PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW TRANSPORTU WEWNĘTRZNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW TRANSPORTU WEWNĘTRZNEGO"

Transkrypt

1 POLITECHNIKA POZNAŃSKA PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW TRANSPORTU WEWNĘTRZNEGO Piotr Lubiński Podręcznik niniejszy zawiera podstawową wiedzę z zakresu projektowania systemów transportu wewnętrznego. Jest on adresowany do Studentów drugiego stopnia studiów technicznych kierunków logistyka. Przedstawione w nim treści mogą być też przydatne na kierunkach pokrewnych, takich jak zarządzanie oraz transport. Zaprezentowane informacje będą przydatne zarówno w sytuacji budowania nowego systemu transportu wewnętrznego oraz podczas modernizacji systemu już istniejącego. Ponieważ zagadnienia dotyczące budowy i zasad działania środków transportu i ich elementów zawarte są w podręczniku dedykowanym do przedmiotu Technika, technologia i infrastruktura logistyczna, powtórzenie ich w niniejszej pracy uznano za nieuzasadnione. Pojęcia transport wewnętrzny i transport bliski traktowane są w dużym stopniu zamiennie, zostały one zdefiniowane w pierwszym rozdziale. Proces projektowania systemu transportu wewnętrznego został przedstawiony jako prowadzony równolegle (a w zasadzie łącznie) z projektowaniem systemu magazynowego. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest fakt, że systemy te są ze sobą bardzo ściśle powiązane i w tej postaci wspierają proces podstawowy.

2 2 1. Pojęcia podstawowe Dla właściwego zrozumienia tematyki projektowania systemów transportu wewnętrznego niezbędna jest znajomość poniżej przedstawionych, podstawowych zagadnień. Istotnym jest, aby poruszone tematy rozumieć w jednolity sposób. Dla zapewnienia takiej jednolitości oraz pożądanej wysokiej sprawności procesu dydaktycznego wydaje się niezbędnym ich przybliżenie Projektowanie Najbardziej ogólna definicja projektowania wg Patzaka: projektowanie jest procesem, który prowadzi działalność ludzką od stanu początkowego do stanu końcowego, którym jest pożądany wynik. Za stan początkowy należy uznać problem do rozwiązania lub potrzebę do zaspokojenia. Stanem końcowym czyli wynikiem procesu projektowania zazwyczaj będzie system; może on być identyfikowany jako wyrób, obiekt, organizacja, proces czy też program komputerowy. Poszczególne procesy projektowania będą różniły się pomiędzy sobą ze względu na rodzaj projektowanego systemu. Różne podejście do procesu wymagane jest w odniesieniu do różnych systemów (systemu technicznego, socjotechnicznego czy też organizacyjnego). Zasadnicze różnice będą widoczne w elementach procesu projektowania. Z analizy literatury dotyczącej zagadnienia projektowania wynika też najszersze ujęcie procesu projektowania, od formułowania potrzeby aż do planów czynności na każdym etapie życia systemu. Ponad to na każdym kroku czy też etapie planowania wyróżnić można trzy rodzaje problemów określonych w następujących pytaniach: - problem informacji czyli co ja muszę wiedzieć? - problem innowacyjny czyli jak to osiągnąć? - problem decyzyjny czyli jak optymalizować decyzję? Powyżej wskazane problemy rozwiązuje się przez iteracyjne stosowanie syntezy i analizy poszczególnych rozwiązań wariantowych. W takim przypadku synteza jest procesem innowacyjnym, pokazującym nam możliwe warianty rozwiązania określonego problemu. Proces analizy pozwala na weryfikację deklarowanych i pożądanych cech wybranego wariantu rozwiązania. Ostatnim etapem jest podjęcie decyzji dotyczącej spełnienia warunków końcowych uwzględniając określone kryteria jakości. Przed podjęciem decyzji dopuszczającej analizowany wariant projektowanego systemu, zespół projektowy musi skonfrontować zbiór uzyskanych możliwości wariantu systemu z wzorcowym systemem idealnym. System wzorcowy lub system wartości zaprojektowany jest w konfrontacji z wymogami środowiska oraz Odbiorcy. Istotną częścią inżynierii systemów jest teoria i metodologia

3 3 projektowania systemów. Obejmuje ona zagadnienia twórczego procesu projektowania systemu, którego celem jest umieszczenie w projektowanym wytworze wzoru projektowego; mówiąc inaczej zapewnienie osiągnięcia przez zbudowany system efektów uzgodnionych w zadaniu projektowym. Wynikiem procesu projektowania może być zarówno nowa technologia czy też konstrukcja, nowa organizacja pracy, nowa organizacja sposobu kierowania procesami. Nadler podzielił projektowanie systemowe na 10 etapów: oznaczenie celu i przeznaczenia, poszukiwanie systemu idealnego, zbieranie informacji, synteza wstępna, ocena i decyzja, synteza projektu technicznego, weryfikacja projektu, próby, uruchomienie oraz pomiary System transportu wewnętrznego System transportu wewnętrznego to system logistyczny. System taki definiowany jest jako celowo zorganizowane i zintegrowane przepływy materiałów oraz informacji, obejmujące wszystkie fazy tworzenia i dostarczania wartości logistycznych - od miejsca pozyskiwania surowców poprzez produkcję, do ostatecznego klienta, w celu zaoferowania odpowiednich towarów we właściwym miejscu i czasie, we właściwej ilości i jakości, przy uzasadnionych kosztach oraz z wykorzystaniem nowoczesnej technologii informatycznej. Procesy fizycznego przepływu materiałów, utrzymania zapasów, a także procesy informacyjne w systemach logistycznych wymagają rozmaitych środków technicznych. Środki te, technologie ich użycia, a także systemy ich zorganizowanego wykorzystania czy też eksploatacji tworzą określoną infrastrukturę procesów logistycznych Zbigniew Korzeń (Logistyczne systemy transportu bliskiego i magazynowania. Tom II. Projektowanie, modelowanie, zarządzanie, ILiM 1998) [3]. Istotnym wydaje się fakt, że systemy transportowe zazwyczaj należą do kategorii systemów techniczno-społecznych, ze wszystkimi zaletami i wadami takich systemów. Jeżeli poszukujemy rozwiązania o wysokiej niezawodności, dużej odporności na kapryśność załogi, należy skupić się na rozwiązaniach automatycznych lub półautomatycznych, umożliwiających minimalizację niezbędnego personelu. Działanie takie zazwyczaj prowadzi też w dłuższym okresie czasu do zmniejszenia kosztów eksploatacji systemu jako całości. Efekt ten uzyskujemy przede wszystkim poprzez ograniczenie sukcesywnie rosnących kosztów osobowych. Wobec powyższego, uzasadnionym wydaje się zalecenie możliwie wysokiej mechanizacji i automatyzacji procesów w projektowanym systemie. Równocześnie należy pamiętać, że w wielu sytuacjach, szczególnie w warunkach wymaganej wysokiej elastyczności systemu transportowego połączonej z dużą różnorodnością zadań, automatyzacja procesów będzie nie tylko trudna, ale może okazać się nieefektywna ekonomicznie. W takim przypadku system będzie funkcjonował w oparciu o procesy z wysokim udziałem pracy ludzkiej wspoma-

4 4 ganej narzędziami mechanicznymi. Uzasadnionym jest monitorowanie parametrów funkcjonowania takich systemów oraz okresowe kontrolowanie możliwości mechanizacji całości lub ich fragmentów. Ilustracją takiego postępowania może być wykrycie dużej powtarzalności operacji transportowych realizowanych pomiędzy dwoma punktami za pomocą kilku wózków widłowych i powiązanie tego faktu z wysoką stabilnością powtarzalności tych operacji. Przy założeniu ciągłości zapotrzebowania należy poddać analizie zmianę systemu transportowego na automatyczny transport za pomocą sterowanych indukcyjnie wózków (zachowując względnie dużą elastyczność) lub wprowadzając na tej linii przenośnik taśmowy (mocno ograniczający elastyczność). Każdej propozycji modyfikacji systemu lub jego części musi towarzyszyć ocena wpływu tego kroku na pozostałe obszary. Powinna ona zawierać między innymi określenie możliwości wykorzystania posiadanych urządzeń. Konieczna jest też rzetelna analiza ekonomiczna uwzględniająca zarówno niezbędne nakłady inwestycyjne oraz przewidywane koszty eksploatacyjne Środki transportu Środki transportu maszyny i urządzenia techniczne umożliwiające wykonanie czynności transportowych (proste i złożone). Dobrą definicję możemy znaleźć w Słowniku terminologii logistycznej wydanym przez Instytut Logistyki i Magazynowania [1]: Środki transportu to maszyny transportowe lub istoty żywe, dzięki którym możliwe jest przemieszczanie ludzi lub ładunków, czyli transport. Podział środków transportu jest zbliżony do podziału transportu. Najprostszy obejmuje środki transportu wewnętrznego zwanego też transportem przemysłowym lub bliskim czyli wewnątrz danego obiektu (np. magazynu) oraz środki transportu zewnętrznego (dalekiego). Klasyczny podział środków transportu oparty był o kryterium jego zasięgu powiązanym z rodzajem odpowiedzialności za transportowany towar oraz rodzajem niezbędnej dokumentacji towarzyszącej procesowi transportu. Oddzielny problem stanowi dziś jednoznaczne określenie granicy pomiędzy środkami transportu wewnętrznego i zewnętrznego. Należy pamiętać, że podobnie jak rozwija się nauka i technika, podobnie powinny rozwijać się pojęcia i terminy opisujące te obszary. Przed kilkadziesiąt laty powszechnie stosowanym określeniem było pojęcie transport wewnątrzzakładowy w ocenia autora, dziś używane z przyzwyczajenia, nie oddaje ono stanu rzeczywistego. W sytuacji kiedy powstające przedsiębiorstwo było zazwyczaj zorganizowane na jednym terenie ( otoczonym jednym płotem ), podział na transport wewnętrzny i zewnętrzny był naturalny i jednoznaczny. Transport wewnątrz płotu to transport we-

