KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA"

Transkrypt

1 KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 11 Tworzenie i wdrażanie systemów informatycznych cz.2 Dr inż. Mariusz Makuchowski

2 Analiza systemu W procesie analizy istnieją do osiągnięcia dwa cele: 1. stworzenie zbioru wymagań użytkownika (analiza potrzeb) oraz zewnętrzny opis systemu (sprecyzowanie zakresu) opis ogólny (omówiony na ostatnim wykładzie) 2. stworzenie logicznego modelu systemu (modelowanie) w postaci diagramów 2

3 Modelowanie systemu Modelowanie to budowanie obrazu rzeczywistości poprzez utrzymanie najistotniejszych cech i eliminację zbędnych. Modele danych Podstawowe (tzw. model konceptualny lub logiczny) Wdrożeniowe 3 Ukierunkowany na potrzeby użytkownika, opisuje dziedzinę przedmiotową, niezależnie od technicznego sposobu jego wdrożenia Dotyczy wdrożenia modelu danych w konkretnej technologii baz danych

4 Metody i techniki analizy i projektowania systemów Projektowanie i tworzenie systemów informatycznych może odbywać się za pomocą różnych metod i technik, do podstawowych należą: Podejście strukturalne Podejście obiektowe Podejście społeczne techniki heurystyczne Metody i techniki mają na ogół postać graficzną metody diagramowe wspomagane technikami tabelarycznymi i macierzowymi 4

5 Podejście strukturalne Podejście strukturalne to obecnie najczęściej używana w praktyce metoda projektowania systemów, chociaż za nowocześniejsze uważa się obecnie inne metodyki, na przykład projektowanie obiektowe. Klasyczna analiza strukturalna zaproponowana została przez Toma DeMarco (obecnie już rzadko spotykana w praktyce). Na jej bazie powstały nowoczesne metodyki strukturalne, np. nowoczesna analiza strukturalna Yourdona (Modern Structured Analysis) czy metodyka SSADM (Structural System Analysis and Deign Method) 5

6 Podejście strukturalne W podejściu strukturalnym dąży się do formalnej analizy systemu. W wyniku tej analizy tworzone są hierarchiczne struktury, których elementami są: procesy, dane związki zachodzące między nimi. Cechą charakterystyczną tego podejścia jest oddzielne modelowanie danych i procesów, wykorzystujące diagramowe i macierzowe metody i techniki. Jest stosowana dla systemów informacyjnych organizacji lub dla dobrze widocznej dziedziny problemowej. W odróżnieniu od obiektowej jest prostsza do zrozumienia. 6

7 Podejście strukturalne samolot silnik kadłub skrzydło statecznik sprężark a komora spalania turbina łopatka łopatka wał 7 Istotą tej metody jest upraszczanie złożonego systemu poprzez systematyczne rozkładanie go na prostsze elementy składowe - w ten sposób powstaje struktura rozważanego problemu.

8 Podejście strukturalne 8 W metodyce strukturalnej kierować się należy trzema ogólnymi zasadami tj.: Modelowanie, tj. wykorzystywanie modeli graficznych do klarownego i jednoznacznego przedstawienia systemu (aktualny system i struktura danych oraz żądany system i struktura danych), Podział na części, tj. podział systemu na części składowe, co sprzyja lepszemu zrozumieniu jego funkcjonowania oraz umożliwia podział pracy, Iteracja, tj. możliwość wnoszenia poprawek i uzupełnień do pierwszych, często nie w pełni poprawnych wersji reprezentacji aktualnego i żądanego systemu.

9 Techniki podejścia strukturalnego Fazy cyklu życia Analiza potrzeb informacyjnych Modelowanie funkcji systemu (struktura funkcjonalna systemu) Modelowanie procesów systemu (struktura funkcjonalna systemu) Modelowanie danych (struktura informacyjna systemu) Analiza dokumentacji Wywiad Ankieta Analiza dokumentów Obserwacja Metody i techniki Diagramy hierarchii funkcji Diagramy zależności funkcji Formularze opisu wymagań Diagramy przepływu danych Słowniki procesów, przepływów, obiektów Diagramy powiązania danych, Diagramy związków encji Słowniki danych Normalizacja 9

10 Zalety i wady podejścia strukturalnego 10 Zalety: skupione wokół wymagań systemu (firmy), elastyczne w reagowaniu na zmiany, ułatwiają komunikowanie się z użytkownikiem dzięki czemu może powstać system, którego użytkownik rzeczywiście potrzebuje, łatwość wykrycia błędów i luk już na etapie analizy (poprzez weryfikację różnymi metodami), opracowane systemy są łatwe do modernizacji (sprzęt na dalszym planie), system posiada pełną, spójną dokumentację ułatwia to eksploatację, modernizację, nie wiąże z jednym analitykiem (projektantem). Wady: przesunięcie punktu ciężkości prac na fazę analizy i związane z tym długie oczekiwanie użytkownika na namacalne efekty prac nad systemem

11 Podejście obiektowe Podstawową różnicą między podejściem strukturalnym a obiektowym jest zintegrowane, jednoczesne modelowanie statyki i dynamiki (danych i procesów) dziedziny przedmiotowej. 11 Zalety podejścia obiektowego: 1. Pojęcia klasy i obiektu umożliwiły powiązanie atrybutów (danych) i operacji (usług) w elementy, które łatwo przenieść koncepcyjnie na obiekty świata rzeczywistego. 2. Naturalna orientacja analizy obiektowej na przyrostowy model rozwoju oprogramowania: w każdej chwili klasy i obiekty mogą zostać dodane do modelu bez całościowej zmiany pozostałej części modelu. 3. Elementy podejścia obiektowego ułatwiają ich ponowne użycie, gdyż tworzą oddzielne, samodzielne byty.

12 Podejście obiektowe Programowanie obiektowe ma ułatwić pisanie, konserwację i wielokrotne użycie programów lub ich fragmentów. System w podejściu obiektowym stanowi kolekcję różnych rodzajów, wzajemnie powiązanych elementów zwanych obiektami, spełniających w nim określoną rolę. Obiekt to konkretny lub abstrakcyjny byt, reprezentujący lub opisujący pewną rzecz lub pojęcie obserwowane w świecie rzeczywistym. Obiekt jest odróżnialny od innych obiektów, ma nazwę, dobrze określone granice, posiada jeden lub więcej atrybutów oraz jedną lub więcej metod. 12

13 Klasa, atrybuty, metody Klasa to kolekcja obiektów posiadających te same metody i takie same atrybuty innymi słowy jest to definicja (opis) podobnych obiektów. Atrybut to określony, pojedynczy składnik danych w obiekcie, może mieć pojedynczą wartość lub zestaw wartości ze swojej dziedziny. Metody to wbudowane w obiekt procesy, które operują na wartościach atrybutów. 13 Polimorfizm to istotna cecha systemów obiektowych. Oznacza on, że ta sama nazwa może odnosić się do różnych metod w różnych obiektach, podobnie metody o różnych nazwach mogą realizować identyczne procedury.

14 Atrybuty i metody Obiekty o tej samej strukturze danych tj. takich samych atrybutach oraz takim samym zachowaniu tj. metodach, zgrupowane są w klasę obiektów. Nazwa klasy obiektu ZWIERZĘ atrybuty Masa: Wiek oddychaj patrz 14 metody

15 Hierarchia klas Dziedziczenie to przyporządkowanie atrybutów i metod klasom obiektów na podstawie hierarchicznej zależności między nimi. Hierarchia klas zwierząt Składowe klasy Pies domowy 15 Źródło:

16 Podejście społeczne Podejście społeczne sprawdza się w sytuacjach nieuporządkowanych, zmiennych, nieostrych, w których cele są rozmyte i trudne do określenia. Najbardziej znaczącymi metodykami społecznymi są: Podejście ETHICS (Effective Technical and Human Implementation of Computer-Based Systems) Podejscie SSm (Soft Systems Methodology) 16

17 Metodyka ETHICS W metodyce ETHICS tworzenie systemu jest postrzegane jako zagadnienie organizacyjne dotyczące procesu zmiany (tworzenia systemu informatycznego). 17 Metodykę to wyróżniają trzy aspekty: 1. Psychologiczny akcentuje zagadnienie satysfakcji pracownika (użytkownika, twórcy systemu) z pracy (dopasowanie oczekiwań i aspiracji pracownika do wykonywanej przez niego pracy) 2. Socjologiczny oznacza udział wszystkich osób i komórek organizacyjnych, związanych z podejmowaniem decyzji w procesie TSI. 3. Znaczenia zmiany ponieważ proces TSI jest procesem zmiany, zatem jego realizacja może pociągać konflikty interesów pomiędzy wszystkimi uczestnikami tego procesu. Wszystkie grupy powinny więc współuczestniczyć w celu pomyślnego wdrożenia systemu dzięki odpowiedniemu procesowi negocjowania. Obok zespołu projektowego powołany zostaje komitet sterujący.

18 Metodyka SSM Metodyka SSM zakłada wielostronność spojrzeń na dane zagadnienie, dopuszczając wzajemnie sprzeczne, alternatywne interpretacje. Nie koncentruje się na osiągnięciu celu ale na uczeniu się systemu poprzez proces zapytań, który prowadzi do wybrania jednego spośród wariantów działań. U podstaw metodyki SSM leży pięć założeń dotyczących: Rozumienia metodyki jako procesu zarządzania Różnorodności spojrzeń, ocen i działań Użyteczności pojęć systemowych Koncepcji systemu działań ludzkich Metodyki jako systemu zapytań 18

19 Programowanie SI Tworzenie oprogramowania odnosi się z reguły do czterech warstw: 1. Budowy interfejsu użytkownika stworzenie szaty graficznej programu, ustalenie formy wprowadzania i wyprowadzania danych wejściowych i wyjściowych, struktura głównego menu programu, postać generowanych raportów, itp. 2. Budowy reguł biznesowych i logiki programu programowe odzwierciedlenie procedur i algorytmów przetwarzania 3. Budowy warstwy transakcyjnej określenie, odzwierciedlenie i zaprogramowanie głównych funkcji systemu 4. Budowy warstwy danych i plików stworzenie struktury bazy danych 19

20 Interfejs użytkownika Interfejs użytkownika to techniczny sposób realizacji dialogu człowiek-komputer oraz odpowiadającego mu oprogramowania umożliwiającego sprawną, łatwą i niezawodną interakcję człowieka z komputerem i systemem informatycznym. 20 W praktyce użytkowane są aktualnie dwa rodzaje interfejsu użytkownika: interfejs znakowy, umożliwiający użytkownikowi kontakt z komputerem w trybie pytanie-odpowiedź lub poprzez język poleceń (systemy operacyjne DOS i Unix) interfejs graficzny, który do wybrania pliku, programu lub polecenia wymaga wskazania odpowiedniej formy graficznej (system operacyjny Windows). W zakresie projektowania i użytkowania systemów dominuje graficzna postać interfejsu.

21 21 Graficzny interfejs systemu WINDOWS

22 Wejścia i wyjścia systemów informatycznych Wejścia i wyjścia systemów informatycznych mają postać formatek ekranowych oraz zestawień i raportów. Generalną zasadą projektowania formatek i zestawień jest ich użyteczność mierzona szybkością dostępności danych, ich dokładnością oraz zaakceptowanie przez klienta/użytkownika. Formatka wejściowa to dokument, który zawiera już pewne dane wstępnie zdefiniowane, a także puste pola na dane które powinny zostać wprowadzone. Formatka wyjściowa (zestawienie) jest dokumentem pasywnym, który zawiera tylko dane wcześniej zdefiniowane, generowane stosownie do przyjętych algorytmów przetwarzania Formatki i zestawienia projektuje się w procesie prototypowania w wyniku dialogu z użytkownikiem i z uwzględnieniem jego oceny. 22

23 23 Formatka wejściowa

24 Formatka wyjściowa (zestawienie) format tabelaryczny 24

25 Formatka wyjściowa (zestawienie) format graficzny 25

26 Projektowanie plików i bazy danych 26 Pliki to kolekcja wystąpień jednorodnych lub podobnych rekordów. Zwykle wiążą się z odrębnymi zastosowaniami, modułami czy procesami. Baza danych to kolekcja wzajemnie powiązanych plików. Nie mają powiązania z procesami. Przy projektowaniu bazy danych należy zwrócić szczególną uwagę na to jakie programy i w jaki sposób będą korzystały z jej zasobów, jak również na jej skalowalność i wydajność. Inne istotne kwestie to rozmiar rekordu, wymagania dotyczące pojemności bazy danych, oraz bezpieczeństwa. Wynikiem tego etapu projektowania jest powstanie schematu bazy danych fizycznego diagramu związków encji.

27 Dokumentacja systemu informatycznego W trakcie fazy programowania powstaje dokumentacja systemu informatycznego, która jest tworzona w ścisłym związku z programistami. Tworzenie takiej dokumentacji ma na celu: Stworzenie narzędzia do komunikowanie się ludzi odpowiedzialnych za doskonalenie i wdrażanie systemu Stanowi ona instrukcję obsługi dla użytkowników eksploatujących system. 27

28 Testowanie oprogramowania 28 Przekazanie systemu do użytkownika musi poprzedzić proces testowania. Oprogramowanie musi zostać sprawdzone w zakresie: instrukcji modułów integralności Każda instrukcja (funkcja, procedura operacji na zmiennych czy plikach) powinna zostać przynajmniej raz wykonana ze skutkiem zgodnym z oczekiwaniem. Kontrola powinna dotyczyć także poprawności atrybutów i dziedzin zbiorów, dla jakich poszczególne elementy (zmienne, obiekty) powinny funkcjonować.

29 Testowanie oprogramowania Każdy moduł oprogramowania powinien zostać przetestowany na przygotowanym zestawie danych testowych i wygenerować poprawne wyniki. Należy sprawdzić wszystkie funkcje i czynności, jakie dany moduł udostępnia. Sprawdzanie integralności poszczególnych modułów w ramach całego oprogramowania jest ostatnią czynnością. Wykorzystuje się tu specjalne programy sterujące, które sprawdzają poprawność odwołań i wymiany danych pomiędzy wszystkimi modułami. 29

30 Testowanie oprogramowania Testowanie oprogramowania w trakcie konstrukcji nie zapewnia pełnej niezawodności, dlatego w praktyce jest ono kontynuowane i rozciągnięte na inne fazy. W trakcie tworzenia systemu testowanie jest dokonywane przez programistów na bieżąco i po zakończeniu kluczowych etapów. Następnie poszczególne moduły lub fragmenty systemu testowane są przez użytkownika na faktycznych lub przypadkowych danych. Ostateczne testowanie systemu odbywa się już po przekazaniu go do eksploatacji. 30

31 Wdrożenie systemu informatycznego Wdrożenie to ostatni etap tworzenia systemu informatycznego, który polega na zbudowaniu nowego systemu i przekazaniu go do eksploatacji. Etap ten wymaga przeprowadzenia szeregu czynności mających na celu właściwą realizację tej fazy: Organizacyjne przygotowanie obiektu, Nabycie sprzętu i oprogramowania, Weryfikację systemu, Konwersję systemu. 31

32 Wdrożenie systemu informatycznego Organizacyjne przygotowanie obiektu polega na dostosowaniu struktury organizacyjnej i funkcjonalnej przedsiębiorstwa zgodnie z wymogami nowego systemu oraz wnioskami z fazy analizy. Zmianom może podlegać system zarządzania jeżeli wdrażane rozwiązania wymuszają reorganizację tych procesów. 32 Nabycie sprzętu i oprogramowania - odbywa się na podstawie ustaleń zawartych w dokumentacji projektowej. Szczególny nacisk kładzie się tu na wzajemną kompatybilność hardware i software oraz ich zgodność z wymogami nowego systemu informatycznego. Rozpatrywana jest także instalacja infrastruktury sieciowej.

33 Wdrożenie systemu informatycznego Ostateczna weryfikacja systemu polega na sprawdzeniu poprawności jego działania w warunkach, w jakich jest praktycznie eksploatowany tzn.: w docelowej organizacji, wykorzystując nabyty sprzęt i oprogramowanie, przy użyciu infrastruktury sieciowej, przetwarzając rzeczywiste dane. Na tym etapie możliwa jest jeszcze korekta wykrytych usterek. 33

34 Wdrożenie systemu informatycznego Konwersja systemu czyli zastąpienie starego systemu nowym. Może odbywać się : równolegle, pilotażowo, etapowo, bezpośrednio, ewolucyjnie. 34

35 Wdrożenie systemu informatycznego Konwersja równoległa stary system współistnieje z nowym przez pewien czas co pozwala na praktyczne sprawdzenie funkcjonalności i niezawodności wdrażanego systemu. Konwersja pilotażowa pilotażowo wdraża się fragmenty systemu w określonym obszarze, dopiero potem następuje pełne wykorzystanie nowego systemu Konwersja etapowa polega na sukcesywnym wdrażaniu kolejnych podsystemów, aż do pełnego wycofania z użycia starego systemu i zastąpienia go nowym. 35 Konwersja ewolucyjna polega na ewolucyjnym rozroście systemu. Zamiast radykalnych zmian i przeobrażeń, mamy do czynienia ze stopniowym powstawaniem systemu.

36 Modele konwersji systemu informatycznego Stary system Nowy system Konwersja równoległa Konwersja pilotowa Konwersja etapowa Konwersja bezpośrednia 36

37 Szkolenia Wdrożenie systemu powoduje konieczność szkolenia, którym objęte muszą zostać dwie grupy pracowników: służby informatyczne użytkownicy systemu Szkolenia informatyków polegają na zaznajomieniu ze specyfiką systemu, zasadami instalacji, procedurami uaktualniania, konserwacji, możliwymi problemami, itp. Szkolenia użytkowników systemu polegają na zaznajomienia ich z funkcjami systemu, ich obsługą, zasadmi użytkowania itp. na ich stanowiskach pracy. 37

38 Proces wdrażania systemu informacyjnego S. Wrycza, Analiza i projektowanie systemów informatycznych zarządzania, WN PWN, Warszawa 1999, s

39 Podstawowe błędy przy wdrażaniu 39 Podstawowymi błędami firm zakupujących systemy informatyczne są [7]: zaufanie stwierdzeniom firm wdrożeniowych, iż system sam poprawi i zoptymalizuje system zarządzania przedsiębiorstwem. Odwrotnie wdrożenie systemu do nieprzygotowanego przedsiębiorstwa "zamrozi" jego struktury i sposób funkcjonowania na lata, bezkrytyczna adaptacja proponowanych standardowych rozwiązań branżowych. Rozwiązania te powinny stanowić bazę, ale każde przedsiębiorstwo ma swoją specyfikę i nie warto niektórych rozwiązań wprowadzać "na siłę". chaotyczne wdrożenie lub wdrożenie bez nadzoru nad firmą informatyczną. Dla wdrożenia drogich systemów opłaca się zatrudnić swojego administratora systemu, informatyka z duża wiedzą i doświadczeniem.

40 Podstawowe błędy przy wdrażaniu brak kluczowych osób w przedsiębiorstwie na początkowych etapach wdrożenia, rezygnacja z istniejącego systemu finansowo-księgowego oraz gospodarki materiałowej, tam gdzie one funkcjonują. Tam gdzie możemy sobie na to pozwolić, należy równolegle eksploatować system stary i nowy, co pozwoli szybko usuwać usterki i pozwoli uniknąć kłopotów finansowo-księgowych (np. braków inwentaryzacyjnych). 40

41 Wdrożenia systemu typu MIS Wdrożenia systemu typu MIS 9% na czas projekt przerwany 61,5% 29,5% przekroczony czas i koszty realizacji 41

42 Eksploatacja systemu informatycznego To ostatnia faza cyklu życia systemu, która polega na wykorzystywaniu systemu informatycznego do wspomagania bieżącej działalności. Faza ta łączy się z koniecznością modyfikacji i adaptacji systemu. Ponieważ użytkowanie systemu rzadko przebiega bezproblemowo, często konieczne są interwencje, które najczęściej polegają na: Usuwaniu błędów w funkcjonowaniu (oprogramowania, bazy danych, sieci komputerowych) Odzyskiwania systemu po jego zawieszeniu lub upadku. 42

43 Eksploatacja systemu informatycznego 43 Przedsiębiorstwo i jego otoczenie wciąż ulegają zmianom, w związku z tym, system również ulega stopniowej dezaktualizacji. Do podstawowych czynników dezaktualizacji należą: Wewnątrzorganizacyjne transformacje, wynikające ze zmian strategii gospodarczej firmy Zmiany w otoczeniu organizacji gospodarczej, związane przede wszystkim ze zmianą popytu na produkowane wyroby lub usługi oraz ze wzmocnieniem roli konkurencji Zmiany w technologii informatycznej, które mogą znacznie podnieść sprawność i nowoczesność posiadanej infrastruktury sprzętowoprogramistycznej firmy. W powyższych przypadkach należy wprowadzić zmiany w użytkowanym systemie czyli przeprowadzić jego adaptację co jest równoznaczne z powtórzeniem cyklu życia systemu w odniesieniu do modułu lub modułów użytkowanego systemu.

44 Audyt informatyczny Podstawą do podjęcia decyzji związanych z wprowadzeniem zmian w systemie informatycznym bądź jego dezaktualizacji i jego wycofaniu z użycia może być tzw. audyt informatyczny czyli audyt funkcjonowania systemu. Audyt ten przeprowadzany jest przez wyspecjalizowaną firmę doradczą. Polega na zebraniu i ocenie informacji dotyczących: Odpowiedniego przeszkolenia kadry, Nowoczesności i adekwatności stosowanej metodologii i technologii Racjonalności wykorzystania zasobów kadrowych i komputerowych Poziomu satysfakcji użytkownika z eksploatowanego systemu Posiadanego i stosowanego infoplanu oraz pełnej dokumentacji Istnienia procedur udoskonalania i odzyskiwania systemu. 44

45 System idealny System idealny winien być : Niesprzeczny - zadania nie mogą się kłócić z warunkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa, system musi się wpisywać w ideologie przedsiębiorstwa. Funkcjonalny - wygodny, łatwy w użytkowaniu, nawiązujący do realnych potrzeb Ekonomiczny - niezbyt drogi w momencie kiedy go tworzymy, jak i w późniejszej eksploatacji i modyfikacji Bezpieczny - gwarancja że dane nie zostaną utracone i przechwycone przez konkurencje 45

46 System idealny Prosty Odtwarzanie danych - w przypadku awarii, pożaru, ataku hakera będzie potrafił odtworzyć dane Zwarty - Integralność rozwiązań Testowany - możliwość weryfikacji poprawności pracy Spójny - integralność w wewnętrznej wymianie informacji Zrozumiały - użytkownicy muszą mieć świadomość że rozumieją pracę tego systemu i umieją się nim posługiwać. 46

47 Analizy opłacalności wdrożenia systemu Analiza opłacalności to zestawienie wszystkich prognozowanych kosztów i zysków wynikających z budowy i eksploatacji systemu informatycznego widziane w perspektywie kilku lat, dlatego jako naturalne wydaje się przyporządkowanie kosztów do kolejnych faz cyklu życia systemu (kolejny slajd). 47

48 Budowa systemu wynagrodzenia dla całego personelu związanego z projektem, koszty szkolenia zespołu wykonawców, czas pracy komputera i koszty narzędzi programistycznych, koszty zatrudnienia nowych pracowników, koszt stanowiska pracy i wyposażenia dla nowych pracowników, koszty wyjazdów do odległych użytkowników. Faza implementacji szkolenia użytkowników, konwersji bazy danych, instalacji sprzętu przez dostawcę, kontroli zgodności z przepisami, pracy równoległej, pracy zespołu budującego system. Koszty eksploatacyjne sprzętu i związanego z nim wyposażenia, oprogramowania, osobowe, konserwacji, lokalizacji. 48

49 Zyski płynące z opracowywanego systemu zyski mierzalne wzrost wydajności, spadek kosztów operacyjnych, zmniejszenie zatrudnienia pracowników produkcyjnych, zmniejszenie wydatków na sprzęt komputerowy, mniejsze koszty sprzedaży, zmniejszenie wydatków na płace w grupie pracowników nieprodukcyjnych, obniżka kosztów eksploatacji pomieszczeń. zyski niemierzalne lepsze wykorzystanie aktywów, lepsza kontrola stanu zasobów, poprawa planowania, wzrost elastyczności organizacji, spełnienie wymogów prawnych, wzrost satysfakcji z wykonywanej pracy, poprawa procesu podejmowania decyzji, wzrost satysfakcji klientów, lepszy image firmy. 49

50 Bibliografia [1] Adam Nowicki, Komputerowe wspomaganie biznesu (2006) [2] Karol Kukuła, Badania operacyjne w przykładach i zadaniach (2002) [3] Czesław Smutnicki, Algorytmy szeregowania (2002) [4] Ryszard Knosyla i Zespół, Komputerowe wspomaganie zarządzania przedsiębiorstwem Nowe metody i systemy (2007) [5] Zbigniew Klonowski, Systemy informatyczne zarządzania przedsiębiorstwem. Modele rozwoju i właściwości funkcjonalne (2004) [6] M. Fertsch, K. Grzybowska, A. Stachowiak, Logistyka i zarządzanie produkcją nowe wyzwania i odległe granice (2007) [7] S. Zieliński Inteligentne systemy w zarządzaniu. Teoria i praktyka (2000) [8] Adamczewski, Piotr. Zintegrowane systemy informatyczne w praktyce, Warszawa, PWN, 2005 [9] Szejko, Stanisław (Redakcja naukowa). Metody wytwarzania oprogramowania, Warszawa, PWN, 2004 [10] Lausen, Georgie; Vossen, Gottfried. Obiektowe bazy danych. Modele danych i języki, Warszawa, WNT,

51 Bibliografia [11] Miłosz, Marek (Redakcja naukowa). Bezpieczeństwo informacji, Warszawa, PWN, 2005 [12] Dolińska, Małgorzata. Projektowanie systemów informacyjnych na przykładzie zarządzania marketingiem, Warszawa, Agencja Wydawnicza "Placet", [13] Cheesman, John; Daniels, John. Komponenty w UML. Warszawa, WNT 2004 [14] Szyjewski, Zdzisław. Zarządzanie projektami informatycznymi, metodyka tworzenia systemów informatycznych. Warszawa, Agencja Wydaw. Placet, (Biblioteka Biznesmena) [15] Leyland, Valerie. EDI Elektroniczna wymiana dokumentacji. Warszawa, WNT, 2003 [16] Orłowski, Cezary. Projektowanie hybrydowych systemów informatycznych do wspomagania zarządzania, Wydaw. Politech. Gdańskiej, [17] M.Jurczyk, R.Knosala - Terminowość i efektywność realizacji zleceń w systemach z wyróżnionym zasobem taktującym [18] Jacek Florek, Edward Klimasara - Uwarunkowania tworzenia zintegrowanych systemów informatycznych (2002) [19] Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Rozwój metodyk budowy systemów informatycznych w organizacjach [20] Wrycza S.: Analiza i projektowanie systemów informatycznych zarządzania [21] Jacek Słowik MRP (Planowanie Zasobów Produkcyjnych) dla MSP (2005) 51

52 Dziękuję za uwagę.

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 8 Narzędzia zarządzania informacją cz. 2 Dr inż. Mariusz Makuchowski Baza wiedzy Baza wiedzy (ang. Knowledgebase) stanowi swoisty rejestr problemów zgłaszanych

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Faza Określania Wymagań

Faza Określania Wymagań Faza Określania Wymagań Celem tej fazy jest dokładne określenie wymagań klienta wobec tworzonego systemu. W tej fazie dokonywana jest zamiana celów klienta na konkretne wymagania zapewniające osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

Cykle życia systemu informatycznego

Cykle życia systemu informatycznego Cykle życia systemu informatycznego Cykl życia systemu informatycznego - obejmuję on okres od zgłoszenia przez użytkownika potrzeby istnienia systemu aż do wycofania go z eksploatacji. Składa się z etapów

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Metodyka projektowania KSS (1) 1 Projektowanie KSS Analiza wymagań Opracowanie sprzętu Projektowanie systemu Opracowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6 Projektowanie systemów informatycznych wykład 6 Iteracyjno-przyrostowy proces projektowania systemów Metodyka (ang. methodology) tworzenia systemów informatycznych (TSI) stanowi spójny, logicznie uporządkowany

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania Etapy życia oprogramowania Modele cyklu życia projektu informatycznego Organizacja i Zarządzanie Projektem Informatycznym Jarosław Francik marzec 23 Określenie wymagań Testowanie Pielęgnacja Faza strategiczna

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH

RELACYJNE BAZY DANYCH RELACYJNE BAZY DANYCH Aleksander Łuczyk Bielsko-Biała, 15 kwiecień 2015 r. Ludzie używają baz danych każdego dnia. Książka telefoniczna, zbiór wizytówek przypiętych nad biurkiem, encyklopedia czy chociażby

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Wrocław, dnia 23.03.2015 r. W związku z realizacją przez Nova Telecom spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, projektu pn.: Wdrożenie zintegrowanego systemu klasy B2B, umożliwiającego

Bardziej szczegółowo

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Baza danych to zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą i zintegrowanych danych z pewnej dziedziny.

Baza danych to zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą i zintegrowanych danych z pewnej dziedziny. PI-14 01/12 Baza danych to zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą i zintegrowanych danych z pewnej dziedziny.! Likwidacja lub znaczne ograniczenie redundancji (powtarzania się) danych! Integracja danych!

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 10 Tworzenie i wdrażanie systemów informatycznych cz.1 Dr inż. Mariusz Makuchowski Planowanie systemu informatycznego 2 Model procesu projektowania systemu informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 9 Cykl życia systemu informatycznego Dr inż. Mariusz Makuchowski Cykl życia systemu informatycznego Przez cykl życia systemu informatycznego należy rozumieć określoną

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości.

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych Baza danych to: zbiór informacji zapisanych według ściśle określonych reguł, w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych, zbiór

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Kierunek: Informatyka Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach specjalności:

Bardziej szczegółowo

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką?

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką? ROZDZIAŁ1 Podstawy inżynierii oprogramowania: - Cele 2 - Zawartość 3 - Inżynieria oprogramowania 4 - Koszty oprogramowania 5 - FAQ o inżynierii oprogramowania: Co to jest jest oprogramowanie? 8 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów informacyjnych

Wprowadzenie do systemów informacyjnych Wprowadzenie do systemów informacyjnych Kryteria oceny systemu Podstawowe metody projektowania UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 1 UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 2 Technologia informatyczna dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak

Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak EKSPLOATACJA I UŻYTKOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH - ćwiczenia PODSTAWOWE ZAGADNIENIA:

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia zarządzania jakością

Nowe narzędzia zarządzania jakością Nowe narzędzia zarządzania jakością Agnieszka Michalak 106947 Piotr Michalak 106928 Filip Najdek 106946 Co to jest? Nowe narzędzia jakości - grupa siedmiu nowych narzędzi zarządzania jakością, które mają

Bardziej szczegółowo

Zofia Kruczkiewicz - Modelowanie i analiza systemów informatycznych 2

Zofia Kruczkiewicz - Modelowanie i analiza systemów informatycznych 2 Modelowanie i analiza systemów informatycznych 1. Warstwowa budowa systemów informatycznych 2. Model procesu wytwarzania oprogramowania - model cyklu życia oprogramowania 3. Wstęp do modelowania systemów

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę. ang. Domain Driven Design

Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę. ang. Domain Driven Design Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę ang. Domain Driven Design 2 Projektowanie Stan posiadania Przypadki użycia Model dziedziny Operacje systemowe Kontrakty dla operacji systemowych Problemy do rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Testowanie oprogramowania

Testowanie oprogramowania Testowanie oprogramowania 1/17 Testowanie oprogramowania Wykład 01 dr inż. Grzegorz Michalski 13 października 2015 Testowanie oprogramowania 2/17 Dane kontaktowe: Kontakt dr inż. Grzegorz Michalski pokój

Bardziej szczegółowo

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS Niniejszy dokument jest syllabusem obowiązującym dla certyfikatu EUCIP ver. 2.6. Prezentuje obszary wiedzy, których znajomość jest niezbędna do

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne Prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów informacyjnych

Wprowadzenie do systemów informacyjnych Uwagi ogólne: Wprowadzenie do systemów informacyjnych Projektowanie obiektowe Obiektowość jest nową ideologią, która zmienia myślenie realizatorów SI z zorientowanego na maszynę na zorientowane na człowieka.

Bardziej szczegółowo

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011 Architektura informacji w ochronie zdrowia Warszawa, 29 listopada 2011 Potrzeba Pomiędzy 17 a 19 kwietnia 2011 roku zostały wykradzione dane z 77 milionów kont Sony PlayStation Network. 2 tygodnie 25 milionów

Bardziej szczegółowo

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych Deduplikacja danych Zarządzanie jakością danych podstawowych normalizacja i standaryzacja adresów standaryzacja i walidacja identyfikatorów podstawowa standaryzacja nazw firm deduplikacja danych Deduplication

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIU. Wykład VI. dr Jan Kazimirski

ZARZĄDZANIU. Wykład VI. dr Jan Kazimirski INFORMATYKA W ZARZĄDZANIU Wykład VI dr Jan Kazimirski jankazim@mac.edu.pl http://www.mac.edu.pl/jankazim MODELOWANIE SYSTEMÓW UML Literatura Joseph Schmuller UML dla każdego, Helion 2001 Perdita Stevens

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty przedmiotu Stopień studiów i forma: Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu Grupa kursów Zaawansowane techniki analizy

Bardziej szczegółowo

Diagramu Związków Encji - CELE. Diagram Związków Encji - CHARAKTERYSTYKA. Diagram Związków Encji - Podstawowe bloki składowe i reguły konstrukcji

Diagramu Związków Encji - CELE. Diagram Związków Encji - CHARAKTERYSTYKA. Diagram Związków Encji - Podstawowe bloki składowe i reguły konstrukcji Diagramy związków encji (ERD) 1 Projektowanie bazy danych za pomocą narzędzi CASE Materiał pochodzi ze strony : http://jjakiela.prz.edu.pl/labs.htm Diagramu Związków Encji - CELE Zrozumienie struktury

Bardziej szczegółowo

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Wdrożenie systemu planowania zasobów przedsiębiorstwa pomimo wielu korzyści często też wiąże się

Bardziej szczegółowo

Programowanie zespołowe

Programowanie zespołowe Programowanie zespołowe Laboratorium 4 - modele tworzenia oprogramowania, manifest Agile i wstęp do Scruma mgr inż. Krzysztof Szwarc krzysztof@szwarc.net.pl Sosnowiec, 14 marca 2017 1 / 21 mgr inż. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu

Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu Podstawy modelowania programów - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu 11.3-WI-INFP-PMP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 4 Systemy informatyczne ERP Dr inż. Mariusz Makuchowski Systemy informatyczne ERP Zintegrowane Systemy Informatyczne klasy ERP (Enterprise resource Planning)

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania Zakres wykładu Pojęcia podstawowe InŜynierii Oprogramowania Proces wytwarzania oprogramowania Artefakty procesu wytwarzania i ich modele Jakość oprogramowania Literatura: [1] Sacha K., InŜynieria oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

MODELE I MODELOWANIE

MODELE I MODELOWANIE MODELE I MODELOWANIE Model układ materialny (np. makieta) lub układ abstrakcyjny (np..rysunki, opisy słowne, równania matematyczne). Model fizyczny (nominalny) opis procesów w obiekcie (fizycznych, również

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Bazy danych Database Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Semestr: III Liczba

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 7 Narzędzia zarządzania informacją cz.1 Dr inż. Mariusz Makuchowski Narzędzia zarządzania informacją Baza danych (def.pwn) - zbiór wzajemnie powiązanych danych

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów O mnie qod 1991 roku w branży IT i zarządzania jako analityk projektant rozwiązań qod

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014 1 QUO VADIS.. BS? Rekomendacja D dlaczego? Mocne fundamenty to dynamiczny rozwój. Rzeczywistość wdrożeniowa. 2 Determinanty sukcesu w biznesie. strategia, zasoby (ludzie, kompetencje, procedury, technologia)

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe - 1.

Programowanie obiektowe - 1. Programowanie obiektowe - 1 Mariusz.Masewicz@cs.put.poznan.pl Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe (ang. object-oriented programming) to metodologia tworzenia programów komputerowych, która

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Inżynieria 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia koordynator

Bardziej szczegółowo

osobowe pracowników laboratorium SecLab EMAG w rozumieniu przepisów Kodeksu Pracy, konsultantów, stażystów oraz inne osoby i instytucje mające dostęp

osobowe pracowników laboratorium SecLab EMAG w rozumieniu przepisów Kodeksu Pracy, konsultantów, stażystów oraz inne osoby i instytucje mające dostęp Bezpieczeństwo danych projektowych w środowisku według ISO/IEC 27001 oraz ciągłość procesów wytwarzania i utrzymania w środowisku według BS 25999 warsztaty z wykorzystaniem specjalistycznego narzędzia

Bardziej szczegółowo

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Modelowanie biznesowe jest stykiem między

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE. kodowanie implementacja. PROJEKT most pomiędzy specyfikowaniem a kodowaniem

PROJEKTOWANIE. kodowanie implementacja. PROJEKT most pomiędzy specyfikowaniem a kodowaniem PROJEKTOWANIE określenie wymagań specyfikowanie projektowanie kodowanie implementacja testowanie produkt konserwacja Faza strategiczna Analiza Dokumentacja Instalacja PROJEKT most pomiędzy specyfikowaniem

Bardziej szczegółowo

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Modelowanie i Analiza Systemów Informatycznych Nazwa modułu w języku angielskim Modeling and Analysis of Information Systems Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Komputerowe techniki wspomagania projektowania 2 Techniki Cax - projektowanie Projektowanie złożona działalność inżynierska, w której przenikają się doświadczenie inżynierskie,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2012/2013

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2012/2013 SYLLABUS na rok akademicki 01/013 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III/VI Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności informatyka medyczna Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium PROGRAMOWANIE OBIEKTOWE Object-Oriented Programming

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Systemy ERP dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Źródło: Materiały promocyjne firmy BaaN Inventory Control Jako pierwsze pojawiły się systemy IC (Inventory Control) - systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe w UML Kod przedmiotu

Analiza i projektowanie obiektowe w UML Kod przedmiotu Analiza i owanie obiektowe w UML - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Analiza i owanie obiektowe w UML Kod przedmiotu 11.3-WK-MATP-UML-W-S14_pNadGen5M44E Wydział Kierunek Wydział Matematyki,

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH

KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Przygotował: mgr inż. Radosław Adamus Wprowadzenie: W procesie definiowania wymagań dla systemu tworzyliśmy Model Przypadków

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Waterfall model (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Iteracyjny model kaskadowy jeden z kilku rodzajów procesów tworzenia oprogramowania zdefiniowany w inżynierii oprogramowania. Jego nazwa wprowadzona

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH Wykładowca: dr inż. Grażyna Hołodnik-Janczura Instytut Organizacji i Zarządzania Politechnika Wrocławska GHJ 1 LITERATURA 1. Barker R., Longman C., CASE*Method: Modelowanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Faza analizy (modelowania) Faza projektowania

Faza analizy (modelowania) Faza projektowania Faza analizy (modelowania) Faza projektowania Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: co i przy jakich ograniczeniach system ma robić? Wynikiem tej analizy jest zbiór wymagań

Bardziej szczegółowo

Analiza strukturalna systemów informatycznych

Analiza strukturalna systemów informatycznych Analiza strukturalna systemów informatycznych Modelowanie i analiza systemów informatycznych, w4 Dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Metodyki tworzenia systemów informatycznych (TSI)

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji Metodyka projektowo wdrożeniowa Agenda Systemy wspomagające decyzje Business Intelligence (BI) Rodzaje systemów BI Korzyści z wdrożeń BI Zagrożenia dla

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD dr inż. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl wersja 0.1.0 07.10.2010 Wykład 1 Modelowanie procesów biznesowych Przypomnienie rodzajów narzędzi

Bardziej szczegółowo

Metoda przedwdrożeniowego wymiarowania zmian oprogramowania wybranej klasy systemów ERP

Metoda przedwdrożeniowego wymiarowania zmian oprogramowania wybranej klasy systemów ERP Metoda przedwdrożeniowego wymiarowania zmian oprogramowania wybranej klasy systemów ERP mgr inż. Przemysław Plecka promotor: prof. dr hab. inż. Zbigniew A. Banaszak promotor pomocniczy: dr inż. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie Wybór ZSI Zakup standardowego systemu System pisany na zamówienie Zalety: Standardowy ZSI wbudowane najlepsze praktyki biznesowe możliwość testowania przed zakupem mniej kosztowny utrzymywany przez asystę

Bardziej szczegółowo

Plan testów do Internetowego Serwisu Oferowania i Wyszukiwania Usług Transportowych

Plan testów do Internetowego Serwisu Oferowania i Wyszukiwania Usług Transportowych Plan testów do Internetowego Serwisu Oferowania i Wyszukiwania Usług Transportowych Michał Lewowski, Piotr Skowron, Michał Matczuk, Piotr Wygocki 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel..........................................

Bardziej szczegółowo

Modelowanie obiektowe - Ćw. 3.

Modelowanie obiektowe - Ćw. 3. 1 Modelowanie obiektowe - Ćw. 3. Treść zajęć: Diagramy przypadków użycia. Zasady tworzenia diagramów przypadków użycia w programie Enterprise Architect. Poznane dotychczas diagramy (czyli diagramy klas)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu.

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura Systemu Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura jest zbiorem decyzji dotyczących: organizacji systemu komputerowego,

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 12 -

Technologie informacyjne - wykład 12 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 12 - Prowadzący: Dmochowski

Bardziej szczegółowo

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Justyna Jakubowska CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Prezentacja firm more7 Polska dostawca systemu CRM Autor i producent systemu do zarządzania relacjami z klientem CRM7; Integrator

Bardziej szczegółowo

MODELE CYKLU ŻYCIA OPROGRAMOWANIA (1) Model kaskadowy (często stosowany w praktyce do projektów o niewielkiej złożonoś

MODELE CYKLU ŻYCIA OPROGRAMOWANIA (1) Model kaskadowy (często stosowany w praktyce do projektów o niewielkiej złożonoś OPROGRAMOWANIA (1) Model kaskadowy (często stosowany w praktyce do projektów o niewielkiej złożonoś (często stosowany w praktyce do projektów o niewielkiej złożoności) wymagania specyfikowanie kodowanie

Bardziej szczegółowo

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH AGENDA Prezentacja firmy Tecna Informacja i jej przepływ Workflow i BPM Centralny portal informacyjny Wprowadzanie danych do systemu Interfejsy

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA TESTOWANIE SYSTEMOWE

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA TESTOWANIE SYSTEMOWE INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA TESTOWANIE SYSTEMOWE Ważne pojęcia (I) Warunek testowy (test condition) to element lub zdarzenie modułu lub systemu, który może być zweryfikowany przez jeden lub więcej przypadków

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo