World Wide Web Consortium - specyfikacje Cascading Style Sheets W3Schools - CSS Tutorial Index DOT Css

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "World Wide Web Consortium - specyfikacje Cascading Style Sheets W3Schools - CSS Tutorial Index DOT Css"

Transkrypt

1 Wstęp Uwaga: Część kursu poświęcona stylom ma ciągle charakter tymczasowy - owa tymczasowość awansowała najwyraźniej do roli stałości :-). Wynika to z tego, że przeglądarki internetowe implementują interpretację stylów stopniowo, więc przy kolejnych aktualizacjach przeglądarek można się spodziewać następnych poprawek. Bardziej wnikliwym czytelnikom polecam lekturę tłumaczenia dość sformalizowanego Przewodnika po stylach CSS2, a także trzy anglojęzyczne źródła: World Wide Web Consortium - specyfikacje Cascading Style Sheets W3Schools - CSS Tutorial Index DOT Css Języki służące do budowy stron WWW zostały uzupełnione o potężne narzędzie do formatowania dokumentów internetowych - style (CSS - Cascading Style Sheets). Jest to rewolucyjna idea, w zasadniczy sposób zwiększająca elastyczność narzędzi i możliwości autorów stron. Warto zauważyć, że style leżą także u podstaw dynamicznego HTML (z technicznego punktu widzenia jest to połączenie stylów z językami skryptowymi, np. JavaScript, a także Document Object Model). Style, zwłaszcza na najczęściej stosowanym poziomie CSS1, są niezbyt skomplikowane w konstrukcji, dając zarazem zaawansowane możliwości manipulowania postacią dokumentów, jakich brakowało w tradycyjnym języku HTML. Umiejętne stosowanie stylów pozwala całkowicie odmienić wygląd strony, nie szkodząc zarazem przeglądarkom, które stylów nie interpretują. Podkreślmy też wyraźnie, że CSS2 jest bardzo poważnym krokiem do przodu w stosunku do CSS1. Jest to naturalny etap rozwoju języka i jego pojawienie się było łatwe do przewidzenia dla osób interesujących się głębiej edytorami tekstów, w których style zajmują bardzo eksponowane miejsce. Styl, będący zespołem kodów formatujących (jednego czy kilku), pozwala obecnie globalnie lub lokalnie zmieniać sposób formatowania wybranego fragmentu dokumentu. Style są obecnie w znacznej mierze interpretowane przez przeglądarki Netscape Communicator 4.x i 6, Internet Explorer 4-6 oraz Opera 5 i 6. Wersja 3 programu Microsoftu interpretuje je szczątkowo i w pewnej mierze odmiennie od obowiązujących obecnie zasad. Na szczęście ta przestarzała wersja jest już "wymierająca", a jej udział w rynku nie przekracza paru procent. Zwracam uwagę na norweską Operę ( obecnie darmową, która zrobiła największy postęp i może się pochwalić wyprzedzeniem w paru miejscach swoich wielkich konkurentów. Program ten interpretuje poprawnie polskie znaki w wersji 6. Zwróćmy od razu uwagę na pewien istotny motyw powstania stylów. Język SGML, którego HTML jest pochodną, zajmuje się strukturą dokumentów i ich stroną semantyczną. Nie zajmuje się natomiast ich stroną wizualną, formatowaniem. HTML przekroczył tę barierę i z czysto praktycznych przyczyn od początku zaczął się rozszerzać o polecenia formatujące, dzięki którym dokumenty HTML są wizualnie dość różnorodne. Jednak ubocznym skutkiem tej sytuacji stał się "dziki wyścig" firm mających największy wpływ na rynku oprogramowania - Netscape i Microsoft, pewne swej silnej pozycji i roszcząc sobie prawo do swoistego ustawodawstwa zaczęły narzucać rozmaite rozszerzenia, interpretowane tylko przez ich przeglądarki, jak np. migotanie tekstu (NC) czy animacja Marquee (IE). Niektóre z tych rozszerzeń okazały się trafne i były sankcjonowane przez kolejne specyfikacje HTML, inne okazały się ślepym zaułkiem. Dobrym przykładem jest znacznik <font face>, który sterował czcionkami w dokumencie - w HTML 4 jest on określony jako przestarzały i odradza się jego stosowanie, zalecając przenoszenie informacji o czcionkach do stylów. 1

2 Arkusze stylów są próbą "powrotu do źródeł". Dzięki nim będzie można stopniowo rezygnować z formatowania bezpośrednio za pomocą HTML, przerzucając odpowiedzialność na style. W ten sposób HTML pozostanie w swej czystej, kanonicznej postaci i nie będzie już ryzyka niekontrolowanego rozbudowywania zestawu znaczników. Specyfikacja CSS2 jest narzędziem mocnym i wszechstronnym - problem jedynie w tym, aby ważniejsze przeglądarki poprawnie interpretowały wszystkie polecenia. Na marginesie uwaga: jest niemal pewne, że podstawowe sposoby formatowania na zawsze pozostaną w HTML, i to z paru powodów. Po pierwsze, należy się liczyć z faktem, że niektóre egzotyczne przeglądarki nie będą sobie mogły poradzić z interpretacją stylów, po drugie zaś, miliony dokumentów w WWW są formatowane za pomocą klasycznego HTML i konieczne by było ich przetworzenie, zgodnie ze specyfikacją stylów - raczej nie jest to możliwe, więc konieczność zgodności "w dół" spowoduje, że te zaszłości będą zawsze honorowane przez przeglądarki. Niniejszy opis powstaje na podstawie specyfikacji stylów poziomu pierwszego i drugiego (CSS1 i CSS2). Specyfikacja tego ostatniego została zaprezentowana w czerwcu 1998 roku przez World Wide Web Consortium. Organizacja skupia obecnie ok. 150 firm, wśród których znalazły się takie kompanie, jak Microsoft czy Netscape, deklarujące od pewnego czasu chęć respektowania ustaleń W3C, co jest szczególnie istotne, gdy przypomnimy sobie ich próby narzucania własnych rozwiązań. Za specyfikacje CSS odpowiada "czterech wspaniałych": Håkon Lie i Bert Bos (CSS1) oraz Håkon Lie, Bert Bos, Chris Lilley i Ian Jacobs (CSS2). Nie uwzględniamy specyfikacji CSS3, która ma na razie nieco utopijny charakter - nieco informacji na ten temat można znaleźć w artykule Marcina Wieczorka, w numerze 2'2000 Webmastera - Narzędzia Style można oczywiście konstruować ręcznie, gdyż jest to zwykły tekst. Jednak lepiej jest się posługiwać narzędziami wspomagającymi, które ułatwiają i przyspieszają ich tworzenie, zmniejszając zarazem ryzyko popełniania błędów składniowych - zachodzi tutaj pełna analogia z językiem HTML i edytorami. Programiści wprowadzają do edytorów HTML kreatory stylów (wizards), pozwalające w komfortowy sposób definiować wielkość i kolor czcionki, kolor odsyłaczy, tło czy marginesy tekstu. Warto podkreślić, że własne edytory stylów zawierają m.in. HomeSite i polskie Pajączek 2000 i Tiger98, zaś pierwszym programem, który zaimplementował CSS2 jest Balthisar Cascade - dedykowany edytor stylów. Balthisar Cascade zastygł w postaci 2.0 beta 9, choć autor od dawna zapowiada 3.0. Warto też wykorzystywać spotykane coraz częściej w edytorach HTML funkcje definiowania własnych znaczników (custom tags), gdzie można zdefiniować ciekawe style i doraźnie przywoływać je w trakcie formatowania dokumentu. W maju 1999 ukazał się najlepszy, jak dotąd, dedykowany edytor stylów. Jego autorem jest Nick Bradbury, znany doskonale jako autor HomeSite'a - Bradbury odszedł z firmy Allaire i założył Bradbury Software, tworząc od razu program TopStyle Editor - jego wersję testową można pobrać ze strony Opis wersji beta 1 można znaleźć w Narzędziach internetowych, w witrynie PCkuriera, natomiast bardzo obszerny opis wersji 1.5 jest zawarty w - artykule Andrzeja Turosa w Webmasterze 2'2000. W chwili obecnej dostępne są wersje 2.0 komercyjnego TopStyle Pro i darmowego TopStyle Lite. TopStyle Editor współpracuje też bezpośrednio z HomeSite'em, zastępując jego wbudowany edytor stylów. 2

3 W serwisach shareware'owych, np. TUCOWS, można znaleźć kilka innych programów, m.in. darmowy EasyStyle. Budowa stylu Pokażmy od razu przykład stylu, obejmującego wybrany fragment tekstu. Jest to jeden z dwóch sposobów wstawiania stylu in-line. <P STYLE="font-size: 20pt; font-weight: bold; background: yellow; color: red">style to doskonałe narzędzie dla autora witryny</p>. Style to doskonałe narzędzie dla autora witryny. Ogólne polecenie stylu ma postać selektor { cecha: wartość } (w jęz. angielskim selector { property: value }). Selektorem jest po prostu polecenie języka, np. P, LI, TD, BODY itd. Cechą jest pewna własność danego znacznika, np. wielkość i styl czcionki dla akapitu. Wartość konkretyzuje cechę, np. 12pt czy bold dla czcionki. Zawartość nawiasów klamrowych, czyli cechę i wartość, określamy także mianem deklaracji stylu. Przykłady: P {font-family: Times} Selektorem jest P, cechą - rodzina czcionek, wartością - Times. To jest czcionka Times H1 {font-size: 30pt} Selektorem jest H1, cechą - wielkość czcionki, wartością - 30 punktów. To jest 30-punktowy tytuł stopnia pierwszego UL {font-weight: bold} Selektorem jest UL, cechą - waga czcionki, wartością - pogrubienie. punkt pierwszy wykazu punkt drugi wykazu punkt trzeci wykazu 3

4 H2 {color: #FF0000} Selektorem jest H2, cechą - kolor, wartością - kolor czerwony. Czerwony tytuł stopnia drugiego Możemy oczywiście łączyć ze sobą różne cechy i wartości, zgodnie ze schematem: Selektor { cecha1: wartość1; cecha2: wartość2 } Proszę zwrócić uwagę na średnik rozdzielający pary cech-wartości. H3 {font-variant: small-caps; font-size: 15pt; color: yellow; font-family: Courier} TYTUŁ STOPNIA TRZECIEGO, 15-PUNKTOWY, ŻÓŁTY, KAPITALIKI Wprowadzenie Selektory, o których powiedzieliśmy wstępnie w rozdziale Budowa stylu, należą do kluczowych pojęć Cascading Style Sheets. To one właśnie wskazują obiekty, którym przypisujemy jakiś zestaw własności. Selektorem może być dowolny element języka HTML. Przykładem jest choćby element P, który w języku HTML, jak wiadomo, oznacza akapit, albo UL, czyli wykaz nieuporządkowany. Jest to tzw. selektor prosty. Ogólna konstrukcja stylu ma następującą postać: selektor { cecha: wartość } W języku angielskim: selector { property: value } Widać z tego, że selektor pełni tutaj zasadniczą rolę określając, jakiemu elementowi przypiszemy pewne własności. Gdybyśmy chcieli przypisać akapitowi czcionkę Helvetica o rozmiarze 12pt, powinniśmy to zdefiniować następująco: P { font-family: Helvetica; font-size: 12pt} Podobnie, gdyby wykaz nieuporządkowany miał być przedstawiony za pomocą czcionki pogrubionej, koloru czerwonego, definicja powinna wyglądać następująco: UL { font-weight: bold; color: #FF0000 } Pojęcie selektora jest więc proste i zrozumienie jego znaczenia nie powinno przysparzać żadnych trudności. Grupowanie selektorów Te same wartości stylu możemy nadać jednocześnie kilku selektorom, wyliczając ich listę przed deklaracją własności i wartości. Na przykład, chcąc przypisać taką samą czcionkę i kolor tytułom stopnia pierwszego, drugiego i trzeciego, zamiast definiować każdy tytuł z osobna, możemy napisać: H1, H2, H3 {font-family:helvetica; color:blue} 4

5 Zwróćmy uwagę na przecinki rozdzielające selektory. Selektory elementów [ aktualizacja ] Kilka ważnych pojęć: Drzewo dokumentu (document tree) - hierarchiczny układ elementów HTML zakodowanych w dokumencie; każdy element ma dokładnie jednego rodzica, oprócz elementu najwyższego w hierarchii. Dziecko (child) - element będący o jeden szczebel niżej w drzewie w stosunku do danego elementu. Potomek (descendant) - element będący o jeden lub więcej szczebli niżej w drzewie w stosunku do danego elementu. Rodzic (parent) - element o jeden szczebel wyżej w drzewie w stosunku do danego elementu. Przodek (ancestor) - element będący o jeden lub więcej szczebli wyżej w drzewie w stosunku do danego elementu. Brat (sibling) - element mający tego samego rodzica co inny element; jeśli znajduje się obok niego, to jest to brat przylegający (adjacent sibling). Przykładowe drzewo: Źródło: Cascading Style Sheets, level 2 - CSS2 Specification a. Selektor prosty Selektor ten został opisany na początku rozdziału. b. Selektor uniwersalny Wartości ogólne (uniwersalne) można przypisywać dokumentowi na najwyższym poziomie, czyli w BODY, ale można także stosować tzw. selektory uniwersalne, oznaczane gwiazdką. Selektor o postaci: * {color:#ff0000; font-weight:bold} spowoduje, że cały tekst (w akapitach, wykazach, tabelach itd.) będzie wyświetlany jako pogrubiony i w czerwonym kolorze. Z kolei selektor *.klasa1 {font-family:verdana} spowoduje, że wszystkie elementy opatrzone klasą o nazwie klasa1 będą wyświetlane za pomocą czcionki Verdana. akapit z klasą "klasa1" - czcionka Verdana 15 pt Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. 5

6 c. Selektor potomka (descendant selector) Selektor potomka (w CSS1 jest to selektor kontekstowy) pozwala nadawać styl tym elementom, które mają określonych przodków. Na przykład: H1 I {color:red} Oznacza to, że jeśli fragment tytułu stopnia pierwszego będzie przedstawiony za pomocą czcionki pochylonej, to automatycznie zyska on także czerwony kolor, np. To jest tytuł pierwszego stopnia Podobnie, definicja UL UL LI {color:green} spowoduje, że elementy wykazu na drugim poziomie zagnieżdżenia będą przedstawione w zielonym kolorze, podczas gdy elementy wykazu pierwszego poziomu będą miały domyślny kolor, np. punkt 1 punkt 2 o punkt 2.1 o punkt 2.2 punkt 3 Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. Zauważmy, że w definicji selektora potomka poszczególne elementy są rozdzielone spacjami. Spacja jest tzw. kombinatorem - w CSS2 rozróżniamy trzy rodzaje kombinatorów: spacja, znak + i znak >. Spacje wokół znaków + i > są opcjonalne. d. Selektor dziecka (child selector) Element jest dzieckiem w stosunku do innego elementu, jeśli jest w nim zawarty i jest o jeden szczebel niżej w hierarchii. Na przykład, w <h1> <h3> </h3> </h1>, H3 jest dzieckiem H1, ale wszystko w ramach H3 jest już dzieckiem wobec H3, a nie H1 (chociaż jest zarazem potomkiem H1). Jeśli chcemy, aby wszystkie H3, które są dziećmi H1, były czerwone, użyjemy polecenia: H1 > H3 { color : red } Inny przykład: p > u { color : white } to jest białe podkreślenie w ramach akapitu Podkreślenie poza znacznikami akapitu nie jest już białe. Interpretacja: Netscape 6, Opera 5. Ilustracja dla użytkowników IE: e. Selektor braci (adjacent sibling selector) 6

7 Selektor pozwala nadawać określone formatowanie jednemu z bezpośrednio sąsiadujących ze sobą elementów, mających tego samego rodzica. Jeśli np. mamy fragment pogrubiony i fragment pochylony w ramach akapitu, zaś kod stylu ma postać: B + I {color:green} fragment pochylony uzyska odpowiednie formatowanie. Zauważmy, że stosujemy tutaj kombinator w postaci znaku +. Akapit, w tym pogrubienie oraz sąsiadujące pochylenie i reszta akapitu Inny przykład: H1 + H2 { margin-left: +15mm } Tytuł stopnia pierwszego Nieco przesunięty tytuł stopnia drugiego Polecenie realizują Netscape 6 i Opera 5. Ilustracja dla użytkowników IE: Selektory atrybutów [ aktualizacja ] Selektory zostały rozszerzone na atrybuty elementów. Jak pamiętamy, elementy mogą przybierać określone atrybuty, na przykład akapit może być wyrównany do prawego marginesu (align=right). Można to wykorzystać do nadawania pewnych wartości: jeśli akapit jest wyrównany do prawej, to jest wyświetlany na czerwono. Ogólna postać selektora atrybutów jest następująca: element[atrybut relacja wartość] {deklaracja stylu} Przykładowo: P[align=right] {color: red} akapit justowany do prawej strony, w kolorze czerwonym. Interpretacja: Netscape 6, Opera 7. Ilustracja dla użytkowników IE i Opery. 7

8 Relacja może być przedstawiona czterema sposobami, co odpowiada czterem typom selektora atrybutów. Jedną z relacji jest zastosowany tu znak =. a. Prosty selektor atrybutu Element[atrybut] {deklaracja stylu} lub [atrybut] {deklaracja stylu} Na przykład: H1[title] {font-family: Verdana; color: yellow} Każdy tytuł stopnia pierwszego, w którym znajdzie się atrybut title, będzie wyświetlany za pomocą czcionki Verdana w kolorze żółtym. Tytuł stopnia pierwszego z atrybutem Title Interpretacja: Netscape 6, Opera 5. Ilustracja dla użytkowników IE. [title] {font-family: Helvetica} Każdy element z atrybutem title (o dowolnej jego wartości) będzie wyświetlany za pomocą czcionki Helvetica. akapit z title, na niebiesko. Interpretacja: Netscape 6, Opera 7. b. Selektor atrybutu o określonej wartości Element[atrybut="wartość"] {deklaracja stylu} lub [atrybut="wartość"] {deklaracja stylu} Na przykład: H1[title="rozdział"] {font-family: Times} Każdy tytuł stopnia pierwszego, w którym znajdzie się atrybut title="rozdział", będzie wyświetlany za pomocą czcionki Times. [title="ważne"] {font-weight: bold} Każdy element z atrybutem title="ważne" będzie wyświetlany za pomocą czcionki pogrubionej. To jest bardzo ważny akapit 8

9 Interpretacja: Netscape 6, Opera 7. Jak łatwo zauważyć, selektor atrybutu o określonej wartości różni się od prostego selektora atrybutu konkretną wartością atrybutu. Selektor atrybutu o określonej wartości ma jeszcze dwie odmiany, które można przedstawić następująco: [atrybut~=wartość] [atrybut =wartość] W pierwszej odmianie ciąg znaków podany jako wartość może być fragmentem wartości atrybutu konkretnego elementu. Przykładowo: H1[title~="rozdział"] {font-family: Times} Tytuł stopnia pierwszego Interpretacja: Netscape 6, Opera 5. Taka postać stylu będzie się odnosić do wszystkich tytułów stopnia pierwszego, w których atrybut title będzie zawierać wyraz rozdział, np. title="rozdział pierwszy", title="rozdział drugi" itd. Zwróćmy uwagę, że wyrazy w title są rozdzielone spacjami. Druga odmiana została przewidziana do obsługi wartości zawierających dywizy (łączniki). Podanie definicji *[title ="bleble"] {color: green} A paragraph in UK-English spowoduje objęcie nią wszystkich elementów, które mają atrybut title zawierający bleble-a, bleble-b itd. Jest to wykorzystywane np. w obsłudze języków, których kody są rozróżniane, choć początek jest taki sam: en-us, en-uk. Interpretacja: Netscape 6, Opera 5. Ilustracja dla użytkowników IE: Specjalne selektory HTML [ aktualizacja ] a. Klasy selektorów W powyższych przykładach posłużyliśmy się prostym selektorem w postaci elementu HTML. Język CSS przewiduje jednak tworzenie tzw. klas, które pozwalają zróżnicować ten sam element zależnie od pojawiających się okoliczności. Bardzo dobrym przykładem jest tutaj ponownie element P. Jest oczywiste, że w większym dokumencie, składającym się z wielu akapitów, nie wszystkie akapity muszą mieć taki sam wygląd, np. czcionka Times, o rozmiarze 12 punktów, w kolorze czarnym. Może się przecież zdarzyć, że niektóre akapity będziemy chcieli wyróżnić pogrubieniem, inne zaznaczyć odmiennym kolorem, a jeszcze inne - mniejszą czcionką. Te "nietypowe" akapity możemy łatwo zdefiniować za pomocą klas i tylko w odpowiednim miejscu przywoływać stosowne definicje, podczas gdy gros tekstu będzie wyświetlane za pomocą podstawowego formatowania przewidzianego dla akapitu. Na przykład, definicja stylów akapitów w części nagłówkowej dokumentu może mieć taką postać: P {font-family: Helvetica; font-size: 10pt} P.uwagi {font-family: Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: bold} P.istotne {font-family: Times; font-size: 10pt; color: red} P.przypisy {font-family: Helvetica; font-size: 8pt} Natomiast w samym tekście będziemy przywoływać klasy za pomocą polecenia 9

10 <p class=konkretna_klasa>akapit</p> To jest akapit pisany za pomocą normalnej czcionki. Została w nim użyta czcionka Helvetica o wielkości 10 punktów. Klasę tę możemy wykorzystać przy zapisywaniu "normalnego" tekstu, nie mającego jakichś specjalnych wyróżnień. W jakimś miejscu możemy umieścić przypisy. Zapisujemy je za pomocą zdefiniowanej czcionki Helvetica o wysokości 8 punktów. Gdy zajdzie konieczność podania uwag, możemy wykorzystać klasę P.uwagi, która wyróżnia się dodatkowym pogrubieniem tekstu. Istotne fragmenty tekstu możemy w jakiś sposób wyróżnić. Tutaj korzystamy z definicji klasy P.istotne, która posługuje się czcionką Times i kolorem czerwonym. Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. b. Selektor ID Selektor ID (identyfikatora) został pomyślany jako narzędzie do wskazywania elementu mającego jednoznaczny atrybut ID, a więc występującego raz jeden w drzewie dokumentu. Identyfikator jest budowany z liter od a do z, cyfr, łączników i kropek, przy czym na początku musi się znajdować litera. #[etykieta ID] {deklaracja stylu} Przykład: H1#chapter {letter-spacing: 0.5em} Podając kod <h1 id="chapter">chapter</h1>, uzyskamy C h a p t e r Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. Selektory pseudoklas [ aktualizacja ] a. Pseudoklasy odsyłaczowe CSS2 wyróżnia specjalne selektory dla odsyłaczy, zależnie od ich bieżącego statusu. Selektor a:link pozwala nadać formatowanie odsyłaczowi na stronie, na przykład: a:link {color:yellow; background: blue} To jest odsyłacz do firmy Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. Selektor a:visited nadaje formatowanie odsyłaczowi już odwiedzonemu, na przykład: a:visited {color:green} To jest odsyłacz do PCkuriera - jeśli byłeś już na stronie PCkuriera, odsyłacz będzie zielony. Interpretacja: Internet Explorer, Opera 5. 10

11 b. Pseudoklasa :hover Selektor nadaje styl elementowi, gdy urządzenie wskazujące, np. myszka, znajduje się nad elementem, ale nie aktywizuje go. Jest to szczególnie często wykorzystywane do zmiany wyglądu odsyłacza, co ułatwia czytelnikowi śledzenie, nad jakim odsyłaczem znajduje się w danym momencie kursor myszki. Przykład: A:hover {background:blue; color:red} To jest odsyłacz do serwisu About.com. Gdy nasuniesz kursor myszki nad odsyłacz, zmieni się jego wygląd. Spowoduje to, że odsyłacz mający domyślnie np. niebieski kolor na białym tle, po nasunięciu kursora zostanie wyświetlony jako biały na niebieskim tle. Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. c. Pseudoklasa :active Selektor :active formatuje we wskazany sposób aktywny w danym momencie element, np. kliknięty odsyłacz. A:active {background:olive; color:black} To jest odsyłacz do serwisu World Wide Web Consortium. Gdy klikniesz na odsyłaczu, zmieni się jego wygląd (czarny odsyłacz na oliwkowym tle). Interpretacja: Internet Explorer, Netscape 6, Opera 5. Powyższe cztery pseudoklasy powinny być umieszczane w nagłówku w podanej kolejności: link, visited, hover, active. d. Pseudoelement :focus Selektor :focus formatuje w wybrany sposób element, który przyjmuje w danym momencie zogniskowanie, np. kursor na danym odsyłaczu (po wybraniu go za pomocą klawisza tabulatora) czy pole formularza, w którym znalazł się kursor. a:focus {color:blue; background:red} To jest odsyłacz do miesięcznika Enter :focus {color:white; background:black} Kliknij tutaj lub przenieś kursor pomocą klawiszy tabulatora Interpretacja: Netscape 6, Opera 7. Ilustracja dla użytkowników IE 11

12 e. Pseudoklasa :lang Selektor :lang pozwala formatować elementy, które mają podany atrybut języka, np.: p:lang(en) {font-weight:bold} to jest akapit z atrybutem lang=en i powinien być pogrubiony Żadna przeglądarka nie obsługuje tego selektora. f. Pseudoklasa :first-child Pierwszym dzieckiem elementu jest pierwszy zawarty w nim element niższego szczebla. Na przykład, pierwszym dzieckiem akapitu może być pierwszy znacznik pogrubienia. p:first-child {color:red} to jest akapit, a to jest pogrubienie i dalszy ciąg akapitu Z kolei selektor p:first-child EM {color:red} jest zawężony, gdyż wyróżnia formatowaniem jedynie elementy EM, które są pierwszym dzieckiem jakiegoś akapitu. to jest akapit, a to jest emfaza i dalszy ciąg akapitu Żadna przeglądarka nie akceptuje tego selektora. Selektory pseudoelementów [ aktualizacja ] a. Pseudoelement first-line Selektor pozwala nadać odrębne formatowanie pierwszemu wierszowi bloku, np. akapitu. Przykład: P:first-line {text-transform: uppercase} To jest akapit, w którym pierwszy wiersz będzie zamieniony na wersaliki. To jest akapit, w którym pierwszy wiersz będzie zamieniony na wersaliki. Proszę zauważyć, że zawartość pierwszego wiersza zmienia się przy zmianie wielkości ramki. Interpretacja: Internet Explorer 5.5, Netscape 6, Opera 5. W deklaracji stylu dla :first-line można stosować następujące własności: font properties, color properties, background properties, 'wordspacing', 'letter-spacing', 'text-decoration', 'vertical-align', 'text-transform', 'line-height', 'text-shadow', 'clear'. To jest akapit, w którym pierwszy wiersz będzie pogrubiony i pochylony. To jest akapit, w którym pierwszy wiersz będzie pogrubiony i pochylony. To jest akapit, w którym pierwszy wiersz będzie pogrubiony i pochylony. Proszę zauważyć, że zawartość pierwszego wiersza zmienia się przy zmianie wielkości ramki. b. Pseudoelement first-letter Selektor :first-letter teoretycznie powinien powodować nadanie odrębnego formatowania pierwszej literze danego bloku, np. akapitu. Został on pomyślany przede wszystkim jako wygodne narzędzie o charakterze typograficznym, pozwalające zbliżyć wygląd strony WWW do tradycyjnych rozwiązań spotykanych w publikacjach papierowych, np. rozciągnięcie pierwszej litery na kilka kolejnych wierszy tekstu. Technika ta (drop-cap) jest znana choćby z popularnych edytorów tekstów. 12

13 Przykład: P:first-letter { font-size: 200%; float: left } Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Interpretacja: Internet Explorer 5.5, Netscape 6, Opera 5. W deklaracji stylu dla :first-letter można stosować następujące własności: font properties, color properties, background properties, 'textdecoration', 'vertical-align', 'text-transform', 'line-height', margin properties, padding properties, border properties, 'float', 'text-shadow', and 'clear'. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. Pierwsza litera w tym akapicie jest różna od pozostałych. c. Pseudoelement :before i :after Selektor ten pozwala automatycznie generować określoną treść przed i/lub po określonym elemencie. Na przykład, polecenie p:before {content : "Początek akapitu: "} p:after {content : " :Koniec akapitu"} spowoduje automatyczne wstawienie ciągów (bez cudzysłowów) "Początek akapitu: " i " :Koniec akapitu" przed i po każdym akapicie. Polecenie p.uwaga:before {content : "Uwaga: "} opatrzy każdy akapit o klasie class=uwaga dodatkową inwokacją "Uwaga: ". Tu powinien się pojawić wyraz "uwaga" na początku zdania. Jako content mogą występować nie tylko zwykłe ciągi znaków (string), ale i adresy internetowe (address), liczniki (counter), apostrofy i cudzysłowy (quotes). Tu powinien się pojawić wyraz "koniec" na końcu zdania. Interpretacja: Netscape 6, Opera 5. Ilustracja dla użytkowników IE. 13

14 Dodatkowe efekty formatujące można uzyskać, dodając po prostu odpowiedni kod:.uwaga:before {content : "Uwaga: "; font-weight: bold}.koniec:after {content : " :Koniec"; color: red} Selektor ten jest bardzo ważny ze względu na współudział w generowaniu zawartości liczników. Podsumowanie Jak widać z powyższego przeglądu, zakres selektorów w CSS2 został znacznie zwiększony w stosunku do poprzedniej specyfikacji stylów, ale ich interpretacja ciągle pozostawia sporo do życzenia - oficjalna specyfikacja ciągle wyprzedza jej implementację w przeglądarkach i w zasadzie można stwierdzić, że nieźle są interpretowane selektory zaprezentowane w CSS1 i w jakimś stopniu w CSS2. Webmasterzy na razie muszą stosować selektory z niezbędną ostrożnością i sprawdzać ich działanie w czołowych przeglądarkach. Kaskadowość i dziedziczenie W Cascading Style Sheets istnieją dwa istotne pojęcia, o których należy pamiętać przy konstruowaniu stylów - dziedziczenie stylów i ich kaskadowy charakter. Dziedziczenie polega na tym, że elementy niższe w hierarchii drzewa dokumentu (pojęcie drzewa jest wyjaśnione w rozdziale Selektory) dziedziczą formatowanie elementów leżących wyżej w hierarchii, chyba że wyraźnie nadamy im inne formatowanie. Przykładowo, jeśli ustalimy, że tekst w jakiejś tabeli ma być przedstawiony za pomocą pogrubionej czcionki Helvetica, to wszystkie komórki tabeli będą w ten sposób formatowane, gdyż komórka <TD> leży niżej w hierarchii (drzewie dokumentu) niż tabela <TABLE>. Jeśli natomiast nadamy odrębne formatowanie wybranej komórce (utworzymy wyjątek), to oczywiście wygląd czcionki w tej komórce zmieni się, gdyż bezpośrednie zdefiniowanie czcionki w wybranym miejscu ma pierwszeństwo przed ogólniejszym formatowaniem tabeli (na wyższym szczeblu). Taka jest właśnie ogólna zasada - jeśli wyraźnie nie zdefiniujemy formatowania dla jakiegoś elementu, dziedziczy on własności po swoich "przodkach", czyli elementach wyższych w hierarchii. Niestety, zdarzają się odstępstwa interpretacyjne od tej zasady - przykładowo, zdefiniowanie czcionki w BODY (a więc na szczycie hierarchii) nie wpływa na postać czcionki w komórkach tabeli, jeśli stronę oglądamy w Netscape Communicatorze. Należy się liczyć z tego typu uchybieniami i sprawdzać wygląd strony przynajmniej w dwóch przeglądarkach. No i czekać na pełną implementację CSS2. Zasada dziedziczenia stylów jest bardzo wygodna, gdyż oszczędza autorowi strony czaso- i pracochłonnego wprowadzania mnóstwa informacji dla każdego elementu z osobna. Możemy na przykład ustalić pewne ogólne cechy dla całej strony, a dodać nieco konkretyzującej informacji dla niższych w hierarchii akapitów czy wykazów - połączą one wtedy w sobie "dziedziczoną" informację z wyższego szczebla i konkretyzującą informację ich samych. Dziedziczenie jest zresztą bardzo intuicyjnym i łatwo zrozumiałym pojęciem, jeśli ma się w sobie nieco kultury logicznej. Kaskadowość, od której wzięły nazwę style, polega z kolei na ustaleniu hierarchii źródeł stylów. Jak Czytelnik będzie się mógł przekonać w rozdziałach o wstawianiu stylów, style mogą być wprowadzane w nagłówku strony (HEAD), bezpośrednio w ciele dokumentu, mogą też pochodzić z zewnętrznych źródeł, np. arkuszy wzorcowych. Konieczne jest więc ustalenie hierarchii ważności w przypadku konfliktu stylów. Może się bowiem zdarzyć, że zewnętrzny arkusz definiuje akapit za pomocą czcionki Times 12pt, w nagłówku strony akapit jest reprezentowany przez czcionkę Helvetica 11pt, a w samym dokumencie pojawia się akapit zdefiniowany za pomocą czcionki Times 11pt. Problem więc w tym, która definicja ma pierwszeństwo i jaka jest ich hierarchia. Przyjęto, że oddziaływanie stylów z arkuszy zewnętrznych może być modyfikowane przez style zdefiniowane w nagłówku dokumentu, to zaś może być modyfikowane przez style zdefiniowane bezpośrednio w ciele dokumentu. Pierwszeństwo mają zatem style zdefiniowane "bliżej" konkretnego elementu. Przeglądarka sprawdza więc najpierw, czy istnieją jakieś arkusze zewnętrzne i stosownie do ich definicji formatuje stronę. Następnie sprawdza, jakie są definicje stylów w nagłówku strony i modyfikuje wygląd zgodnie z ich ustaleniami. Następnie sprawdza style w samym dokumencie i ponownie modyfikuje fizyczną postać strony. To oczywiście model działania, ale pokazuje on, jak działa taka kaskada stylów. Między stylami z różnych źródeł nie muszą zresztą wcale występować żadne konflikty - wszystkie style uzupełnią się, tworząc jeden wielki, "wirtualny" styl. Ta zasada pozwala też, co szczególnie ważne, wygodnie manipulować postacią całych kompleksów stron. Można na przykład ustalić pewne ogólne cechy całej witryny firmy i zawrzeć je w zewnętrznym arkuszu stylów. Następnie można zbudować odrębne arkusze dla wydziałów firmy i zawrzeć w nich bardziej konkretyzującą informację. Po ustaleniu hierarchii arkuszy można łatwo definiować style dla dziesiątek i setek stron, a jedna drobna zmiana w arkuszu powoduje zmiany we wszystkich objętych nimi dokumentach. Jak z tego widać, kaskadowość i dziedziczenie uzupełniają się, tworząc zwarty system ogólnych zasad sterujących działaniem stylów. Kaskadowość ustala hierarchię różnych źródeł stylów, a dziedziczenie wpływa na wygląd strony z punktu widzenia hierarchii elementów w danym dokumencie (drzewie dokumentu). Wstawianie stylów Style mogą być umieszczane w dokumencie na kilka sposobów: 14

15 Kody formatujące są umieszczane w środku tekstu (styl lokalny, in-line style) i dotyczą wybranego znacznika dokumentu. Kody formatujące są umieszczane w środku tekstu, obejmują większy fragment dokumentu i nie są związane z wybranymi znacznikami (rozciąganie stylu i wydzielone bloki). Kody formatujące są umieszczane na początku strony, w nagłówku HEAD, i oddziałują na cały dokument (zagnieżdżanie stylu). Kody formatujące są umieszczane na wzorcowych stronach (lokalnie lub na na serwerze), a w dokumentach wstawiamy odpowiednie odwołania do tych stron, co powoduje automatyczne zmiany sposobu formatowania. Są to odwołania do tzw. stylów zewnętrznych. Kody formatujące są importowane z innej strony za pomocą Styl lokalny (in-line) Styl lokalny pozwala nadawać atrybuty wybranym, pojedynczym elementom strony. Typowym zastosowaniem jest nadanie określonych atrybutów akapitowi. <p style="definicja stylu">treść akapitu</p> Na przykład: <p style="font-size: 12pt; font-weight: bold; font-family: 'Andale mono', 'Courier New', monospace">treść akapitu</p> To jest akapit wyświetlany za pomocą czcionki Andale mono, Courier New lub innej monotypicznej, pogrubionej, o wielkości 12 punktów. <h1 style="font-size: 25pt; font-weight: bold; font-family: Arial, sans-serif">treść tytułu</h1> Tytuł stopnia 1, Arial, pogrubiony, 25 punktów <ul style="font: italic bold 14pt Times; color: red"> <li>pierwszy punkt <li>drugi punkt <li>trzeci punkt </ul> pierwszy punkt drugi punkt trzeci punkt <p style="text-transform: capitalize">to jest akapit, w którym pierwsze litery wyrazów są wyświetlane za pomocą kapitalików.</p> to jest akapit, w którym pierwsze litery wyrazów są wyświetlane za pomocą kapitalików. (tylko IE) Pozioma linia z kilkoma atrybutami (tylko IE4 i 5) 15

16 <hr style="height: 3mm; width: 200pt; color: lime"> Wykaz numerowany <ul style="list-style: lower-roman inside"> <li>pierwszy punkt <li>drugi punkt <li>trzeci punkt </ul> i. pierwszy punkt ii. drugi punkt iii. trzeci punkt Rozciąganie stylu Rozciąganie stylu polega na objęciu stylem pewnego bloku w dokumencie HTML. Posługujemy się tutaj poleceniem <SPAN> </SPAN>. Na przykład: <span style="font-family: Courier; font-size: 15pt; font-weight: bold; color: red">to jest akapit objęty poleceniem SPAN</span> To jest akapit objęty poleceniem SPAN Poleceniem SPAN możemy obejmować łącznie także niejednorodne elementy, np. akapit i wykaz. <span style="font-family: Courier; font-size: 15pt; font-weight: bold; color: red"> <p>to jest akapit objęty poleceniem SPAN</p> <ul> <li>pierwszy punkt wykazu <li>drugi punkt wykazu <li>trzeci punkt wykazu </ul> </span> To jest akapit objęty poleceniem SPAN pierwszy punkt wykazu drugi punkt wykazu trzeci punkt wykazu W polecenu SPAN możemy wykorzystać także klasy, jeśli są zdefiniowane w nagłówku dokumentu (arkusz zagnieżdżony) czy jakimś zewnętrznym arkuszu. Gdybyśmy wstawili w nagłówku dokumentu, w definicji stylów, polecenie (bez polskich znaków, gdyż Navigator wykazuje tutaj błąd).bardzowazne {font-family: Helvetica; font-size: 14pt; font-weight: bold; color: lime} możemy je wykorzystać w definicji SPAN. Na przykład: <span class=bardzowazne>to jest fragment dokumentu, formatowany zgodnie z definicją klasy BardzoWazne.</span> 16

17 To jest fragment dokumentu, formatowany zgodnie z definicją klasy BardzoWażne. Inny przykład, w którym kilka pierwszych wyrazów akapitu jest wyświetlanych za pomocą małych kapitalików. Korzystamy tutaj z definicji:.pierwszewyrazy {font-variant: small-caps} którą obejmujemy pierwsze trzy wyrazy - <span class=pierwszewyrazy>. TO JEST AKAPIT, w którym trzy pierwsze wyrazy są wyświetlane za pomocą małych kapitalików. Wydzielone bloki Style możemy nadawać elementom dokumentu, posługując się bardzo elastycznym poleceniem bloku. Na sposób ten warto zwrócić szczególną uwagę, gdyż jest wygodny, a doświadczenia z dynamicznym HTML, wprowadzanym intensywnie od momentu pojawienia się Internet Explorera 4, wskazują, że jest to jedno z podstawowych narzędzi (dynamiczny HTML jest jednym z kluczowych elementów kanałów informacyjnych). Bloki wydzielamy za pomocą polecenia <DIV> </DIV>. Fragment dokumentu objęty blokiem możemy w swobodny sposób formatować za pomocą stylów. Możemy sobie wyobrazić, że w części nagłówkowej dokumentu znajdą się klasy tytułów czy akapitów, natomiast w bloku utworzonym doraźnie w dokumencie zdefiniujemy czcionki, barwy itp., a także powołamy się na klasy z nagłówka. Przykład bloku ze stylami zdefniowanymi bezpośrednio w bloku: <DIV style=""font-family: verdana, arial; color: olive; position: relative; left: 300; width: 550"> Fragment dokumentu objęty blokiem (tytuł, akapit i wykaz) </DIV> Tytuł stopnia pierwszego Jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit jakiś tam akapit. punkt wykazu punkt wykazu punkt wykazu Przykład bloku ze stylami zdefiniowanymi w części nagłówkowej dokumentu: Zakładamy, że w nagłówku (albo w arkuszu dołączanym lub importowanym) utworzyliśmy klasę o nazwie notatka..notatka {font-family: verdana, arial; font-weight: bold; color: blue; margin-left: 10%; margin-right: 10%} A teraz skorzystamy z tego stylu, wydzielając jakiś fragment dokumentu blokiem i przypisując mu klasę notatka: <div class=notatka> fragment dokumentu objęty blokiem </div> Tytuł notatki Treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki treść notatki Wydzielane bloki są podobne w działaniu do SPAN, ale obejmują szersze fragmenty dokumentu. Mogą zawierać w sobie tytuły, akapity, wykazy, a nawet inne bloki. Dzięki temu nadają się do wydzielania większych, logicznych fragmentów dokumentów i nadawania im specyficznego formatowania za pomocą stylów. 17

18 Zagnieżdżanie arkusza stylów Bardzo często spotykanym sposobem definiowania stylów na stronie jest zagnieżdżanie definicji w nagłówkowej części dokumentu. W tym celu wystarczy wpisać odpowiedni blok informacji między poleceniami <HEAD> i </HEAD>. Przykładowo, niniejsza strona zawiera krótki zestaw stylów, zdefiniowany następująco w części nagłówkowej (w kolorze niebieskim): <head> <STYLE TYPE="text/css"> <!-- BODY {margin-left: 1cm; margin-right: 1cm} P {font-size: 10pt; font-family: Arial, Helvetica; font-weight: normal} --> </STYLE> </head> Zdefiniowano w nim 1-centymetrowe marginesy strony oraz 10-punktową czcionkę Arial (oraz inne czcionki "rezerwowe") dla akapitów. Proszę zwrócić uwagę na wiersz <!-- i -->, czyli znaki komentarza obejmujące definicję. "Chowają" one definicję przed przeglądarkami nie interpretującymi stylów, co zapobiega niepotrzebnemu wyświetleniu treści definicji stylów w tych przeglądarkach. Style definiujemy w "klasyczny" sposób, za pomocą zestawu Selektor { cecha: wartość}. Na przykład P {font-family: Helvetica} czy UL {font-size: 10pt; font-family: Times}. Zagnieżdżanie arkusza zaleca się w przypadku tych stron, w których stosuje się unikatowe style. Gdy kilka stron jest formatowanych za pomocą tego samego zestawu stylów, lepiej jest oczywiście stosować dołączanie wspólnego, zewnętrznego arkusza stylów (opisujemy to tutaj), co skraca czas przygotowania i zmniejsza wielkość plików. Dołączanie do zewnętrznego arkusza stylów [ aktualizacja ] Każdą stronę można dołączyć do zewnętrznego arkusza stylów, w którym są zdefiniowane własności różnych elementów - interpretują to polecenie Internet Explorer 4 i 5, Netscape 6 i Opera 5. Na przykład, strony opisujące oprogramowanie internetowe w Narzędziach internetowych (w serwisie Wydawnictwa Lupus) są dołączane do zewnętrznego arkusza o nazwie toolstyl.css (rozszerzenie.css), umieszczonego na serwerze. Arkusz został zapisany następująco: <HTML> <STYLE TYPE="text/css"> <!-- BODY {text-align: justify; margin-left: 1cm; margin-right: 1cm; margin-top: 1cm} P {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal; text-indent: 3 em} A {text-decoration: none; color: blue} H1 {font-size: 24pt} H2 {font-size: 20pt} H3 {font-size: 16pt} H1, H2, H3 {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-weight: bold; color: #808000} TD {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} LI {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} --> </STYLE> </HTML> Przykładowo, artykuł opisujący edytor Pajączek zawiera następującą część nagłówkową: <head> <title>pajączek 2.0</title> 18

19 <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=iso "> <meta http-equiv="author" content="paweł Wimmer"> <meta http-equiv="authoring tool" content="homesite"> <meta http-equiv="distribution" content="global"> <meta http-equiv="resource-type" content="document"> <LINK REL=stylesheet HREF="../style/toolstyl.css" TYPE="text/css"> </head> Proszę zwrócić uwagę na wiersz (niebieski) zawierający odniesienie do arkusza. Jest on umieszczany w ramach części nagłówkowej (HEAD) i ma ściśle określoną składnię. HREF wskazuje ścieżkę do katalogu, w którym jest umieszczony arkusz. Może on być, oczywiście, ulokowany w tym samym folderze, co strony zawierające odniesienie do niego. Wszystkie definicje zewnętrzego arkusza stylów są automatycznie przyjmowane przez elementy danej strony. W niniejszym dokumencie został użyty zewnętrzny arkusz wykorzystywany w Webmasterze - artykuly.css Stosowanie zewnętrznego arkusza ma tę zaletę, że nie jest konieczne wprowadzanie stylów na konkretnej stronie, zmniejszamy objętość plików, a także możemy za pomocą zmiany jednego parametru w arkuszu stylów zmienić wygląd wszystkich stron, które się odwołują do tego arkusza (np. kolor tytułu czy wielkość czcionki akapitów). Dołączanie do zewnętrznego arkusza stylów [ aktualizacja ] Każdą stronę można dołączyć do zewnętrznego arkusza stylów, w którym są zdefiniowane własności różnych elementów - interpretują to polecenie Internet Explorer 4 i 5, Netscape 6 i Opera 5. Na przykład, strony opisujące oprogramowanie internetowe w Narzędziach internetowych (w serwisie Wydawnictwa Lupus) są dołączane do zewnętrznego arkusza o nazwie toolstyl.css (rozszerzenie.css), umieszczonego na serwerze. Arkusz został zapisany następująco: <HTML> <STYLE TYPE="text/css"> <!-- BODY {text-align: justify; margin-left: 1cm; margin-right: 1cm; margin-top: 1cm} P {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal; text-indent: 3 em} A {text-decoration: none; color: blue} H1 {font-size: 24pt} H2 {font-size: 20pt} H3 {font-size: 16pt} H1, H2, H3 {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-weight: bold; color: #808000} TD {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} LI {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} --> </STYLE> </HTML> Przykładowo, artykuł opisujący edytor Pajączek zawiera następującą część nagłówkową: <head> <title>pajączek 2.0</title> <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=iso "> <meta http-equiv="author" content="paweł Wimmer"> <meta http-equiv="authoring tool" content="homesite"> <meta http-equiv="distribution" content="global"> <meta http-equiv="resource-type" content="document"> <LINK REL=stylesheet HREF="../style/toolstyl.css" TYPE="text/css"> </head> Proszę zwrócić uwagę na wiersz (niebieski) zawierający odniesienie do arkusza. Jest on umieszczany w ramach części nagłówkowej (HEAD) i ma ściśle określoną składnię. HREF wskazuje ścieżkę do katalogu, w którym jest umieszczony arkusz. Może on być, oczywiście, 19

20 ulokowany w tym samym folderze, co strony zawierające odniesienie do niego. Wszystkie definicje zewnętrzego arkusza stylów są automatycznie przyjmowane przez elementy danej strony. W niniejszym dokumencie został użyty zewnętrzny arkusz wykorzystywany w Webmasterze - artykuly.css Stosowanie zewnętrznego arkusza ma tę zaletę, że nie jest konieczne wprowadzanie stylów na konkretnej stronie, zmniejszamy objętość plików, a także możemy za pomocą zmiany jednego parametru w arkuszu stylów zmienić wygląd wszystkich stron, które się odwołują do tego arkusza (np. kolor tytułu czy wielkość czcionki akapitów). Dołączanie do zewnętrznego arkusza stylów [ aktualizacja ] Każdą stronę można dołączyć do zewnętrznego arkusza stylów, w którym są zdefiniowane własności różnych elementów - interpretują to polecenie Internet Explorer 4 i 5, Netscape 6 i Opera 5. Na przykład, strony opisujące oprogramowanie internetowe w Narzędziach internetowych (w serwisie Wydawnictwa Lupus) są dołączane do zewnętrznego arkusza o nazwie toolstyl.css (rozszerzenie.css), umieszczonego na serwerze. Arkusz został zapisany następująco: <HTML> <STYLE TYPE="text/css"> <!-- BODY {text-align: justify; margin-left: 1cm; margin-right: 1cm; margin-top: 1cm} P {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal; text-indent: 3 em} A {text-decoration: none; color: blue} H1 {font-size: 24pt} H2 {font-size: 20pt} H3 {font-size: 16pt} H1, H2, H3 {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-weight: bold; color: #808000} TD {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} LI {font-family: "Arial CE", Arial, Helvetica; font-size: 10pt; font-weight: normal} --> </STYLE> </HTML> Przykładowo, artykuł opisujący edytor Pajączek zawiera następującą część nagłówkową: <head> <title>pajączek 2.0</title> <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=iso "> <meta http-equiv="author" content="paweł Wimmer"> <meta http-equiv="authoring tool" content="homesite"> <meta http-equiv="distribution" content="global"> <meta http-equiv="resource-type" content="document"> <LINK REL=stylesheet HREF="../style/toolstyl.css" TYPE="text/css"> </head> Proszę zwrócić uwagę na wiersz (niebieski) zawierający odniesienie do arkusza. Jest on umieszczany w ramach części nagłówkowej (HEAD) i ma ściśle określoną składnię. HREF wskazuje ścieżkę do katalogu, w którym jest umieszczony arkusz. Może on być, oczywiście, ulokowany w tym samym folderze, co strony zawierające odniesienie do niego. Wszystkie definicje zewnętrzego arkusza stylów są automatycznie przyjmowane przez elementy danej strony. W niniejszym dokumencie został użyty zewnętrzny arkusz wykorzystywany w Webmasterze - artykuly.css Stosowanie zewnętrznego arkusza ma tę zaletę, że nie jest konieczne wprowadzanie stylów na konkretnej stronie, zmniejszamy objętość plików, a także możemy za pomocą zmiany jednego parametru w arkuszu stylów zmienić wygląd wszystkich stron, które się odwołują do tego arkusza (np. kolor tytułu czy wielkość czcionki akapitów). 20

21 Import zewnętrznego arkusza stylów [ aktualizacja ] Każdą stronę można opisać za pomocą importowanego arkusza stylów. Funkcję tę realizują Internet Explorer 4 i 5, Netscape 6 i Opera 5. Import jest definiowany za pomocą następującego polecenia, umieszczanego w ramach HEAD: <style> url("adres arkusza"); --> </style> Jak Czytelnik zapewne zauważył, strona ta jest wyświetlana całkiem inaczej niż pozostałe. Został w niej użyty arkusz stylów zagnieżdżony na stronie głównej PCkuriera - Wygląd tego dokumentu będzie się zmieniać za każdym razem, gdy webmasterowi owej strony przyjdzie do głowy zmienić zawartość arkusza. <style> url(" --> </style> Można podać zarówno adres względny, jak i bezwzględny. Na przykład, korzystając ze stylu na innym serwerze, podamy adres bezwględny: <style> url(" --> </style> Można więc sobie wyobrazić ujednolicenie wyglądu różnych witryn poprzez wykorzystanie importowanych stylów, umieszczonych na czyimś serwerze. Możliwe jest łączenie różnych definicji, np. uzupełnienie ustaleń importowanego arkusza stylów o własne definicje różnych elementów (style zagnieżdżane). W przypadku konfliktu pierwszeństwo mają ustalenia własne. <style> url(" H1 {font-size: 30pt; font-family: Helvetica} --> </style> W definicji możemy podać kilka kolejnych adresów importowanych arkuszy muszą się znajdować na początku). W przypadku konfliktu definicji, pierwszeństwo mają ostatnie w kolejności 21

LABORATORIUM 2 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH

LABORATORIUM 2 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH LABORATORIUM 2 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW (Cascading Style Sheets) 1. Wprowadzenie Selektory należą do kluczowych pojęć, wskazują obiekty, którym przypisujemy jakiś zestaw

Bardziej szczegółowo

KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW (Cascading Style Sheets)

KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW (Cascading Style Sheets) LABORATORIUM 3 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW (Cascading Style Sheets) 1. Wprowadzenie Selektory należą do kluczowych pojęć, wskazują obiekty, którym przypisujemy jakiś zestaw

Bardziej szczegółowo

Dzięki arkuszom zewnętrznym uzyskujemy centralne sterowanie wyglądem serwisu. Zewnętrzny arkusz stylów to plik tekstowy z rozszerzeniem css.

Dzięki arkuszom zewnętrznym uzyskujemy centralne sterowanie wyglądem serwisu. Zewnętrzny arkusz stylów to plik tekstowy z rozszerzeniem css. Kaskadowe arkusze stylów CSS Geneza - oddzielenie struktury dokumentu HTML od reguł prezentacji - poszerzenie samego HTML Korzyści - przejrzystość dokumentów - łatwe zarządzanie stylem (wyglądem) serwisu

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 6

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 6 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 6 CSS kaskadowe arkusze stylów CSS (Cascading Style Sheets), czyli Kaskadowe Arkusze Stylów "stylów" "arkusze" Reguły opisujące wygląd dokumentu opisanego za pomocą

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe arkusze stylów (CSS)

Kaskadowe arkusze stylów (CSS) Kaskadowe arkusze stylów (CSS) CSS (Cascading Style Sheets) jest to język opisujący sposób, w jaki przeglądarki mają wyświetlać zawartość odpowiednich elementów HTML. Kaskadowe arkusze stylów służą do

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 7

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 7 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 7 CSS dziedziczenie Drzewo dokumentu Drzewo dokumentu to hierarchia elementów umieszczonych w dokumencie źródłowym HTML. Każdy element w takim drzewie ma dokładnie

Bardziej szczegółowo

CSS. Kaskadowe Arkusze Stylów

CSS. Kaskadowe Arkusze Stylów CSS Kaskadowe Arkusze Stylów CSS CSS = Cascading Style Sheets Style określają sposób wyświetlania zawartości elementów HTML Arkusz stylów jest zbiorem takich reguł Pojawiły się w HTML 4.0 by rozwiązać

Bardziej szczegółowo

Podstawy HTML i styli CSS. selektor {właściwość1: wartość1; właściwość2: wartość2}

Podstawy HTML i styli CSS. selektor {właściwość1: wartość1; właściwość2: wartość2} Kaskadowe arkusze stylów (CSS) W trakcie projektowania własnego serwisu w języku HTML napotkamy problem z określeniem precyzyjnego pozycjonowania tekstu i grafiki oraz elastycznym formatowaniem tekstu.

Bardziej szczegółowo

Danuta ROZPŁOCH-NOWAKOWSKA Strona 1 2007-11-06. Moduł 4. Przykład 1. Przykład 2. HTML 4.01 Transitional).

Danuta ROZPŁOCH-NOWAKOWSKA Strona 1 2007-11-06. Moduł 4. Przykład 1. Przykład 2. HTML 4.01 Transitional). Danuta ROZPŁOCH-NOWAKOWSKA Strona 1 2007-11-06 Moduł 4. Style Zajęcia poświęcone będą kaskadowym arkuszom stylów (por. slajdy 18.-27. z wykładu 2.) Wiele uwagi poświęcaliśmy do tej pory planowaniu szkieletu

Bardziej szczegółowo

Dokument hipertekstowy

Dokument hipertekstowy Dokument hipertekstowy Laboratorium 4 CSS mgr inż. Krzysztof Wróbel Katedra Lingwistyki Komputerowej Cel poznanie konceptu stylów tworzenie różnych typów reguł stylów Style służą do zmiany wyglądu elementów

Bardziej szczegółowo

p { color: yellow; font-weight:bold; }

p { color: yellow; font-weight:bold; } Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Ćwiczenie nr 13: CSS Wstęp Cascading Style Sheets (Kaskadowe Arkusze Styli, w skrócie CSS) jest językiem, który opisuje sposób w jaki będzie wyświetlana

Bardziej szczegółowo

za pomocą: definiujemy:

za pomocą: definiujemy: HTML CSS za pomocą: języka HTML arkusza CSS definiujemy: szkielet strony wygląd strony Struktura dokumentu html - znaczniki Znaczniki wyznaczają rodzaj zawartości. element strony

Bardziej szczegółowo

CSS pozwala przypisać poszczególnym elementom na. grubość, rozmiar czcionki, kolor tła, odległości między

CSS pozwala przypisać poszczególnym elementom na. grubość, rozmiar czcionki, kolor tła, odległości między Cascading Style Sheets CSS CSS pozwala przypisać poszczególnym elementom na stronie (HTML/XML) takie właściwości jak rodzaj, grubość, rozmiar czcionki, kolor tła, odległości między elementami, ich obramowania,

Bardziej szczegółowo

Zdefiniowane style mogą określać układ treści na stronie i sposób jej formatowania np. kolor czcionki, pogrubienia, tło tabel, rysunków itp.

Zdefiniowane style mogą określać układ treści na stronie i sposób jej formatowania np. kolor czcionki, pogrubienia, tło tabel, rysunków itp. Style CSS Wstęp Zdefiniowane style mogą określać układ treści na stronie i sposób jej formatowania np. kolor czcionki, pogrubienia, tło tabel, rysunków itp. Podstawową zaletą i zadaniem stylów jest oddzielenie

Bardziej szczegółowo

Systemy internetowe Wykład 2 CSS

Systemy internetowe Wykład 2 CSS Systemy internetowe Wykład 2 CSS CSS - definicja CSS (Cascading Style Sheets) kaskadowe arkusze stylów CSS - język opisujący w jaki sposób elementy HTML będą wyświetlane na ekranie komputera, tabletu,

Bardziej szczegółowo

Bezbolesny wstęp do CSS

Bezbolesny wstęp do CSS CZĘŚĆ 1 Bezbolesny wstęp do CSS... 1 1 HTML i CSS: skupmy się na podobieństwach... 3 Krótka historia HTML i CSS... 5 Udokumentowane początki HTML...5 Odziedziczone po HTML ograniczenia... 5 Obejścia i

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10 - Selektory

Ćwiczenie 10 - Selektory Ćwiczenie 10 - Selektory Wprowadzenie: W tym ćwiczeniu uwaga skupiona będzie na selektorach, czyli tych elementach w kodzie źródłowym dokumentu HTML, którym będą przypisywane atrybuty formatowania, zmieniające

Bardziej szczegółowo

Krótki przegląd własności języka CSS

Krótki przegląd własności języka CSS Krótki przegląd własności języka CSS Stosując arkusze stylów CSS, w sposób wyraźny oddziela się formatowanie dokumentu XHTML od jego warstwy znaczeniowej umieszczonej w sekcji . Niżej zestawiono

Bardziej szczegółowo

I. Formatowanie tekstu i wygląd strony

I. Formatowanie tekstu i wygląd strony I. Formatowanie tekstu i wygląd strony Akapit: ... aby wyrównać tekst do lewego marginesu aby wyrównać tekst do prawego marginesu:

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 6

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 6 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 6 CSS kaskadowe arkusze stylów CSS (Cascading Style Sheets), czyli Kaskadowe Arkusze Stylów "stylów" "arkusze" Reguły opisujące wygląd dokumentu opisanego za pomocą

Bardziej szczegółowo

Czcionki. Rodzina czcionki [font-family]

Czcionki. Rodzina czcionki [font-family] Czcionki W tej lekcji nauczysz się o czcionkach i jak nimi manipulować przy pomocy CSS. Omówimy także pewien problem, gdzie wybrana czcionka jest przedstawiana na stronie tylko gdy jest ona zainstalowana

Bardziej szczegółowo

Blok dokumentu. <div> </div>

Blok dokumentu. <div> </div> Blok dokumentu Polecenie div (blok, sekcja) jest jednym z najbardziej fundamentalnym poleceń języka HTML, które odgrywa kluczową rolę w grupowaniu wielu różnych elementów i pozycjonowaniu większych fragmentów

Bardziej szczegółowo

używane skróty: HTTP - protokół do transferu tekstu, hipertekstu, zbiorów binarnych URL - jednolity lokalizator zasobów

używane skróty: HTTP - protokół do transferu tekstu, hipertekstu, zbiorów binarnych URL - jednolity lokalizator zasobów opracowanie I. K. używane skróty: HTTP - protokół do transferu tekstu, hipertekstu, zbiorów binarnych URL - jednolity lokalizator zasobów ISO-8859-2 - norma międzynarodowa określająca sposób kodowania

Bardziej szczegółowo

CSS - style kaskadowe. Cascadind Style Sheets

CSS - style kaskadowe. Cascadind Style Sheets CSS - style kaskadowe Cascadind Style Sheets Znaczenie CSS Arkusze stylów pozwalają nam na ścisłą kontrolę wyglądu strony. Możemy zdefiniować np. odpowiednie czcionki dla danych elementów oraz zachowywanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 - CSS i wstawianie CSS

Ćwiczenie 9 - CSS i wstawianie CSS Ćwiczenie 9 - CSS i wstawianie CSS Wprowadzenie: Od tego ćwiczenia zajmować się będziemy CSS czyli Kaskadowymi Arkuszami Stylów (Cascading Style Sheets). CSS stanowią uzupełnienie dla HTML-a. HTML odpowiada

Bardziej szczegółowo

Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych

Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych rk Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych pojęć, prawdopodobnie zastanawiasz się, kiedy zaczniesz

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Grafika komputerowa i projektowanie stron WWW

Przedmiot: Grafika komputerowa i projektowanie stron WWW KARKONOSKA PAŃSTWOWA SZKOŁA WYŻSZA Kierunek: Dziennikarstwo i komunikacja społeczna Przedmiot: Grafika komputerowa i projektowanie stron WWW 1 opracował: dr inż. Jerzy Januszewicz HTML (HyperText Markup

Bardziej szczegółowo

Programowanie WEB PODSTAWY HTML

Programowanie WEB PODSTAWY HTML Programowanie WEB PODSTAWY HTML Najprostsza strona HTML tytuł strony To jest moja pierwsza strona WWW. tytuł strony

Bardziej szczegółowo

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała 1 STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała STRONY INTERNETOWE Rodzaje stron internetowych statyczne (statyczny HTML + CSS) dynamiczne (PHP, ASP, technologie Flash) 2 JĘZYKI STRON WWW HTML (ang. HyperText

Bardziej szczegółowo

Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS

Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS Cel ćwiczenia: zapoznanie się z pojęciem stylów w dokumentach. Umiejętność stosowania stylów do automatycznego przygotowania

Bardziej szczegółowo

Oczywiście występują także znaczniki, bez ich odpowiednika kończącego, np. <BR>

Oczywiście występują także znaczniki, bez ich odpowiednika kończącego, np. <BR> Język html to język znaczników inaczej tagów, czyli słów lub skrótów pochodzących z języka angielskiego ujętych w nawiasy ostrokątne , np.. . W większości przypadków spotykamy znaczniki początku (inaczej

Bardziej szczegółowo

Elementarz HTML i CSS

Elementarz HTML i CSS Elementarz HTML i CSS Znaczniki przydatne w pracy redaktora stron internetowych 1 Elementarz HTML i CSS Znaczniki przydatne w pracy redaktora stron internetowych Treść, korekta, skład i oprawa graficzna

Bardziej szczegółowo

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników Struktura dokumentu tytuł strony

Bardziej szczegółowo

Projektowanie aplikacji internetowych. CSS w akcji

Projektowanie aplikacji internetowych. CSS w akcji Projektowanie aplikacji internetowych CSS w akcji Tak to ma wyglądać Strona : 2 Założenie Treść strony ma być oddzielona od informacji o jej wyglądzie. Kod HTML nie powinien zawierać żadnych informacji

Bardziej szczegółowo

HTML. HTML(ang. HyperTextMarkupLanguage, pol. hipertekstowy język znaczników) język wykorzystywany do tworzenia stron internetowych

HTML. HTML(ang. HyperTextMarkupLanguage, pol. hipertekstowy język znaczników) język wykorzystywany do tworzenia stron internetowych HTML HTML(ang. HyperTextMarkupLanguage, pol. hipertekstowy język znaczników) język wykorzystywany do tworzenia stron internetowych HTML zdefiniowanie sposobu wizualnej prezentacji dokumentu w przeglądarce

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Konspekt numerowany

Ćwiczenie 4 Konspekt numerowany Ćwiczenie 4 Konspekt numerowany Celem ćwiczenia jest zastosowane automatycznej, wielopoziomowej numeracji nagłówków w wielostronicowym dokumencie. Warunkiem poprawnego wykonania tego ćwiczenia jest właściwe

Bardziej szczegółowo

HTML podstawowe polecenia

HTML podstawowe polecenia HTML podstawowe polecenia Szkielet dokumentu:

Bardziej szczegółowo

I. Menu oparte o listę

I. Menu oparte o listę I. Menu oparte o listę We wcześniejszych przykładach założyliśmy, że menu posiada tylko jeden poziom nawigacji. Czasem jednak jeden poziom nie wystarczy za pomocą list elementów oraz kaskadowych arkuszy

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Stosowanie stylów

Zadanie 1. Stosowanie stylów Zadanie 1. Stosowanie stylów Styl to zestaw elementów formatowania określających wygląd: tekstu atrybuty czcionki (tzw. styl znaku), akapitów np. wyrównanie tekstu, odstępy między wierszami, wcięcia, a

Bardziej szczegółowo

Young Programmer: HTML+PHP. Dr inż. Małgorzata Janik, Zajęcia #2

Young Programmer: HTML+PHP. Dr inż. Małgorzata Janik, Zajęcia #2 Young Programmer: HTML+PHP Dr inż. Małgorzata Janik, Zajęcia #2 Ramowy program warsztatów Zajęcia 1: Zajęcia wprowadzające, HTML Zajęcia 2: Style CSS (tabele i kaskadowe arkusze stylów) Zajęcia 3: Podstawy

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Można też ściągnąć np. z: http://portableapps.com/apps/development/notepadpp_portable

Można też ściągnąć np. z: http://portableapps.com/apps/development/notepadpp_portable W zadaniach można używać programu Notepad++ (jest wygodny, ponieważ m.in. koloruje składnię i uzupełnia funkcje) albo też jakiegoś innego edytora zainstalowanego w systemie (np. notatnika). Najnowszą,

Bardziej szczegółowo

Znaczniki fizyczne i logiczne czcionki

Znaczniki fizyczne i logiczne czcionki Znaczniki fizyczne i logiczne czcionki Znaczniki fizyczne - atrybuty Znaczniki fizyczne działają w podobny sposób jak atrybuty czcionek w edytorze tekstów. Czcionka pogrubiona To jest czcionka

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu. CSS Wskazówki

Języki programowania wysokiego poziomu. CSS Wskazówki Języki programowania wysokiego poziomu CSS Wskazówki CSS powinno się projektować hierarchicznie, zaczynając od elementów ogólniejszych, kończąc na szczegółowych - Źle: p.mid { text-align: center; p { color:

Bardziej szczegółowo

Znaczniki języka HTML

Znaczniki języka HTML www.math.uni.lodz.pl/ radmat Elementy inline ... Elementy inline ... ... Elementy inline ... ... ... Elementy inline

Bardziej szczegółowo

ABC języka HTML i XHTML / Maria Sokół. wyd. 2. Gliwice, cop Spis treści

ABC języka HTML i XHTML / Maria Sokół. wyd. 2. Gliwice, cop Spis treści ABC języka HTML i XHTML / Maria Sokół. wyd. 2. Gliwice, cop. 2012 Spis treści Wstęp 9 1 HTML 5 i XHTML w pytaniach i odpowiedziach 13 Co to jest HTML 5? 13 Co to jest XHTML? 15 Czy strony utworzone w HTML

Bardziej szczegółowo

Krok 1: Stylizowanie plakatu

Krok 1: Stylizowanie plakatu HTML & CSS 1 Wanted! Każdy Klub Kodowania musi być zarejestrowany. Zarejestrowane kluby można zobaczyć na mapie na stronie codeclubworld.org - jeżeli nie ma tam twojego klubu sprawdź na stronie jumpto.cc/18cplpy

Bardziej szczegółowo

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony:

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Struktura języka HTML ZNACZNIKI Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: Rysunek 1: Przykładowa strona wyświetlona w przeglądarce A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Rysunek 2: Kod

Bardziej szczegółowo

Można też ściągnąć np. z: http://portableapps.com/apps/development/notepadpp_portable

Można też ściągnąć np. z: http://portableapps.com/apps/development/notepadpp_portable W zadaniach można używać programu Notepad++ (jest wygodny, ponieważ m.in. koloruje składnię i uzupełnia funkcje) albo też jakiegoś innego edytora zainstalowanego w systemie (np. notatnika). Najnowszą,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 5 Nagłówek zawiera podstawowe informacje o dokumencie, takie jak: tytuł strony (obowiązkowy) metainformacje/metadane (obowiązkowa deklaracja

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE SIECI WEB

TECHNOLOGIE SIECI WEB 1. Wybrane elementy sk³adni CSS TECHNOLOGIE SIECI WEB Prowadz¹cy: dr in. Jan Prokop, e-mail: jprokop@prz.edu.pl, Politechnika Rzeszowska, Wydzia³ Elektrotechniki i Informatyki LABORATORIUM ÆWICZENIE nr

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTÓW W EDYTORACH

DOKUMENTÓW W EDYTORACH 2015-10-12 TWORZENIE DOKUMENTÓW W EDYTORACH Microsoft Word Jan Kowalski UAM Tworzenie dokumentów w edytorach Spis treści Struktura a formatowanie... 1 Formatowanie za pomocą stylów... 1 Nagłówki... 2 Rysunki...

Bardziej szczegółowo

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów

1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów 1.Formatowanie tekstu z użyciem stylów Co to jest styl? Styl jest ciągiem znaków formatujących, które mogą być stosowane do tekstu w dokumencie w celu szybkiej zmiany jego wyglądu. Stosując styl, stosuje

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

I. Wstawianie rysunków

I. Wstawianie rysunków I. Wstawianie rysunków Wstawiane rysunku Bez parametrów: Tekst alternatywny Tytuł obrazka

Bardziej szczegółowo

CSS (kaskadowe arkusze stylów) to narzędzie do formatowania dokumentu. Obecna wersja to CSS 2.1

CSS (kaskadowe arkusze stylów) to narzędzie do formatowania dokumentu. Obecna wersja to CSS 2.1 CSS (kaskadowe arkusze stylów) to narzędzie do formatowania dokumentu. Obecna wersja to CSS 2.1 Wstawianie stylów Przeglądarka wyświetla strony pozbawione stylów autorskich, stosując własne, wbudowane

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTML5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTML5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTML5, JavaScript, CSS3 i jquery Łukasz Bartczuk Moduł 1 Podstawy tworzenia stron internetowych Agenda Podstawy stron internetowych Przegląd języka HTML Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Tabele. Przykład 15a.htm. <HTML><HEAD><TITLE> Cennik</TITLE></HEAD><BODY><H3>Cennik</H3> <TABLE BORDER="1"> <TR>

Tabele. Przykład 15a.htm. <HTML><HEAD><TITLE> Cennik</TITLE></HEAD><BODY><H3>Cennik</H3> <TABLE BORDER=1> <TR> Tabele Autorem niniejszego skryptu jest dr inż. Robert Kolud Tabele w HTML to nie tylko praktyczny sposób na przedstawianie zestawień informacji. Znacznie częściej jednak tabele są wygodnym narzędziem

Bardziej szczegółowo

KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW CSS (ang. Cascading Style Sheets)

KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW CSS (ang. Cascading Style Sheets) Sieci Komputerowe i Technologie Internetowe Materiał pomocniczy na podstawie fragmentu wykładu: KASKADOWE ARKUSZE STYLÓW CSS (ang. Cascading Style Sheets) Opracowanego przez dr inż. Dariusza Trawickiego

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe

Aplikacje internetowe Temat: Język HTML i style CSS Aplikacje internetowe Pracownia specjalistyczna, studia podyplomowe, rok 2011/2012 1. Stwórz formularz HTML pozwalający na rejestrację użytkownika w aplikacji internetowej.

Bardziej szczegółowo

Wrocław dn. 20 kwietnia 2006 roku. Temat lekcji: Style CSS.

Wrocław dn. 20 kwietnia 2006 roku. Temat lekcji: Style CSS. Piotr Chojnacki http://www.piotrchojnacki.pl IV rok, informatyka chemiczna Gimnazjum nr 35 we Wrocławiu Wrocław dn. 20 kwietnia 2006 roku Czas trwania zajęć: 90 minut, przedmiot: informatyka Temat lekcji:

Bardziej szczegółowo

CSS - 2. Właściwości tekstu, czcionek

CSS - 2. Właściwości tekstu, czcionek CSS - 2 Właściwości tekstu, czcionek Właściwości tekstu Służą do nadawania określonego wyglądu tekstowi:» color» direction» letter-spacing» text-align» text-decoration» text-indent» text-shadow» text-transform»

Bardziej szczegółowo

www.fwrl.pl/szkolenie

www.fwrl.pl/szkolenie STRONA www.fwrl.pl/szkolenie MS WORD HTML HTML i dostarczają informację dla silnika przeglądarki o tym jak ma być zbudowana i wyświetlona strona HTML HTML HTML (warstwa logiczna co i gdzie ma być) (wastwa

Bardziej szczegółowo

CSS Kaskadowe Arkusze Stylów

CSS Kaskadowe Arkusze Stylów Wprowadzenie CSS Kaskadowe Arkusze Stylów CSS (ang. Cascading Style Sheets, kaskadowe arkusze stylów) są językiem opisu stylów używanym do opisu prezentacji dokumentu napisanego w HTML-u lub XML-u (włączając

Bardziej szczegółowo

Justyna Klimczyk j_klimczyk@poczta.onet.pl Nauczyciel informatyki Gimnazjum im. Władysława Stanisława Reymonta w Kleszczowie

Justyna Klimczyk j_klimczyk@poczta.onet.pl Nauczyciel informatyki Gimnazjum im. Władysława Stanisława Reymonta w Kleszczowie Justyna Klimczyk j_klimczyk@poczta.onet.pl Nauczyciel informatyki Gimnazjum im. Władysława Stanisława Reymonta w Kleszczowie Scenariusz lekcji informatyki klasa II gimnazjum Temat : Strona WWW pierwsze

Bardziej szczegółowo

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385.

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385. Źródła CSS: http://www.csszengarden.com/ XHTML: http://www.xhtml.org/ XML: http://www.w3.org/xml/ PHP: http://www.php.net/ JavaScript: http://devedgetemp.mozilla.org/library/manuals/2000/javas cript/1.5/reference/

Bardziej szczegółowo

Podstawy edycji tekstu

Podstawy edycji tekstu Podstawy edycji tekstu Edytor tekstu (ang. word processor) to program umożliwiający wprowadzanie, redagowanie, formatowanie oraz drukowanie dokumentów tekstowych. Wyliczmy możliwości dzisiejszych aplikacji

Bardziej szczegółowo

Box model: Content. Content - obszar zawartości określany jest za pomocą deklaracji wysokości i szerokości.

