KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA"

Transkrypt

1 KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 11 Tworzenie i wdrażanie systemów informatycznych cz.2 Dr inż. Mariusz Makuchowski

2 Analiza systemu W procesie analizy istnieją do osiągnięcia dwa cele: 1. stworzenie zbioru wymagań użytkownika (analiza potrzeb) oraz zewnętrzny opis systemu (sprecyzowanie zakresu) opis ogólny (omówiony na ostatnim wykładzie) 2. stworzenie logicznego modelu systemu (modelowanie) w postaci diagramów 2

3 Modelowanie systemu Modelowanie to budowanie obrazu rzeczywistości poprzez utrzymanie najistotniejszych cech i eliminację zbędnych. Modele danych Podstawowe (tzw. model konceptualny lub logiczny) Wdrożeniowe 3 Ukierunkowany na potrzeby użytkownika, opisuje dziedzinę przedmiotową, niezależnie od technicznego sposobu jego wdrożenia Dotyczy wdrożenia modelu danych w konkretnej technologii baz danych

4 Metody i techniki analizy i projektowania systemów Projektowanie i tworzenie systemów informatycznych może odbywać się za pomocą różnych metod i technik, do podstawowych należą: Podejście strukturalne Podejście obiektowe Podejście społeczne techniki heurystyczne Metody i techniki mają na ogół postać graficzną metody diagramowe wspomagane technikami tabelarycznymi i macierzowymi 4

5 Podejście strukturalne Podejście strukturalne to obecnie najczęściej używana w praktyce metoda projektowania systemów, chociaż za nowocześniejsze uważa się obecnie inne metodyki, na przykład projektowanie obiektowe. Klasyczna analiza strukturalna zaproponowana została przez Toma DeMarco (obecnie już rzadko spotykana w praktyce). Na jej bazie powstały nowoczesne metodyki strukturalne, np. nowoczesna analiza strukturalna Yourdona (Modern Structured Analysis) czy metodyka SSADM (Structural System Analysis and Deign Method) 5

6 Podejście strukturalne W podejściu strukturalnym dąży się do formalnej analizy systemu. W wyniku tej analizy tworzone są hierarchiczne struktury, których elementami są: procesy, dane związki zachodzące między nimi. Cechą charakterystyczną tego podejścia jest oddzielne modelowanie danych i procesów, wykorzystujące diagramowe i macierzowe metody i techniki. Jest stosowana dla systemów informacyjnych organizacji lub dla dobrze widocznej dziedziny problemowej. W odróżnieniu od obiektowej jest prostsza do zrozumienia. 6

7 Podejście strukturalne samolot silnik kadłub skrzydło statecznik sprężark a komora spalania turbina łopatka łopatka wał 7 Istotą tej metody jest upraszczanie złożonego systemu poprzez systematyczne rozkładanie go na prostsze elementy składowe - w ten sposób powstaje struktura rozważanego problemu.

8 Podejście strukturalne 8 W metodyce strukturalnej kierować się należy trzema ogólnymi zasadami tj.: Modelowanie, tj. wykorzystywanie modeli graficznych do klarownego i jednoznacznego przedstawienia systemu (aktualny system i struktura danych oraz żądany system i struktura danych), Podział na części, tj. podział systemu na części składowe, co sprzyja lepszemu zrozumieniu jego funkcjonowania oraz umożliwia podział pracy, Iteracja, tj. możliwość wnoszenia poprawek i uzupełnień do pierwszych, często nie w pełni poprawnych wersji reprezentacji aktualnego i żądanego systemu.

9 Techniki podejścia strukturalnego Fazy cyklu życia Analiza potrzeb informacyjnych Modelowanie funkcji systemu (struktura funkcjonalna systemu) Modelowanie procesów systemu (struktura funkcjonalna systemu) Modelowanie danych (struktura informacyjna systemu) Analiza dokumentacji Wywiad Ankieta Analiza dokumentów Obserwacja Metody i techniki Diagramy hierarchii funkcji Diagramy zależności funkcji Formularze opisu wymagań Diagramy przepływu danych Słowniki procesów, przepływów, obiektów Diagramy powiązania danych, Diagramy związków encji Słowniki danych Normalizacja 9

