcie pomiarów dokonywać ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. Na schematach pomiarowych indukcyjności zaznaczono jako idealne, chociaż w rzeczywistości cewki indukcyjne mają również rezystancję rezystancje przewodu nawojowego cewki. Na rys. od 7. do 7.4 przedstawiono schematów pomiarowych obwodów do badań. A ~0 V V L, R ATr R s Rys. 7.. Schemat obwodu do pomiaru impedancji cewek Atr autotransformator, R s rezystor suwakowy szeregowy, L indukcyjność badanej cewki A ~0 V V M L L V ATr R s Rys. 7.. Schemat obwodu do pomiaru indukcyjności wzajemnej cewek i zależności indukcyjności wzajemnej od odległości pomiędzy cewkami i od kąta nachylenia cewek sprzężonych magnetycznie Atr autotransformator, R s rezystor suwakowy szeregowy, L, L indukcyjności własne badanych cewek, M indukcyjność wzajemna cewek A L A L ~0 V ATr R s V L M ~0 V ATr R s V L M a) b)

25 Rys. 7.. Schematy obwodów do pomiaru impedancji cewek sprzężonych magnetycznie połączonych szeregowo: a) dodatnie sprzężenie zwrotne, b) ujemne sprzężenie zwrotne Atr autotransformator, R s rezystor suwakowy szeregowy, L, L indukcyjności własne badanych cewek, M indukcyjność wzajemna cewek ~0 V V A M L L R R ATr R s A A Rys Schemat obwodu zawierającego cewki indukcyjne sprzężone magnetycznie połączone równolegle Atr autotransformator, R s rezystor suwakowy szeregowy, L, L indukcyjności własne badanych cewek, M indukcyjność wzajemna cewek, R, R rezystory Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń impedancji, rezystancji i indukcyjności cewki (rys. 7.) Lp. U Wyniki pomiarów I R Z Wyniki obliczeń X L [mh] Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń indukcyjności wzajemnej w zależności od odległości pomiędzy cewkami sprzężonymi magnetycznie (rys. 7.) Lp. X [mm] Wyniki pomiarów I U U Wyniki obliczeń X M M [mh]

26 Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń indukcyjności wzajemnej cewek w zależności od kąta nachylenia cewek sprzężonych magnetycznie (rys. 7.) Lp. α [deg] Wyniki pomiarów I U U Wyniki obliczeń X M M [mh] 4 5 Tablica 7.4. Wyniki pomiarów i obliczeń impedancji, rezystancji i indukcyjności zastępczej cewek sprzężonych magnetycznie połączonych szeregowo (rys. 7.a i 7.b) U Wyniki pomiarów I R +R Z z Wyniki obliczeń X z L z [mh] Tablica 7.5. Wyniki pomiarów i obliczeń obwodu zawierającego cewki indukcyjne sprzężone magnetycznie połączone równolegle (rys. 7.4) Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń I I I U Z z L z [mh] 4. Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: obliczenia i schematy wykonane jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, wyniki pomiarów i obliczeń zestawione w tablicach wyników pomiarów i obliczeń, 5

27 wykresy zależności indukcyjności wzajemnej od odległości wzajemnej cewek, wykresy zależności indukcyjności wzajemnej od kąta nachylenia jednej z cewek, rysunek i parametry schematu zastępczego cewek indukcyjnych sprzężonych magnetycznie połączonych równolegle, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Podać prawa fizyczne opisujące zjawiska w cewkach bez rdzeni ferromagnetycznych sprzężonych magnetycznie. Podać odpowiednie wzory i zależności. Od jakich parametrów konstrukcyjnych zależy wartość indukcyjności własnej cewki? Od jakich parametrów konstrukcyjnych zależy wartość indukcyjności wzajemnej dwóch cewek? Podać i objaśnić równania opisujące transformator powietrzny, podać jego schemat zastępczy, wyprowadzić równania opisujące schemat zastępczy bez sprzężeń i narysować wykres wskazowy prądów i napięć przy określonym charakterze obciążenia. Wymienić przykłady najważniejszych zastosowań zjawiska sprzężeń magnetycznych w elektrotechnice oraz podać zasadę działania tych urządzeń. 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika- podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa 6

28 Elbląg dnia. 6. BADANIE OBWODÓW Z CEWKAMI SPRZĘŻONYMI MAGNETYCZNIE Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń impedancji, rezystancji i indukcyjności cewki (rys. 7.) Lp. U Wyniki pomiarów I R Z Wyniki obliczeń X L [mh] 7

29 Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń indukcyjności wzajemnej w zależności od odległości pomiędzy cewkami sprzężonymi magnetycznie (rys. 7.) Lp. X [mm] Wyniki pomiarów I U U Wyniki obliczeń X M M [mh] Tablica 7.. Wyniki pomiarów i obliczeń indukcyjności wzajemnej cewek w zależności od kąta nachylenia cewek sprzężonych magnetycznie (rys. 7.) Lp. α [deg] Wyniki pomiarów I U U Wyniki obliczeń X M M [mh] 4 5 Tablica 7.4. Wyniki pomiarów i obliczeń impedancji, rezystancji i indukcyjności zastępczej cewek sprzężonych magnetycznie połączonych szeregowo (rys. 7.a i 7.b) Lp. U Wyniki pomiarów I R +R Z z Wyniki obliczeń X z L z [mh] 8

30 Tablica 7.5. Wyniki pomiarów i obliczeń obwodu zawierającego cewki indukcyjne sprzężone magnetycznie połączone równolegle (rys. 7.4) Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń I I I U Z z L z [mh] Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 9

31 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny. Cel i zakres ćwiczenia 7. BADANIE TRANSFORMATORA Z RDZENIEM FERROMAGNETYCZNYM Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości transformatora z rdzeniem ferromagnetycznym małej mocy a w szczególności: przekładni napięciowej, stanu biegu jałowego, stanu zwarcia i stanu obciążenia oraz przebiegów napięć i prądów w funkcji czasu jak również obserwacja pętli histerezy. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na obliczeniu, na podstawie danych znamionowych parametrów schematu zastępczego i wykonaniu wykresu wskazowego napięć i prądów dla założonego charakteru obciążenia, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodu na stole laboratoryjnym według podanego schematu, wykonanie pomiarów napięć, prądów i mocy zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, włączenie do oscyloskopu w celu obserwacji i pomiaru napięć, prądów i pętli histerezy, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia Na podstawie danych znamionowych (podanych w pkt. 7) badanego transformatora małej mocy wyznaczyć analitycznie parametry schematu zastępczego tego transformatora i dla założonego obciążenia wykonać wykres wskazowy napięć i prądów transformatora. Narysować schematy zastępcze obwodów do badań i narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia Sprawdzić rodzaj i zakres niezbędnych przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód pomiarowy według przyjętego schematu z rys. 8.. Sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu do sieci. Wykonać pomiary napięć, prądów oraz mocy dla stanu biegu jałowego, stanu zwarcia i stanu obciążenia dla kilku różnych wartości obciążenia. Według polecenia prowadzącego pomiary wykonać dla znamionowego napięcia pierwotnego U =U n, U =0,8 U n oraz U =, U n. W trakcie pomiarów dokonywać ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. Włączyć do sieci oscyloskop i dokonać odpowiednich nastawień jego zakresów. Według polecenia prowadzącego w układzie z rys. obserwować przebiegi napięć i prądów w różnych reżimach pracy transformatora. Wykonać szkice przebiegów i zanotować odpowiednie wnioski. Połączyć układ według schematu z rys. 8.. Włączyć na wejście X oscyloskopu sygnał proporcjonalny do prądu w obwodzie a na wejście Y sygnał proporcjonalny do całki z napięcia na kondensatorze. Potrzeba całkowania napięcia wynika stąd, że sygnał wejściowy na płytki Y oscyloskopu powinien być proporcjonalny do przebiegu indukcji magnetycznej w rdzeniu transformatora. W ten sposób na ekranie oscyloskopu pojawi się przebieg będący pętlą histerezy rdzenia badanego transformatora. Naszkicować kształty pętli histerezy w zależności od wartości napięcia pierwotnego. Zanotować odpowiednie wnioski. 0

32 Na rys. 8. i rys. 8. przedstawiono schematów pomiarowych obwodów do badań. W układzie z rys. 8. odpowiednie reżimy pracy transformatora zapewnia się poprzez zmianę wartości obciążenia strony wtórnej transformatora: stan biegu jałowego strona wtórna rozwarta, stan zwarcia strona wtórna zwarta. A W A ~0 V ATr R b V Tr Ro Co V Osc. Rys. 8.. Schemat pomiarowy do badania stanu biegu jałowego, stanu zwarcia i stanu obciążenia transformatora (przypadek obciążenia o charakterze rezystancyjno-pojemnościowym) Atr autotransformator, Tr transformator badany, R o,c o rezystancja i pojemność obciążenia, R b - bocznik do podłączenia oscyloskopu, Osc. oscyloskop Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu biegu jałowego U I Wyniki pomiarów P [W] I U ϑ [V/V] Wyniki obliczeń R Fe X µ cosϕ o [--] Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu zwarcia U I Wyniki pomiarów P [W] I U 0 ϑ I [A/A] R Wyniki obliczeń X R X cosϕ z [--] Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu obciążenia Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń U I P [W] I U ϑ U [V/V] ϑ I [A/A ] R o X o cosϕ [--] cosϕ [--] 4 5

33 R ~0 V C ATr R b Tr Osc. Rys. 8.. Schemat układu do obserwacji pętli histerezy Atr autotransformator, Tr transformator badany, Rb bocznik, R, C rezystor i kondensator (gdzie R>>/ωC), Osc. oscyloskop 4. Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: obliczenia i schematy wykonane jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, wyniki pomiarów i obliczeń zestawione w tablicach wyników pomiarów i obliczeń, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Wyjaśnić według jakich praw fizycznych działa transformator. Podać odpowiednie wzory i zależności. Porównać właściwości transformatora powietrznego i transformatora z rdzeniem ferromagnetycznym. Wyjaśnić fizyczny sens parametrów wyznaczanych podczas próby biegu jałowego i próby zwarcia. Podać i uzasadnić przyczynę odkształcania się prądu pierwotnego podczas próby biegu jałowego. Uzasadnić dlaczego przy obciążeniu pojemnościowym napięcie strony wtórnej może być większe od napięcia znamionowego. Wyjaśnić metodę pomiaru pętli histerezy według rys.. Podać odpowiednie zależności. 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa.

34 Elbląg dnia. 7. BADANIE TRANSFORMATORA Z RDZENIEM FERROMAGNETYCZNYM Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tabele pomiarowe: Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu biegu jałowego Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń U I P [W] I U ϑ [V/V] R Fe X µ cosϕ o [--] Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu zwarcia Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń U I P [W] I U ϑ I [A/A] R X R X cosϕ z [--] 0

35 Tablica 8.. Wyniki pomiarów i obliczeń stanu obciążenia Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń U I P [W] I U ϑ U [V/V] ϑ I [A/A ] R o X o cosϕ [--] cosϕ [--] 4 5 Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 4

36 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny 8. BADANIE OBWODU TRÓJFAZOWEGO SYMETRYCZNEGO. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości obwodów trójfazowych symetrycznych a zwłaszcza relacji pomiędzy prądami i napięciami przy różnych sposobach połączeń odbiornika. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na wyprowadzeniu relacji pomiędzy prądami i napięciami w trójfazowych układach symetrycznych przy połączeniu w gwiazdę i w trójkąt oraz na obliczeniu tych napięć i prądów dla danych znamionowych podanych w punkcie 7. Obliczone wielkości należy przedstawić na wykresie wskazowym wykonanym w odpowiedniej skali, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodów na stole laboratoryjnym według podanych schematów, wykonanie pomiarów napięć i prądów zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia Wyprowadzić relacje pomiędzy prądami i napięciami w trójfazowych układach symetrycznych przy połączeniu w gwiazdę i w trójkąt. Obliczyć napięcia i prądy dla danych znamionowych podanych w punkcie 7. Obliczone wielkości należy przedstawić na wykresie wskazowym wykonanym w odpowiedniej skali. Narysować schematy zastępcze obwodów do badań i narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia Sprawdzić rodzaj i zakres niezbędnych przyrządów pomiarowych. Połączyć na stole laboratoryjnym obwód pomiarowy według schematów z rys. 9. następnie według rys. 9.. Każdorazowo sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie układu do sieci. Wykonać pomiary napięć i prądów. W trakcie pomiarów dokonywać ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu pomiarowego. W układzie z rys. 7. należy wykonać pomiary napięć fazowych i przewodowych dla zamkniętego i otwartego łącznika Ł. W obydwu układach należy zanotować wyniki i odpowiednie wnioski. Na rys. 9. i rys. 9. przedstawiono schematy pomiarowe obwodów do badań. W układzie z rys. 9. nie zaznaczono woltomierzy do pomiaru napięć fazowych. Napięcia te należy zmierzyć w ten sposób, że przy pierwszym włączeniu układu do sieci dokonuje się pomiaru napięć przewodowych a następnie wyłączyć układ, dokonać przełączeń w ten sposób aby woltomierze były włączone do pomiaru napięć fazowych i po włączeniu układu dokonać pomiaru napięć fazowych. 5

37 Tr Odbiornik A L R V ~0/80 V A V L R V A L R Ł A0 V0 Rys. 9.. Schemat pomiarowy do badania obwodu trójfazowego symetrycznego i odbiornika połączonego w gwiazdę (przypadek obciążenia o charakterze rezystancyjno-indukcyjnym) Tr transformator obniżający, R,L rezystancja i indukcyjności obciążenia - dławik, Ł - łącznik do zwierania i rozwierania przewodu neutralnego Tr A Odbiornik V A L R ~0/80 V V A V A L R A Rys. 9.. Schemat pomiarowy do badania obwodu trójfazowego symetrycznego i odbiornika połączonego w trójkąt (przypadek obciążenia o charakterze rezystancyjno-indukcyjnym) Tr transformator obniżający, R,L rezystancja i indukcyjności obciążenia - dławik A L R 6

38 Tablica 9.. Wyniki pomiarów dla odbiornika -fazowego połączonego w gwiazdę Lp. U U U U U U U 0 I I I I Tablica 9.. Wyniki pomiarów dla odbiornika -fazowego połączonego w trójkąt Lp. U U U I I I I I I Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: obliczenia i schematy wykonane jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, wyniki pomiarów, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Jakie powinny być spełnione warunki aby dany układ trójfazowy można był symetryczny? Jakie mogą być skutki niewłaściwego połączenia napięć źródłowych w trójkąt? Wykazać, że wzór na moc czynną P=UIcosϕ, gdzie napięcia i prądy są wielkościami przewodowymi a kąt ϕ kątem fazowym, dotyczy zarówno odbiornika symetrycznego połączonego w gwiazdę jak i połączonego w trójkąt. 6. Literatura []. Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki 7

39 Warszawskiej []. Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika- podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa 8

40 Elbląg dnia. 8. BADANIE OBWODU TRÓJFAZOWEGO SYMETRYCZNEGO Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tabele pomiarowe: Tablica 9.. Wyniki pomiarów dla odbiornika -fazowego połączonego w gwiazdę Lp. U U U U U U U 0 I I I I

41 Tablica 9.. Wyniki pomiarów dla odbiornika -fazowego połączonego w trójkąt Lp. U U U I I I I I I 4 5 Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 40

42 Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Politechniczny. Cel i zakres ćwiczenia 9. OBWODY NIELINIOWE PRĄDU STAŁEGO Celem ćwiczenia jest poznanie właściwości wybranych elementów nieliniowych na podstawie pomiaru ich charakterystyk zewnętrznych (napięcie-prąd) oraz właściwości i metod analizy obwodów nieliniowych prądu stałego. Zakres ćwiczenia obejmuje: przygotowanie do ćwiczenia polegające na przypomnieniu metod aproksymacji charakterystyk zewnętrznych wybranych elementów nieliniowych, linearyzacji ich charakterystyk oraz metod analizy obwodów nieliniowych prądu stałego. Rozwiązać wskazany przez prowadzącego obwód nieliniowy prądu stałego metodą wykreślną i metodą linearyzacji charakterystyki nieliniowej w otoczeniu punktu pracy, ustawienie wartości źródeł napięcia, dobór rodzaju i zakresów przyrządów pomiarowych, połączenie obwodów na stole laboratoryjnym według podanych schematów, pomiar charakterystyk zewnętrznych wskazanych przez prowadzącego elementów nieliniowych, wykonanie pomiarów napięć, prądów we wskazanych przez prowadzącego obwodach nieliniowych prądu stałego zgodnie z wytycznymi podanymi w punkcie, porównanie wyników pomiarów z wynikami obliczeń, opracowanie sprawozdania i wniosków wynikających z ćwiczenia.. Przygotowanie do ćwiczenia Dokonać linearyzacji charakterystyk podanych przez prowadzącego elementów nieliniowych. Rozwiązać wskazane przez prowadzącego obwody nieliniowe prądu stałego, w tym również podane na rys.. metodą wykreślną i metodą linearyzacji charakterystyki nieliniowej w otoczeniu punktu pracy. Określić parametry zastępcze elementu nieliniowego w punkcie pracy. Narysować tablice pomiarowe.. Przebieg ćwiczenia Przedstawić prowadzącemu laboratorium przygotowanie do ćwiczenia. Przygotowanie jest warunkiem koniecznym przystąpienia do realizacji ćwiczenia. Sprawdzić rodzaj i zakres przyrządów pomiarowych. Każdorazowo sprawdzić połączony obwód i uzyskać zgodę od prowadzącego na włączenie źródła napięcia do obwodu. Wykonać pomiary napięć i prądów w badanych obwodach dokonując ewentualnych korekt zakresów przyrządów w ten sposób aby ich wskazania były większe od / zakresu. Wyniki pomiarów zanotować w tablicach pomiarów i obliczeń. W podanym na rys.. schemacie należy dokonać pomiaru charakterystyk zewnętrznych U=U(I) wskazanych przez prowadzącego elementów nieliniowych. W przypadku charakterystyki niesymetrycznej pomiary wykonać dla obydwu polaryzacji elementu nieliniowego. Charakterystykę zmierzyć dla co najmniej 0 wartości napięcia lub prądu uwzględniając w szczególności te zakresy zmian prądu i napięcia, w których gradient zmian ma dużą wartość. Badanie właściwości szeregowego połączenia elementów nieliniowych należy wykonać w układzie podanym na rys.. Na rys..,. przedstawiono przykładowe schematy obwodów do badań. Prowadzący ustali, 4

43 które obwody będą badane w trakcie zajęć w laboratorium. A ~0 V Zasilacz DC R s V Rys... Schemat obwodu do pomiaru charakterystyk zewnętrznych elementów nieliniowych Tablica.. Wyniki pomiarów i obliczeń parametrów elementu nieliniowego Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń I U R stat R dyn Ez 4 5 V Zasilacz A ~0 V V DC R s Rys... Schemat obwodu zawierającego dwa elementy nieliniowe połączone szeregowo Tablica.. Wyniki pomiarów i obliczeń obwodu zawierającego dwa elementy nieliniowe połączone szeregowo Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń I U U R stat R stat 4 5 4

44 4. Zakres sprawozdania Sprawozdanie z ćwiczenia powinno zawierać: schematy i rozwiązanie obwodu wykonanie jako przygotowanie do ćwiczenia, wykaz i dane znamionowe elementów i przyrządów użytych w ćwiczeniu, tablice wyników pomiarów, charakterystyki zewnętrzne U=U(I) badanych elementów nieliniowych, porównanie zmierzonych wielkości z wielkościami obliczonymi, spostrzeżenia i wnioski wynikające z ćwiczenia. Sprawozdanie, jedno dla obywającej ćwiczenie grupy należy złożyć nie później po upływie dwóch tygodni po jego wykonaniu w laboratorium. 5. Pytania kontrolne i zagadnienia Podać definicję elementu nieliniowego. Podać klasyfikację elementów nieliniowych. Podać przykłady elementów nieliniowych i naszkicować ich charakterystyki zewnętrzne. Zdefiniować pojęcia rezystancji statycznej i dynamicznej elementu nieliniowego w punkcie pracy. Obliczyć te rezystancje dla podanej w postaci analitycznej charakterystyki elementu nieliniowego. 6. Literatura [] Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT Warszawa. [] Cichocki A. i inni.: Ćwiczenia laboratoryjne z obwodów elektrycznych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej [] Mikołajuk K., Trzaska Z.: Elektrotechnika teoretyczna - analiza i synteza elektrycznych obwodów liniowych. PWN Warszawa. [4] Miedziński B.: Elektrotechnika - podstawy i instalacje elektryczne. PWN Warszawa 4

45 Elbląg dnia. 9. OBWODY NIELINIOWE PRĄDU STAŁEGO Skład grupy: Rok i grupa dziekańska./ Wykaz elementów i przyrządów: Tabele pomiarowe: Tablica.. Wyniki pomiarów i obliczeń parametrów elementu nieliniowego L.p. Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń 4 5 I U R stat R dyn Ez 44

46 Tablica.. Wyniki pomiarów i obliczeń obwodu zawierającego dwa elementy nieliniowe połączone szeregowo Lp. Wyniki pomiarów Wyniki obliczeń 4 5 I U U R stat R stat Uwagi dotyczące przebiegu ćwiczenia. Podpis prowadzącego ćwiczenia 45

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH LORTORIUM ELEKTROTEHNIKI I ELEKTRONIKI Grupa Podgrupa Numer ćwiczenia 5 Lp. Nazwisko i imię Ocena Data wykonania 1. ćwiczenia. Podpis prowadzącego 3. zajęcia 4. 5. Temat Data oddania sprawozdania DNI ODIORNIKÓ

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 3 Zagadnienie mocy w obwodzie RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie sinusoidalnie

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 1 Temat: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Cel ćwiczenia. Nabycie umiejętności posługiwania się miernikami uniwersalnymi, oscyloskopem, generatorem, zasilaczem, itp. Nabycie umiejętności rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru mocy w obwodach prądu przemiennego.. Wprowadzenie: Wykonując pomiary z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego Zakład Napędów Wieloźródłowych nstytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie P1 - protokół Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Cel: Zapoznanie ze składnią języka SPICE, wykorzystanie elementów RCLEFD oraz instrukcji analiz:.dc,.ac,.tran,.tf, korzystanie z bibliotek

Bardziej szczegółowo

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 8. Badanie prostowników niesterowanych Wprowadzenie Prostownikiem nazywamy

Bardziej szczegółowo

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego (E 6) Opracował: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

POMIARY I SYMULACJA OBWODÓW SELEKTYWNYCH

POMIARY I SYMULACJA OBWODÓW SELEKTYWNYCH Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Tytuł ćwiczenia POMIARY I SYMUAJA OBWODÓW SEEKTYWNYH Numer ćwiczenia E3

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAOWYCH Celem ćwiczenia jest poznanie własności odbiorników trójfazowych symetrycznych i niesymetrycznych połączonych w trójkąt i gwiazdę w układach z przewodem neutralnym

Bardziej szczegółowo

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe 42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie praw obowiązujących w obwodach prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

LV6. Pomiary mocy i energii w jednofazowych obwodach prądu przemiennego

LV6. Pomiary mocy i energii w jednofazowych obwodach prądu przemiennego LV6 Pomiary mocy i energii w jednofazowych obwodach prądu przemiennego Celem ćwiczenia jest zapoznanie z problematyką wyznaczania wartości mocy i energii z próbek sygnału zebranych w obwodzie pomiarowym

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE 1. Wiadomości ogólne Wytwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej odbywa się niemal wyłącznie za pośrednictwem prądu przemiennego trójazowego. Głównymi zaletami

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA.

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA. Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu ES1C 200 012 Ćwiczenie pt. POMIAR

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne Electrical machines. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny)

Maszyny elektryczne Electrical machines. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

BADANIE REZONANSU W SZEREGOWYM OBWODZIE LC

BADANIE REZONANSU W SZEREGOWYM OBWODZIE LC BADANE EZONANSU W SZEEGOWYM OBWODZE LC NALEŻY MEĆ ZE SOBĄ: kalkulator naukowy, ołówek, linijkę, papier milimetrowy. PYTANA KONTOLNE. ównanie różniczkowe drgań wymuszonych. Postać równania drgań wymuszonych

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Laboratorium Podstaw Elektroniki Marek Siłuszyk Ćwiczenie M 4 SPWDZENE PW OHM POM EZYSTNCJ METODĄ TECHNCZNĄ opr. tech. Mirosław Maś niwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 2013 1. Wstęp Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych.

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 2. Wstęp teoretyczny. Pomiary podstawowych wielkości

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński 29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Opory bierne Indukcyjny L - indukcyjność = Szeregowy obwód RLC Pojemnościowy C pojemność = = ( + ) = = = = Z X L Impedancja (zawada) = + ( ) φ R X C =

Bardziej szczegółowo

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Centrum Kształcenia Zawodowego 2000 Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Nr ćwiczenia Temat Wiadomości i umiejętności wymagane do realizacji ćwiczenia na pracowni 1 Badanie

Bardziej szczegółowo

07 K AT E D R A FIZYKI STOSOWA N E J

07 K AT E D R A FIZYKI STOSOWA N E J 07 K AT E D R A FIZYKI STOSOWA N E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 7a. Pomiary w układzie szeregowym RLC Wprowadzenie Prąd zmienny płynący w

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+)

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+) Autor: Piotr Fabijański Koreferent: Paweł Fabijański Zadanie Obliczyć napięcie na stykach wyłącznika S zaraz po jego otwarciu, w chwili t = (0 + ) i w stanie ustalonym, gdy t. Do obliczeń przyjąć następujące

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Symbole a a 1 operator obrotu podstawowej zmiennych stanu a 1 podstawowej uśrednionych zmiennych stanu b 1 podstawowej zmiennych stanu b 1 A A i A A i, j B B i cosφ 1

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z problemami związanymi z projektowaniem, realizacją i pomiarami

Bardziej szczegółowo

Pomiary mocy i energii elektrycznej

Pomiary mocy i energii elektrycznej olitechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i ystemów omiarowych omiary mocy i energii elektrycznej Grupa Nr ćwicz. 1 1... kierownik... 3... 4... Data Ocena I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie

Bardziej szczegółowo

Ćw. 0 Wprowadzenie do programu MultiSIM

Ćw. 0 Wprowadzenie do programu MultiSIM Ćw. 0 Wprowadzenie do programu MultiSIM 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z programem MultiSIM słuŝącym do symulacji działania układów elektronicznych. Jednocześnie zbadane zostaną podstawowe

Bardziej szczegółowo

Akustyczne wzmacniacze mocy

Akustyczne wzmacniacze mocy Akustyczne wzmacniacze mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, sposobem projektowania oraz parametrami wzmacniaczy mocy klasy AB zbudowanych z użyciem scalonych wzmacniaczy

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne Mała firma elektroniczna wyprodukowała tani i prosty w budowie prototypowy generator funkcyjny do zastosowania w warsztatach amatorskich. Podstawowym układem

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroniki dla Informatyki. Wzmacniacze operacyjne

Podstawy Elektroniki dla Informatyki. Wzmacniacze operacyjne AGH Katedra Elektroniki Podstawy Elektroniki dla Informatyki 2014 r. Wzmacniacze operacyjne Ćwiczenie 4 1 1. Wstęp. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z działaniem i wybranymi zastosowaniami wzmacniaczy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Temat: Badanie własności przełączających diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie własności przełączających złącza p - n oraz wybranych

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów ELEKTROTECHNIKA Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów Teoria obwodów 1. Jakimi parametrami (podać definicje) charakteryzowane są okresowe sygnały elektryczne? 2. Wyjaśnić pojecie indukcyjności

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLTECHNKA WARSZAWSKA NSTYTUT RADOELEKTRONK ZAKŁAD RADOKOMUNKACJ WECZOROWE STUDA ZAWODOWE LABORATORUM OBWODÓW SYGNAŁÓW Ćwiczenie 1 Temat: OBWODY PRĄDU STAŁEGO Opracował: mgr inż. Henryk Chaciński Warszawa

Bardziej szczegółowo

POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH

POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH ĆWICZENIE 1 POMIY BEZPOŚEDNIE I POŚEDNIE PODSTWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTYCZNYCH 1.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest nauczenie posługiwania multimetrem cyfrowym i przyrządami analogowymi przy pomiarach

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO

Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO CEL ĆWICZENIA: poznanie zasady działania, budowy, właściwości i metod badania transformatora. PROGRAM ĆWICZENIA. Wiadomości ogólne.. Budowa i

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6 BADANIE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH

ĆWICZENIE 6 BADANIE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH ĆWCZENE 6 BADANE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH Cel ćwiczenia: poznanie procesów fizycznych zachodzących, w cewce nieliniowej i jej własności, przez wyznaczenie rezystancji oraz indukcyjności cewki w różnych warunkach

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Treść zadania praktycznego Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Opracuj projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i sprawdzeniem działania zasilacza impulsowego małej mocy

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA W YDZIAŁ ELEKTRONIKI zima L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH Grupa:... Data wykonania ćwiczenia: Ćwiczenie prowadził: Imię:......... Data oddania sprawozdania: Podpis: Nazwisko:......

Bardziej szczegółowo

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S 1. Obliczyć poślizg znamionowy S n silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych znamionowych: znamionowa wirowania wirnika): a) 0,02 b) 0,04 c) 0,05 d) 0,06 2. Przedstawiony na rysunku łącznik to: a)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu buck

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Wykład dla studentów II roku MSE Kraków, rok ak. 2006/2007 Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Źródła wysokich napięć przemiennych Marcin Ibragimow Typy laboratoriów WN Źródła wysokich

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym"

Ćwiczenie: Pomiary rezystancji przy prądzie stałym Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

POMIARY OSCYLOSKOPOWE. Instrukcja wykonawcza

POMIARY OSCYLOSKOPOWE. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 51 POMIARY OSCYLOSKOPOWE Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów a. Oscyloskop dwukanałowy b. Dwa generatory funkcyjne (jednym z nich może być generator zintegrowany z oscyloskopem) c. Przesuwnik

Bardziej szczegółowo

7 Dodatek II Ogólna teoria prądu przemiennego

7 Dodatek II Ogólna teoria prądu przemiennego 7 Dodatek II Ogólna teoria prądu przemiennego AC (ang. Alternating Current) oznacza naprzemienne zmiany natężenia prądu i jest symbolizowane przez znak ~. Te zmiany dotyczą zarówno amplitudy jak i kierunku

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH 14. PARAMETRY PRZEKŁADNKÓW PRĄDOWYCH 14.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów indukcyjnych przekładników prądowych stosowanych w układach elektroenergetycznych,

Bardziej szczegółowo

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego. IMPSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Przekształtnik impulsowy z tranzystorem szeregowym słuŝy do przetwarzania energii prądu jednokierunkowego

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 4 60-96 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 WYBRANE ELEKTRYCZNE CZUJNIKI-PRZETWORNIKI PRZESUNIĘĆ LINIOWYCH I KĄTOWYCH 1.CEL ĆWICZENIA: zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

1.2 Funktory z otwartym kolektorem (O.C)

1.2 Funktory z otwartym kolektorem (O.C) Wydział EAIiIB Laboratorium Katedra Metrologii i Elektroniki Podstaw Elektroniki Cyfrowej Wykonał zespół w składzie (nazwiska i imiona): Ćw. 4. Funktory TTL cz.2 Data wykonania: Grupa (godz.): Dzień tygodnia:

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E19 BADANIE PRĄDNICY

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU Rok akademicki: 2010/11

KARTA PRZEDMIOTU Rok akademicki: 2010/11 KARTA PRZEDMIOTU Rok akademicki: 2010/11 Nazwa przedmiotu: Maszyny elektryczne Rodzaj i tryb studiów: niestacjonarne I stopnia Kierunek: Maszyny elektryczne Specjalność: Automatyka i energoelektryka w

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników. Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY

Prostowniki. 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników. Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Temat i plan wykładu WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Prostowniki 1. Prostowniki jednofazowych 2. Prostowniki trójfazowe 3. Zastosowania prostowników ELEKTRONIKA Jakub Dawidziuk sobota, 16

Bardziej szczegółowo

Podstawy Badań Eksperymentalnych

Podstawy Badań Eksperymentalnych Podstawy Badań Eksperymentalnych Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu Wojskowa Akademia Techniczna Instrukcja do ćwiczenia. Temat 01 Pomiar siły z wykorzystaniem czujnika tensometrycznego Instrukcję

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 6 (letni) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA Maszyny Elektryczn Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Laboratorium Podstaw Elektroniki Badanie przekształtnika obniżającego napięcie Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Zakład Gospodarki Energetycznej, Katedra Podstaw Inżynierii.Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Obowiązkowa znajomość zagadnień: Co to jest prąd elektryczny, napięcie i natężenie prądu? Co to jest opór elektryczny i od czego zależy? Prawo

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIŁ INŻYNIERII MECHNICZNEJ INSTYTUT EKSPLOTCJI MSZYN I TRNSPORTU ZKŁD STEROWNI ELEKTROTECHNIK I ELEKTRONIK ĆWICZENIE: E2 POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W

Bardziej szczegółowo

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM AKADEMIA MORSKA Katedra Telekomunikacji Morskiej ĆWICZENIE 7 BADANIE ODPOWIEDZI USTALONEJ NA OKRESOWY CIĄG IMPULSÓW 1. Cel ćwiczenia Obserwacja przebiegów wyjściowych

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika 2. Stany nieustalone w obwodach elektrycznych: Metoda klasyczna. Kolokwium. Metoda operatorowa. Kolokwium

Elektrotechnika 2. Stany nieustalone w obwodach elektrycznych: Metoda klasyczna. Kolokwium. Metoda operatorowa. Kolokwium Wybrane zagadnienia teorii obwodów Osoba odpowiedzialna za przedmiot (wykłady): dr hab. inż. Ryszard Pałka prof. PS ćwiczenia i projekt: dr inż. Krzysztof Stawicki e-mail: ks@ps.pl w temacie wiadomości

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRYCZNA I ELEKTRONICZNA. Zespół Szkół Technicznych w Skarżysku-Kamiennej. Sprawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: POMIARY MOCY

PRACOWNIA ELEKTRYCZNA I ELEKTRONICZNA. Zespół Szkół Technicznych w Skarżysku-Kamiennej. Sprawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: POMIARY MOCY Zespół zkół Technicznych w karżysku-kamiennej prawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: OWN ELEKTYZN ELEKTONZN imię i nazwisko OMY MOY rok szkolny klasa grupa data wykonania. el ćwiczenia: oznanie pośredniej

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki. Diody półprzewodnikowe

Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki. Diody półprzewodnikowe AGH Katedra Elektroniki Podstawy Elektroniki dla TeleInformatyki Diody półprzewodnikowe Ćwiczenie 2 2014 r. 1 1. Wstęp. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z działaniem i zastosowaniami diody półprzewodnikowej.

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia MIKROSYSTEMY - laboratorium Ćwiczenie 3 Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. W ćwiczeniu zostaną

Bardziej szczegółowo

Pętla prądowa 4 20 ma

Pętla prądowa 4 20 ma LABORATORIM: SIECI SENSOROWE Ćwiczenie nr Pętla prądowa 0 ma Opracowanie Dr hab. inż. Jerzy Wtorek Katedra Inżynierii Biomedycznej Gdańsk 009 Część pierwsza. Cel i program ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

Współpraca turbiny wiatrowej z magazynami energii elektrycznej

Współpraca turbiny wiatrowej z magazynami energii elektrycznej Ćwiczenie 4 Współpraca turbiny wiatrowej z magazynami energii elektrycznej Opis stanowiska pomiarowego W skład stanowiska do badań energii wiatru wchodzą: płyta podstawa stanowiska, dmuchawa wentylator

Bardziej szczegółowo

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu)

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3.1. Pomiary wielkości elektrycznych Rezystancja wejściowa mierników cyfrowych Przykład: Do sprawdzenia braku napięcia przemiennego

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA Ćwiczenie S 23 BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z właściwościami elektrycznych źródeł światła, układami w jakich

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 7 TEMPERATURA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE Strona tytułowa Spis treści STRONA TYTUŁOWA Streszczenie OŚWIADCZENIE Treść pracy SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW Literatura Oświadczenie SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW ZAŁĄCZNIKI Załącznik nr 1 do

Bardziej szczegółowo

BADANIE AMPEROMIERZA

BADANIE AMPEROMIERZA BADANIE AMPEROMIERZA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru prądu, nabycie umiejętności łączenia prostych obwodów elektrycznych, oraz poznanie warunków i zasad sprawdzania amperomierzy

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo