MBA Międzynarodowy Zarząd MBA Zarządzanie w Agrobiznesie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MBA Międzynarodowy Zarząd MBA Zarządzanie w Agrobiznesie"

Transkrypt

1 MBA Międzynarodowy Zarząd MBA Zarządzanie w Agrobiznesie BIZNES PLAN Andras Nabradi, Edward Majewski, George Robertson Kurs zarządzania

2 Biznes Plan Andras Nabradi, Edward Majewski, George Robertson Podręcznik dla sieci programów MBA Zarządzanie w Agrobiznesie pod patronatem Międzynarodowego Zarządu MBA Przygotowany w ramach projektu Leonardo da Vinci (PL/04/B/F/PP ) Opracowanie materiałów dydaktycznych oraz standardów zapewnienia jakości dla programów MBA Zarządzanie w Agrobiznesie. Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nich zawartość merytoryczną. Autorzy rozdziałów: Business Plan A. Nabradi, E. Majewski, G. Robertson MBA Zarządzanie w Agrobiznesie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, 2006 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna z części tej publikacji nie może zostać powielona bez zgody autorów oraz wydawcy 2

3 I. WPROWADZENIE Biznes plan stanowi usystematyzowaną, kompleksową analizę projektowanych przedsięwzięć gospodarczych, która obejmuje wszelkie aspekty planowanych zamierzeń, głównie ich ekonomiczne i finansowe skutki. Biznes plan jest spolszczonym terminem z języka angielskiego - business plan. Potocznie słowo "biznes" rozumiane jest jako "zrobienie interesu", często w znaczeniu jednorazowej, niekiedy nawet nie całkiem legalnej transakcji. Tymczasem angielski termin "business", wśród kilku znaczeń tłumaczy się jako (podajemy za Webster's Seventh New Collegiate Dictionary): "legalne działanie dla osiągnięcia korzyści (domyślnie finansowych); "przedsiębiorstwo handlowe lub produkcyjne". W pierwszym znaczeniu termin biznes odpowiada określeniu "przedsięwzięcie" - stosowanemu w biznes planach najczęściej w odniesieniu do planowanych zamierzeń inwestycyjnych. W drugim, odpowiada definicji przedsiębiorstwa - jednostka prawna, która dysponuje określonymi zasobami i wykorzystuje te zasoby do produkcji dóbr materialnych bądź wytwarzania usług dla osiągnięcia zysku lub realizacji innych celów., Biznes plan rozumiemy zatem jako plan funkcjonowania całego przedsiębiorstwa (organizacji) lub wprowadzenia w życie określonego przedsięwzięcia (inwestycji) podejmowanego przez istniejącą lub nowo powstającą organizację, z określeniem celów, zadań, sposobów i warunków ich realizacji oraz przewidywanych wyników ekonomicznych i skutków finansowych. Biznes plan może być poprzedzony studium wykonalności (feasibility study). Służy ono ocenie realności różnych, alternatywnych projektów lub wariantów działania, wraz z wstępną analizą spodziewanych efektów ekonomicznych i finansowych. Wybrany, jeden wariant jest przedmiotem ostatecznego opracowania w postaci biznes planu. Autorem może być każdy, kto zna zasady opracowywania biznes planu i posiada znajomość rachunku ekonomicznego w wymaganym zakresie. Wykonawcą może być zatem właściciel lub kierownik firmy (gospodarstwa rolniczego). W przypadku biznes planów dla przedsięwzięć związanych z dużej wartości inwestycjami, podejmowanych w trudnych warunkach rynkowych, czy też dla firm o rozbudowanej strukturze powinni sporządzać je specjaliści. Oprócz fachowości i znajomości formalnych wymogów sporządzania biznes planów, którymi powinni się wykazywać, ważną zaletą zaangażowania specjalistów z zewnątrz może być obiektywna, chłodna ocena planu przez ludzi nie związanych emocjonalnie z przedsięwzięciem (biznesem), czy też wiedza wynikająca ze zgromadzonych doświadczeń. Trzeba natomiast wyraźnie podkreślić, że współudział kierownictwa firmy we wszystkich fazach tworzenia planu jest czynnikiem warunkującym jego jakość i zwiększającym korzyści wynikające w przyszłości z wykorzystania biznes planu dla potrzeb zarządzania. 3

4 I. 1. Cele i korzyści ze sporządzenia biznes planu Podstawowym zadaniem biznes planu jest ustalenie ekonomicznej efektywności lub też finansowej realności planowanych zamierzeń. Biznes plan, w tym główna jego część - analiza finansowa - może mieć trzech zasadniczych adresatów: BANK INWESTOR WŁAŚCICIEL lub KIEROWNICTWO FIRMY Realizacja planowanych działań wiąże się na ogół z zaangażowaniem większych, czy mniejszych środków finansowych. Jeżeli pochodzą one z zewnętrznych źródeł finansowania, biznes plan jest dokumentem, który stanowi podstawę rozpatrzenia wniosku o udzielenie kredytu przez bank lub decyzji zaangażowania środków finansowych przez potencjalnego inwestora. Potencjalni kredytodawcy lub inwestorzy oczekują od biznes planu: przekonania ich o celowości zamierzenia; określenia opłacalności przedsięwzięcia; wykazania bezpieczeństwa kredytów i realności ich spłaty (bank); określenia spodziewanych zysków (inwestor). Biznes plan może być również sporządzany lub wykorzystywany dla potrzeb zarządzania jako sposób na weryfikację krótkoterminowych planów działania i ocenę przyjętej strategii. Kierownictwo lub właściciele firmy mogą osiągnąć, przykładowo, następujące korzyści: wykrycie błędów - sformalizowane ujęcie stosowane w biznes planie ułatwia uniknięcie ewentualnych błędów przed podjęciem praktycznego działania; pogłębienie wiedzy o własnej firmie, o planowanym przedsięwzięciu, konkurentach, rynku i całym otoczeniu; identyfikacja zagrożeń (np. możliwe trudności finansowe w pewnych okresach realizacji inwestycji, konkurencja, itp.); ułatwienie kontroli - plan wyznacza kierunki rozwoju firmy i etapy realizowania przyjętej wizji - pozwala to na świadomą kontrolę podejmowanych działań i ułatwia szybkie korekty planu; zyskanie pewności działania - jako efekt dogłębnej analizy przedsiębiorstwa i planowanego działania i rezultat przekonania o poprawności przyjętego planu; ułatwienie prowadzenia przedsiębiorstwa (realizacji przedsięwzięcia) - w wyniku zaangażowania w proces analizy i planowania można oczekiwać sprawniejszego zarządzania, szczególnie w sytuacjach wymagających dostosowania się przedsiębiorstwa do zmieniających się warunków otoczenia. 4

5 II. STRUKTURA I UKŁAD BIZNES PLANU Nie ma ściśle określonego, obowiązującego schematu biznes planu. Istnieje natomiast typowy, powszechnie stosowany jego układ, modyfikowany (różniący się np. zakresem, stopniem szczegółowości, proporcjami między poszczególnymi elementami planu) stosownie do potrzeb. Różnice w układzie biznes planu sporządzonego dla poszczególnych przedsiębiorstw (przedsięwzięć) mogą zależeć od: celu (przeznaczenia); specyficznych wymogów odbiorcy (np. bank, inwestor); wielkości i specyfiki firmy; stopnia nowatorstwa planowanych działań; skali nowego przedsięwzięcia; siły związków z rynkiem; wielkości i złożoności rynku; wielkości i źródeł potrzebnych środków finansowych; stopnia ryzyka itp., W najbardziej ogólnej strukturze biznes planu wyróżnić możemy cztery podstawowe części: CELE I ZADANIA PRZEDSIĘBIORSTWO (BIZNES) I PRODUKT RYNEK I DZIAŁANIA MARKETINGOWE PLAN FINANSOWY Formą przedstawienia biznes planu jest na ogół zwarte opracowanie, zawierające niezbędne dane liczbowe, wyniki analiz oraz opis i komentarze. Szczegółowy układ biznes planu przedstawić można w postaci spisu treści. Spis treści jaki przedstawiamy poniżej należy traktować jako modelowy (przykładowy), podkreślając, że ostateczny schemat zależy od rodzaju przedsięwzięcia, zakresu planu i wymogów odbiorcy (adresata) biznes planu. Podobnie różnić się może zawartość poszczególnych rozdziałów - autor biznes planu każdorazowo musi rozstrzygnąć jakie elementy wymagają rozwinięcia, a które mogą być ujęte syntetycznie, bez szkody kompletności i czytelności opracowania oraz poprawności rachunku ekonomicznego i analizy finansowej. 5

6 Pełny biznes plan powinien zawierać następujące elementy (rozdziały): I. STRONA TYTUŁOWA II. SPIS TREŚCI III. STRESZCZENIE IV. OPIS PRZEDSIĘBIORSTWA: IV.1. Cel istnienia firmy (misja, ang. "mission statement"); IV.2. Cele działalności przedsiębiorstwa; IV.3. Opis projektu zmian (przedsięwzięcia); IV.4. Opis przedsiębiorstwa; IV.5. Analiza mocnych i słabych stron (analza SWOT),; V. PRODUKT I PROCES PRODUKCJI V.1. Charakterystyka produktu V.2. Opis technologii produkcji VI. RYNEK I DZIAŁANIA MARKETINGOWE: VI.1. Rynek (badania rynkowe); VI.2. Plan działań marketingowych (Marketing Mix): a) Produkt; b) Dystrybucja; c) Cena; d) Promocja. VII. PLAN FINANSOWY VII.1. Prognoza sprzedaży; VII.2. Nakłady i wydatki VII.3. Rachunek przepływów pieniężnych; VII.4. Rachunek wyniku finansowego; VII.5. Bilans majątkowy; VII.5.1. Zasoby kapitałowe; VII.5.2. Zabezpieczenia i ich zakres VII.6. Analiza wrażliwości; VII.7. Analiza wskaźnikowa; VII.8. Zasady finansowania. VIII. HARMONOGRAM REALIZACJI PLANU IX. ZAŁĄCZNIKI. 6

7 Komentarze do poszczególnych elementów biznes planu stanowią jedynie metodyczne wskazówki, sugerujące proponowaną zawartość lub przykładowe pytania na jakie należy odpowiedzieć opracowywując plan. Rzeczywiste problemy jakie musi rozwiązywać autor biznes planu najczęściej wykraczają poza ogólną, uniwersalną instrukcję. Każdorazowo układ i zawartość biznes planu muszą być zatem dostosowywane do rzeczywistej sytuacji i potrzeb, wymogów adresata, a nawet przyzwyczajeń i preferencji autorów. I. STRONA TYTUŁOWA Jest to "wizytówka" biznes planu, zawierająca sugerowane informacje: 1. Nazwa przedsięwzięcia; 2. Nazwa firmy (adres, telefon, telefax); 3. Data sporządzenia biznes planu; 4. Nazwiska (nazwa firmy) sporządzających biznes plan (adresy); (5). Nazwiska dyrektorów (właścicieli, przedstawicieli) firmy; (6). Adresat biznes planu - bank, inwestor, itp. II. SPIS TREŚCI Spis treści zwykle umieszczany jest na początku biznes planu, dla ułatwienia czytającemu wyszukania interesujących go części opracowania. W biznes planach niewielkich objętościowo i z mało rozbudowaną strukturą spis treści może być pominięty. III. STRESZCZENIE Powinno stanowić rzeczową, jasno sformułowaną syntezę. Streszczenie jest szczególnie ważnym elementem biznes planu w przypadku, gdy jest dokumentem, który ma zainteresować potencjalnych inwestorów. Oto podstawowe informacje, które powinny zawierać się w streszczeniu biznes planu: cel sporządzenia biznes planu; syntetyczne, podstawowe dane o przedsiębiorstwie; krótka charakterystyka przedsięwzięcia (opis produktu, usługi); uzasadnienie możliwości realizacji zamierzeń w danych warunkach (zasoby, rynek); wyniki analizy finansowej (ważniejsze wskaźniki, możliwość spłaty kredytu itp.). IV. PRZEDSIĘBIORSTWO Rozdział powinien zawierać informacje o kierunkach rozwoju i celach działania przedsiębiorstwa, jego zasobach i sposobach ich wykorzystania oraz o planowanych zamierzeniach produkcyjnych. Treść rozdziału będzie zróżnicowana zależnie od tego czy biznes plan dotyczy istniejącej, czy też nowej (organizowanej) firmy. W pierwszym przypadku trzeba przedstawić krótką historię firmy, zasoby jakimi dysponuje i dotychczasowe osiągnięcia. W biznes planie dla nowotworzonej organizacji należy skoncentrować się na przedstawieniu planów i wykazaniu możliwości rozwoju. We wstępnej części tego rozdziału należy podać podstawowe dane, stanowiące rodzaj wizytówki przedsiębiorstwa: nazwa firmy i forma prawna (wielkość i kierunek produkcji gospodarstwa rolniczego); właściciel i załoga; 7

8 lokalizacja (położenie); wytwarzane produkty (struktura produkcji); klienci firmy (odbiorcy produktów); nazwa banku prowadzącego rachunek bieżący firmy; inne związki z otoczeniem; zezwolenie na prowadzenie działalności, inne istotne dokumenty prawne. IV.1. Cel istnienia firmy (misja, ang. "mission statement"), Misja organizacji (firmy), rozumiana najogólniej jako uzasadnienie powodu istnienia i działania firmy, jest ważnym sposobem komunikowania się z otoczeniem zewnętrznym (interesariuszami), a także załogą. Misja najczęściej stanowi wyraz dążenia do określonego sposobu postrzegania firmy poprzez określenie czym jest firma (co ją wyróżnia, dlaczego oferuje określony produkt lub usługę, dla jakich klientów) i dokąd zmierza (co ją predestynuje do podjęcia planowanych działań, jakie oczekiwania klientów firma może zaspokoić w przyszłości). Misja może też być środkiem do inspiracji pracowników i menadżerów, stanowiąc wytyczną do ukierunkowania wysiłków na rzecz realizacji długoterminowych celów organizacji wyznaczonych przez przyjętą strategię. "Firma Pizza Time Theatre, Inc. zbankrutowała, ponieważ kierownictwo nie potrafiło podjąć decyzji co do celu istnienia (misji). Zamierzano, wykorzystując technologiczne innowacje, połączyć serwowanie posiłków z rozrywką. Jednakże nie sprecyzowano co to ma być - organizacja oferująca restauracyjne dania, czy park mini-zabawy. Ceny żywności były wyższe, ale jakość nie dorównywała konkurencji - firma nie miała zatem konkurencyjnej przewagi jako restauracja. Rozrywka natomiast, adresowana była dla młodszych dzieci, które z racji wieku musiały być w towarzystwie rodziców. W rezultacie rodzice byli znudzeni. Kiepskie pożywienie i nudna rozrywka zwiastowały katastrofę." [J.B.Mason, H.F.Ezell - Marketing (Plano, Business Publications,1987), za P.Drucker, Management: Tasks, Responsibilities, Practices]. Cel istnienia przedsiębiorstwa nie zawsze musi wynikać z zastanej sytuacji na rynku i znanych preferencji klientów - może on być formułowany przez silnych, prężnych menedżerów i odzwierciedlać ich osobiste cele i systemy wartości. Przykładem może być dążenie do zdobycia dominującej pozycji na rynku, zwiększenie siły konkurencyjnej, czy też realizowanie nowatorskich przedsięwzięć i kreowanie nowych potrzeb konsumentów. Realizacja tego typu strategii obarczona jest na ogół wysokim ryzykiem. Wymaga to zatem bardziej wnikliwej analizy finansowej planowanych przedsięwzięć. IV. 2. Cele działalności przedsiębiorstwa (gospodarstwa), Podstawą funkcjonowania każdego biznesu, jak również atrybutem procesu planowania, jest zdefiniowanie wymiernych celów działalności i systematyczna kontrola stopnia ich realizacji w czasie. Cele działalności w biznes planie powinny uwzględniać różny horyzont czasowy: cele długoterminowe - mają charakter celów strategicznych i wskazują na wyniki, jakie organizacja powinna osiągnąć w okresie 5 i więcej lat, cele krótkoterminowe - mogą stanowić etapowe "punkty kontrolne" służące ocenie stopnia realizacji celów długoterminowych. 8

9 Dobrze sformułowane cele są: realne wymierne określone w czasie wskazują drogi prowadzące do ich osiągnięcia Przykłady dobrze i źle sformułowanych celów DOBRZE ŹLE Naszym celem jest wzrost udziału w Naszym celem jest zwiększenie rynku z 12 do 15% w 1996 roku przez wydatków na promocję i wzrost zwiększe-nie wydatków na promocję o 15% sprzedaży Naszym celem jest przeznaczyć na badanie i rozwój conajmniej 10% wpływów ze sprzedaży w latach celem wprowadzenia na rynek conajmniej 5 nowych produktów w roku 1998 Naszym celem w 1996 roku jest podjęcie dystrybucji produktu X w 3 miastach, w których nie był dotychczas sprzedawany: w Łodzi, w Poznaniu, we Wrocławiu Naszym celem na rok 1996 jest uzyskać zysk po opodatkowaniu w wysokości 5 mln złotych Naszym celem jest "być liderem w branży" we wprowadzaniu na rynek nowych produktów Naszym celem jest osiągnąć większy zasięg dystrybucji produktu X Naszym celem jest maksymalizacja zysku IV.3. Opis projektu zmian (przedsięwzięcia): Powinna to być krótka informacja o zamierzeniach objętych biznes planem zawierająca: rodzaj i syntetyczny opis planowanego przedsięwzięcia; zadania do wykonania w kolejnych fazach realizacji projektu (harmonogram realizacji inwestycji); wykaz głównych wydatków (wartość inwestycji); wielkość potrzebnych środków finansowych; udział środków własnych; związek planowanych działań z ogólną strategią rozwoju firmy. IV. 4. Opis przedsiębiorstwa: Zależnie od typu biznesu (gospodarstwo rolnicze, zakład produkcyjny, usługowy, jednostka handlowa), jego wielkości oraz od tego, czy jest to istniejąca, czy też nowotworzona firma - opis może być mniej lub bardziej sformalizowany (np. zestawienia tabelaryczne) i charakteryzować się różnym stopniem szczegółowości. Jeżeli opracowywany biznes plan jest 9

10 obszerny (duże przedsiębiorstwo lub wysokiej wartości przedsięwzięcie inwestycyjne) zaleca się, by szczegółowe dane liczbowe umieszczane były w aneksie. Zasadniczym celem opisu przedsiębiorstwa, jak również produktu i procesów produkcji jest przedstawienie podstawowych danych i informacji umożliwiających ocenę realności planowanych przedsięwzięć i wyliczonych w biznes planie efektów produkcyjnych i finansowych. A. Elementy opisu istniejącej firmy: 1. Lokalizacja, powiązania z otoczeniem: jakie są ewentualne korzyści (lub wady) wynikające z położenia wobec rynku zbytu, inne cechy lokalizacji?; jakie jest środowisko przyrodnicze (czy prowadzona produkcja nie zagraża środowisku, bądź czy jest ono dla niej odpowiednie)?; z jakimi przedsiębiorstwami firma (gospodarstwo) współpracuje (kooperanci, firmy konsultingowe, źródła zaopatrzenia, odbiorcy, bank itp.)? 2. Struktura organizacyjna (dla firm o złożonej strukturze). 3. Załoga (zasoby robocizny): wielkość załogi, struktura zatrudnienia kwalifikacje kadry kierowniczej fachowość i morale pozostałych pracowników firmy możliwość zatrudnienia pracowników sezonowych. 4. Zasoby rzeczowe (ziemia, ważniejsze środki trwałe i obrotowe). W biznes planie konieczne jest ustalenie wielkości (ilości) oraz jakości (np. stan techniczny) posiadanych zasobów oraz określenie wartości majątku. W zależności od wielkości planowanych inwestycji, wymagań banku lub innego źródła finansowania, stopnia ryzyka finansowego przedsięwzięcia itp. wartość majątku firmy może być określona: - szacunkowo przez samego kredytobiorcę,; - według wartości ewidencyjnej w przedsiębiorstwach prowadzących księgowość; - według ustaleń rzeczoznawcy. Wartość majątku na początku okresu planowania jest jedną z podstawowych danych do sporządzenia planu finansowego. Analiza wyposażenia w środki trwałe, włączając ocenę ich stanu technicznego, może być natomiast podstawą planowania inwestycji odtworzeniowych w kolejnych latach, dla których sporządzany jest biznes plan. W komentarzu do opisu zasobów warto jest podkreślić szczególnie "cenne" składniki majątku i wskazać na zasoby niewymierne intangible - (np. reputacja, tradycja, znak firmowy itp.). 5. Struktura produkcji. 6. Odbiorcy produktów i źródła zaopatrzenia w środki do produkcji. 7. Wyniki produkcyjne i ekonomiczno-finansowe. Osiągane w przeszłości wyniki służą do oceny dotychczasowej działalności, są punktem wyjścia do planowania, mogą być wykorzystane do oceny realności planu i określenia tendencji 10

11 i możliwości rozwoju firmy. Wskazane jest by w opisie podano wyniki za okres 1-3 ostatnich lat (zależnie od skali przedsięwzięcia lub rodzaju planowanych zmian). (B). Opis nowego przedsiębiorstwa. Opis nowopowstającej firmy jest często raczej projektem nowej organizacji. Oprócz informacji wymienionych w rozdziale dotyczącym opisu istniejącego przedsiębiorstwa (w miarę możliwości ich przedstawienia), należy podać uzupełniające dane, które mogą posłużyć do oceny realności projektu i trafności planowanych rozwiązań, na przykład: proponowana forma prawna; - jakie jest uzasadnienie, kim są udziałowcy w przypadku spółki, jakie wnoszą udziały finansowe? lokalizacja, powiązania z otoczeniem; - ocena położenia wobec rynku zbytu i zaopatrzenia; - rodzaj środowiska przyrodniczego (ważne przede wszystkim w odniesieniu do tych form działalności, które mogą zagrażać środowisku i nie są dopuszczalne w terenach szczególnie chronionych lub wymagają specjalnych zabezpieczeń, bądź też przeciwnie - preferowane jest prowadzenie ich w warunkach wyjątkowo sprzyjających - np. produkcja ekologicznej żywności; planowana struktura organizacyjna, przewidywane zatrudnienie, planowane etapy rozwoju firmy, V. PRODUKT I PROCES PRODUKCJI V.1. Charekterystyka produktu Opis powszechnie znanych produktów (usług) powinien być skrócony do minimum. Podanie bardziej szczegółowych informacji jest uzasadnione jeżeli: plan dotyczy nowego przedsięwzięcia (inwestycji), ewentualnie wprowadzenia nowego produktu różniącego się od podobnych na rynku lub produktu charakteryzującego się szczególnymi cechami (jakość, trwałość, inne wyjątkowe walory); przedmiotem biznes planu jest modernizacja dotychczas stosowanej technologii; produkt lub proces produkcji nie są powszechnie znane. Oto przykładowe pytania, jakie można postawić sporządzając tę część biznes planu: jaki to produkt (usługa)? czy, ewnetualnie czym różni się on od podobnych na rynku? jakie są jego szczególne cechy i walory? z czego wynika przekonanie, że ten właśnie produkt spełni oczekiwania konsumentów? V.2. Opis technologii produkcji Podobnie, jak w odniesieniu do produktu, szczegółowy opis technologii produkcji uzasadniony jest wówczas, gdy wdrażane są nowatorskie rozwiązania lub gdy zastosowanie określonej technologii ma istotny wpływ na poziom osiąganych efektów produkcyjnych, czy też wiąże się z poniesieniem wysokich nakładów na produkcję. Opis typowych technologii 11

12 ograniczać się powinien do minimum, niezbędnego do zrozumienia biznes planu przez oceniających ten dokument, którzy nie muszą być specjalistami w każdej, wąskiej dziedzinie. Oto przykładowe zagadnienia wymagające szczególnego podkreślenia: jakie są szczególne cechy wdrażanej technologii produkcji? jakie są etapy procesu produkcji? jak planuje się kontrolować przebieg procesu produkcji? w jakim stadium przygotowania (rozwoju) jest proces produkcji? jak ocenia się docelowe zdolności produkcyjne? jakie są możliwości doskonalenia (modernizacji) procesu produkcji w przyszłości? czy przewiduje się kooperację z innymi przedsiębiorstwami, współpracę z ośrodkami badawczo-wdrożeniowymi, specjalistami w danej dziedzinie, itp.? Uzupełnienie opisu procesów produkcyjnych stanowić mogą informacje dotyczące: a. załogi jakie są wymagane kwalifikacje i umiejętności? czy jest potrzeba przeprowadzenia szkoleń? czy przewiduje się wdrożenie systemu doskonalenia kwalifikacji, motywowania? b. zaopatrzenia w środki do produkcji czy są dostępne surowce i inne środki do produkcji o wymaganej jakości? kim są kooperanci, w jakim są stadium przygotowania do współpracy? jaki jest planowany system kontroli zapasów i organizacja zaopatrzenia? VI. Analiza mocnych i słabych stron (analiza SWOT) Analiza SWOT jest formą syntetycznego zebrania spostrzeżeń i wniosków wynikających z cząstkowych analiz funkcjonowania przedsiębiorstwa i oceny możliwości jego rozwoju. Może być traktowana jako podsumowanie charakterystyki firmy, z elementami opisowej analizy. Analiza SWOT jest czytelną, przejrzystą syntezą dla adresata biznes planu, natomiast dla sporządzającego plan stanowi pomocne narzędzie porządkujące przeprowadzone dotąd analizy i oceny. Akronim SWOT utworzony został od pierwszych liter angielskich wyrazów, oznaczających: S Strenghts silne punkty biznesu, W Weaknessess słabe strony O Opportunities możliwości, T Threats zagrożenia, Sporządzenie analizy SWOT obarczone jest w pewnym stopniu błędem subiektywizmu. Dla jakości i przydatności analizy ważne jest zatem znalezienie punktu odniesienia, tak by zwiększyć obiektywizm oceny. Cel ten można osiągnąć poprzez: przeprowadzenie analizy z punktu widzenia planowanych zmian w organizacji firmy, zamierzonych przedsięwzięć inwestycyjnych, tak, aby uwypuklić te elementy analizy, które dotyczą skutków rozważanych zamierzeń; poprzez porównanie z inną firmą w branży, np. liderem na rynku. Analiza SWOT dotyczy wszelkich aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa, zarówno wewnętrznych, jak i dotyczących związków z szeroko pojętym otoczeniem (społeczno-ekonomicznym, przyrodniczym). Analiza SWOT łączy dwa kluczowe elementy: 12

13 ocenę wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa i wskazanie słabych i silnych stron (SW); ocenę związków ze środowiskiem i realizowanej, lub planowanej strategii działania (OT). Zależnie od sytuacji konkretnego przedsiębiorstwa, rodzaju przedsięwzięcia i związków z otoczeniem wewnętrzne (SW) lub zewnętrzne (OT) aspekty w analizie SWOT mogą mieć mniejsze lub większe znaczenie, co obrazuje "zasada agrafki": ZASADA AGRAFKI Dynamizm zmian warunków otoczenia Dynamizm zmian w organizacji ORGANIZACJA OTOCZENIE SPOŁECZNO-EKONOMICZNE Rosnąca siła związków z otoczeniem Rosnący wpływ czynników otoczenia Warunki statyczne Niski poziom niepewności Małe potrzeby informacyjne Mała zależność od otoczenia Warunki dynamiczne Rosnąca niepewność Rosnące potrzeby informacyjne Rosnący stopień wrażliwości na wpływy otoczenia Identyfikacja i rozwiązanie podstawowych problemów KLUCZOWE W ZARZĄDZANIU Planowanie strategiczne WSPMAGANIE ZARZĄDZANIA Informacja, analiza ekonomiczna, prognozowanie, ocena ryzyka, planowanie długoterminowe SW(OT) siły-słabości DOMINUJĄCE W ANALIZIE (SW)OT możliwości-zagrożenia Rys. 1. Graficzny schemat uwarunkowań analizy SWOT ZNACZENIE ANALIZY SWOT: przydatny sposób podsumowania wielu uprzednio sporządzonych analiz i połączenia ich w kluczowe zagadnienia z analizy biznesu, jego środowiska i związków z otoczeniem; 13

14 metoda, która kształtuje mechanizm systematycznego myślenia w kategoriach oceny wykorzystania potencjału produkcyjnego biznesu i analizy jego powiązań ze środowiskiem ekonomicznym; uproszczony sposób wstępnej oceny biznesu lub strategii działania (jako ogólna "lista kontrolna"); sposób analizy biznesu "od wewnątrz" (siła i słabości) oraz "z zewnątrz" (zewnętrzne możliwości i zagrożenia), ułatwiający ocenę działalności i planowanie zmian. VII. RYNEK I DZIAŁANIA MARKETINGOWE, "Marketing w praktyce dotyczy rzeczywistych klientów i zamówień, a nie teoretycznych typów klientów i prognozowanego poziomu sprzedaży". Część biznes planu dotycząca analizy rynku i planu działań marketingowych może być uznana za najważniejszą, jeżeli dotyczy ona tych przedsiębiorstw, które mają bezpośredni kontakt z rynkiem konsumenta, takich jak firmy handlowe, usługowe, zakłady przetwórcze. Mogą one aktywnie uczestniczyć w "grze rynkowej" badając rynek i oddziaływując za pomocą odpowiednich działań marketingowych na konsumentów i konkurencję (w przypadku małych firm - na rynku lokalnym). Znaczenie tej części biznes planu i poszczególnych jej elementów określone jest stopniem powiązania tych firm z rynkiem, konkurencji, rodzaju produktów czy też wielkości przedsiębiorstwa. Zasadniczym celem jest wykazanie istnienia rynku na oferowane produkty i usługi, określenie potencjalnego popytu i przygotowanie planu marketingowego. Dane z tej części opracowania są podstawą przyjęcia prognozowanej sprzedaży i niektórych parametrów (np. ceny) niezbędnych do sporządzenia planu finansowego. VI.1. Rynek Charakterystyka rynku przedstawiona w biznes planie dotyczy przede wszystkim potencjalnych klientów i konkurencji. Może ona, przykładowo, obejmować następujące zagadnienia: a) klienci: na jaki rynek zorientowana jest firma - krajowy, zagraniczny? jaki ma być zasięg (lokalny, regionalny itp.)? kto jest potencjalnym klientem (segmentacja rynku)? jakie są potrzeby i wymagania klientów? w jakim stopniu oferowane produkty (usługi) mogą zaspokoić oczekiwania konsumentów? b) konkurencja: jakie firmy konkurencyjne działają na rynku? co o nich wiadomo - wielkość, udział w rynku, siła ekonomiczna, ich słabe i mocne strony? w czym firma dla której sporządzany jest biznes plan różni się od firm konkurencyjnych? W wielu biznes planach, które dotyczą typowych produktów i przedsiębiorstw, małej wartości przedsięwzięć inwestycyjnych, działań związanych z modernizacją stosowanej dotychczas 14

15 technologii, których efektem są na przykład oszczędności i obniżenie kosztów produkcji itp., wystarczająca może być syntetyczna charakterystyka rynku oparta o rozeznanie i dotychczasowe doświadczenia kierowników i właścicieli firmy. W przypadku firm produkujących dla kooperantów lub innych odbiorców w oparciu o zawarte umowy należy podać odpowiednie informacje. W szczególnych przypadkach - np. przedsięwzięcie wymagające zaangażowania dużego kapitału, brak wystarczającej wiedzy o rynku, nowy produkt (o innych cechach niż dotychczas wytwarzane), przyjęcie jako cel zwiększenie sprzedaży usług lub produktów konsumpcyjnych, bądź też zwiększenie udziału w rynku, uzasadnione może być przeprowadzenie badania rynku (konsumenta). Decyzja o wyborze metody badania należy do autorów i jest ona weryfikowana przez adresata biznes planu. Badanie rynku może być przeprowadzone w oparciu o dostępne dane wtórne (dane statystyczne, inne publikowane informacje). Jeżeli nie ma wystarczającej pewności co do wielkości rynku na określone produkty lub usługi, brak jest wystarczającej wiedzy o preferencjach i oczekiwaniach konsumentów, a potencjalne zyski (lub straty) są odpowiednio wysokie by uzasadnić poniesienie kosztów, należy przeprowadzić badania pierwotne, które najczęściej przeprowadzane są przez specjalistyczne firmy. Wyniki badania rynku powinny być przedstawione w biznes planie, jako podstawa przyjęcia niektórych parametrów do planowania i opracowania planu działań marketingowych. W wielu biznes planach, z różnych przyczyn, analiza sytuacji rynkowej jest powierzchnowna i nie podbudowana profesjonalnie przeprowadzonymi badaniami. Dla dwóch zasadnicznych powodów należy to uznać za jeden z podstawowych błędów: błędna, często zbyt optymistyczna ocena prowadzi do przyjęcia niepoprawnej (zawyżonej) prognozy wielkości sprzedaży, poziomu cen itd., co stwarza istotne zagrożenia na etapie realizacji przyjętego planu; brak odpowiedniej analizy rynku może skutkować tym, że nie będą wykorzystane wszystkie istniejące możliwości prowadzące do zwiększenia wyników ekonomicznych i finansowych. W 1992 roku jeden z krajowych producentów podjął produkcję wysokiej jakości jogurtu bez użycia środków konserwujących. Ocena produktu przez klientów była pozytywna - był smaczny i nie zawierał żadnych sztucznych dodatków. Ponieważ nie stosowano konserwantów, wymagał składowania w niskiej temeraturze - w normalnej temperaturze okres jego przechowywania jest znacznie krótszy, niż innych jogurtów w sprzedaży. Produkt rozprowadzany był do sklepów na terenie jednego głównie województwa. W krótkim czasie od uruchomienia produkcji wyłonił się problem - sklepy nie dysponowały wystarczającej pojemności urządzeniami chłodniczymi. Zamawiały więc małe partie towaru, a producent nie przewidział magazynowania większej ilości produktu w swojej wytwórni. Powód - brak dostatecznego rozeznania rynku i niedostosowane do sytuacji działania marketingowe. Skutek - ograniczenia produkcji, poszukiwanie bardziej odległych rynków zbytu, trudności finansowe. VI. 2. Plan działań marketingowych Zespół działań marketingowych (ang. "marketing mix", "4P"): Product - produkt, Place - miejsce (rozumiane również jako sposoby dystrybucji), Price - cena i Promotion - promocja. Są to elementy szerzej pojętej strategii marketingowej, które zawierają plan praktycznych działań, warunkujących skuteczne konkurowanie na wybranym rynku. Można je zdefiniować 15

16 jako zespół kontrolowanych działań, które firma może podjąć by wpływać na zapotrzebowanie na swój produkt. Decyzje, jakie należy podjąć formułując plan działań marketingowych dotyczą przykładowo: a) Produktu: zakres użyteczności trwałość, rodzaj opakowania, znak firmowy, b) Dystrybucji: kanały dystrybucji (odbiorcy: giełda, hurtownia, handel detaliczny) poziom zapasów, położenie rynku, c) Cen: poziom cen obniżki cen (upusty), polityka kredytowa, d) Promocji: formy promocji sposób reklamy VII. PLAN FINANSOWY Elementy biznes planu poprzedzające plan finansowy służą przedstawieniu charakterystyki firmy, opisowi przedsięwzięcia i zdefiniowaniu przyjętej strategii działania. Plan finansowy natomiast prowadzi do ustalenia ekonomicznych i finansowych skutków przyjętej strategii, z określeniem zapotrzebowania na środki finansowe i oceną ryzyka związanego z realizacją planu. W odniesieniu do planu finansowego sugerujemy przyjęcie następujących, ogólnych ustaleń: plan finansowy sporządzany jest na okres conajmniej 3 lat, przy czym rok poprzedzający plan (dane dotyczące zaszłości) uznawany jest za rok zerowy; w przypadku zamierzeń inwestycyjnych biznes plan powinien obejmować okres conajmniej 1-2 lat zakończeniu realizacji; biznes plan sporządzany jako podstawa wniosku o udzielenie kredytu długoterminowego powinien obejmować minimum okres spłaty kredytu (jeżeli jest dłuższy od poprzedniego warunku); wszystkie parametry przyjęte do rachunku, a następnie wyniki analizy finansowej powinny być przedyskutowane z kierownictwem lub włacicielami firmy, dla której sporządzany jest biznes plan; należy przestrzegać zasady przyjmowania założeń do rachunku finansowego według ostrożnego (nawet pesymistycznego) scenariusza, 16

17 plan finansowy powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, z uwzględnieniem specyficznych wymogów banku udzielającego kredytu lub inwestora. VII.1. Prognoza sprzedaży Na prognozach sprzedaży opiera się rachunek oczekiwanych rezultatów finansowych, a w konsekwencji ocena finansowej wykonalności planu. Prognozy te są trudne do sporządzenia, i na ogół, w mniejszym lub większym stopniu - przybliżone. Wymagane jest odpowiedzialne, oparte o realistyczne przesłanki określenie planowanej sprzedaży. Ustalając wielkość i rozkład sprzedaży w roku, należy uwzględnić przede wszystkim: - planowane możliwości produkcyjne, z określeniem okresu dojścia do docelowej produkcji; - trendy sprzedaży (popytu) i sezonowość zakupów; - dane o rynku i potencjalnych klientach. Podstawą prognozy może być dotychczasowa sprzedaż lub (i) wyniki badania rynku. Ceny do ustalenia wartości sprzedaży powinny być przyjęte na poziomie cen bieżących, mimo iż biznes plan sporządzamy na ogół dla okresów wieloletnich. Potencjalny wpływ inflacji i przewidywanych zmian cen i kosztów na bezpieczeństwo planu finansowego badamy następnie w ramach analizy wrażliwości. Próby prognozowania cen w warunkach inflacji są obarczone zbyt wielkim prawdopodobieństwem błędnego ich oszacowania. VII.2. Nakłady i wydatki Dane o nakładach i związanych w nimi wydatkach traktować można jako uzasadnienie przyjętych w planie parametrów produkcji i sprzedaży, przepływów pieniężnych oraz rachunku zysków i strat. Wystarczające najczęściej są proste, syntetyczne zestawienia tabelaryczne. VII.3. Przepływy pieniężne (cash flow) Przepływy pieniężne oznaczają ruch środków pieniężnych w określonym czasie wyrażony w postaci wpływów (przychodów) i wydatków (rozchodów). Przepływy pieniężne netto stanowią różnicę między wpływami i wydatkami, bez uwzględnienia stanu środków na początek okresu dla którego sporządzany jest rachunek przepływów. Wprowadzenie stanu początkowego środków pieniężnych do rachunku przepływów pozwala na ustalenie stanu środków na koniec okresu obrachunkowego w postaci salda środków pieniężnych (salda gotówki). Na przepływy pieniężne netto składają się: przepływy pieniężne z działalności operacyjnej związane są z bieżacą działalnością gospodarczą (produkcyjną) firmy. Są one uwzględnione w rachunku zysków lub strat. przepływy pieniężne kapitałowe dotyczą ruchu środków pieniężnych związanych z działalnością inwestycyjną (sprzedaż lub zakup środków trwałych), kredytowaniem i operacjami finansowymi. Odnoszą się one do tych składników kapitału (ziemia, środki trwałe, kredyty, papiery wartościowe) które są z reguły elementami bilansu majątkowego. przepływy pieniężne osobiste, które występować mogą najczęściej w jednoosobowych przedsiębiorstwach osoby fizycznej, w których działalność gospodarcza połączona jest z gospodarstwem domowym. Typowym przykładem jest rodzinne gospodarstwo rolnicze. Kategoria ta obejmuje one przychody z innych źródeł niż prowadzona działalność gospodarcza oraz środki pieniężne wycofane z firmy na potrzeby osobiste. 17

18 Przepływy pieniężne wykorzystywane są do sporządzenia rachunku zysków lub strat - podstawą są przepływy pieniężne z działalności oraz bilansu majątkowego (przepływy pieniężne netto). Schemat połączenia rachunku przepływów pieniężnych z rachunkiem zysków i strat oraz bilansem majątkowym przedstawiono na rys. 2. Zestawienie przepływów pieniężnych jest podstawą do: * ustalenia salda środków pieniężnych (warunek dodatniego salda) * kalkulacji zysku * określenia zapotrzebowania na kredyty (wielkość, terminy) * obliczenia wybranych wskaźników w analizie wskaźnikowej Celem rachunku jest określenie końcowego salda gotówki: Przepływy pieniężne netto + stan środków na początek okresu - koszty utrzymania = saldo środków pieniężnych W firmach, w których wynagrodzenie właściciela i jego rodziny nie jest składnikiem kosztów (wydatków) - np. w indywidualnym gospodarstwie rolniczym, do rachunku przepływów wprowadzamy szacunkowy koszt utrzymania rodziny (np. według przeciętnych kosztów utrzymania, przeciętnych wynagrodzeń itp.) celem ustalenia, czy nadwyżka wpływów nad wydatkami jest wystarczająca dla pokrycia potrzeb bytowych właściciela firmy i jego rodziny. 18

19 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO Przepływy pieniężne Przepływy pieniężne Przepływy pieniężne osobiste z działalności kapitałowe Spożycie naturalne i inne korzyści plus Zapasy na koniec roku Należności na koniec roku Zobowiązania na początek roku Zapasy na początek roku BILANS MAJĄTKOWY Zobowiązania na koniec roku Należności na początek roku Amortyzacja Zysk lub strata Rys. 2. Kategorie przepływów pieniężnych i powiązania z rachunkiem zysku i strat oraz bilansem majątkowym. VII. 4. Rachunek wyniku (zysków lub strat), W poprzednim rozdziale przedstawiono schemat sporządzania rachunku zysków lub strat wychodząc od przepływów pieniężnych z działalności według ogólnej formuły: 19

20 przychody - wydatki +/- różnica stanu zapasów, zobowiązań i należności Po odpowiednich przekształceniach poszczególne składniki tego rachunku sprowadzić można do kategorii produkcji (w gospodarstwie rolniczym końcowej lub towarowej) i kosztów. W schematycznym, uproszczonym ujęciu rachunek zysków lub strat przyjmie wówczas następującą postać: SPRZEDAŻ (produkcja końcowa) - KOSZTY ZMIENNE * = NADWYŻKA BRUTTO * - POZOSTAŁE KOSZTY = ZYSK OPERACYJNY - SALDO STRAT I ZYSKÓW NADZWYCZAJNYCH - OPROCENTOWANIE KREDYTÓW = Zysk przed opodatkowaniem (zysk brutto) - OBOWIĄZKOWE OBCIĄŻENIA WYNIKU FINANSOWEGO = ZYSK NETTO * Koszty zmienne stanowi ta grupa kosztów, które ulegają zmianie wraz ze zwiększeniem lub zmniejszeniem rozmiarów produkcji. Podstawowym składnikiem kosztów zmiennych są koszty surowców do wytwarzania określonych produktów bądź usług (w niektórych publikacjach określane jako koszt towarów sprzedanych, koszty sprzedaży). ** Nadwyżka brutto - różnica między wartością produkcji (sprzedaży) a kosztami zmiennymi. VII. 5. Bilans majątkowy Bilans majątkowy jest podstawowym narzędziem do określenia stanu majątkowego oraz perspektyw rozwoju firmy. Typowy schemat bilansu, rozumianego jako zestawienie aktywów i pasywów zawiera elementy przedstawione w poniższym zestawieniu: 20

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 8.6 Wzór biznes planu BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu...... Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Poddziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku BIZNES PLAN Załóż własną firmę, POKL.06.02.00-30-146/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja Załącznik nr 1 do Wniosku o przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości Biznesplan Dla Uczestników/czek Projektu Młodzi zdolni z własną firmą w ramach Działania 6.2 ubiegających się o bezzwrotne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu BIZNES PLAN (wzór) Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1.4 do Regulaminu

Załącznik 1.4 do Regulaminu Załącznik 1.4 do Regulaminu BIZNES PLAN w ramach projektu Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w subregionie kaliskim nr POKL.07.02.02-30-004/12 realizowanego przez Fundację im. Królowej Polski św. Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie

Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie PLAN ZAŁOŻENIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ - BIZNESPLAN Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. w ramach Wielkopolskiego. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Oś Priorytetowa 7 Włączenie społeczne

BIZNESPLAN. w ramach Wielkopolskiego. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Oś Priorytetowa 7 Włączenie społeczne Załącznik nr 3 do Regulaminu BIZNESPLAN w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa 7 Włączenie społeczne Poddziałanie 7.3.2 Ekonomia Społeczna projekty

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki,

BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Strona 1 BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail Wydanie: z 0 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon/Fax Strona internetowa NIP PESEL E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Kobieta jest właścicielem lub współwłaścicielem:

Bardziej szczegółowo

WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR

WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR (rozpoczęcie działalności gospodarczej) SPIS TREŚCI Streszczenie 1. Charakterystyka realizatora przedsięwzięcia. Opis planowanego przedsięwzięcia.

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY KWOTA I. Wydatki w ramach kredytu/pożyczki : z tego: II. Nakłady w ramach środków własnych: z tego: SUMA NAKŁADOW (I+II) ŹRÓDŁA FINANSOWANIA: 1. Środki własne 2.

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNES PLAN (WZÓR)

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNES PLAN (WZÓR) BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich. Projekt Zielone światło dla

Bardziej szczegółowo

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe BILANS BILANS dwustronne, tabelaryczne zestawienie składników majątkowych, czyli aktywów oraz źródeł ich pochodzenia sporządzone w ujęciu wartościowym na ściśle określony moment czasowy, zestawienie aktywów

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN BIZNESPLAN Dokument wypełniają osoby, które uczestniczyły w module szkoleniowym, ubiegające się o udział w doradztwie indywidualnym w ramach projektu SPINAKER WIEDZY II Regionalny program wsparcia przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I I. Szczegółowy zakres wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierających stan tych aktywów na początek

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Załącznik nr 2 : Wzór biznesplanu na okres 3 lat działalności przedsiębiorstwa BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników

Bardziej szczegółowo

BP tabela C5-C7. C-5 Cena

BP tabela C5-C7. C-5 Cena BP tabela C5-C7 C-5 Cena, C-6 Prognoza sprzedaży, C-7 Przychody C-5 Cena Proszę opisać zaplanowaną politykę cenową biorąc pod uwagę, że wielkość obrotu będzie od niej uzależniona. Dane dotyczące poszczególnych

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY

BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY Załącznik nr 2 do Regulaminu DAIP BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY SPIS TREŚCI 1. ŻYCIORYS ZAWODOWY.....2 2. OPIS PLANOWANEJ DZIAŁALNOŚCI 3 3. PLAN MARKETINGOWY...4 3.1 Opis produktu/usługi...4 3.2 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

przedsięwzięcia. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Strona 2 z 6

przedsięwzięcia. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Strona 2 z 6 I. Instrukcja sporządzania Studium Wykonalności przedsięwzięcia 1. Studium Wykonalności składa się z dwóch części: opisowej i obliczeniowej. 2. Studium Wykonalności dostarczane jest w wersji papierowej

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN (WZÓR) ŚRODKI FINANSOWE NA ROZWÓJ PRZEDISEBIORCZOŚCI. PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUśONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) ŚRODKI FINANSOWE NA ROZWÓJ PRZEDISEBIORCZOŚCI. PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUśONE WSPARCIE POMOSTOWE Wzór biznes planu. BIZNES PLAN (WZÓR) ŚRODKI FINANSOWE NA ROZWÓJ PRZEDISEBIORCZOŚCI PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUśONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:... Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o udzielenie kredytu na działalnośc gospodarczą

W N I O S E K o udzielenie kredytu na działalnośc gospodarczą Załącznik nr I.3 do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej Wpisano do rejestru dnia...poz... Imię i nazwisko Wnioskodawcy... Nazwa Firmy... Siedziba wykonywania dzialalnosci gospodarczej...

Bardziej szczegółowo

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ Zadanie 1 ZADANIE DO WYBORU: Przedsiębiorstwo Bodomax zaciągnęło kredyt bankowy w wysokości 1. zł na okres dwóch lat. Roczna

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Leasing operacyjny nie jest wliczany do wartości aktywów bilansowych, co wpływa na polepszenie wskaźnika ROA (return on assets - stosunek zysku do aktywów) - suma aktywów nie

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 4 do Wniosku o przyznanie bezzwrotnej dotacji BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE Imię i Nazwisko Wnioskodawcy:.. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW Załącznik nr 1.1. Załącznik nr 1.1. STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW 477 Załącznik nr 1.1. Poniższy przykład ma na celu przybliżenie logiki wynikającej z Wytycznych. Założenia projekcji

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Załącznik nr 1 do Wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach projektu Nowe perspektywy! BIZNES PLAN Projekt Nowe perspektywy! Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych Gospodarowanie w firmie Urszula Kazalska 1 Wydajność Ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu firmy. Firmy o niskiej wydajności przegrywają konkurencję

Bardziej szczegółowo

b) PLN/szt. Jednostkowa marża na pokrycie kosztów stałych wynosi 6PLN na każdą sprzedają sztukę.

b) PLN/szt. Jednostkowa marża na pokrycie kosztów stałych wynosi 6PLN na każdą sprzedają sztukę. Poniżej znajdują się przykłady rozwiązań tylko niektórych, spośród prezentowanych na zajęciach, zadań. Wszystkie pochodzą z podręcznika autorstwa Kotowskiej, Sitko i Uziębło. Kolokwium swoim zakresem obejmuje

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

Co to jest biznes plan?

Co to jest biznes plan? Co to jest biznes plan? Biznes plan jest zestawem dokumentów (analiz i programów), w których na podstawie oceny sytuacji strategicznej firmy oraz danych historycznych zawarta jest projekcja celów firmy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość

Załącznik nr 5 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość Załącznik nr 5 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 Załącznik Nr 3 do uchwały Nr III/8/2010 Rady Gminy Kościan z dnia 28.12. 2010 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kościan na lata 2011-2014 1. Założenia wstępne Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

Studium Wykonalności (wzór)

Studium Wykonalności (wzór) Studium Wykonalności (wzór)... Fundusz Dotacji Inwestycyjnych dla MSP 1 Phare... Fundusz Dotacji Inwestycyjnych dla MSP SPIS TREŚCI SEKCJA A INFORMACJE OGÓLNE O WNIOSKODAWCY... 3 A-1 DANE WNIOSKODAWCY...

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAŁOŻENIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ/ PLAN WYKORZYSTANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH

PLAN ZAŁOŻENIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ/ PLAN WYKORZYSTANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH Załącznik nr 3 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na założenie spółdzielni socjalnej oraz przyznawania wsparcia pomostowego i przedłużonego wsparcia pomostowego PLAN ZAŁOŻENIA I DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12)

NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12) NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12) Data i miejsce wpłynięcia wniosku Nr wniosku Imię i nazwisko osoby przyjmującej wniosek /8.1.2/DRR/2013

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012)

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Wyjaśnienia treści SIWZ dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Na podstawie art. 38 ust. 1a ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o.

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie raportu z wyceny wartości Spółki Hubstyle Sp. z o.o. na 9 kwietnia 2014 roku. Podsumowanie przedstawia

Bardziej szczegółowo

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Ocena finansowa przeprowadzana jest na podstawie części finansowej wniosku wraz z załącznikami. W zależności od kryteriów oceny finansowej zawartych w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja sporządzania Studium Wykonalności przedsięwzięcia ubiegającego się o dofinansowanie ze środków NFOŚiGW - generator

Instrukcja sporządzania Studium Wykonalności przedsięwzięcia ubiegającego się o dofinansowanie ze środków NFOŚiGW - generator Instrukcja sporządzania Studium Wykonalności przedsięwzięcia ubiegającego się o dofinansowanie ze środków NFOŚiGW - generator I. Informacje ogólne 1. Studium Wykonalności stanowi rozszerzenie i uzupełnienie

Bardziej szczegółowo

Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN. 7. Płatnik VAT. Będę / nie będę płatnikiem VAT

Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN. 7. Płatnik VAT. Będę / nie będę płatnikiem VAT Załącznik nr 1 do Wniosku o przyznanie preferencyjnej pożyczki Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN A. DANE WNIOSKODAWCY A-1 Dane przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN dla uczestników projektu

BIZNES PLAN dla uczestników projektu Załącznik nr 3 do Regulaminu udzielania wsparcia finansowego BIZNES PLAN dla uczestników projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl Praktyczny poradnik dla pomysłodawców: I - Oczekiwania inwestora względem pomysłu 1. Biznes plan powinien być możliwe szczegółowy. Musi prowokować do zadawania pytań i równocześnie nie pozostawiać u czytelnika

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą spółka cywilna spółka z o.o. spółka akcyjna inne...... produkcja handel usługi inne

BIZNES PLAN. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą spółka cywilna spółka z o.o. spółka akcyjna inne...... produkcja handel usługi inne Bank Spółdzielczy w Miedźnej BIZNES PLAN I. PODSTAWOWE INFORMACJE O KREDYTOBIORCY. Pełna nazwa... Skrócona nazwa... Adres siedziby : Miejscowość... Kod... Ulica... Nr... Telefon... Fax... Forma własności

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. Załącznik 1a. Biznesplan. Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

BIZNESPLAN. Załącznik 1a. Biznesplan. Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Załącznik 1a. Biznesplan BIZNESPLAN Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wykład 6 Trzy elementy budżetowania kapitałowego Proces analizy decyzji inwestycyjnych nazywamy budżetowaniem kapitałowym.

Bardziej szczegółowo

WNIOSKODAWCA MUSI WYPEŁNIĆ WSZYSTKIE POLA W BIZNES PLANIE. JEŚLI JAKIEŚ PYTANIE/POLECENIE GO NIE DOTYCZY, MUSI WPISAĆ NIE DOTYCZY.

WNIOSKODAWCA MUSI WYPEŁNIĆ WSZYSTKIE POLA W BIZNES PLANIE. JEŚLI JAKIEŚ PYTANIE/POLECENIE GO NIE DOTYCZY, MUSI WPISAĆ NIE DOTYCZY. WZÓR Załącznik nr 2 Biznes plan dla Beneficjentów pomocy Działania 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia TYP I realizowanych operacji Wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o Załącznik nr 2 do ustawy z dnia Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki,

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU Pozytywna zmiana Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Podziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą.

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca- osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną,

Bardziej szczegółowo