10 Zalety i wady podejścia strukturalnego 10 Zalety: skupione wokół wymagań systemu (firmy), elastyczne w reagowaniu na zmiany, ułatwiają komunikowanie się z użytkownikiem dzięki czemu może powstać system, którego użytkownik rzeczywiście potrzebuje, łatwość wykrycia błędów i luk już na etapie analizy (poprzez weryfikację różnymi metodami), opracowane systemy są łatwe do modernizacji (sprzęt na dalszym planie), system posiada pełną, spójną dokumentację ułatwia to eksploatację, modernizację, nie wiąże z jednym analitykiem (projektantem). Wady: przesunięcie punktu ciężkości prac na fazę analizy i związane z tym długie oczekiwanie użytkownika na namacalne efekty prac nad systemem

11 Podejście obiektowe Podstawową różnicą między podejściem strukturalnym a obiektowym jest zintegrowane, jednoczesne modelowanie statyki i dynamiki (danych i procesów) dziedziny przedmiotowej. 11 Zalety podejścia obiektowego: 1. Pojęcia klasy i obiektu umożliwiły powiązanie atrybutów (danych) i operacji (usług) w elementy, które łatwo przenieść koncepcyjnie na obiekty świata rzeczywistego. 2. Naturalna orientacja analizy obiektowej na przyrostowy model rozwoju oprogramowania: w każdej chwili klasy i obiekty mogą zostać dodane do modelu bez całościowej zmiany pozostałej części modelu. 3. Elementy podejścia obiektowego ułatwiają ich ponowne użycie, gdyż tworzą oddzielne, samodzielne byty.

12 Podejście obiektowe Programowanie obiektowe ma ułatwić pisanie, konserwację i wielokrotne użycie programów lub ich fragmentów. System w podejściu obiektowym stanowi kolekcję różnych rodzajów, wzajemnie powiązanych elementów zwanych obiektami, spełniających w nim określoną rolę. Obiekt to konkretny lub abstrakcyjny byt, reprezentujący lub opisujący pewną rzecz lub pojęcie obserwowane w świecie rzeczywistym. Obiekt jest odróżnialny od innych obiektów, ma nazwę, dobrze określone granice, posiada jeden lub więcej atrybutów oraz jedną lub więcej metod. 12

13 Klasa, atrybuty, metody Klasa to kolekcja obiektów posiadających te same metody i takie same atrybuty innymi słowy jest to definicja (opis) podobnych obiektów. Atrybut to określony, pojedynczy składnik danych w obiekcie, może mieć pojedynczą wartość lub zestaw wartości ze swojej dziedziny. Metody to wbudowane w obiekt procesy, które operują na wartościach atrybutów. 13 Polimorfizm to istotna cecha systemów obiektowych. Oznacza on, że ta sama nazwa może odnosić się do różnych metod w różnych obiektach, podobnie metody o różnych nazwach mogą realizować identyczne procedury.

14 Atrybuty i metody Obiekty o tej samej strukturze danych tj. takich samych atrybutach oraz takim samym zachowaniu tj. metodach, zgrupowane są w klasę obiektów. Nazwa klasy obiektu ZWIERZĘ atrybuty Masa: Wiek oddychaj patrz 14 metody

15 Hierarchia klas Dziedziczenie to przyporządkowanie atrybutów i metod klasom obiektów na podstawie hierarchicznej zależności między nimi. Hierarchia klas zwierząt Składowe klasy Pies domowy 15 Źródło:

16 Podejście społeczne Podejście społeczne sprawdza się w sytuacjach nieuporządkowanych, zmiennych, nieostrych, w których cele są rozmyte i trudne do określenia. Najbardziej znaczącymi metodykami społecznymi są: Podejście ETHICS (Effective Technical and Human Implementation of Computer-Based Systems) Podejscie SSm (Soft Systems Methodology) 16

17 Metodyka ETHICS W metodyce ETHICS tworzenie systemu jest postrzegane jako zagadnienie organizacyjne dotyczące procesu zmiany (tworzenia systemu informatycznego). 17 Metodykę to wyróżniają trzy aspekty: 1. Psychologiczny akcentuje zagadnienie satysfakcji pracownika (użytkownika, twórcy systemu) z pracy (dopasowanie oczekiwań i aspiracji pracownika do wykonywanej przez niego pracy) 2. Socjologiczny oznacza udział wszystkich osób i komórek organizacyjnych, związanych z podejmowaniem decyzji w procesie TSI. 3. Znaczenia zmiany ponieważ proces TSI jest procesem zmiany, zatem jego realizacja może pociągać konflikty interesów pomiędzy wszystkimi uczestnikami tego procesu. Wszystkie grupy powinny więc współuczestniczyć w celu pomyślnego wdrożenia systemu dzięki odpowiedniemu procesowi negocjowania. Obok zespołu projektowego powołany zostaje komitet sterujący.

18 Metodyka SSM Metodyka SSM zakłada wielostronność spojrzeń na dane zagadnienie, dopuszczając wzajemnie sprzeczne, alternatywne interpretacje. Nie koncentruje się na osiągnięciu celu ale na uczeniu się systemu poprzez proces zapytań, który prowadzi do wybrania jednego spośród wariantów działań. U podstaw metodyki SSM leży pięć założeń dotyczących: Rozumienia metodyki jako procesu zarządzania Różnorodności spojrzeń, ocen i działań Użyteczności pojęć systemowych Koncepcji systemu działań ludzkich Metodyki jako systemu zapytań 18

19 Programowanie SI Tworzenie oprogramowania odnosi się z reguły do czterech warstw: 1. Budowy interfejsu użytkownika stworzenie szaty graficznej programu, ustalenie formy wprowadzania i wyprowadzania danych wejściowych i wyjściowych, struktura głównego menu programu, postać generowanych raportów, itp. 2. Budowy reguł biznesowych i logiki programu programowe odzwierciedlenie procedur i algorytmów przetwarzania 3. Budowy warstwy transakcyjnej określenie, odzwierciedlenie i zaprogramowanie głównych funkcji systemu 4. Budowy warstwy danych i plików stworzenie struktury bazy danych 19

20 Interfejs użytkownika Interfejs użytkownika to techniczny sposób realizacji dialogu człowiek-komputer oraz odpowiadającego mu oprogramowania umożliwiającego sprawną, łatwą i niezawodną interakcję człowieka z komputerem i systemem informatycznym. 20 W praktyce użytkowane są aktualnie dwa rodzaje interfejsu użytkownika: interfejs znakowy, umożliwiający użytkownikowi kontakt z komputerem w trybie pytanie-odpowiedź lub poprzez język poleceń (systemy operacyjne DOS i Unix) interfejs graficzny, który do wybrania pliku, programu lub polecenia wymaga wskazania odpowiedniej formy graficznej (system operacyjny Windows). W zakresie projektowania i użytkowania systemów dominuje graficzna postać interfejsu.

21 21 Graficzny interfejs systemu WINDOWS

22 Wejścia i wyjścia systemów informatycznych Wejścia i wyjścia systemów informatycznych mają postać formatek ekranowych oraz zestawień i raportów. Generalną zasadą projektowania formatek i zestawień jest ich użyteczność mierzona szybkością dostępności danych, ich dokładnością oraz zaakceptowanie przez klienta/użytkownika. Formatka wejściowa to dokument, który zawiera już pewne dane wstępnie zdefiniowane, a także puste pola na dane które powinny zostać wprowadzone. Formatka wyjściowa (zestawienie) jest dokumentem pasywnym, który zawiera tylko dane wcześniej zdefiniowane, generowane stosownie do przyjętych algorytmów przetwarzania Formatki i zestawienia projektuje się w procesie prototypowania w wyniku dialogu z użytkownikiem i z uwzględnieniem jego oceny. 22

23 23 Formatka wejściowa

24 Formatka wyjściowa (zestawienie) format tabelaryczny 24

25 Formatka wyjściowa (zestawienie) format graficzny 25

26 Projektowanie plików i bazy danych 26 Pliki to kolekcja wystąpień jednorodnych lub podobnych rekordów. Zwykle wiążą się z odrębnymi zastosowaniami, modułami czy procesami. Baza danych to kolekcja wzajemnie powiązanych plików. Nie mają powiązania z procesami. Przy projektowaniu bazy danych należy zwrócić szczególną uwagę na to jakie programy i w jaki sposób będą korzystały z jej zasobów, jak również na jej skalowalność i wydajność. Inne istotne kwestie to rozmiar rekordu, wymagania dotyczące pojemności bazy danych, oraz bezpieczeństwa. Wynikiem tego etapu projektowania jest powstanie schematu bazy danych fizycznego diagramu związków encji.

27 Dokumentacja systemu informatycznego W trakcie fazy programowania powstaje dokumentacja systemu informatycznego, która jest tworzona w ścisłym związku z programistami. Tworzenie takiej dokumentacji ma na celu: Stworzenie narzędzia do komunikowanie się ludzi odpowiedzialnych za doskonalenie i wdrażanie systemu Stanowi ona instrukcję obsługi dla użytkowników eksploatujących system. 27

28 Testowanie oprogramowania 28 Przekazanie systemu do użytkownika musi poprzedzić proces testowania. Oprogramowanie musi zostać sprawdzone w zakresie: instrukcji modułów integralności Każda instrukcja (funkcja, procedura operacji na zmiennych czy plikach) powinna zostać przynajmniej raz wykonana ze skutkiem zgodnym z oczekiwaniem. Kontrola powinna dotyczyć także poprawności atrybutów i dziedzin zbiorów, dla jakich poszczególne elementy (zmienne, obiekty) powinny funkcjonować.

29 Testowanie oprogramowania Każdy moduł oprogramowania powinien zostać przetestowany na przygotowanym zestawie danych testowych i wygenerować poprawne wyniki. Należy sprawdzić wszystkie funkcje i czynności, jakie dany moduł udostępnia. Sprawdzanie integralności poszczególnych modułów w ramach całego oprogramowania jest ostatnią czynnością. Wykorzystuje się tu specjalne programy sterujące, które sprawdzają poprawność odwołań i wymiany danych pomiędzy wszystkimi modułami. 29

30 Testowanie oprogramowania Testowanie oprogramowania w trakcie konstrukcji nie zapewnia pełnej niezawodności, dlatego w praktyce jest ono kontynuowane i rozciągnięte na inne fazy. W trakcie tworzenia systemu testowanie jest dokonywane przez programistów na bieżąco i po zakończeniu kluczowych etapów. Następnie poszczególne moduły lub fragmenty systemu testowane są przez użytkownika na faktycznych lub przypadkowych danych. Ostateczne testowanie systemu odbywa się już po przekazaniu go do eksploatacji. 30

31 Wdrożenie systemu informatycznego Wdrożenie to ostatni etap tworzenia systemu informatycznego, który polega na zbudowaniu nowego systemu i przekazaniu go do eksploatacji. Etap ten wymaga przeprowadzenia szeregu czynności mających na celu właściwą realizację tej fazy: Organizacyjne przygotowanie obiektu, Nabycie sprzętu i oprogramowania, Weryfikację systemu, Konwersję systemu. 31

32 Wdrożenie systemu informatycznego Organizacyjne przygotowanie obiektu polega na dostosowaniu struktury organizacyjnej i funkcjonalnej przedsiębiorstwa zgodnie z wymogami nowego systemu oraz wnioskami z fazy analizy. Zmianom może podlegać system zarządzania jeżeli wdrażane rozwiązania wymuszają reorganizację tych procesów. 32 Nabycie sprzętu i oprogramowania - odbywa się na podstawie ustaleń zawartych w dokumentacji projektowej. Szczególny nacisk kładzie się tu na wzajemną kompatybilność hardware i software oraz ich zgodność z wymogami nowego systemu informatycznego. Rozpatrywana jest także instalacja infrastruktury sieciowej.

33 Wdrożenie systemu informatycznego Ostateczna weryfikacja systemu polega na sprawdzeniu poprawności jego działania w warunkach, w jakich jest praktycznie eksploatowany tzn.: w docelowej organizacji, wykorzystując nabyty sprzęt i oprogramowanie, przy użyciu infrastruktury sieciowej, przetwarzając rzeczywiste dane. Na tym etapie możliwa jest jeszcze korekta wykrytych usterek. 33

34 Wdrożenie systemu informatycznego Konwersja systemu czyli zastąpienie starego systemu nowym. Może odbywać się : równolegle, pilotażowo, etapowo, bezpośrednio, ewolucyjnie. 34

35 Wdrożenie systemu informatycznego Konwersja równoległa stary system współistnieje z nowym przez pewien czas co pozwala na praktyczne sprawdzenie funkcjonalności i niezawodności wdrażanego systemu. Konwersja pilotażowa pilotażowo wdraża się fragmenty systemu w określonym obszarze, dopiero potem następuje pełne wykorzystanie nowego systemu Konwersja etapowa polega na sukcesywnym wdrażaniu kolejnych podsystemów, aż do pełnego wycofania z użycia starego systemu i zastąpienia go nowym. 35 Konwersja ewolucyjna polega na ewolucyjnym rozroście systemu. Zamiast radykalnych zmian i przeobrażeń, mamy do czynienia ze stopniowym powstawaniem systemu.

36 Modele konwersji systemu informatycznego Stary system Nowy system Konwersja równoległa Konwersja pilotowa Konwersja etapowa Konwersja bezpośrednia 36

37 Szkolenia Wdrożenie systemu powoduje konieczność szkolenia, którym objęte muszą zostać dwie grupy pracowników: służby informatyczne użytkownicy systemu Szkolenia informatyków polegają na zaznajomieniu ze specyfiką systemu, zasadami instalacji, procedurami uaktualniania, konserwacji, możliwymi problemami, itp. Szkolenia użytkowników systemu polegają na zaznajomienia ich z funkcjami systemu, ich obsługą, zasadmi użytkowania itp. na ich stanowiskach pracy. 37

38 Proces wdrażania systemu informacyjnego S. Wrycza, Analiza i projektowanie systemów informatycznych zarządzania, WN PWN, Warszawa 1999, s

39 Podstawowe błędy przy wdrażaniu 39 Podstawowymi błędami firm zakupujących systemy informatyczne są [7]: zaufanie stwierdzeniom firm wdrożeniowych, iż system sam poprawi i zoptymalizuje system zarządzania przedsiębiorstwem. Odwrotnie wdrożenie systemu do nieprzygotowanego przedsiębiorstwa "zamrozi" jego struktury i sposób funkcjonowania na lata, bezkrytyczna adaptacja proponowanych standardowych rozwiązań branżowych. Rozwiązania te powinny stanowić bazę, ale każde przedsiębiorstwo ma swoją specyfikę i nie warto niektórych rozwiązań wprowadzać "na siłę". chaotyczne wdrożenie lub wdrożenie bez nadzoru nad firmą informatyczną. Dla wdrożenia drogich systemów opłaca się zatrudnić swojego administratora systemu, informatyka z duża wiedzą i doświadczeniem.

40 Podstawowe błędy przy wdrażaniu brak kluczowych osób w przedsiębiorstwie na początkowych etapach wdrożenia, rezygnacja z istniejącego systemu finansowo-księgowego oraz gospodarki materiałowej, tam gdzie one funkcjonują. Tam gdzie możemy sobie na to pozwolić, należy równolegle eksploatować system stary i nowy, co pozwoli szybko usuwać usterki i pozwoli uniknąć kłopotów finansowo-księgowych (np. braków inwentaryzacyjnych). 40

41 Wdrożenia systemu typu MIS Wdrożenia systemu typu MIS 9% na czas projekt przerwany 61,5% 29,5% przekroczony czas i koszty realizacji 41

42 Eksploatacja systemu informatycznego To ostatnia faza cyklu życia systemu, która polega na wykorzystywaniu systemu informatycznego do wspomagania bieżącej działalności. Faza ta łączy się z koniecznością modyfikacji i adaptacji systemu. Ponieważ użytkowanie systemu rzadko przebiega bezproblemowo, często konieczne są interwencje, które najczęściej polegają na: Usuwaniu błędów w funkcjonowaniu (oprogramowania, bazy danych, sieci komputerowych) Odzyskiwania systemu po jego zawieszeniu lub upadku. 42

43 Eksploatacja systemu informatycznego 43 Przedsiębiorstwo i jego otoczenie wciąż ulegają zmianom, w związku z tym, system również ulega stopniowej dezaktualizacji. Do podstawowych czynników dezaktualizacji należą: Wewnątrzorganizacyjne transformacje, wynikające ze zmian strategii gospodarczej firmy Zmiany w otoczeniu organizacji gospodarczej, związane przede wszystkim ze zmianą popytu na produkowane wyroby lub usługi oraz ze wzmocnieniem roli konkurencji Zmiany w technologii informatycznej, które mogą znacznie podnieść sprawność i nowoczesność posiadanej infrastruktury sprzętowoprogramistycznej firmy. W powyższych przypadkach należy wprowadzić zmiany w użytkowanym systemie czyli przeprowadzić jego adaptację co jest równoznaczne z powtórzeniem cyklu życia systemu w odniesieniu do modułu lub modułów użytkowanego systemu.

44 Audyt informatyczny Podstawą do podjęcia decyzji związanych z wprowadzeniem zmian w systemie informatycznym bądź jego dezaktualizacji i jego wycofaniu z użycia może być tzw. audyt informatyczny czyli audyt funkcjonowania systemu. Audyt ten przeprowadzany jest przez wyspecjalizowaną firmę doradczą. Polega na zebraniu i ocenie informacji dotyczących: Odpowiedniego przeszkolenia kadry, Nowoczesności i adekwatności stosowanej metodologii i technologii Racjonalności wykorzystania zasobów kadrowych i komputerowych Poziomu satysfakcji użytkownika z eksploatowanego systemu Posiadanego i stosowanego infoplanu oraz pełnej dokumentacji Istnienia procedur udoskonalania i odzyskiwania systemu. 44

45 System idealny System idealny winien być : Niesprzeczny - zadania nie mogą się kłócić z warunkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa, system musi się wpisywać w ideologie przedsiębiorstwa. Funkcjonalny - wygodny, łatwy w użytkowaniu, nawiązujący do realnych potrzeb Ekonomiczny - niezbyt drogi w momencie kiedy go tworzymy, jak i w późniejszej eksploatacji i modyfikacji Bezpieczny - gwarancja że dane nie zostaną utracone i przechwycone przez konkurencje 45

46 System idealny Prosty Odtwarzanie danych - w przypadku awarii, pożaru, ataku hakera będzie potrafił odtworzyć dane Zwarty - Integralność rozwiązań Testowany - możliwość weryfikacji poprawności pracy Spójny - integralność w wewnętrznej wymianie informacji Zrozumiały - użytkownicy muszą mieć świadomość że rozumieją pracę tego systemu i umieją się nim posługiwać. 46

47 Analizy opłacalności wdrożenia systemu Analiza opłacalności to zestawienie wszystkich prognozowanych kosztów i zysków wynikających z budowy i eksploatacji systemu informatycznego widziane w perspektywie kilku lat, dlatego jako naturalne wydaje się przyporządkowanie kosztów do kolejnych faz cyklu życia systemu (kolejny slajd). 47

48 Budowa systemu wynagrodzenia dla całego personelu związanego z projektem, koszty szkolenia zespołu wykonawców, czas pracy komputera i koszty narzędzi programistycznych, koszty zatrudnienia nowych pracowników, koszt stanowiska pracy i wyposażenia dla nowych pracowników, koszty wyjazdów do odległych użytkowników. Faza implementacji szkolenia użytkowników, konwersji bazy danych, instalacji sprzętu przez dostawcę, kontroli zgodności z przepisami, pracy równoległej, pracy zespołu budującego system. Koszty eksploatacyjne sprzętu i związanego z nim wyposażenia, oprogramowania, osobowe, konserwacji, lokalizacji. 48

49 Zyski płynące z opracowywanego systemu zyski mierzalne wzrost wydajności, spadek kosztów operacyjnych, zmniejszenie zatrudnienia pracowników produkcyjnych, zmniejszenie wydatków na sprzęt komputerowy, mniejsze koszty sprzedaży, zmniejszenie wydatków na płace w grupie pracowników nieprodukcyjnych, obniżka kosztów eksploatacji pomieszczeń. zyski niemierzalne lepsze wykorzystanie aktywów, lepsza kontrola stanu zasobów, poprawa planowania, wzrost elastyczności organizacji, spełnienie wymogów prawnych, wzrost satysfakcji z wykonywanej pracy, poprawa procesu podejmowania decyzji, wzrost satysfakcji klientów, lepszy image firmy. 49

50 Bibliografia [1] Adam Nowicki, Komputerowe wspomaganie biznesu (2006) [2] Karol Kukuła, Badania operacyjne w przykładach i zadaniach (2002) [3] Czesław Smutnicki, Algorytmy szeregowania (2002) [4] Ryszard Knosyla i Zespół, Komputerowe wspomaganie zarządzania przedsiębiorstwem Nowe metody i systemy (2007) [5] Zbigniew Klonowski, Systemy informatyczne zarządzania przedsiębiorstwem. Modele rozwoju i właściwości funkcjonalne (2004) [6] M. Fertsch, K. Grzybowska, A. Stachowiak, Logistyka i zarządzanie produkcją nowe wyzwania i odległe granice (2007) [7] S. Zieliński Inteligentne systemy w zarządzaniu. Teoria i praktyka (2000) [8] Adamczewski, Piotr. Zintegrowane systemy informatyczne w praktyce, Warszawa, PWN, 2005 [9] Szejko, Stanisław (Redakcja naukowa). Metody wytwarzania oprogramowania, Warszawa, PWN, 2004 [10] Lausen, Georgie; Vossen, Gottfried. Obiektowe bazy danych. Modele danych i języki, Warszawa, WNT,

51 Bibliografia [11] Miłosz, Marek (Redakcja naukowa). Bezpieczeństwo informacji, Warszawa, PWN, 2005 [12] Dolińska, Małgorzata. Projektowanie systemów informacyjnych na przykładzie zarządzania marketingiem, Warszawa, Agencja Wydawnicza "Placet", [13] Cheesman, John; Daniels, John. Komponenty w UML. Warszawa, WNT 2004 [14] Szyjewski, Zdzisław. Zarządzanie projektami informatycznymi, metodyka tworzenia systemów informatycznych. Warszawa, Agencja Wydaw. Placet, (Biblioteka Biznesmena) [15] Leyland, Valerie. EDI Elektroniczna wymiana dokumentacji. Warszawa, WNT, 2003 [16] Orłowski, Cezary. Projektowanie hybrydowych systemów informatycznych do wspomagania zarządzania, Wydaw. Politech. Gdańskiej, [17] M.Jurczyk, R.Knosala - Terminowość i efektywność realizacji zleceń w systemach z wyróżnionym zasobem taktującym [18] Jacek Florek, Edward Klimasara - Uwarunkowania tworzenia zintegrowanych systemów informatycznych (2002) [19] Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Rozwój metodyk budowy systemów informatycznych w organizacjach [20] Wrycza S.: Analiza i projektowanie systemów informatycznych zarządzania [21] Jacek Słowik MRP (Planowanie Zasobów Produkcyjnych) dla MSP (2005) 51

52 Dziękuję za uwagę.

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 8 Narzędzia zarządzania informacją cz. 2 Dr inż. Mariusz Makuchowski Baza wiedzy Baza wiedzy (ang. Knowledgebase) stanowi swoisty rejestr problemów zgłaszanych

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Cykle życia systemu informatycznego

Cykle życia systemu informatycznego Cykle życia systemu informatycznego Cykl życia systemu informatycznego - obejmuję on okres od zgłoszenia przez użytkownika potrzeby istnienia systemu aż do wycofania go z eksploatacji. Składa się z etapów

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Metodyka projektowania KSS (1) 1 Projektowanie KSS Analiza wymagań Opracowanie sprzętu Projektowanie systemu Opracowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Wrocław, dnia 23.03.2015 r. W związku z realizacją przez Nova Telecom spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, projektu pn.: Wdrożenie zintegrowanego systemu klasy B2B, umożliwiającego

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH

RELACYJNE BAZY DANYCH RELACYJNE BAZY DANYCH Aleksander Łuczyk Bielsko-Biała, 15 kwiecień 2015 r. Ludzie używają baz danych każdego dnia. Książka telefoniczna, zbiór wizytówek przypiętych nad biurkiem, encyklopedia czy chociażby

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6 Projektowanie systemów informatycznych wykład 6 Iteracyjno-przyrostowy proces projektowania systemów Metodyka (ang. methodology) tworzenia systemów informatycznych (TSI) stanowi spójny, logicznie uporządkowany