Box model: Content. Content - obszar zawartości określany jest za pomocą deklaracji wysokości i szerokości. Box model Box model: Content Content - obszar zawartości określany jest za pomocą deklaracji wysokości i szerokości. Box model: Padding Content Content - obszar zawartości określany jest za pomocą deklaracji

Bardziej szczegółowo

Ćw. IV. Tworzenie stron internetowych. Podstawy projektowania, wprowadzenie do języka HTML

Ćw. IV. Tworzenie stron internetowych. Podstawy projektowania, wprowadzenie do języka HTML Ćw. IV. Tworzenie stron internetowych. Podstawy projektowania, wprowadzenie do języka HTML Zad.1 Zapoznaj się z poniŝszymi artykułami dotyczącymi projektowania stron WWW:. http://galeria.muzykaduszy.pl/zasady.php

Bardziej szczegółowo

HTML5 i CSS. Deklaracja <!DOCTYPE> musi być na początki dokumentu napisanego w HTML5 przed tagiem <html>.

HTML5 i CSS. Deklaracja <!DOCTYPE> musi być na początki dokumentu napisanego w HTML5 przed tagiem <html>. Dokumenty HTML5 Każda przeglądarka dostępna na rynku obsługuje HTML5 w różnym stopniu. Możesz sprawdzić swoją testerem dostępnym pod adresem (http://html5test.com). HTML5 wprowadza cały zestaw zupełnie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5 Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5 5. Tabele 5.1. Struktura tabeli 5.1.1 Odcięcia Microsoft Internet Explorer 7.0 niepoprawnie interpretuje białe znaki w komórkach tabeli w przypadku tworzenia

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i publikowanie stron www. Krzysztof Kadowski Wydział Zamiejscowy w Człuchowie Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP

Tworzenie i publikowanie stron www. Krzysztof Kadowski Wydział Zamiejscowy w Człuchowie Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP Tworzenie i publikowanie stron www. Krzysztof Kadowski Wydział Zamiejscowy w Człuchowie Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP Technologie stron www Strony www Statyczne HTML. CSS. Dynamiczne Oparte o bazy danych.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5

Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5 Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5 Czas realizacji: 2 godziny Kurs: WYK01_HTML.pdf, WYK02_CSS.pdf Pliki:, Edytor: http://www.sublimetext.com/ stabilna wersja 2 (portable) Ćwiczenie 1. Szablon strony

Bardziej szczegółowo

Wykład 2: Kaskadowe arkusze stylów (CSS Cascade Style Sheets)

Wykład 2: Kaskadowe arkusze stylów (CSS Cascade Style Sheets) Wykład 2: Kaskadowe arkusze stylów (CSS Cascade Style Sheets) Przykład użycia stylu

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Informacje wstępne Wszystkie składniki mailingu (pliki graficzne, teksty, pliki HTML) muszą być przekazane do melog.com dwa dni albo maksymalnie dzień wcześniej

Bardziej szczegółowo

P S E U D O K L A S Y I P S E U D O E L E M E N T Y

P S E U D O K L A S Y I P S E U D O E L E M E N T Y P S E U D O K L A S Y I P S E U D O E L E M E N T Y KURS CSS3 Kamil Homernik E C A D E M Y. P L Materiał stanowi własność portalu ecademy.pl. Treść jest przeznaczona wyłącznie dla kursantów i nie może

Bardziej szczegółowo

Język (X)HTML. Podstawowe znaczniki i parametry. dr Konrad Dominas / UAM

Język (X)HTML. Podstawowe znaczniki i parametry. dr Konrad Dominas / UAM Język (X)HTML Podstawowe znaczniki i parametry Szablon dokumentu (X)HTML

Bardziej szczegółowo

Formatowanie tekstu przy uz yciu stylo w

Formatowanie tekstu przy uz yciu stylo w Formatowanie tekstu przy uz yciu stylo w Czy stosowanie wciąż tego samego formatowania albo zmienianie koloru, rozmiaru lub rodzaju czcionki w celu wyróżnienia tekstu należy do często wykonywanych czynności?

Bardziej szczegółowo

Microsoft Word jak zrobić bibliografię

Microsoft Word jak zrobić bibliografię Microsoft Word 2007 - jak zrobić bibliografię Naukowcy, studenci, a także i licealiści piszą zwykle prace naukowe, dyplomowe czy semestralne. Trzeba się w nich niejednokrotnie powoływać na rozmaite źródła.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 3 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH CSS CECHY WYBRANYCH SELEKTORÓW

LABORATORIUM 3 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH CSS CECHY WYBRANYCH SELEKTORÓW LABORATORIUM 3 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH CSS CECHY WYBRANYCH SELEKTORÓW 1. Definicja tła Tło elementu HTML można definiować w CSS korzystając z następujących cech: background-color background-image

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe arkusze stylów cz. 2

Kaskadowe arkusze stylów cz. 2 Formatowanie wyglądu tekstu Właściwości związane z czcionką Wybór czcionki Tworzenie czcionki pochyłej Pogrubianie czcionki Określanie wielkości czcionki Wykorzystanie kapitalików Określanie wysokości

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Przepis. Wstęp HTML & CSS. W tym projekcie nauczycie się, jak stworzyć stronę internetową ze swoim ulubionym przepisem. Zadania do wykonania

Przepis. Wstęp HTML & CSS. W tym projekcie nauczycie się, jak stworzyć stronę internetową ze swoim ulubionym przepisem. Zadania do wykonania HTML & CSS 1 Przepis Każdy Klub Kodowania musi być zarejestrowany. Zarejestrowane kluby można zobaczyć na mapie na stronie codeclubworld.org - jeżeli nie ma tam twojego klubu sprawdź na stronie jumpto.cc/18cplpy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady edytowania dokumentów w Szkole Podstawowej w Wietlinie

Podstawowe zasady edytowania dokumentów w Szkole Podstawowej w Wietlinie Podstawowe zasady edytowania dokumentów w Szkole Podstawowej w Wietlinie Informacje ogólne dotyczące tekstu 1. Pamiętaj o podziale tekstu na akapity (zwłaszcza wtedy, kiedy tekst jest rozległy). Akapit

Bardziej szczegółowo

Edukacja na odległość

Edukacja na odległość Ćwiczenie 2. Edukacja na odległość Obsługa konta WWW na serwerze Linuksowym Tworzenie portalu edukacyjnego o określonej, wybranej przez studenta tematyce naukowej. Cel ćwiczenia: Projektowanie strony czołowej

Bardziej szczegółowo

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3 DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY 1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji... 2 2. Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 3 Omówienie zawartości portletu (usunięcie ramki itd.)... 4 3. Ikonki wybierz

Bardziej szczegółowo

kaskadowe arkusze stylów

kaskadowe arkusze stylów Autor: Marek Buła bulkas@poczta.onet.pl CSS kaskadowe arkusze stylów CASCADING STYLE SHEETS Validator (X)HTML Validator CSS CSS CSS level 1 (1996, 1999) contains properties for fonts, margins, colors,

Bardziej szczegółowo

HTML jak zrobić prostą stronę www

HTML jak zrobić prostą stronę www HTML jak zrobić prostą stronę www Z tej prezentacji dowiemy się: - co to jest HTML - jak znając podstawy HTML'a zrobić prostą stronę Co to jest HTML? HTML = HyperText Markup Language, czyli język znaczników

Bardziej szczegółowo

I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne?

I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne? 1 Tabela zawartości: I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne? 3 II. Budowa nagłówka wiadomości. 4 III. Style kaskadowe CSS. 4 IV. Elementarna budowa szablonu. 6 V. Podsumowanie. 9 2 I. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203)

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Technikum - kl. 3 Td, semestr 5 i 6 Ocena niedostateczna dopuszczająca Wymagania edukacyjne wobec ucznia: Uczeń nie

Bardziej szczegółowo

Formatowanie c.d. Wyświetlanie formatowania

Formatowanie c.d. Wyświetlanie formatowania Formatowanie c.d. Wyświetlanie formatowania Dzięki tej funkcji można łatwo sprawdzić, w jaki sposób został sformatowany dowolny fragment tekstu. Aby jej użyć, wybierz polecenie naciśnij Shift+F1. Na prawo

Bardziej szczegółowo

Uwaga w niektórych przeglądarkach różnice mogą być niewidoczne zależy to od przeglądarki i ew. od jej ustawień.

Uwaga w niektórych przeglądarkach różnice mogą być niewidoczne zależy to od przeglądarki i ew. od jej ustawień. Poprzednie zajęcia skończyliśmy ucząc się tworzenia odsyłaczy/hiperłączy/linków (można wrócić do poprzedniego scenariusza, jeśli ktoś go nie skończył). Skoro jesteśmy przy odsyłaczach, to warto poznać

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami kompozycji strony i grafiki

Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami kompozycji strony i grafiki Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami kompozycji strony i grafiki Edytory tekstu oferują wiele możliwości dostosowania układu (kompozycji) strony w celu uwypuklenia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 (ZIP): Style

Laboratorium 1 (ZIP): Style Wojciech Myszka Laboratorium 1 (ZIP): Style Spis treści 1. Wstęp............................................. 1 1.1. Cel laboratorium.................................... 1 1.2. Wymagania.......................................

Bardziej szczegółowo

SterBox. Przygotowanie Strony Użytkownika

SterBox. Przygotowanie Strony Użytkownika Przygotowanie Strony Użytkownika Sterbox od wersji 2.1.1 obsługuje dwie strony użytkownika umożliwiające sterowanie z kontrolą stanów. Rozpoczynając tworzenie strony potrzebujemy programu do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo Informatyczne

Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo Informatyczne Syllabus WEBSTARTER wersja 1.0 Polskie Towarzystwo Informatyczne 2007 Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium HTML + CSS Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej składającej się z zestawu stron w języku HTML. Ćwiczenia można wykonać na dowolnym komputerze,

Bardziej szczegółowo

ZAWSEZ PAMIĘTAMY O KOLJENOŚĆI OTWIERANIA I ZAMYKANIA ZNACZNIKÓW

ZAWSEZ PAMIĘTAMY O KOLJENOŚĆI OTWIERANIA I ZAMYKANIA ZNACZNIKÓW HTML i inne Struktura dokumentu standard języka użytego do budowy strony nagłówek strony zawartość strony ZAWSEZ PAMIĘTAMY O KOLJENOŚĆI OTWIERANIA I ZAMYKANIA ZNACZNIKÓW Strona kodowa Opis strony Słowa

Bardziej szczegółowo

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1. Widżety KIWIPortal tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.3 Strona 1 z 17 1 SPIS TREŚCI 2 Metody osadzania widżetów... 3 2.1

Bardziej szczegółowo