WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS DO OZNACZANIA SŁODZIKÓW W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS DO OZNACZANIA SŁODZIKÓW W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH"

Transkrypt

1 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS DO OZNACZANIA SŁODZIKÓW W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH Agata Kot-Wasik, Andrzej Wasik, Jacek Namieśnik Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

2 Cukier... wielu z nas nie potrafi bez niego żyć. Spożycie cukru w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej jest wysokie. Według FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations) wynosi ono 42 kg/mieszkańca w 2005 roku. Są jednak tacy, którzy muszą sobie bez niego radzić. Dla nich stworzono zastępcze substancje słodzące. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

3 REGLAMENTACJA CUKRU Niemiecka kartka żywnościowa (III Rzesza) Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

4 REGLAMENTACJA CUKRU Pierwsza gierkowska kartka na cukier 1982 rok 1976 rok Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

5 Słodziki stosowane określenia słodziki niskokaloryczne ang. low-calorie sweeteners słodziki bez wartości odżywczej ang. no-calorie sweeteners słodziki intensywne ang. intensive sweeteners słodziki o wysokiej intensywności ang. high intensity sweeteners słodziki o wysokiej mocy ang. high intensity sweeteners słodziki alternatywne ang. alternative sweeteners Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

6 SŁODZIKI CO TO TAKIEGO? Pojęcie SŁODZIK obejmuje zarówno substancje słodzące pochodzenia naturalnego, jak i syntetyczne związki, charakteryzujące się intensywnym słodkim smakiem. Słodziki zapewniają słodki smak bez dostarczania energii (kalorii) lub z bardzo małą ich ilością. Większość z nich nie jest trawiona przez organizm i dlatego nie dostarczają kalorii. Wyjątkiem jest ASPARTAM, który podlega naturalnym procesom metabolizmu Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

7 TROCHE HISTORII Historia powstania słodzików sięga czasów starożytnego Rzymu. SAPA pierwszy sztuczny słodzik (gęsty syrop) otrzymał go PLINIUSZ STARSZY (I w.n.e) przez gotowanie wina (głównie z winorośli). Wykorzystywano naczynia z ołowiu, co powodowało powstawanie soli ołowiu (w reakcji z kwasami) ZWIĄZKI TE CHARAKTERYZUJĄ SIĘ SŁODKIM SMAKIEM. Podejrzewano, że są one szkodliwe ale nadal produkowane SAPĘ. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

8 syntetyczne acesulfam alitam aspartam cyklamat neotam sacharyna sukraloza o wysokiej mocy półsyntetyczne neohesperydyna dihydrochalkon Słodziki naturalne kaloryczne glycyryzyna stewiozyd taunatyna sacharoza melasa miód i cukier klonowy otrzymywane ze skrobi glukoza fruktoza o małej słodkości lecz o dużej masie niskokaloryczne cukry alkohole monosacharydy disacharydy erytriol mannitol sorbitol ksylitol izomalt laktitol maltitol hydrolizaty skrobi tagatoza Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

9 KLASYFIKACJA SŁODZIKÓW ZE WZGLĘDU NA INTENSYWNOŚĆ SŁODZKIEGO SMAKU naturalne cukrowce, półsyntetyczne środki słodzące (polialkohole mniej słodkie od sacharozy), środki intensywnie słodzące (słodsze od sacharozy naturalne i syntetyczne). Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

10 NAJBARDZIEJ POPULARNE SUBSTANCJE SŁODZĄCE ACESULFAM-K ALITAM ASPARTAM CYKLAMINIAN-Na DULCYNA NEOHESPERYDYNA NEOTAM SACHARYNA SUKRALOZA Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

11 WSPÓŁCZYNNIKI SŁODKOŚCI SŁODZIKÓW Klasa związku PROTEINY (białka) (Di)PEPTYDY Słodzik Taumatyna, brazzein, kurkulin, etc. Aspartam, alitam, neotam Intensywność słodzenia w stosunku do sacharozy (cukru) POLIOLE (alkohole cukrowe) SIARCZANY Sorbitol, mannitol, ksylitol, isomalt, etc. Cyklamat-Na, acesulfam-k, saccharyna GLIKOZYDY Neohesperydyna dihydrochalkon, glycyrrhizin, stewiozyd, rebaudiozyd WĘGLOWODAN Sukraloza 500 Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

12 SŁODZIKI DODATKI DO RÓŻNYCH PRODUKTÓW produkcja słodyczy, pieczywo cukiernicze, produkty mleczarskie, mrożone desery żywność dietetyczna, guma do żucia (dzięki nim gumy do żucia dają wrażenie świeżości i ( ochłodzenia napoje gazowane, płatki śniadaniowe, przetwory owocowe i warzywne, dżemy o obniżonej zawartości cukru, farmaceutyki, śledzie. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

13 AKTY PRAWNE UE W SPRAWIE SŁODZIKÓW Dyrektywa 89/107/EEC - tylko słodziki umieszczone w wykazach i tym samym dopuszczone dodatki mogą być stosowane w celu przygotowania i produkcji artykułów spożywczych; - dodatki te muszą mieć technologiczne uzasadnienie ich użycia; - nie mogą w żaden sposób niekorzystnie wpływać na zdrowie konsumenta, czy też wprowadzać go w błąd. Dyrektywa 94/35/EC z poprawkami 96/83/EC, 2003/115/EC i 2006/52/EC - dotyczy przede wszystkim dodatków wzmacniających słodki smak produktów żywnościowych, w tym słodzików; określa zakres dodatków, które mogą zostać użyte w celu produkcji artykułów spożywczych. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

14 ZALETY STOSOWANIA SUBSTANCJI SŁODZĄCYCH W PRODUKTACH ŻYWNOSCIOWYCH niska lub żadna wartość kaloryczna większa siła a słodzs odząca słodziks odzików syntetycznych w porównaniu do cukru (kilkaset razy) mniejszy ich dodatek wystarczy do uzyskania porównywalnej słodkości względy finansowe brak niekorzystnego wpływu na uzębienie w postaci próchnicy uzyskiwanie słodkiego s smaku bez obniżania poziomu cukru we krwi w wyniku stosowania niskokalorycznych słodziks odzików. Można więc łatwo kontrolować dietę cukrzyków. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

15 WADY Odczuwanie metalicznego posmaku (szczególnie przy wyższych szych stęż ężeniach ( słodzika Zakaz spożywania ywania niektórych słodziks odzików w przez dzieci i kobiety cięż ężarne; nie ma dowodów w naukowych potwierdzających szkodliwe działanie anie słodziks odzików w na płód, p przyjęto jednak, iżi lepiej je wyeliminować,, gdyż nie zawierają żadnej wartości odżywczej Zakaz spożywania ywania produktów w zawierających ASPARTAM przez dzieci chore na fenyloketonurię Możliwo liwość wywołania nieprzyjemnych objawów (np.. biegunki), jako wynik spożywania nadmiernych ilości słodziks odzików Rakotwórcze właściwow ciwości niektórych substancji z grupy słodziks odzików w... Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

16 WADY RAKOTWÓRCZO RCZOŚĆ SŁODZIKÓW TO JEST NAJBARDZIEJ KONTROWERSYJNA CECHA SŁODZIKÓW,, zwłaszcza aspartamu,, odkrytego już w 1965 roku) DANE SĄS JEDNAK SPRZECZNE FDA (ang. Food and Drug Administration) ) potwierdza, że aspartam jest bezpieczny EFSA (ang. European Food Safety Authority) ) także e potwierdza, że aspartam jest bezpieczny Konferencja w Paryżu u w 2006r. First European conference on aspartame: Putting safety and benefits into perspective. Jedynie cyklamat i sacharyna sąs podejrzewane o rakotwórcze rcze własności (dane uzyskane sąs na podstawie testów w prowadzonych na zwierzętach z użycie u ogromnych dawek) Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

17 LISTA SŁODZIKÓW DOPUSZCZONA DO STOSOWANIA W UNII EUROPEJSKIEJ Numer EC Substancja słodząca Maksymalna dozwolona dawka [mg/kg] E 950 Acesulfam-K E 951 Aspartam E 952 Caklaminiany E 954 Sacharyna E 955 Sukraloza E 957 Taumatyna E959 Neohesperydyna E 962 Sole aspartamu i acesulfamu Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

18 WYKORZYSTANIE RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH W BADANIACH SŁODZIKÓW LC - chromatografia cieczowa GC - chromatografia gazowa TLC - chromatografia cienkowarstwowa CE - elektroforeza kapilarna SP - techniki spektrofotometryczne EA - techniki elektroanalityczne T - techniki miareczkowe G - techniki grawimetryczne IMA - techniki immunoanalityczne Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

19 CHROMATOGRAFIA CIECZOWA niezwykle użyteczne narzędzie do badań różnego typu produktów w celu wykrycia i oznaczenia zawartości słodzików POTRZEBNE SĄ RÓWNIEŻ ODPOWIEDNIE PROCEDURY ANALITYCZNE Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

20 Oznaczanie słodzików STAN WIEDZY Lawrence JF, Charbonneau CF., Determination of seven artificial sweeteners in diet food preparations by reverse-phase liquid chromatography with absorbance detection. J. Assoc. Off. Anal. Chem., 71, 934-7, (1988) KoyamaM, YoshidaK, UchiboriN, Wada I, AkiyamaK, SasakiT., Analysis of nine kinds of sweeteners in foods by LC/MS. J. Food Hyg. Soc. Jap., 46, 72-78, (2005) Wasik, A., McCourt., J., and Buchgraber, M., Simultaneous determination of nine intense sweeteners in foodstuffs by high performance liquid chromatography and evaporative light scattering detection - development and single laboratory validation. J. Chromatogr. A , (2007) Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

21 METODYKA OZNACZANIA SŁODZIKÓW (SPE LC/MS) odważenie próbki i jej homogenizacja oczyszczanie ekstraktu detekcja analitów rozpuszczenie próbki / ekstrakcja analitów rozdzielanie analitów Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

22 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS Krok 1: Rozproszenie/rozpylenie Do igły rozpylacza doprowadzany jest strumień fazy ruchomej, który jest rozpylany za pomocą strumienia czystego azotu Strumień azotu rozpyla ciecz i tworzą się kropelki Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

23 Zakres zastosowań różnych typów technik łączonych (GC-MS i LC-MS) Masa cząsteczkowa analitu APCI GC/MS ESI (elektrojonizacja) TERMOROZPYLANIE FAB PBI niepolarne Polarność analitu APCI - Atmospheric Pressure Chemical Ionization ESI - Electrospray Ionization PBI - Particle Beam Interface FAB - Fast Atomic Bombarding bardzo polarne Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

24 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS N (~80 C) 2 Krok 2: Jonizacja wysokie napięcie dysza analizator mas metalowa kapilara aerozol Ciśnienie atmosferyczne separator stożkowy Próżnia N (~80 C) 2 ESI-MS do pompy próżniowej Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

25 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS Krok 2: Jonizacja ESI-MS [M+nH] n+ ODPAROWANIE ROZPUSZCZALNIKA POWSTANIE JONÓW COULOMBOWSKA EKSPLOZJA KROPLI AEROLOZU Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

26 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS TYPOWE JONY W PRZYPADKU ESI Jony dodatnie: [M+H]+ - protonowane cząsteczki [M+Na]+, [M+K]+ - addukty [M+ CH3CN+H]+ - protonowane cząsteczki + rozpuszczalnik Jony ujemne: [M-H] H]- - deprotonowane cząsteczki [M+HCOO-]- - addukty Jony wieloładunkowe masa molowa dużych cząsteczek za pomocą MS o małym zakresie mas niepolarne POLARNOŚĆ jonowe Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

27 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS ZALETY TECHNIKI ESI-MS możliwość pracy w układzie faz odwróconych (faza ruchoma może zawierać wodę). natężenie przepływu strumienia fazy ruchomej (rzędu 1 ml/min) przydatność do jonizacji związków wysokocząsteczkowych (peptydy, białka), metaloorganicznych i nieorganicznych wysoka czułość przydatność techniki do łączenia z elektroforezą kapilarną WADY TECHNIKI ESI-MS miękka technika jonizacji niewielki stopień fragmentacji trudności w określeniu struktury analitu Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

28 WYKORZYSTANIE TECHNIKI LC-MS ESI-MS Krok 3: Detekcja (kwadrupol) Pręty kwadrupola Detektor Źródło zasilające pręty kombinacją napięć, stałego i o częstotliowści radiowej Źródło jonów Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

29 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA Rozdzielenie 9 słodzików ACS SAC CYC ASP SCL DUL ALI NHDC NEO BCP 1. Rozdzielenie 9ciu słodziks odzików 2. Czas analizy 25 minut 3. Identyfikacja na podstawie widm MS Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

30 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA PARAMETR CHROMATOGRAFICZNY Element chromatografu cieczowego Kolumna termostatowa 1316A COLCOM (CC 250/3 Nucleodur C 18 pyramid 5 μm (Macherely-Nagel) HPLC 1100, Agilent długość wewnętrzna średnica wielkość cząstek wypełnienia ph buforu 4,5 objętość dozowanej próbki skład fazy ruchomej metanol/bufor/aceton gradient czas trwania analizy faza A faza B 25 min 2 μl 69:24:7 (v/v/v) 11:82:7 (v/v/v) 250 mm 3 mm 5 μm czas %A %B Takie parametry pracy układu chromatograficznego umożliwiają rozdzielenie mieszaniny 9 substancji słodzących Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

31 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA PARAMETRY DETEKTORA Spektrometr mas (MS) Elektrorozpylanie (ESI) cyklamat 178 aspartam 293 sukraloza 397 dulcyna 225 alitam 330 neoesperydyna 611 neotam 377 wzorzec wewnętrzny 538 tryb ujemny energia fragmentacji ev napięcie przyłożone do kapilary 4000 V temperatura gazu suszącego 300 C natężenie przepływu strumienia gazu suszącego 12 l/min Parametry pracy spektrometru mas z pojedynczym kwadrupolem oraz jonizacją typu ESI zapewniają detekcję 9 substancji słodzących Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

32 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA (IDENTYFIKACJA) NEO Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

33 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA (analiza ilościowa) KRZYWE KALIBRACYJNE Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

34 OPRACOWANA PROCEDURA ANALITYCZNA Próbka Przygotowanie próbki Homogenizacja, odgazowanie, etc. Rozpuszczanie badanego materiału 5g próbki w 50mL of buforu Ekstrakcja analitów Kondycjonowanie kolumienki do SPE. Wprowadzenie 10mL roztworu próbki do kolumienki. Przemycie buforem (usuwanie zanieczyszczeń). Elucja analitów metanolem. Analiza HPLC-MS Wynik Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

35 OPRACOWANA PROCEDURA ANALITYCZNA próbka (5 g) homogenizowana bufor ph = 4,5 2 x 5 ml z ekstraktu próbki bufor ph = 4,5 (3 ml) Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

36 OPRACOWANA PROCEDURA ANALITYCZNA ODZYSK I POWTARZALNOŚĆ ANALIT STĘŻENIE [mg kg -1 ] WYNIK ± SD [mg kg -1 ] ODZYSK ± SD [%] ACS-K ± ± 1.1 ACS-K ± ±1.1 SAC ± ± 0.9 SAC ± ±0.8 CYC ± ± 0.9 CYC ± ±0.8 ASP ± ± 0.9 ASP ± ±0.8 SCL ± ± 0.9 SCL ± ±0.9 DUL ± ± 0.9 DUL ± ±0.9 ALI ± ± 0.5 ALI ± ±0.5 NEO ± ± 0.6 NEO ± ±0.6 Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

37 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA Stabilność słodzików w napojach (wpływ promieniowania UV) Neohesperydyna Sacharyna stężenie [%] Acesulfam-K stężenie [%] Alitam czas [miesiące] 20 stężenie [%] stężenie [%] czas [miesiące] czas [miesiące] czas [miesiące] Aspartam Dulcyna stężenie [%] 100 Neotam stężenie [%] czas [miesiące] stężenie [%] 100 Sukraloza czas [miesiące] 20 stężenie [%] czas [miesiące] czas [miesiące] Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

38 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA ASPARTAM i produkty jego degradacji Identyfikacja: L-kwas asparaginowy Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

39 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA ASPARTAM i produkty jego degradacji L-fenyloalanina Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

40 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA ASPARTAM i produkty jego degradacji diketopierazyna Identyfikacja: diketopiperazyna Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

41 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA NEOTAM i produkty jego degradacji t = 0 Identyfikacja: neotam Produkty degradacji neotamu Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

42 OPRACOWANA METODYKA ANALITYCZNA NEOTAM i produkty jego degradacji t = 60 dni Identyfikacja: 1-L-fenyloalanina1 Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

43 PODSUMOWANIE ROLA TECHNIKI HPLC-MS Analiza próbek o skomplikowanym składzie wmusza konieczność zastosowanie technik łączonych. Wzrastające wymagania co do wiarygodności wyniku analizy często wykluczają możliwość identyfikacji analitów jedynie na podstawie czasu retencji. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

44 PODSUMOWANIE c.d. ROLA TECHNIKI HPLC-MS Jedynie połączenie możliwości rozdzielania skomplikowanych mieszanin przy wykorzystaniu metod chromatograficznych z informacją strukturalną daje możliwość wiarygodnej identyfikacji analitów. Dzięki wykorzystaniu technik łączonych można w znacznym stopniu przyspieszyć i obniżyć koszty analiz dzięki mniejszym wymaganiom co do etapu przygotowania próbki do analizy. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

45 HPLC-MS staje się techniką stosowaną do rutynowych analiz! Stąd konieczność opracowania nowych metod analitycznych! Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

46 TERMINOLOGIA ANALITYCZNA PIĘTA ACHILLESOWA POLSKIEJ ANALITYKI Kto odpowiedzialny? 1. nauczyciele akademiccy dwa języki: OFICJALNY ŻARGON (bo podobno łatwiej i szybciej się można porozumieć w laboratorium) 2. marketing firm oferujących odczynniki, wyposażenie i sprzęt niski poziom wiedzy fachowej przedstawicieli bełkot w informatorach i ulotkach informacyjnych 3. brak słowników analitycznych Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

47 TERMINOLOGIA - PIĘTA ACHILLESOWA ANALITYKÓW Forum dyskusyjne czasopisma ANALITYKA NIKT NIE MA PATENTU NA NIEOMYLNOŚĆ, ALE NIE MOŻNA BEZMYŚLNIE KALKOWAĆ TERMINÓW OBCOJĘZYCZNYCH Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

48 PRZYKŁADY (bio) sensor - bio (czujnik) interface - łącznik (interfejs) negative ionisation - ujemna jonizacja (a nie negatywna jonizacja) positive ionisation - dodatnia jonizacja (a nie pozytywna jonizacja) Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

49 KATEDRA CHEMII ANALITYCZNEJ /Analityczna/analit.html Lista publikacji Wykłady prezentowane w czasie konferencji Kursy i szkolenia Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

50 KURSY I SZKOLENIA Kursy indywidualne "Na zamówienie" Wysokosprawna chromatografia cieczowa Wysokosprawna Chromatografia Cieczowa - poziom podstawowy Wysokosprawna Chromatografia Cieczowa - poziom zaawansowany Chromatografia Gazowa - poziom podstawowy Aspekty praktyczne wykorzystania Chromatografii Gazowej Przygotowanie próbek do analizy ABC techniki SPE Technika HPLC w analizie żywności Techniki łączone Kurs Kontrola i jakość wyników pomiarów analitycznych Biotesty w ocenie zanieczyszczenia środowiska Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

51 Ocena i kontrola jakości wyników pomiarów analitycznych Praca zbiorowa pod. red. P. Konieczki i J. Namieśnika ISBN: Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

52 Opracowanie książkowe należało do 10 NAJLEPIEJ SPRZEDAJĄCYCH SIĘ KSIĄŻEK w roku Nakład został wyczerpany Wydawnictwo WNT podjęło decyzje o przygotowaniu drugiego wydania (1 000 egzemplarzy). Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

53 Nowe opracowanie (w języku angielskim) będzie wyposazone w CD z arkuszami kalkulacyjnymi. Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

54 KATEDRA CHEMII ANALITYCZNEJ Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

55 GORĄCA ZACHĘTA Any... Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

56 Dziękuję za uwagę! Analityczne zastosowania chromatografii cieczowej, Warszawa,

Słodziki - aspekty żywieniowe i zdrowotne

Słodziki - aspekty żywieniowe i zdrowotne WSZECHNICA ŻYWIENIOWA SGGW Słodziki - aspekty żywieniowe i zdrowotne dr inż. Elżbieta Wierzbicka Katedra Żywienia Człowieka SGGW Warszawa, 21 maja 2014 r. 1 Stosowanie substancji słodzących-regulacje prawne

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS)

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS) KREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYC TKSYN PRZY ZASTSWANIU TECNIKI CRMATGRAFII CIECZWEJ SPRZĘŻNEJ ZE SPEKTRMETREM MASWYM (PLC-MS) Dr inż.agata Kot-Wasik Dr anna Mazur-Marzec Katedra Chemii Analitycznej, Wydział

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 W żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży w jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 OPTYMALIZACJA ROZDZIELANIA MIESZANINY WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW METODĄ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne 1) OZNACZANIE ROZKŁADU MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERÓW Z ASTOSOWANIEM CHROMATOGRAFII ŻELOWEJ; 2) PRZYGOTOWANIE PRÓBKI Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Naturalne słodziki dla diabetyka

Naturalne słodziki dla diabetyka Naturalne słodziki dla diabetyka 1. Ksylitol-cukier brzozowy To alkohol cukrowy naturalnie występujący we włóknistych jarzynach, owocach, kukurydzy oraz niektórych drzewach liściastych np. brzozie. Ksylitol

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia podstawa metod analizy laboratoryjnej GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia gr. chromatos = barwa grapho = pisze Michaił Siemionowicz Cwiet 2 Chromatografia jest metodą

Bardziej szczegółowo

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie -

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie - Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii aparatura

Bardziej szczegółowo

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH WSTĘP Spełnianie wymagań jakościowych stawianych przed producentami leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej 1. Jak wpłynie 50% dodatek MeOH do wody na retencję kwasu propionowego w układzie faz odwróconych? 2. Jaka jest kolejność retencji kwasów mrówkowego, octowego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Wstęp: ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Chromatografią cieczową nazywamy chromatografię, w której eluentem jest ciecz, zwykle rozpuszczalnik organiczny. HPLC (ang. High

Bardziej szczegółowo

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego 1. Podstawowe informacje na temat przedsiębiorstwa (wypełnia przedsiębiorstwo ubiegające się)

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne)

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) mgr inż. Maria Sadowska mgr Katarzyna Furmanek mgr inż. Marcin Młodawski Laboratorium prowadzi prace badawcze w zakresie: Utylizacji

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Cukier na cenzurowanym. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Cukier na cenzurowanym. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Cukier na cenzurowanym dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Wyjaśnienie pojęć cukry proste to jedno- i dwucukry; występują również naturalnie w żywności, np. laktoza w produktach

Bardziej szczegółowo

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych

HPLC? HPLC cz.1. Analiza chromatograficzna. Klasyfikacja metod chromatograficznych HPLC cz.1 ver. 1.0 Literatura: 1. Witkiewicz Z. Podstawy chromatografii 2. Szczepaniak W., Metody instrumentalne w analizie chemicznej 3. Snyder L.R., Kirkland J.J., Glajch J.L. Practical HPLC Method Development

Bardziej szczegółowo

Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS

Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS Jakość wyników specjacyjnego oznaczania pierwiastków techniką HPLC-ICP-MS Danuta Barałkiewicz, Izabela Komorowicz, Barbara Pikosz, Magdalena Belter Pracownia Analizy Spektroskopowej Pierwiastków Wydział

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD I PODSTAWY SPEKTROMETRII MAS Prof. dr hab. Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN Warszawa ZAKRESY PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGO,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie masy cząsteczkowej białek za pomocą spektrometrii mas.

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie masy cząsteczkowej białek za pomocą spektrometrii mas. Ćwiczenie 4. Wyznaczanie masy cząsteczkowej białek za pomocą spektrometrii mas. Spektrometria mas jest narzędziem analitycznym stosowanym między innymi do pomiaru masy cząsteczkowej analitu. Dla dużych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie witaminy E w oleju metodą HPLC ANALIZA PRODUKTÓW POCHODZENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

ROLA INNOWACYJNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH W PRZEMYŚLE CHEMICZNYM

ROLA INNOWACYJNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH W PRZEMYŚLE CHEMICZNYM ROLA INNOWACYJNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH W PRZEMYŚLE CHEMICZNYM Jacek Namieśnik Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk e-mail: jacek.namiesnik@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI ROBENIDYNY W PRÓBKACH PASZY ZWIERZĘCEJ

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI ROBENIDYNY W PRÓBKACH PASZY ZWIERZĘCEJ OZNACZANIE ZAWARTOŚCI ROBENIDYNY W PRÓBKACH PASZY ZWIERZĘCEJ Opracowali: dr inz. Agata Kot-Wasik dr inŝ. Andrzej Wasik mgr inŝ. Joanna Wilga CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest porównanie czasochłonności

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH

ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp teoretyczny Zagadnienie rozdzielania

Bardziej szczegółowo

Selen, Se ŚLESIN. Toksyczność. Se 78.96. Konieczność. Niedobór

Selen, Se ŚLESIN. Toksyczność. Se 78.96. Konieczność. Niedobór Opracowanie metod analitycznych przeznaczonych do charakterystyki dodatków żywnościowych i pasz przygotowanych na bazie drożdży wzbogaconych w selen 2006 dr inż. Aleksandra Polatajko 1 15.05.06 Selen,

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Chromatograf gazowy z detektorem uniwersalnym i podajnikiem próbek ciekłych oraz zaworem do dozowania gazów

Chromatograf gazowy z detektorem uniwersalnym i podajnikiem próbek ciekłych oraz zaworem do dozowania gazów Strona1 Sprawa Nr RP.272.79.2014 załącznik nr 6 do SWZ (pieczęć Wykonawcy) PRMTRY TNZN PRZMOTU ZMÓWN Nazwa i adres Wykonawcy:... Nazwa i typ (producent) oferowanego urządzenia:... zęść 1 hromatograf gazowy

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI SŁODZĄCE. Alicja Krajowska-Kukiel

ŚRODKI SŁODZĄCE. Alicja Krajowska-Kukiel ŚRODKI SŁODZĄCE Alicja Krajowska-Kukiel Sztuczny środek słodzący Powody użycia (słodzik) Cena - substytuty cukru są często tańsze Pomoc w odchudzaniu- mają bardzo niską wartość energetyczną lub nie mają

Bardziej szczegółowo

Cukier w diecie ucznia

Cukier w diecie ucznia Warsztaty dla Rodziców i Opiekunów Cukier w diecie ucznia dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu m.st. Warszawy Definicja cukru w prezentacji W niniejszej prezentacji cukier

Bardziej szczegółowo

Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł / Kurs 1:

Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł / Kurs 1: Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł / Kurs 1: Metody izolowania analitu z matrycy i oznaczania substancji toksycznych oraz ich metabolitów z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Sympozjum "Nauka i przemysł - metody spektroskopowe w praktyce, nowe wyzwania i możliwości", 8-10.06.2010

Sympozjum Nauka i przemysł - metody spektroskopowe w praktyce, nowe wyzwania i możliwości, 8-10.06.2010 ANALITYKA ŚLADÓW PROBLEMY I WYZWANIA Jacek Namieśnik Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej 80-952 Gdańsk, ul. G. Narutowicza 11/12 E-mail: chemanal@pg.gda.pl 1 SKŁAD PRÓBKI

Bardziej szczegółowo

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a Analiza instrumentalna rok akademicki 2014/2015 wykład: prof. dr hab. Ewa Bulska prof. dr hab. Agata Michalska Maksymiuk pracownia: dr Marcin Wojciechowski Slide 1 Analiza_Instrumentalna: 2014/2015 Analiza

Bardziej szczegółowo

Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł/Kurs

Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł/Kurs Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł/Kurs Metody izolowania analitu z matrycy i oznaczenia substancji toksycznych oraz ich metabolitów z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD II ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD II ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS ZASTSWANIA SPEKTRMETRII MAS W CHEMII RGANICZNEJ I BICHEMII WYKŁAD II ZASTSWANIA SPEKTRMETRII MAS Prof. dr hab. Witold Danikiewicz Instytut Chemii rganicznej PAN Warszawa PYTANIA, NA KTÓRE MŻE DPWIEDZIEĆ

Bardziej szczegółowo

l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla

l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla l.dz. 239/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 17.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla Wyposażenia Laboratorium badawczo-rozwojowego środków ochrony roślin

Bardziej szczegółowo

Techniki immunochemiczne. opierają się na specyficznych oddziaływaniach między antygenami a przeciwciałami

Techniki immunochemiczne. opierają się na specyficznych oddziaływaniach między antygenami a przeciwciałami Techniki immunochemiczne opierają się na specyficznych oddziaływaniach między antygenami a przeciwciałami Oznaczanie immunochemiczne RIA - ( ang. Radio Immuno Assay) techniki radioimmunologiczne EIA -

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 27.7.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 202/11 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 724/2013 z dnia 26 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 231/2012 w odniesieniu do specyfikacji kilku polioli

Bardziej szczegółowo

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC MK-EG-AS Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Gdańsk 2009 Chromatograficzne układy faz odwróconych (RP) Potocznie: Układy chromatograficzne, w których

Bardziej szczegółowo

Metody desorpcyjne: DESIi DART. Analizator masy typu Orbitrap. Spektrometry typu TOF-TOF. Witold Danikiewicz. Copyright 2012

Metody desorpcyjne: DESIi DART. Analizator masy typu Orbitrap. Spektrometry typu TOF-TOF. Witold Danikiewicz. Copyright 2012 SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ

PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny Katedra Chemii Analitycznej ĆWICZENIE LABORATORYJNE PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ Opracowała: dr Lidia Wolska ZAKRES WYMAGANEGO MATERIAŁU: 1. Chromatografia: definicja,

Bardziej szczegółowo

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych

Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Interdyscyplinarny charakter badań równoważności biologicznej produktów leczniczych Piotr Rudzki Zakład Farmakologii, w Warszawie Kongres Świata Przemysłu Farmaceutycznego Łódź, 25 VI 2009 r. Prace badawczo-wdrożeniowe

Bardziej szczegółowo

Izabela Kornecka Sekcja Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku

Izabela Kornecka Sekcja Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty w świetle rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Uniwersytet Gdański Wydział Chemii Chemia żywności Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 13 Reakcja Maillarda: mechanizm, oznaczanie toksycznych związków RM na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych

Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Nowe prawo dotyczące żywienia w placówkach oświatowych Żywienie dzieci i młodzieży w świetle przepisów ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 sierpnia 2015 r. Akty prawne 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok WF (kierunek farmacja)

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok WF (kierunek farmacja) Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok WF (kierunek farmacja) Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Rodzaje błędów w analizie chemicznej, walidacja procedur

Bardziej szczegółowo

Chromatografia kolumnowa planarna

Chromatografia kolumnowa planarna Chromatografia kolumnowa planarna Znaczenie chromatografii w analizie i monitoringu środowiska lotne zanieczyszczenia organiczne (alifatyczne, aromatyczne) w powietrzu, glebie, wodzie Mikrozanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 Wykonanie ćwiczenia 4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 4A. Chromatografia adsorpcyjna Stanowisko badawcze składa się z: butli

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ZJAWISKA CHEMILUMINESCENCJI DO OZNACZANIA POLIFENOLI W UKŁADACH PRZEPŁYWOWYCH

WYKORZYSTANIE ZJAWISKA CHEMILUMINESCENCJI DO OZNACZANIA POLIFENOLI W UKŁADACH PRZEPŁYWOWYCH UNIWERSYTET W BIAŁYMSTOKU WYDZIAŁ BIOLOGICZNO-CHEMICZNY Edyta Monika Nalewajko-Sieliwoniuk WYKORZYSTANIE ZJAWISKA CHEMILUMINESCENCJI DO OZNACZANIA POLIFENOLI W UKŁADACH PRZEPŁYWOWYCH (streszczenie) Praca

Bardziej szczegółowo

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp Określenie próbka biologiczna jest

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Czerwicka Zakład Analizy Środowiska Instytut Ochrony Środowiska i Zdrowia Człowieka Wydział Chemii UG

dr Małgorzata Czerwicka Zakład Analizy Środowiska Instytut Ochrony Środowiska i Zdrowia Człowieka Wydział Chemii UG dr Małgorzata Czerwicka Zakład Analizy Środowiska Instytut Ochrony Środowiska i Zdrowia Człowieka Wydział Chemii UG Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 Wykrywanie benzoesanu denatonium w skażonym alkoholu etylowym metodą wysokosprawnej chromatografii

Bardziej szczegółowo

Spektrometria mas (1)

Spektrometria mas (1) pracował: Wojciech Augustyniak Spektrometria mas (1) Spektrometr masowy ma źródło jonów, które jonizuje próbkę Jony wędrują w polu elektromagnetycznym do detektora Metody jonizacji: - elektronowa (EI)

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów

Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów Prowadzenie żywienia w placówkach nauczania i wychowania w świetle nowych przepisów Piotr Pokrzywa Kierownik Oddziału Nadzoru Higieny Żywności, Żywienia i Procesów Nauczania Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIA. (Tekst mający znaczenie dla EOG)

ROZPORZĄDZENIA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) 31.5.2016 PL L 142/5 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/854 z dnia 30 maja 2016 r. dopuszczające niektóre oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności, inne niż oświadczenia odnoszące

Bardziej szczegółowo

Chromatografia. Chromatografia po co? Zastosowanie: Podstawowe rodzaje chromatografii. Chromatografia cienkowarstwowa - TLC

Chromatografia. Chromatografia po co? Zastosowanie: Podstawowe rodzaje chromatografii. Chromatografia cienkowarstwowa - TLC Chromatografia Chromatografia cienkowarstwowa - TLC Chromatografia po co? Zastosowanie: oczyszczanie wydzielanie analiza jakościowa analiza ilościowa Chromatogram czarnego atramentu Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE. Mini kompendium wiedzy

1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE. Mini kompendium wiedzy 1 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ REKOMENDACJE Mini kompendium wiedzy 2 KOALICJA NA RZECZ WALKI Z CUKRZYCĄ powinny -50% dziennego zapotrzebowania energetycznego, a o niskim IG 1, które należy ograniczyć

Bardziej szczegółowo

Wymagania. mgr inż. Aneta Grabek Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Oddział Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku

Wymagania. mgr inż. Aneta Grabek Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Oddział Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Wymagania jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015r.

Bardziej szczegółowo

UWAGA SPECJALIZUJĄCY!

UWAGA SPECJALIZUJĄCY! Uprzejmie informuję, że w dniach 31 stycznia -8 lutego 2011 r. odbędzie się kurs dla diagnostów laboratoryjnych z Laboratoryjnej Toksykologii Medycznej Kurs Metody izolowania analitu z matrycy i oznaczania

Bardziej szczegółowo

Fosfor w żywności i żywieniu

Fosfor w żywności i żywieniu Wydział Nauk o Żywności SGGW Fosfor w żywności i żywieniu Prof. dr hab. Mirosław Słowiński Zakład Technologii Mięsa Wydział Nauk o Żywności Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Poł czenie techniki LC ze spektrometri mas

Poł czenie techniki LC ze spektrometri mas ń Poł czenie techniki LC ze spektrometri mas dr in. Andrzej Wasik dr in. Agata Kot-Wasik Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechniki Gda skiej ć Analiza dwuwymiarowa W typowym przypadku

Bardziej szczegółowo

Kwas trichlorooctowy

Kwas trichlorooctowy Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2012, nr 1(71), s. 105 109 Kwas trichlorooctowy metoda oznaczania dr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy 00-701 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka

Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka Węglowodanowa pułapka 1 / 5 Zdań na temat czy unikać, czy wręcz przeciwnie, postawić na węglowodany w naszej diecie, jest mnóstwo. Kwestie żywienia są zawsze względne i zależne od sytuacji w jakiej się

Bardziej szczegółowo

Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH

Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 48, 2011 r. Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH APPLICATION OF CHROMATOGRAPHIC

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 907

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 907 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 907 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 1 lipca 2015 r. Nazwa i adres AB 907 Kod

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ ETYKIETY?

JAK CZYTAĆ ETYKIETY? JAK CZYTAĆ ETYKIETY? Znakowanie produktów Wszystkie produkty spożywcze muszą być znakowane. Każdy kupujący ma prawo do uzyskania wszystkich potrzebnych informacji przed kupnem danego produktu. Co powinna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Aparatura

Spis treści. Aparatura Spis treści Aparatura I. Podstawowe wyposażenie laboratoryjne... 13 I.I. Probówki i naczynia laboratoryjne... 13 I.II. Pipety... 17 I.II.I. Rodzaje pipet automatycznych... 17 I.II.II. Techniki pipetowania...

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 235 ds. Analizy Żywności

PLAN DZIAŁANIA KT 235 ds. Analizy Żywności Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 235 ds. Analizy Żywności STRESZCZENIE KT 235 ds. Analizy Żywności zajmuje się opracowywaniem norm z zakresu: metod analizy sensorycznej (w tym: terminologia, wymagania dla osób

Bardziej szczegółowo

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej!

METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH. Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! METODY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO POMIARU STOSUNKÓW IZOTOPOWYCH PIERWIASTKÓW LEKKICH Spektrometry IRMS akceptują tylko próbki w postaci gazowej! Stąd konieczność opracowania metod przeprowadzania próbek innych

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik Nr 2 do SIWZ Specyfikacja techniczna Modyfikacja nr 1 Nr sprawy: ZP/3/2012 SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Na dostawę 1 kpl. spektrometru masowego w ramach realizacji zadania nr

Bardziej szczegółowo

II. Kwadropulowy detektor masowy:

II. Kwadropulowy detektor masowy: Brzeźno, dnia 03.10.2014 r. Zapytanie ofertowe Tewex-Repro Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy, ubiega się o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na

Bardziej szczegółowo

Co to jest spektrometria mas?

Co to jest spektrometria mas? Co to jest spektrometria mas? Jest to nowoczesna technika analityczna pozwalająca na dokładne wyznaczenie masy analizowanej substancji Dokładność pomiaru może się wahać od jednego miejsca dziesiętnego

Bardziej szczegółowo

Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014

Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014 Biznes Mixer w ramach Forum Inicjowania Rozwoju 2014 Oferta rozwiązań naukowych dla biznesu i innych partnerów InnoDoktorant, VI edycja Magdalena Śliwińska prof. dr hab. inż. Waldemar Wardencki dr. inż.