5 wnętrzny; transport za płot lub zza płotu to transport zewnętrzny. Obecnie większość przedsiębiorstw ma strukturę wielowydziałową lub zorganizowane one są w szereg współpracujących fabryk o lokalizacjach często znacznie od siebie oddalonych. Wobec powyższego wydaje się, że pierwotny podział na środki transportu wewnętrznego i zewnętrznego przestał być zgodny z rzeczywistością. Zdecydowanie lepiej sytuację przedstawia podział środków transportu ze względu na jego zasięg, czyli na transport bliski i daleki. System transportu wewnątrz przedsiębiorstwa niewątpliwie odgrywa służebną rolę w stosunku do systemu produkcyjnego. Zasada ta obowiązuje bez względu na sposób organizacji przedsiębiorstwa. Stąd, pomijając aspekt odległości pomiędzy poszczególnymi jednostkami produkcyjnymi oraz stosowane środki transportu, uzasadnionym jest używanie pojęcia transport wewnętrzny. Wobec powyższego, w podręczniku tym, w znacznym stopniu za równorzędne traktuje się pojęcia transport wewnętrzny i transport bliski. Dobrym przykładem współczesnego przedsiębiorstwa zorganizowanego na rozproszonym terenie są fabryki należące do koncernu samochodowego Volkswagen-Audi. Droga jaką pokonuje wybrany detal prowadzi często nie tylko przez granicę wydziału/fabryki należącej do przedsiębiorstwa, ale przecina też granice państw. Jedna z odlewni elementów ze stopów lekkich jest zlokalizowana w Poznaniu, fabryka silników to już teren śląskich Polkowic, podczas gdy montaż kompletnego silnika do nadwozia nastąpi w jednej z wielu należących do koncernu montowni (np. Mlada Boleslaw w Czechach lub okolicach Moskwy w Rosji). Niewątpliwie, do transportu pomiędzy wymienionymi miejscowościami użyjemy środków transportu dalekiego, jednak będzie to zdecydowanie transport wewnętrzny w ramach przedsiębiorstwa VW-Audi. W tym kontekście nowego, niezgodnego z pierwotnym, znaczenia nabierają pojęcia transport wewnętrzny i zewnętrzny. Poruszając się w obszarze praktyki spedycyjnej i logistyki transportu spotykamy znane nam pojęcia transportu wewnętrznego i zewnętrznego. W przypadku transportu wewnętrznego jest to zwyczajowe pojecie określające środki transportu będące naszą własnością; w odróżnieniu od transportu zewnętrznego czyli wynajętych środków transportowych będących własnością podwykonawcy. Wyżej zasygnalizowany obszar i stosowane tam pojęcia nie będą przedmiotem naszego zainteresowania. Klasycznie środki transportu dzielone są na [1]: - środki transportu dalekiego (dawniej zewnętrznego) - środki transportu lądowego - pojazdy - pojazdy szynowe - pojazdy samochodowe - pojazdy jednośladowe (motocykle, rowery) - środki transportu wodnego 5

6 6 - śródlądowego - morskiego - środki transportu lotniczego - środki transportu specjalnego (poduszkowiec, amfibia) - rurociągi (na lądzie, w wodzie, podwieszone ) - środki transportu bliskiego (dawniej przemysłowego lub wewnętrznego) - urządzenia o ruchu przerywanym - wózki - dźwignice, suwnice, podnośniki, żurawie - urządzenia o ruchu ciągłym - przenośniki, transportery - pompy z rurociągiem - wentylatory z rurociągiem Należy pamiętać, że powyższa definicja i podział środków transportu są poprawne w warunkach współczesnego nam otoczenia gospodarczo-społecznego. W wielu współczesnych społecznościach, szczególnie o niższym poziomie rozwoju technicznego ciągle aktualnym (a w nielicznych wypadkach nawet dominującym) jest transport oparty o siłę pociągową istot żywych lub możliwość bezpośredniego obciążenia tych istot ładunkiem. Dobrym określeniem dla tego rodzaju transportu jest termin transport pierwotny. Obecnie rozwiązania takie stosowane są zazwyczaj w odniesieniu do transportu lokalnego. Wybrane przykłady istot żywych jako środków transportu: zwierzęta juczne (np. wielbłąd, słoń, koń, osioł, delfin ), zwierzęta pociągowe (np. koń, słoń, wół, pies ), ludzie-tragarze (np. wsparcie wypraw alpinistycznych, przenoszenie mebli). Wybrane przykłady maszyn jako środków transportu: samochód (osobowy, ciężarowy, autobus ), statek (śródlądowa barka motorowa, morski statek handlowy, śródlądowy lub morski tankowiec ), wagon (platforma, cysterna, nośnik kontenerów ), samolot (pasażerski, transportowy, prom kosmiczny ), rower. W Polsce podział i definicje środków transportu w zakresie urządzeń jest określany przez normę PN-72/M Ładunek Ładunek to określona ilość materiału przeznaczona do transportu i magazynowania, oznaczający się specyficznymi właściwościami wynikającymi z jego cech fizykochemicznych. Ze względu na postać techniczną ładunki można podzielić na: bezkształtne (olej napędowy, mleko), plastyczne (masa do budowy dróg), włókniste (siano, słoma), roślinne (buraki, ziemniaki), sproszkowane (in-

7 7 aczej pyłowe: mleko w proszku, pasze dla zwierząt), ziarniste (zboże, żwir), kawałkowe i bryłowe (kamień, węgiel), w sztukach (pralki do prania, krzesła), żywe (krowy, konie). Najbardziej ogólnie ujmując ładunek to wszystko co możemy przemieścić za pomocą środków transportu. W większości przypadków ładunek może być dostosowany do możliwości transportowych urządzeń i dróg transportu. W wyjątkowych przypadkach budowane są specjalne urządzenia transportowe i wytyczane są drogi spełniające wymagania transportowanego ładunku. Interesującym przykładem dostosowania ładunku do parametrów drogi transportowej jest budowa dużych statków śródlądowych w polskich stoczniach. Stocznie te połączone są z europejskim systemem dróg wodnych szlakami o niższej kategorii. Problem polega na tym, że najczęściej spotykane w Polsce śluzy o długości około 60 metrów nie pomieszczą kadłuba o długości 120 metrów. W takiej sytuacji nowo budowany statek transportowany jest w rejon operacyjny w dwóch częściach i dopiero tam następuje ich zespawanie. Działania takie istotnie podnoszą koszty budowy statku, jednak koszt budowy nowych śluz jest nieporównywalnie większy. Przykładem dostosowania drogi do ładunku są standardowe procedury transportu ładunków ponadgabarytowych. Zależnie od rzeczywistych wymiarów ładunku w różnym stopniu modyfikuje się drogę. Zazwyczaj wystarczającym jest zmiana organizacji ruchu (transport szerokością dwóch pasów ruchu), ponad to w praktyce stosuje się czasowe usunięcie znaków drogowych czy też elementów przydrożnej infrastruktury (barierki na moście, latarnie uliczne ). Różnorodne zapotrzebowanie odbiorców oraz pożądane obniżenie kosztów transportu drogą łączenia przewidzianych do transportu towarów było podstawą powstania pojęcia jednostki ładunkowej Jednostka ładunkowa Jednostka ładunkowa to ilość ładunku (stałego lub sypkiego) o kształcie nadanym przez opakowanie; ładunek utworzony przez podział większego ładunku na mniejsze (możliwe do przewiezienia) lub zazwyczaj z szeregu ładunków mniejszych z zastosowaniem elementów dodatkowych (pojemnik, folia ), traktowany w procesie transportowym jako zwarta całość; cechy jednostek ładunkowych: zabezpieczone przed przypadkowym rozformowaniem, przystosowane do manipulacji (zazwyczaj mechanicznej lub zmechanizowanej) i transportu, przystosowane do piętrzenia i składowania, formowane zazwyczaj w oparciu o standardowe opakowania (wymiary). Na przestrzeni czasu stosowano różne rodzaje

8 opakowań i materiałów z których zostały one wykonane. Poczynając od opakowań naturalnych (duże liście), dalej skrzyń drewnianych (stosowanych do dziś) i worków jutowych poprzez opakowania metalowe i szklane do współczesnych pojemników wykonanych z tworzyw sztucznych możliwych do ponownego przetworzenia lub biodegradalnych. Wobec powszechnej potrzeby kompletacji ładunków, każde opakowanie jednostkowe powinno spełniać szereg cech konstrukcyjnych i materiałowych dla ułatwienia tego procesu. Ze względu na cechy materiałowe opakowania dzielimy na: sztywne (skrzynie, beczki, butle ciśnieniowe, puszki), półsztywne (elastyczne kosze, opakowania z elastycznych tworzyw sztucznych) oraz miękkie (worki, folie, torby). Jednym z podstawowych zadań w procesie formowania jednostki ładunku jest maksymalizacja podatności transportowej. Efekt ten uzyskuje się dwoma drogami. Pierwsza z nich prowadzi przez podział ładunku o dużych wymiarach lub masie na części możliwe do transportu. Dobrym przykładem jest demontaż dużej i ciężkiej maszyny górniczej na mniejsze zespoły i podzespoły możliwe do przewiezienia pod ziemię w ograniczonej wymiarowo i wagowo kabinie windy górniczej. Druga droga to łączenie drobnych wyrobów w większe całości, odbywa się ono zazwyczaj na trzech poziomach: tworzenie opakowań zbiorczych (pojemniki, opakowanie zbiorcze), paletyzacja tworzenie pakietów (pakiety, małe kontenery, opakowania kompletowane na paletach), konteneryzacja ładunki kompletowane w kontenerach przeznaczonych do transportu dalekiego. Tą drogę może ilustrować przykład przygotowania dostawy towarów do dużego sklepu spożywczego; pierwszy poziom to przygotowanie opakowań zbiorczych tzw. zgrzewek, zawierających określoną ilość pojedynczych produktów (12 sztyk kubeczków z jogurtem, kompletacja ta zazwyczaj realizowana jest u producenta/dystrybutora); dalej, na drugim poziomie (zazwyczaj w regionalnym centrum dystrybucji) utworzenie paletowej jednostki ładunkowej złożonej ze zgrzewek przeznaczonych na dział nabiał (masło + jogurty + mleko + śmietana ), na trzecim poziomie łączymy w jednym kontenerze wszystkie palety przeznaczone do jednego sklepu (zawierające towary przydzielone na pojedyncze palety wg klucza na którym dziale sprzedaży w sklepie będą rozpakowywane). Techniczna podatność transportowa to stopień odporności ładunku na warunki i skutki (w tym ewentualne uszkodzenia i utraty wartości) podczas załadunku, transportu, rozładunku i czasowego przechowywania. Istotne są tutaj następujące parametry: masa, objętość, kształt, stan skupienia, możliwość podziału na 8

9 9 mniejsze jednostki transportowe i inne (np. kruchość, ograniczenia w pozycjonowaniu, odporność na wysoką i niską temperaturę ). Bardzo istotne znaczenie we współczesnych systemach transportowych przypisuje się kompleksowej unifikacji i normalizacji wszystkich ogniw transportowych (maszyny i drogi transportowe, urządzenia przeładunkowe, budynki i budowle oraz urządzenia do magazynowania ). W takiej sytuacji konieczne są zdecydowane kroki normalizujące w skali globalnej systemy wymiarowe (w tym objętość, masa brutto i netto). Niezbędne wydają się być kroki normalizujące systemy zaczepów i uchwytów transportowych, rozwiązania techniczne i średnice sworzni sprzęgających, systemy sterowania oraz napędu dla sprzęgieł i hamulców itp. Wydaje się, że dominującą rolę w systemach transportowych pełnią obecnie jednostki oparte o standardową jednostkę ładunkową o wymiarach podstawy 800 x 1200 mm, zwaną potocznie europaleta. Teza ta znajduje potwierdzenie w fakcie określania przez producentów środków transportowych zdolności przewozowych oferowanych maszyn ilością europalet możliwych do jednorazowego załadunku i wspólnego transportu. 2. Infrastruktura techniczna w systemach transportu bliskiego Funkcjonowanie systemu transportu bliskiego oparte jest o elementy infrastruktury. Wśród podstawowych elementów infrastruktury transportu należy wymienić obok środków transportu, drogi z tunelami i mostami, węzły drogowe potocznie określane mianem skrzyżowań, miejsca załadunku i rozładunku bądź zmiany środka transportowego oraz systemy przekazu informacji i zarządzania. Charakterystyka wybranych środków transportu bliskiego oraz ich elementów umieszczona została w podręczniku do przedmiotu Technika, technologia i infrastruktura logistyczna, jest ona też tematem innych prac [2,3,4 i 5]. Poniżej scharakteryzowano podstawowe elementy infrastruktury technicznej niezbędnej w systemach transportu bliskiego Drogi Pod pojęciem droga transportowa w systemach transportu wewnętrznego będziemy rozumieć wydzieloną i odpowiednio oznakowaną przestrzeń po której mogą poruszać się pojazdy obsługujące transport wewnętrzny w przedsiębiorstwie. W przypadku transportu realizowanego w sposób ciągły, pod pojęciem

10 drogi transportowej należy rozumieć trasę (lokalizację) ułożenia urządzeń transportowych (rurociąg, przenośnik taśmowy, linia elektroenergetyczna ). Wymagania technologiczne, cechy transportowanego towaru i jego znaczenie w procesie znacząco wpływają na rodzaj użytych środków transportu wymuszając odpowiedni rodzaj i przebieg dróg transportowych. W odniesieniu do przedsiębiorstw o ograniczonej powtarzalności operacji transportowych (niewystarczające warunki do automatyzacji procesów) najczęściej stosowanym w praktyce rodzajem transportu jest transport oparty na pojazdach poruszających się po odpowiednio przygotowanej powierzchni zazwyczaj płaskiej lub specjalnym torowisku. Często spotykanym rozwiązaniem jest wydzielenie części powierzchni użytkowej hali lub placu na rzecz drogi dla środków transportu kołowego. W takim wypadku wyznaczenie drogi polega na odpowiednim oznaczeniu trasy oraz oznakowaniu jej przebiegu i przylegającej infrastruktury. Istotnym czynnikiem koniecznym do uwzględnienia podczas projektowania i budowy drogi transportowej jest jej dostosowanie do przewidywanego obciążenia. Przez obciążenie drogi transportowej rozumiemy typ i rodzaj pojazdów dopuszczonych do poruszania się po przedmiotowej drodze, a szczególnie wielkość pojazdu wraz z ładunkiem i wielkość nacisku pojedynczej osi (czasem wartość nacisku odnosimy do pojedynczego koła) oraz częstotliwość z jaką poruszają się pojazdy. Oczywistą wydaje się konieczność dostosowania konstrukcji drogi, a szczególnie jej nośności do przewidywanych obciążeń. Osobny problem stanowi geometria drogi. W tym obszarze najwięcej uwagi należy zwrócić na dopuszczalne minimalne promienie zakrętów oraz możliwe do bezpiecznego pokonania wzniesienia i spadki nawierzchni. Projektując drogę należy bezwzględnie uwzględnić dane techniczno-ruchowe pojazdów przewidzianych do eksploatacji po tej drodze (np. kąt rampowy, kąty natarcia i zejścia). Należy przy tym pamiętać, że parametry te mogą ulec istotnej zmianie po załadunku pojazdu. Wobec powyższego należy spodziewać się istotnych różnic pomiędzy drogą przeznaczoną dla sporadycznego ruchu pieszego a głównym ciągiem komunikacyjnym na hali produkcyjnej. Różnice te spowodowane są zarówno samą konstrukcją drogi jak i wynikających z niej kosztów budowy i eksploatacji. Niewątpliwie istotne znaczenie ma też znaczenie konkretnej drogi dla sprawnego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Intuicyjnie dostrzegamy konieczność dochowania wszelkich starań w odniesieniu do głównych dróg, po których przesyłamy mate- 10

11 11 riały podstawowe niezbędne dla prowadzenia procesu produkcji bez zakłóceń; inaczej traktujemy drogi po których prowadzimy operacje usuwania odpadów Tunele i mosty Tunele i mosty są elementami infrastruktury drogowej. Ze względu na wysokie koszty budowy oraz bardziej skomplikowaną i droższą eksploatację, tunele występują stosunkowo rzadko w systemach transportu bliskiego. Podobne ograniczenie, jednak w znacznie mniejszym stopniu dotyczy mostów. Można postawić tezę, że zarówno w systemach transportu bliskiego jak i dalekiego obserwujemy większą ilość mostów niż tuneli. Uzasadnieniem takiej sytuacji są zapewne koszty oraz problemy związane w powyższymi inwestycjami. Tunele pozwalają poprowadzić drogę wewnątrz niesprzyjającego środowiska, zazwyczaj w istotny sposób skracając czas niezbędny na dotarcie pojazdu do celu. W praktyce spotykamy też tunele pozwalające ominąć niesprzyjające środowisko. Dobrym przykładem jest sieć tuneli kolejki miejskiej pozwalającej ominąć utrudnienie w ruchu na powierzchni dużych miast. W szczególnych wypadkach, ze względu na wysokie koszty rozwiązań alternatywnych, tunele są jedynymi rozwiązaniami stosowanymi w praktyce. Trudno zaakceptować pomysł funkcjonowania kopalni węgla kamiennego w sposób stosowany dla węgla brunatnego (tzw. odkrywka). Pozyskiwanie obydwu paliw prowadzone jest metodami górniczymi. Istotna różnica polega na głębokości na której znajduje się złoże. Pokłady węgla kamiennego położone są nierzadko poniżej 1000 m pod powierzchnią ziemi. Wobec tak znacznych odległości do pokonania oraz powiązanych z nimi kosztów stosowana metoda tunelowa nie ma obecnie alternatywy. Budowle mostowe pozwalają zazwyczaj kontynuować budowę drogi, a później jej eksploatację bez konieczności istotnej zmiany wysokości względem poziomu morza. Zastosowanie takich rozwiązań w systemach transportowych zazwyczaj pozwala na bardzo wyraźne skrócenie rzeczywistej odległości pomiędzy punktami nadania i odbioru oraz kosztów niezbędnych dla funkcjonowania systemu transportowego. W innym przypadku wybudowany most jest alternatywą dla klasycznego skrzyżowania o ruchu przerywanym, z realną możliwością wystąpienia kolizji. W takiej sytuacji decydujemy o poniesieniu wyższych kosztów zarówno na poziomie nakładów inwestycyjnych jak i późniejszych kosztów eksploatacji. Równocześnie, rozwiązanie takie zapewnia zdecydowanie wyższe bezpieczeństwo i wzrost szybkości transportu.

12 12 Warto zauważyć, że zastosowanie tuneli lub mostów we wszystkich projektowanych systemach transportowych umożliwia istotne ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia kolizji i powiązanych z nimi strat czasowych i rzeczowych. Należy spodziewać się też wzrostu średniej prędkości transportu. Powyższe zmiany wynikają bezpośrednio z możliwości ograniczenia ilości i rodzajów skrzyżowań dróg transportowych. Łatwo wyobrazić sobie większe bezpieczeństwo i wzrost szybkości podróży w sytuacji organizacji transportu bliskiego w sposób podobny do organizacji powszechnie znanych autostrad w transporcie dalekim. Zastosowanie tunelu lub mostu jest w wielu wypadkach jedynym możliwym rozwiązaniem zapewniającym bezkolizyjność dróg. Podczas projektowania tuneli i mostów w systemach transportowych należy pamiętać, że będą one stanowiły istotnie ograniczenie w przyszłej modernizacji poszczególnych odcinków dróg. Względnie łatwo będzie nam poszerzyć drogę na odcinku położonym na otwartej przestrzeni, zdecydowanie trudniejsze będzie to w odniesieniu do mostu czy też tunelu. Mosty i tunele stanowią istotne ograniczenia w przypadku transportu ponadgabarytowego. W przypadku transportu na terenie przedsiębiorstw może to mieć istotne znaczenie podczas prac remontowych czy też modernizacyjnych w odniesieniu zarówno do nowych urządzeń oraz niezbędnego dla ich instalacji sprzętu. Ważnym aspektem eksploatacji tuneli i mostów jest zwiększone ryzyko związane z poruszaniem się na takich odcinkach, na większości z nich obowiązują ograniczenia prędkości. Również działania ratownicze są znacznie utrudnione, a wobec tego ich skuteczność jest ograniczona. Powyższe uwagi dotyczą przede wszystkim stosunkowo długich odcinków mostów i tuneli, z zasady niewystępujących w systemach transportu wewnętrznego Węzły drogowe (skrzyżowania i rozjazdy) Praktycznie w każdym systemie dróg istnieją miejsca, w których poszczególne drogi spotykają się, krzyżują czy też rozchodzą. Miejsca takie możemy określić mianem węzłów drogowych. Do podstawowych zadań węzłów drogowych należy zaliczyć: umożliwienie zmiany kierunku przemieszczenia, umożliwienie zawrócenia pojazdu, umożliwienie sumowania strumieni materiałowych oraz umożliwienie różnicowania strumieni materiałowych. Łączenie i różnicowanie strumieni materiałowych zwykle jest powiązane ze zmianą obciążenia poszczególnych odcinków drogi transportowej. Istotne różnice, w obciążeniu odcinków

13 13 drogi pomiędzy węzłami, powinny być przesłanką do ich różnicowania pod względem konstrukcji oraz eksploatacji (w tym częstotliwość przeglądów infrastruktury i urządzeń oraz utrzymania ruchu). Zużycie techniczne infrastruktury jest zazwyczaj bezpośrednio powiązane z jej obciążeniem. Ważną funkcją węzłów drogowych jest stworzenie warunków do szybkiej modyfikacji systemu transportu na wypadek zaistnienia potrzeby wyłączenia z ruchu jednego czy też wielu odcinków. Funkcja ta zawiera się w zestawie czterech wcześniej wymienionych, jednak ze względu na jej istotę dla sprawności systemu jako całości wydaje się uzasadnionym przywołanie jej w osobnym miejscu. Projektując system transportu należy zastanowić się jakie kryteria oceny oraz cechy budowanego systemu będą istotne w okresie jego eksploatacji. Wskazane kryteria i cechy należy logicznie uszeregować zgodnie z ich ważnością. Projektant musi znać odpowiedzi na najważniejsze pytania: Czy ważniejszy jest koszt czy też niezawodność projektowanego systemu? Jakie są dopuszczalne różnice w niezawodności pomiędzy poszczególnymi odcinkami i węzłami? Jakiego rodzaju ładunki będą przemieszczane na poszczególnych trasach i jakie jest ich znaczenie dla całości przedsiębiorstwa? Odpowiedzią na powyższe pytania będzie projekt systemu transportowego zawierający optymalną ilość węzłów drogowych umożliwiających szybkie poprowadzenie tras zastępczych w wypadku awarii na poszczególnych odcinkach. System taki nie będzie najtańszym z możliwych rozwiązań, jednak będzie zapewniał minimalny uzgodniony z przyszłym użytkownikiem poziom bezpieczeństwa. Zastąpi on rozwiązanie o najniższych ilościach węzłów transportowych, najniższym koszcie i niedopuszczalnie niskim bezpieczeństwie Stacje przeładunkowe Węzły komunikacyjne lub odcinki dróg transportowych wyposażone w urządzenia do rozładunku i załadunku środków transportowych nazywamy stacjami przeładunkowymi. Klasyczne rozwiązania dla tego typu obiektów wymagały chwilowego zatrzymania środka transportu. Rozwój techniki i technologii umożliwił projektowanie i realizację stacji przeładunkowych działających bez konieczności zatrzymania pojazdu. W niektórych przypadkach wymagane jest tylko nieznaczne spowolnienie jego ruchu. Wśród podstawowych zadań stacji przeładunkowych w systemach transportu wewnętrznego należy wymienić stworzenie warunków do rozładunku pojazdu,

14 14 załadunku pojazdu oraz czasowego przechowania ładunku. Wśród funkcji rozszerzonych wymienimy możliwości scalania i rozdzielania strumieni materiałów, możliwości konfekcjonowania, identyfikacji i oznakowania detali oraz partii transportowych i inne Najważniejsze przesłanki wyznaczania przebiegu dróg transportowych Problem wyznaczania dróg transportowych dla przypadku projektowania nowego zakładu wydaje się być zadaniem opartym o podstawowe cele: - minimalna długość dróg - ruch jednokierunkowy - minimalna ilość skrzyżowań - optymalna prędkość transportu - minimalne nakłady inwestycyjne i koszty eksploatacji Zasadnicza trudność w procesie projektowania polega na tym, że powyższe cele muszą być osiągnięte równolegle. Długość dróg transportowych ma bezpośredni, wprost proporcjonalny związek z czasem i kosztem operacji transportu. Projektując system dążymy do uzyskania możliwie krótkich dróg. Równolegle do powyższych działań, staramy się zbudować system dróg jednokierunkowych. Zalety takiego rozwiązania powszechnie znane są każdemu użytkownikowi autostrady. Często podejmuje on decyzję wydłużenia drogi prowadzącej do celu uzyskując większe bezpieczeństwo i większą prędkość podróżną, a w efekcie końcowym krótszy czas transportu i niższe jego koszty. Pamiętać należy, że system dróg jednokierunkowych jest szczególnie uzasadniony w odniesieniu do systemów złożonych z wielu pojazdów poruszających się po względnie małym terenie. W przypadku stosowania jednego środka transportu (pojazdu) system taki nie ma żadnego uzasadnienia. Uwzględniając dwa powyższe cele, podczas projektowania systemu dróg transportowych dążymy do ograniczenia ilości skrzyżowań. Uzasadnienie tej tezy zostało umieszczone powyżej. W tym miejscu rozróżnić należy dwa rodzaje skrzyżowań obserwowanych na rysunkach i schematach projektowanych systemów transportowych. Pierwsze z nich to skrzyżowania rzeczywiste czyli takie, gdzie drogi spotykają się, rozchodzą lub krzyżują w jednej płaszczyźnie. Podążające pojazdy mogą w takim przypadku spotkać się co z kolei może prowadzić do kolizji i wynikających z tego faktu strat. Tylko tego rodzaju skrzyżowania

15 będą przedmiotem analiz i projektów modernizacyjnych. Innym rodzajem skrzyżowań są skrzyżowania pozorne czyli takie, gdzie drogi transportowe przecinają się na różnych, względnie niezależnych od siebie płaszczyznach, a poruszające się nimi środki transportu w normalnych warunkach nie mają możliwości spotkania się. W odniesieniu do takich skrzyżowań należy pamiętać o związanych z nimi ograniczeniach (szerokość i wysokość drogi pod mostem, nośność mostu, szerokość i wysokość tunelu, konieczność prowadzenia okresowych prac przeglądowych i naprawczych ograniczających ruch w otoczeniu skrzyżowań ). Postulowana wyżej optymalna prędkość transportu często mylona jest z jego maksymalną prędkością. W dużej liczbie przypadków dążymy do maksymalizacji prędkości transportu poszukując w takim podejściu oszczędności. W każdym przypadku należy też uwzględnić przyrost kosztów związany z przyrostem prędkości oraz rzeczywiste potrzeby w odniesieniu do czasu transportu. Wydatek energetyczny na transport jest mocno powiązany z łączną masą ładunku i środka transportu oraz prędkością procesu. Wraz z tymi czynnikami gwałtownie rosną też wymagania techniczne w odniesieniu do dróg oraz koszty ich budowy i eksploatacji. Osobny problem stanowi możliwość prowadzenia części procesu technologicznego w trakcie transportu. Często, właśnie taka jego organizacja wymusza określoną prędkość transportu. Przykładem może być proces koniecznego obniżenia temperatury detali podczas automatycznego transportu pomiędzy stanowiskiem malowania proszkowego a stanowiskami montażu. Ostatnim, wspólnie realizowanym celem podczas projektowania systemów transportu jest konieczność ograniczenia nakładów inwestycyjnych oraz kosztów eksploatacji. Zazwyczaj rozwiązania o mniejszych nakładach inwestycyjnych są bardziej kosztowne podczas eksploatacji i odwrotnie. Zadaniem projektanta jest znalezienie kompromisu z równoczesnym uwzględnieniem zaleceń inwestora. Niezależnie od wyżej wymienionych, należy uwzględnić planowany okres eksploatacji systemu i powiązane z nim możliwości zwrotu nakładów inwestycyjnych w postaci oszczędności na poziomie kosztów eksploatacji. W przypadku systemów o względnie krótkim okresie eksploatacji projekt powinien być oparty o możliwie niskie nakłady inwestycyjne. Wyjątek stanowią tu systemy możliwe do wykorzystania w innych lokalizacjach bądź przeznaczone do późniejszej korzystnej odsprzedaży. Istotnymi utrudnieniami, w przypadku prowadzenia prac projektowych w działającym już przedsiębiorstwie, jest istniejąca infrastruktura (wraz z generowanymi 15

16 16 przez nią, często dużymi ograniczeniami) oraz wskazanie zlecającego prace, aby zagospodarować istniejący potencjał. W takim przypadku należy rozważyć kwestię czy możliwym jest ewolucyjny charakter proponowanych zmian. W wielu przypadkach osiągnięte efekty są zadowalające, a poniesione w związku ze zmianami koszty relatywnie niskie. W przypadku, gdy przewidywane do osiągnięcia drogą ewolucji efekty są niewystarczające, konieczne są działania o charakterze rewolucyjnym oparte o zasady projektowania systemu transportu w warunkach budowy nowego przedsiębiorstwa. Powyższe dotyczy szczególnie transportu bliskiego, jest też aktualne w odniesieniu do transportu dalekiego. 3. Wybrane układy, typy i systemy organizacji transportu wewnętrznego Opisane poniżej układy transportowe spełniają w przedsiębiorstwach funkcje buforowe, przewozowe, zbierające i rozdzielające. Prawidłowe zwymiarowanie układów transportowych powiązane jest bezpośrednio z wydajnością zakładu oraz magazynu. W odniesieniu do podanych powyżej funkcji przyjęto podział układów transportowych na: - buforowe, - przewozowe, - zbierające oraz - rozdzielające. Pamiętać należy, że dwa ostatnie typy układów w każdym wypadku zawierają elementy buforowania i przewozu, tym samym zawierają one pozostałe typy układów Układ rozdzielający Układy rozdzielające to w przeważającej części układy dostawcze (dowozowe) do wielu zazwyczaj równoległych punktów zużycia lub obsługi. Materiał przemieszczany jest z jednego punktu wyjściowego (A) do wielu punktów docelowych (B n ). Wśród takich punktów wymienić należy stanowiska obróbcze, punkty weryfikacji lub kontroli, miejsca magazynowania/składowania czy też pakowania. Każdy układ dowozowy rozdziela strumień materiałowy na co najmniej dwie gałęzie. Każda z tych gałęzi dostarcza ładunek do innego punktu zużycia lub obsługi. Rozdzielenie pierwotnego strumienia materiałów oparte jest zazwy-

17 17 czaj o jego naturalną jednostkę miary, konfekcjonowania lub transportu (paleta, karto, pojemnik, arkusz ). Zazwyczaj układy rozdzielające pracują w oparciu o rozdział symetryczny. Oznacza to, że wszystkie gałęzie zasilane są taką samą ilością materiału. Innym rozwiązaniem jest rozdział niesymetryczny naturalny lub wymuszony. Pierwszy z nich umożliwia kierowanie różnych ilości materiału na różne gałęzie z zależności od ich zróżnicowanych zapotrzebowań. Drugie rozwiązanie pozwala na indywidualne różnicowanie wielkości strumieni materiałowych kierowanych na poszczególne gałęzie. Możemy w ten sposób wymuszać różną wydajność poszczególnych gałęzi, zależnie od potrzeb określonych na ich wyjściu. Określone wyżej właściwości mają istotne znaczenie podczas bieżącego zarządzania i sterowania przepływem produkcji. Teoretycznie opisane powyżej typy układów mają praktyczne zastosowanie również w logistycznych systemach dystrybucyjnych oraz systemach ściśle technicznych. Dobrym przykładem tego ostatniego zastosowania są mechanizmy dystrybucji momentu obrotowego na poszczególne koła pojazdu: klasyczny mechanizm różnicowy otwarty (moment obrotowy kierowany jest do tego koła, które stawia najmniejszy opór, tj. w skrajnym wypadku dotyczy to koła, które nie ma kontaktu z jezdnią), mechanizm różnicowy z blokadą (wymuszony podział momentu obrotowego, dąży do podziału 50:50, niezależnie od oporu ze strony odbioru momentu) oraz współczesny, elektronicznie sterowany układ rozdziału momentu obrotowego indywidualnie na każde koło pojazdu (w wyniku analizy sytuacji komputer kieruje do 100% momentu obrotowego do koła o najwyższym oporze, tj. o największej przyczepności). Rys 3.1. Układ rozdzielający opracowanie własne

18 3.2. Układ zbierający Układ zbierający to zazwyczaj układ odbiorczy, zwany inaczej odwozowym, od co najmniej dwóch, zwykle równoległych punktów wyjściowych (A n ) do jednego punktu docelowego (B). Punktami wyjściowymi mogą być między innymi stanowiska obróbki, miejsca magazynowania, miejsca dostaw materiałowych. Układy zbierające to inaczej mówiąc układy kompletowania strumieni materiałów. Zazwyczaj praca układu zbierającego dotyczy jednej pozycji asortymentowej, jednorodnie zapakowanej. Zasada ta jest obowiązująca w odniesieniu do układów rozdzielających. W przypadku układów zbierających, zwanych układami kompletacyjnymi, dopuszcza się różne strumienie różnorodnych materiałów łączonych w komplety do dalszych etapów produkcji. Przykładem może być automatycznie pakowany w foliowy woreczek zestaw montażowy niezbędny do złożenia stołu: 8 śrub z łbem imbusowym, 8 nakrętek z wkładką elastyczną, 16 podkładek płaskich powiększonych, 1 klucz oczkowy, 1 klucz imbusowy i 1 instrukcja montażu. Współcześnie, w sytuacji stale wzrastającej różnorodności zadań, zwiększania ilości partii dostaw przy równoczesnej zmniejszającej się jej liczności, rosnącego znaczenia nabiera szybki obieg informacji oraz sprawne zarządzanie układami rozdzielającymi i zbierającymi. Warunek ten jest kluczowy do osiągnięcia pożądanej wysokiej elastyczności działań. W zależności od stopnia powiązania poszczególnych elementów składowych układów, można wyodrębnić trzy rodzaje powiązań [2]: - całkowicie oddzielone układy rozdzielający i zbierający; rozdzielone układy nie mają żadnych wspólnych technicznych części składowych, pod względem przestrzennym są całkowicie od siebie niezależne. - częściowo połączone układy rozdzielający i zbierający; trasa przewozowa, przebiegająca poprzecznie względem tras łączących, zakończonych oddzielnymi punktami docelowymi i wyjściowymi, w tym rodzaju połączenia układów służy dla dostaw i odbioru ładunków. - całkowicie połączone układy rozdzielający i zbierający; dostawa i odbiór ładunków połączonych punktów dostawy i odbioru odbywa się po tych samych trasach transportowych. Kryteria oceny przydatności oraz zalety i wady wymienionych wyżej trzech zasadniczych rodzajów połączeń układów transportowych w odniesieniu do zastosowań praktycznych przedstawiono w poniższej tabeli. Uwzględniając 18

19 19 zasady przepływu i spiętrzania można wybrać układ transportowy optymalny dla konkretnego przepływu. Rys 3.2. Układ zbierający opracowanie własne Tab 3.3. Przesłanki wyboru połączenia układów dostawczego i odbiorczego opracowanie własne na podstawie [2] RODZAJ POŁĄCZENIA ZALETY WADY KRYTERIA PRZYDATNOŚCI UKŁADY CAŁKOWICIE ODDZILONE UKŁADY CZĘŚCIOWO ODDZIELONE UKŁADY CAŁKOWICIE POŁACZONE Duża łatwość przedłużenia linii Prostota systemów sterowania Rozdzielenie przestrzenne stref dostaw i odbioru Niezależność operacji dostaw i odbioru Możliwość przestrzennego połączenia dostaw i odbioru Możliwość jednoczesnej dostawy i odbioru Względnie małe nakłady na środki techniczne Niskie nakłady na środki techniczne Wysokie nakłady na urządzenia i środki transportu Względnie wysokie nakłady budowlane Ograniczona możliwość rozbudowy Wysokie wymagania techniczne i organizacyjne Wzajemna zależność pomiędzy dostawą i odbiorem Trudności w rozbudowie linii transportowych Niskie wymagania organizacyjne Wykluczenie równoczesnych dostaw i odbioru Dostawa i odbiór oddzielone w czasie Przewidywana rozbudowa Wymagane przestrzenne rozdzielenie dostaw i odbioru Wymagane niskie skomplikowanie organizacji transportu Przestrzenne i czasowe połączenie dostawy i odbioru Nie przewiduje się istotnej rozbudowy Dostawa i odbiór połączone przestrzennie i równocześnie oddzielone w czasie Brak możliwości rozbudowy

20 Transport ciągły Transport ciągły inaczej przepływ ciągły, równomierny pod względem ilości i rytmiczny w czasie, stosowany w zakładach w których przepływ produkcji zorganizowany jest np. w tzw. linię produkcyjną, gdzie materiał przechodzi nieprzerwanie przez grupę skoordynowanych obrabiarek lub procesów. W procesie tym standaryzowany wyrób przemieszczany jest od obrabiarki do obrabiarki wykonującej powtarzalne operacje, bądź materiały surowe łączone są w wyrób syntetyczny, bądź też materiał rozdzielany jest na szereg materiałów i produktów ubocznych. Sposób ciągły przepływu stosowany jest często w małych fabrykach wchodzących w skład dużego kombinatu, każda z fabryk wykonuje na ogół gotowy produkt. Transport wewnętrzny materiałów zorganizowany na zasadzie przepływu ciągłego cechuje się wieloma zaletami, szczególnie ze względu na skrócenie drogi przepływu materiałów. Istotną wadą jest ograniczona elastyczność urządzeń przepływu ciągłego. Maksymalna wydajność transportowa dla ładunków tzw. sztukowych zależy od prędkości v [m/s] oraz minimalnej dopuszczalnej odległości a [m] pomiędzy punktami środkowymi dwóch kolejnych ładunków, wzór: W max ciąg= 3600 v / a [jm/h] Prędkość v zależy przede wszystkim od masy ładunków i od mocy napędów. Minimalna odległość a określona jest przez wymiary ładunków, podział na odcinki blokowe i przez zastosowany sposób sterowania. Ważnym aspektem określania wydajności środków transportu ciągłego jest konieczność spojrzenia na ten problem w sposób obejmujący problematykę załadunku i rozładunku środka transportowego. Postać transportowanego ładunku może wymagać zastosowania określonych narzędzi i środków oraz wymusić określone odstępy pomiędzy kolejnymi jednostkami transportowymi (np. paletami, kartonami ). Zastosowane, na początku i końcu urządzenia transportowego, urządzenia załadunkowe i rozładunkowe w istotny sposób wpływają na wydajność transportu jako procesu. W praktyce, problem ograniczonej wydajności systemów transportu ciągłego skupia się w obszarze załadunku; zazwyczaj mniejsze problemy identyfikowane są po stronie rozładunku i najmniejsze w procesie samego przemieszczenia.

Gospodarka magazynowa. Definicja magazynu (1) Definicja magazynu (2) 2014-10-06. Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów

Gospodarka magazynowa. Definicja magazynu (1) Definicja magazynu (2) 2014-10-06. Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów Gospodarka magazynowa Podstawowe pojęcia i definicje. Zadania i funkcje magazynów Definicja magazynu (1) Wyodrębnione: pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszona (wiata), otwarte składowisko

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MAGAZYNOWANIA

SYSTEMY MAGAZYNOWANIA SYSTEMY MAGAZYNOWANIA Automatyzacja - lepsza wydajność i ergonomia pracy MAGAZYN BLACH MAGAZYN DREWNA MAGAZYN NARZĘDZI KORZYŚCI Z ZASTOSOWANIA Automatyczne składowanie materiałów jest rozwiązaniem o charakterze

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LOGISTYKI ZARZĄDZANIE MAGAZYNEM PODSTAWY LOGISTYKI ZARZĄDZANIE MAGAZYNEM MARCIN FOLTYŃSKI

PODSTAWY LOGISTYKI ZARZĄDZANIE MAGAZYNEM PODSTAWY LOGISTYKI ZARZĄDZANIE MAGAZYNEM MARCIN FOLTYŃSKI PODSTAWY LOGISTYKI ZARZĄDZANIE MAGAZYNEM MAGAZYN Jednostka funkcjonalno - organizacyjna przeznaczona do magazynowania dóbr materialnych (zapasów) czasowo wyłączonych z użycia w wyodrębnionej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

5.4. Centra logistyczne i ich rola w sieciach logistycznych

5.4. Centra logistyczne i ich rola w sieciach logistycznych Centra logistyczne i ich rola w sieciach logistycznych 5.4. Centra logistyczne i ich rola w sieciach logistycznych Istota centrum logistycznego Sieć infrastruktury logistycznej umożliwia przemieszczanie

Bardziej szczegółowo

ŁAŃCUCH DYSTRYBUCYJNY

ŁAŃCUCH DYSTRYBUCYJNY działania w logistycznym łańcuchu System wymiarowy Palety Projektowanie jednostek paletowych pozyskiwanie surowców na opakowania projektowanie i produkcja opakowań przepływ opakowanych wyrobów w kanałach

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Formowanie paletowych jednostek ładunkowych. Zajęcia Nr 3

Formowanie paletowych jednostek ładunkowych. Zajęcia Nr 3 Formowanie paletowych jednostek ładunkowych Zajęcia Nr 3 Jednostka ładunkowa, ładunek Co mamy w magazynie? Jednostka ładunkowa- to ładunek drobnicowo-zbiorczy określonej ilości dóbr materialnych, uformowany

Bardziej szczegółowo

Gospodarka magazynowa

Gospodarka magazynowa Pracownia Inżynierii Procesowej Modelowanie Symulacja Optymalizacja Gospodarka magazynowa Procesy magazynowe Ekonomiczna wielkość zamówienia PROCESY MAGAZYNOWE Gospodarka magazynowa Proces magazynowy Proces

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne I stopnia

Studia stacjonarne I stopnia Studia stacjonarne I stopnia Kierunek Logistyka sem. 1 Logistyka Ćwiczenia 5 Mierniki i wskaźniki logistyczne Transport Logistyka przedsiębiorstwa Logistyka marketingowa Logistyka materiałowa Logistyka

Bardziej szczegółowo

System jednostek ładunkowych

System jednostek ładunkowych System jednostek ładunkowych Proces transportowo-magazynowy: - przechowywanie u nadawcy, - przygotowanie ładunku do przewozu, - załadunek na środek transportowy, - przewóz środkiem transportowym, - przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie obrotem paletowym i transportem w przedsiębiorstwie

Zarządzanie obrotem paletowym i transportem w przedsiębiorstwie Zarządzanie obrotem paletowym i transportem w przedsiębiorstwie Cele szkolenia Podczas wykładów, ćwiczeń oraz konwersatoriów zakłada się osiągnąć cele, które umożliwią kierowniczej kadrze zarządzającej

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG dr inż. Stanisław Krzyżaniak Logistyka w Polsce 2 Cel główny Cel horyzontalny dla gospodarki wynikający z realizacji programu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

AutoSAT - system gęstego składowania palet z satelitą półautomatycznym

AutoSAT - system gęstego składowania palet z satelitą półautomatycznym AutoSAT - system gęstego składowania palet z satelitą półautomatycznym Gęste składowanie i automatyczny transport palet System AutoSAT to doskonałe rozwiązanie do gęstego składowania dużej ilości palet

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI POZNAŃ ĆWICZENIA Z PRZEDMIOTU MAGAZYNOWANIE NAZWISKO IMIĘ ROK STUDIÓW SEMESTR KIERUNEK NUMER GRUPY PROWADZĄCY NUMER ZESTAWU 010 / IV / Z / B15 POZNAŃ, 2010 ROK PROCES TECHNOLOGICZNY

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1. Znaczenie i cele logistyki 15 1.1. Definicje i etapy rozwoju logistyki 16 1.2. Zarządzanie logistyczne 19 1.2.1. Zarządzanie przedsiębiorstwem 20 1.2.2. Czynniki stymulujące

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

Technika transportu ładunków / Leon Prochowski, Andrzej Żuchowski. Wyd. 2 uaktualnione. Warszawa, Spis treści

Technika transportu ładunków / Leon Prochowski, Andrzej Żuchowski. Wyd. 2 uaktualnione. Warszawa, Spis treści Technika transportu ładunków / Leon Prochowski, Andrzej Żuchowski. Wyd. 2 uaktualnione. Warszawa, 2016 Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów 9 Rozdział 1. Wprowadzenie 11 Rozdział 2. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Opakowania w logistyce. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2015

Opakowania w logistyce. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2015 Opakowania w logistyce prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2015 1 1. Rodzaje opakowań w z punktu widzenia logistyki 2 Grupa pierwsza (zastosowanie globalne): Jednostki handlowe,

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu logistycznego w przedsiębiorstwie - zarządzanie logistyczne

Elementy systemu logistycznego w przedsiębiorstwie - zarządzanie logistyczne Elementy systemu logistycznego w przedsiębiorstwie - zarządzanie logistyczne prof. PŁ dr hab. inż. A. Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2016/2017 1. Klasyfikacja i charakterystyka systemów logistycznych Istota

Bardziej szczegółowo

Zakupy i kooperacje. Rys.1. Okno pracy technologów opisujące szczegółowo proces produkcji Wałka fi 14 w serii 200 sztuk.

Zakupy i kooperacje. Rys.1. Okno pracy technologów opisujące szczegółowo proces produkcji Wałka fi 14 w serii 200 sztuk. Zakupy i kooperacje Wstęp Niewątpliwie, planowanie i kontrola procesów logistycznych, to nie lada wyzwanie dla przedsiębiorstw produkcyjnych. Podejmowanie trafnych decyzji zależy od bardzo wielu czynników.

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Logistyka. Specjalność: Logistyka w motoryzacji Studia stopnia: I-go. Dr inż. Jacek Borowiak

Kierunek: Logistyka. Specjalność: Logistyka w motoryzacji Studia stopnia: I-go. Dr inż. Jacek Borowiak Kierunek: Logistyka Specjalność: Logistyka w motoryzacji Studia stopnia: I-go Dr inż. Jacek Borowiak 1. Systemy informatyczne zarządzania eksploatacją w przedsiębiorstwie transportowym. 2. Systemy informatyczne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI Dz.U.02.70.650 2003-05-01 zm. Dz.U.03.65.603 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym.

Bardziej szczegółowo

WYSYŁKA Z WYZWANIEM, czyli... obrabiarka-gigant w drodze do Japonii

WYSYŁKA Z WYZWANIEM, czyli... obrabiarka-gigant w drodze do Japonii - Wysyłka obrabiarki do klienta jest sporym wyzwaniem. Do każdej trzeba podejść indywidualnie, a zwykle wiele czynników składa się na wybór sposobu pakowania i transportu twierdzi Henryk Baron z Fabryki

Bardziej szczegółowo

Poziomowany system ssący w systemie Plan-de-CAMpagne

Poziomowany system ssący w systemie Plan-de-CAMpagne Poziomowany system ssący w systemie Plan-de-CAMpagne Współczesne metody zarządzania produkcją jednomyślnie podkreślają zalety produkowania dokładnie tylu wyrobów, ile w danym czasie potrzebują nasi klienci.

Bardziej szczegółowo

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe?

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe? 1. Opakowania wielokrotnego użytku: A. Są to zwykle opakowania jednostkowe nieulegające zniszczeniu po jednokrotnym użyciu (opróżnieniu), które podlegają dalszemu skupowi. B. Do opakowań wielokrotnego

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT I SPEDYCJA W OBROCIE GOSPODARCZYM

TRANSPORT I SPEDYCJA W OBROCIE GOSPODARCZYM 1 TRANSPORT I SPEDYCJA W OBROCIE GOSPODARCZYM AUTOR: dr Katarzyna Szopik Depczyńska 2 dr Katarzyna Szopik-Depczyńska Uniwersytet Szczeciński Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Dane kontaktowe katarzyna.szopik-depczynska@wsl.com.pl

Bardziej szczegółowo

ERRATA do Listy wskaźników monitoringowych Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007 2013 (Działanie 3.

ERRATA do Listy wskaźników monitoringowych Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007 2013 (Działanie 3. ERRATA do Listy wskaźników monitoringowych Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007 2013 (Działanie 3.1) Definicje: 1. MODERNIZACJA - poprzez modernizację rozumie

Bardziej szczegółowo

Planowanie tras transportowych

Planowanie tras transportowych Jerzy Feldman Mateusz Drąg Planowanie tras transportowych I. Przedstawienie 2 wybranych systemów: System PLANTOUR 1.System PLANTOUR to rozwiązanie wspomagające planowanie i optymalizację transportu w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Użytkownik ma możliwość rejestrowania następujących rodzajów przewozów w systemie ANTEEO SPEDYCJA:

Użytkownik ma możliwość rejestrowania następujących rodzajów przewozów w systemie ANTEEO SPEDYCJA: System ANTEEO SPEDYCJA wspomaga organizację różnego rodzaju przewozów zarówno w spedycji drogowej, lotniczej oraz w morskiej. Umożliwia dokładne odwzorowanie procesów logistycznych zachodzących w danej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PRZEPŁYWU MATERIAŁU W PRODUKCJI TURBIN W ROLLS-ROYCE DEUTSCHLAND LTD & CO KG

OPTYMALIZACJA PRZEPŁYWU MATERIAŁU W PRODUKCJI TURBIN W ROLLS-ROYCE DEUTSCHLAND LTD & CO KG Andrew Page Rolls-Royce Deutschland Ltd & Co KG Bernd Hentschel Technische Fachhochschule Wildau Gudrun Lindstedt Projektlogistik GmbH OPTYMALIZACJA PRZEPŁYWU MATERIAŁU W PRODUKCJI TURBIN W ROLLS-ROYCE

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Produkcją V

Zarządzanie Produkcją V Zarządzanie Produkcją V Dr Janusz Sasak ZP Doświadczenia Japońskie Maksymalizacja tempa przepływu materiałów Stabilizacja tempa przepływu materiałów - unifikacja konstrukcji - normalizacja konstrukcji

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

Budynki dla rolnictwa

Budynki dla rolnictwa Budynki dla rolnictwa Magazyn ZBOŻOWY Niestandardowy projekt hali magazynowej do przechowywania zboża Magazyn zbożowy do obróbki i przechowywania zboża jest ciekawym połączeniem konstrukcji stalowej i

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach Projekt współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Nakłady inwestycyjne i ich efekty podstawowe pojęcia 4.1. Przedsięwzięcia modernizacyjne pojęcie i ich klasyfikacja Inwestycja (SJP) przeznaczenie środków finansowych na powiększenie lub odtworzenie zasobów

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI POZNAŃ ĆWICZENIA Z PRZEDMIOTU GOSPODARKA MAGAZYNOWA NAZWISKO IMIĘ ROK STUDIÓW SEMESTR KIERUNEK NUMER GRUPY PROWADZĄCY NUMER ZESTAWU MSP 0009 / V / Z / R6 POZNAŃ, 2009 ROK Faza procesu

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia dotyczące propozycji zmiany warunków technicznych w zakresie znaków zmiennej treści

Wybrane zagadnienia dotyczące propozycji zmiany warunków technicznych w zakresie znaków zmiennej treści Wybrane zagadnienia dotyczące propozycji zmiany warunków technicznych w zakresie znaków zmiennej treści Wprowadzenie zasady umieszczania ZZT, zasad oznakowania kierunkowego, oddziaływanie ZZT, kryteria

Bardziej szczegółowo

t i L i T i

t i L i T i Planowanie oparte na budowaniu modelu struktury przedsięwzięcia za pomocą grafu nazywa sie planowaniem sieciowym. Stosuje się do planowania i kontroli realizacji założonych przedsięwzięć gospodarczych,

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI POZNAŃ ĆWICZENIA Z PRZEDMIOTU MAGAZYNOWANIE NAZWISKO IMIĘ ROK STUDIÓW SEMESTR KIERUNEK NUMER GRUPY PROWADZĄCY NUMER ZESTAWU 010 / IV / D / R11 POZNAŃ, 2010 ROK PROCES TECHNOLOGICZNY

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki Logistyka zaopatrzenia i produkcji Magazynowanie dr inż. L. Wicki LZIP_2_LW Funkcjonalne rozgraniczenie systemów logistycznych Gospodarka magazynowa Zapasy magazynowe przy przepływie towarów Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu MRP II: modułowa budowa, pozwalająca na etapowe wdrażanie, funkcjonalność obejmująca swym zakresem obszary technicznoekonomiczne

Cechy systemu MRP II: modułowa budowa, pozwalająca na etapowe wdrażanie, funkcjonalność obejmująca swym zakresem obszary technicznoekonomiczne Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) jest systemem informatycznym należącym do klasy ERP, który ma na celu nadzorowanie wszystkich procesów zachodzących w działalności głównie średnich i dużych przedsiębiorstw,

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY I ELASTYCZNY

BEZPIECZNY I ELASTYCZNY SSI AUTOCRUISER AUTOCRUISER BEZPIECZNY I ELASTYCZNY Pojazd magazynowy SSI SCHÄFER Autocruiser jest niedrogim i bardzo elastycznym systemem służącym do transportowania małych lub średnich jednostek. Najlepsze

Bardziej szczegółowo

Zakres usług. Uruchomienie. Serwis. Opracowywanie logistyki materiału. Montaż urządzeo u klienta. Analiza i projektowanie. Projektowanie urządzeo

Zakres usług. Uruchomienie. Serwis. Opracowywanie logistyki materiału. Montaż urządzeo u klienta. Analiza i projektowanie. Projektowanie urządzeo Zakres usług Analiza i projektowanie Opracowywanie logistyki materiału Projektowanie urządzeo Wykonawstwo Montaż urządzeo u klienta Uruchomienie Serwis Rozmowy projektowe Obliczenia wydajności Urządzenia

Bardziej szczegółowo

Planowanie i organizacja produkcji Zarządzanie produkcją

Planowanie i organizacja produkcji Zarządzanie produkcją Planowanie i organizacja produkcji Zarządzanie produkcją Materiały szkoleniowe. Część 2 Zagadnienia Część 1. Parametry procesu produkcyjnego niezbędne dla logistyki Część 2. Produkcja na zapas i zamówienie

Bardziej szczegółowo

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej.

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. Wstęp SigmaMRP to nowość na polskim rynku, która jest już dostępna w ofercie firmy Stigo. Program MRP (ang. Material Requirements

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Sposób sterowania zespołem pomp BUP 02/

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Sposób sterowania zespołem pomp BUP 02/ RZECZPOSPOLITA PO LSK A Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 180536 (13) B1 (21 ) Numer zgłoszenia: 315275 (22) Data zgłoszenia: 12.07.1996 (51) IntCl7 F04B 49/02

Bardziej szczegółowo

Jerzy UCIŃSKI, Sławomir HALUSIAK Politechnika Łódzka, jerzy.ucinski@p.lodz.pl, slawomir.halusiak@p.lodz.pl

Jerzy UCIŃSKI, Sławomir HALUSIAK Politechnika Łódzka, jerzy.ucinski@p.lodz.pl, slawomir.halusiak@p.lodz.pl Politechnika Łódzka, jerzy.ucinski@p.lodz.pl, slawomir.halusiak@p.lodz.pl ORGANIZACJA ZAŁADUNKU POCIĄGU INTERMODALNEGO S : W pracy przedstawiono metodę optymalnego formowania składu pociągu intermodalnego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PROJEKT WYKONAWCZY Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 213 na odcinku od m. Cecenowo do mostu na rz. Łebie dł. ok. 3,0 km PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU INWESTOR: Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku ul.

Bardziej szczegółowo

Modelowanie krzywych i powierzchni

Modelowanie krzywych i powierzchni 3 Modelowanie krzywych i powierzchni Modelowanie powierzchniowe jest kolejną metodą po modelowaniu bryłowym sposobem tworzenia części. Jest to też sposób budowy elementu bardziej skomplikowany i wymagający

Bardziej szczegółowo

Ekspert w dziedzinie serwisu, remontu i produkcji opakowań.

Ekspert w dziedzinie serwisu, remontu i produkcji opakowań. Ekspert w dziedzinie serwisu, remontu i produkcji opakowań. POL-PACK SERVICE S.A. ul. Jasnogórska 23, 31-358 Kraków tel./fax 12 379 30 40, 12 379 30 41 office@pol-pack.pl NIP 945-216-82-92, REGON 122555462

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. 1. Przedsiębiorstwo

Spis treści: Wstęp. 1. Przedsiębiorstwo Logistyka. Teoria i praktyka. Tom 1. redaktor naukowy Stanisław Krawczyk Książka stanowi połączenie dorobku pracowników uczelni politechnicznej, ekonomicznej oraz specjalizującej się w logistyce. Atutem

Bardziej szczegółowo

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia ZAAWANSOWANE FORMOWANIE DLA PRZEMYSŁU SAMOCHODOWEGO Gdy klienci kładą silny nacisk na masę i wytrzymałość Wymagania odnośnie coraz lżejszych elementów z

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI

SKUTECZNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI SKUTECZNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI Jak skutecznie planować, nadzorować i rozliczać proces dostawy w firmie produkcyjnej? Studium przypadku. Andrzej Kułakowski interlan SP. J. systemy informatyczne dla

Bardziej szczegółowo

WDX.PL. logistyka magazynowa AUTOMATYCZNY MIĘDZYPOZIOMOWY TRANSPORT PALET

WDX.PL. logistyka magazynowa AUTOMATYCZNY MIĘDZYPOZIOMOWY TRANSPORT PALET WDX.PL logistyka magazynowa AUTOMATYCZNY MIĘDZYPOZIOMOWY TRANSPORT PALET 2 WDX.PL Przenośniki - transport magazynowy SPIS TREŚCI WDX jest dostawcą kompleksowych, zautomatyzowanych rozwiązań magazynowych.

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH

ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH Przedmiot: SIECI I INSTALACJE OŚWIETLENIOWE ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH Przemysław Tabaka Wprowadzenie Instalacje oświetleniowe w zakładach przemysłowych podzielić

Bardziej szczegółowo

Wysuwane Platformy Kolejowe

Wysuwane Platformy Kolejowe Wysuwane Platformy Kolejowe Wysuwane platformy robocze do remontu taboru kolejowego Wykonywane przez nas platformy umożliwiają przeprowadzanie prac naprawczych i konserwatorskich na wszelkich składach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie

Spis treści. Wprowadzenie Spis treści Wprowadzenie 1. ZNACZENIE LOGISTYKI DYSTRYBUCJI W SYSTEMIE LOGISTYCZNYM PRZEDSIĘBIORSTWA 1.1. Istota znaczenia logistyki dystrybucji 1.2. Strategie logistyczne w dystrybucji 1.3. Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant Realizacja procedur ISO 9001 1. Wstęp. Wzrastająca konkurencja

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/SE03/ (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/SE03/ (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 206115 (21) Numer zgłoszenia: 372199 (22) Data zgłoszenia: 24.04.2003 (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego:

Bardziej szczegółowo

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Organizuje i nadzoruje produkcję, montaż, naprawy i konserwacje wszelkich maszyn i urządzeo produkowanych

Bardziej szczegółowo

Wykład 09 Koszty w transporcie dr Adam Salomon

Wykład 09 Koszty w transporcie dr Adam Salomon Wykład 09 Koszty w transporcie dr Adam Salomon Katedra Transportu i Logistyki Wydział Nawigacyjny Akademia Morska w Gdyni Podstawowe pojęcia (1/3) Wydatki = wszelkie świadczenia finansowe danego podmiotu

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system gospodarki odpadami w oparciu o zasady logistyki

Zintegrowany system gospodarki odpadami w oparciu o zasady logistyki III Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa Selektywna zbiórka, segregacja i recykling odpadów Zagospodarowanie odpadów w świetle nowych przepisów prawnych Zintegrowany system gospodarki odpadami w oparciu

Bardziej szczegółowo

Temat: Elementy procesu i rodzaje organizacyjne naprawy głównej

Temat: Elementy procesu i rodzaje organizacyjne naprawy głównej Lekcja 14 Temat: Elementy procesu i rodzaje organizacyjne naprawy głównej Proces naprawy głównej to wszystkie działania związane z remontem maszyny lub urządzenia. W skład procesu remontowego wchodzą:

Bardziej szczegółowo

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Przedmiot: Nr ćwiczenia: 3 Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Temat: Programowanie dynamiczne Cel ćwiczenia: Formułowanie i rozwiązywanie problemów optymalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F Wstęp Roboty przemysłowe FANUC Robotics przeznaczone są dla szerokiej gamy zastosowań, takich jak spawanie ( Spawanie to jedno z najczęstszych zastosowań robotów.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.30 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI, DYSTRYBUCJI I MAGAZYNOWANIA,

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.30 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI, DYSTRYBUCJI I MAGAZYNOWANIA, WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.30 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI, DYSTRYBUCJI I MAGAZYNOWANIA, zawód: Technik logistyk numer programu: 333107 klasa: I, II,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LOGISTYKI

PODSTAWY LOGISTYKI 1 PODSTAWY LOGISTYKI 2015-2016 1. Jak interpretuje się pojęcie surowców? 2. Czy materiały biurowe są surowcami? 3. Czy jednostka produkcyjna może zajmować się działalnością handlową? 4. Czy pojęcie klienta

Bardziej szczegółowo

EGZEMPLARZ ARCHIWALNY 12^ OPIS OCHRONNY PL WZORU UŻYTKOWEGO

EGZEMPLARZ ARCHIWALNY 12^ OPIS OCHRONNY PL WZORU UŻYTKOWEGO RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej EGZEMPLARZ ARCHIWALNY 12^ OPIS OCHRONNY PL 58981 WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 106698 @ Data zgłoszenia: 17.06.1997 13) Y1 @ Intel7:

Bardziej szczegółowo

Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych

Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych prof. dr hab. inż. Tadeusz Szelangiewicz przygotowanie prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania Etapy życia oprogramowania Modele cyklu życia projektu informatycznego Organizacja i Zarządzanie Projektem Informatycznym Jarosław Francik marzec 23 Określenie wymagań Testowanie Pielęgnacja Faza strategiczna

Bardziej szczegółowo

Operacja technologiczna to wszystkie czynności wykonywane na jednym lub kilku przedmiotach.

Operacja technologiczna to wszystkie czynności wykonywane na jednym lub kilku przedmiotach. Temat 23 : Proces technologiczny i planowanie pracy. (str. 30-31) 1. Pojęcia: Proces technologiczny to proces wytwarzania towarów wg przepisów. Jest to zbiór czynności zmieniających właściwości fizyczne

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Autor: Jarosław Tomczykowski - Biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - nr 5/2015) W Polsce mamy prawie 200 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), przy

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI

WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI WYŻSZA SZKOŁA LOGISTYKI POZNAŃ ĆWICZENIA Z PRZEDMIOTU MAGAZYNOWANIE NAZWISKO IMIĘ ROK STUDIÓW SEMESTR KIERUNEK NUMER GRUPY PROWADZĄCY NUMER ZESTAWU 0016 / V / Z B - POZNAŃ, 2016 ROK PROCES TECHNOLOGICZNY

Bardziej szczegółowo

Składowanie i konfekcjonowanie

Składowanie i konfekcjonowanie Składowanie i konfekcjonowanie Każdy producent kabli i przewodów ale i innych produktów jak węże, uszczelki, taśmy, elementy izolacyjne o podobnej formie przechowywania produktu czy surowca jak w przypadku

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik 2014/2015

Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik  2014/2015 Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl 2014/2015 Proces Proces def: 1. Uporządkowany w czasie ciąg zmian i stanów zachodzących po sobie.

Bardziej szczegółowo

Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne

Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne Wstęp Jednym z powodów utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa jest utrzymywanie zbyt wysokich poziomów zapasów,

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki środków transportu

Podstawy diagnostyki środków transportu Podstawy diagnostyki środków transportu Diagnostyka techniczna Termin "diagnostyka" pochodzi z języka greckiego, gdzie diagnosis rozróżnianie, osądzanie. Ukształtowana już w obrębie nauk eksploatacyjnych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.31 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. Pracownia procesów i środków transportowych w logistyce

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.31 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. Pracownia procesów i środków transportowych w logistyce WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KWALIFIKACJI A.31 ZAWÓD TECHNIK LOGISTYK przedmiot: 1. Pracownia procesów i środków transportowych w logistyce zawód: Technik logistyk numer programu: 333107 klasa: II i III TL

Bardziej szczegółowo

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r Optymalna produkcja na wtryskarkach Czynniki wpływające na jakość wyprasek i efektywność produkcji Wiedza i umiejętności System jakości wtryskarka I peryferia wyrób

Bardziej szczegółowo

Hiab XS 044 Moment udźwigu 3,7-4,0 Tm

Hiab XS 044 Moment udźwigu 3,7-4,0 Tm Hiab XS 044 Moment udźwigu 3,7-4,0 Tm Broszura produktu Zapewnia doskonały wysięg Hiab XS 044 jest prawdziwie wszechstronnym żurawiem Firma Hiab od zawsze kojarzy się z wysoką jakością i ciągłym udoskonalaniem

Bardziej szczegółowo

Baks. Zapytanie ofertowe. System zarządzania magazynem WMS 1/4

Baks. Zapytanie ofertowe. System zarządzania magazynem WMS 1/4 BAKS Kazimierz Sielski 05-480 Karczew ul. Jagodne 5 Tel./ fax (022) 7108100 fax (022) 7108101 Internet www.baks.com.pl e-mail baks@baks.com.pl NIP 532-010-20-41 Karczew dnia 2013-11-08 ZAPYTANIE OFERTOWE

Bardziej szczegółowo

logistycznego Polski 3.5. Porty morskie ujścia Wisły i ich rola w systemie logistycznym Polski Porty ujścia Wisły w europejskich korytarzach tr

logistycznego Polski 3.5. Porty morskie ujścia Wisły i ich rola w systemie logistycznym Polski Porty ujścia Wisły w europejskich korytarzach tr Spis treści: 1. Wprowadzenie 1.1. Pojęcie systemu logistycznego w literaturze 1.2. Elementy systemu logistycznego Polski 1.3. Znaczenie transportu dla realizacji procesów logistycznych w aspekcie komodalności

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI z katedr dyplomowania dla kierunku TRANSPORT 1 Katedra Energetyki i Pojazdów 1. Charakterystyka procesu dystrybucji paliw płynnych w Polsce. 2. Przegląd, budowa,

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej 1 Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Kompleksowa analiza systemu ciepłowniczego

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bazy danych przykład

Projektowanie bazy danych przykład Projektowanie bazy danych przykład Pierwszą fazą tworzenia projektu bazy danych jest postawienie definicji celu, założeń wstępnych i określenie podstawowych funkcji aplikacji. Każda baza danych jest projektowana

Bardziej szczegółowo

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego Podesty magazynowe stalowe - Instrukcja obsługi i deklaracja zgodności 11.04.2013 Nazwa grupy wyrobów: Urządzenia magazynowe pomocnicze Nazwa wyrobu: Podesty magazynowe przestawne typ WG SPIS TREŚCI Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie dyplomowym (licencjackim)

Bardziej szczegółowo

WANT2LEARN Chcę się uczyć!

WANT2LEARN Chcę się uczyć! PROJEKT WANT2LEARN Chcę się uczyć Materiały szkoleniowe do kursu: Gospodarka magazynowa z obsługą wózków widłowych Autor: Smart Educations Sp. z o. o. www.want2learn.pl Spis treści 1. WSTĘP...3 2. ZASADY

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZENNY MODEL STACJI PRZEROBU MAS

PRZESTRZENNY MODEL STACJI PRZEROBU MAS Andrzej MANORYK 1 Ireneusz SZULC 2 Paweł BRATUŚ 3 Wychodząc naprzeciw wymaganiom inwestorów, a także w celu zwiększenia konkurencyjności, przedsiębiorstwo P.P.P. TECHNICAL wdrożyło do pracowni konstrukcyjnej

Bardziej szczegółowo