Bardziej szczegółowo

HPLC_UPLC_PLC. Aparatura / problemy z aparaturą / sposoby ich eliminacji, minimalizacji (bez detekcji) 2/9/2014

HPLC_UPLC_PLC. Aparatura / problemy z aparaturą / sposoby ich eliminacji, minimalizacji (bez detekcji) 2/9/2014 HPLC_UPLC_PLC Aparatura / problemy z aparaturą / sposoby ich eliminacji, minimalizacji (bez detekcji) M. Kaminski Wiedzieć jaka jest przyczyna problemu, to najczęściej - potrafić samemu sobie poradzić

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej

Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp teoretyczny Zagadnienie rozdzielania mieszanin związków

Bardziej szczegółowo

Barwniki spożywcze. Anna Rychter i Michalina Kolan. II Liceum Ogólnokształcące z oddziałami dwujęzycznymi i międzynarodowymi imienia Mikołaja

Barwniki spożywcze. Anna Rychter i Michalina Kolan. II Liceum Ogólnokształcące z oddziałami dwujęzycznymi i międzynarodowymi imienia Mikołaja Barwniki spożywcze Anna Rychter i Michalina Kolan II Liceum Ogólnokształcące z oddziałami dwujęzycznymi i międzynarodowymi imienia Mikołaja Kopernika w Lesznie Czym są barwniki? To chemiczne związki organiczne

Bardziej szczegółowo

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych Magdalena Jabłońska-Czapla Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN ul. M.Skłodowskiej-Curie 34 Zabrze Mobility of arsenic

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE. 26 marca 2010 Woda i Ścieki w Przemyśle Spożywczym - Białystok 2010

UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE. 26 marca 2010 Woda i Ścieki w Przemyśle Spożywczym - Białystok 2010 UZDATNIANIE WODY W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM TECHNIKI MEMBRANOWE Obszar geograficzny działania EUROWATER Koncentracja na średnich wydajnościach stacji uzdatniania wody Małe przepływy Średnie przepływy Duże

Bardziej szczegółowo

SKLEPIK SZKOLNY. Opracowanie: Katarzyna Jaworska. Maj 2015

SKLEPIK SZKOLNY. Opracowanie: Katarzyna Jaworska. Maj 2015 SKLEPIK SZKOLNY Opracowanie: Katarzyna Jaworska Maj 2015 Nowelizacja Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia Co można sprzedawać w sklepikach szkolnych? W jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NR 113/TZ/IM/2013 Zestaw ma umożliwiać analizę termiczną próbki w symultanicznym układzie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo substancji dodatkowych. Barwniki Southampton- spożycie przez dzieci w Polsce. Joanna Gajda-Wyrębek Zakład Bezpieczeństwa Żywności

Bezpieczeństwo substancji dodatkowych. Barwniki Southampton- spożycie przez dzieci w Polsce. Joanna Gajda-Wyrębek Zakład Bezpieczeństwa Żywności Bezpieczeństwo substancji dodatkowych. Barwniki Southampton- spożycie przez dzieci w Polsce Joanna Gajda-Wyrębek Zakład Bezpieczeństwa Żywności Barwniki z Southampton spożycie przez dzieci w Polsce Plan

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction)

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) 1.Wstęp Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) W analizie mikrośladowych ilości związków organicznych w wodzie bardzo ważny jest etap wstępny, tj. etap

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW. Regina Wierzejska

OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW. Regina Wierzejska OŚWIADCZENIA ŻYWIENIOWE I ZNAKOWANIE NAPOJÓW Regina Wierzejska 10. Pij wystarczającą ilość wody. Woda dostarczana jest organizmowi w postaci napojów oraz razem ze spożywanymi produktami i potrawami. Organizm

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wodoru w laboratorium jest teraz bardziej bezpieczne. tell me more

Zastosowanie wodoru w laboratorium jest teraz bardziej bezpieczne. tell me more Zastosowanie wodoru w laboratorium jest teraz bardziej bezpieczne tell me more H 2 butle czy generatory? Rysunek 4: Konstrukcja zaworu BIP i wewnętrznego filtra Wodór wytwarzany przez generatory ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

KONTROLA I ZAPEWNIENIE DO SUKCESU ANALITYCZNEGO

KONTROLA I ZAPEWNIENIE DO SUKCESU ANALITYCZNEGO KONTROLA I ZAPEWNIENIE JAKOŚCI WYNIKÓW - KLUCZ DO SUKCESU ANALITYCZNEGO Jacek NAMIEŚNIK Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-233 Gdańsk "Analiza

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik Nr 2 do SIWZ Specyfikacja techniczna Nr sprawy: ZP/3/2012 SPECYFIKACJA TECHNICZNA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Na dostawę 1 kpl. spektrometru masowego w ramach realizacji zadania nr 3 projektu POIG

Bardziej szczegółowo

Są to: barwniki aromaty wzmacniacze smaku substancje słodzące regulatory kwasowości przeciwutleniacze konserwanty

Są to: barwniki aromaty wzmacniacze smaku substancje słodzące regulatory kwasowości przeciwutleniacze konserwanty Obecnie większość produktów żywnościowych wytwarza się z udziałem dodatków, które polepszają właściwości organoleptyczne i smakowe, oraz warunkują ich trwałość i jakość. Są to: barwniki aromaty wzmacniacze

Bardziej szczegółowo

Zamienniki cukru i ywnoêç o obni onej zawartoêci cukru

Zamienniki cukru i ywnoêç o obni onej zawartoêci cukru Zamienniki cukru i ywnoêç o obni onej zawartoêci cukru Regina Wierzejska, Aleksandra Cichocka Osoby chore na cukrzyc, mimo e powinny unikaç spo ywania cukru, nie muszà rezygnowaç ze s odyczy. Cukier bia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r.

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia w stołówkach i asortymentu w sklepikach szkolnych szansą na poprawę sposobu żywienia i stanu zdrowia dzieci i młodzieży. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak

Bardziej szczegółowo

I. Wymagania dotyczące produktów zbożowych:

I. Wymagania dotyczące produktów zbożowych: I. Wymagania dotyczące produktów zbożowych: 1. Dozwolone produkty o zawartości nie więcej niż 15g cukrów w 100gramach produktu gotowego do spożycia. 2. Dozwolone produkty o zawartości nie więcej niż 10g

Bardziej szczegółowo