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 10 Tworzenie i wdrażanie systemów informatycznych cz.1 Dr inż. Mariusz Makuchowski Planowanie systemu informatycznego 2 Model procesu projektowania systemu informacyjnego

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 9 Cykl życia systemu informatycznego Dr inż. Mariusz Makuchowski Cykl życia systemu informatycznego Przez cykl życia systemu informatycznego należy rozumieć określoną

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów informacyjnych

Wprowadzenie do systemów informacyjnych Wprowadzenie do systemów informacyjnych Kryteria oceny systemu Podstawowe metody projektowania UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 1 UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 2 Technologia informatyczna dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak

Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak Uniwersytet Zielonogórski Wydział Zarzadzania Zakład Zarządzania Strategicznego Prowadzący: mgr Sławomir Kotylak EKSPLOATACJA I UŻYTKOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH - ćwiczenia PODSTAWOWE ZAGADNIENIA:

Bardziej szczegółowo

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką?

Co to jest jest oprogramowanie? 8. Co to jest inżynieria oprogramowania? 9. Jaka jest różnica pomiędzy inżynierią oprogramowania a informatyką? ROZDZIAŁ1 Podstawy inżynierii oprogramowania: - Cele 2 - Zawartość 3 - Inżynieria oprogramowania 4 - Koszty oprogramowania 5 - FAQ o inżynierii oprogramowania: Co to jest jest oprogramowanie? 8 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Zofia Kruczkiewicz - Modelowanie i analiza systemów informatycznych 2

Zofia Kruczkiewicz - Modelowanie i analiza systemów informatycznych 2 Modelowanie i analiza systemów informatycznych 1. Warstwowa budowa systemów informatycznych 2. Model procesu wytwarzania oprogramowania - model cyklu życia oprogramowania 3. Wstęp do modelowania systemów

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne Prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS Niniejszy dokument jest syllabusem obowiązującym dla certyfikatu EUCIP ver. 2.6. Prezentuje obszary wiedzy, których znajomość jest niezbędna do

Bardziej szczegółowo

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania Zakres wykładu Pojęcia podstawowe InŜynierii Oprogramowania Proces wytwarzania oprogramowania Artefakty procesu wytwarzania i ich modele Jakość oprogramowania Literatura: [1] Sacha K., InŜynieria oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty przedmiotu Stopień studiów i forma: Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu Grupa kursów Zaawansowane techniki analizy

Bardziej szczegółowo

Testowanie oprogramowania

Testowanie oprogramowania Testowanie oprogramowania 1/17 Testowanie oprogramowania Wykład 01 dr inż. Grzegorz Michalski 13 października 2015 Testowanie oprogramowania 2/17 Dane kontaktowe: Kontakt dr inż. Grzegorz Michalski pokój

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Modelowanie biznesowe jest stykiem między

Bardziej szczegółowo

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011

Architektura bezpieczeństwa informacji w ochronie zdrowia. Warszawa, 29 listopada 2011 Architektura informacji w ochronie zdrowia Warszawa, 29 listopada 2011 Potrzeba Pomiędzy 17 a 19 kwietnia 2011 roku zostały wykradzione dane z 77 milionów kont Sony PlayStation Network. 2 tygodnie 25 milionów

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 4 Systemy informatyczne ERP Dr inż. Mariusz Makuchowski Systemy informatyczne ERP Zintegrowane Systemy Informatyczne klasy ERP (Enterprise resource Planning)

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych Deduplikacja danych Zarządzanie jakością danych podstawowych normalizacja i standaryzacja adresów standaryzacja i walidacja identyfikatorów podstawowa standaryzacja nazw firm deduplikacja danych Deduplication

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA Wykład 7 Narzędzia zarządzania informacją cz.1 Dr inż. Mariusz Makuchowski Narzędzia zarządzania informacją Baza danych (def.pwn) - zbiór wzajemnie powiązanych danych

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014 1 QUO VADIS.. BS? Rekomendacja D dlaczego? Mocne fundamenty to dynamiczny rozwój. Rzeczywistość wdrożeniowa. 2 Determinanty sukcesu w biznesie. strategia, zasoby (ludzie, kompetencje, procedury, technologia)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Bazy danych Database Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Semestr: III Liczba

Bardziej szczegółowo

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów O mnie qod 1991 roku w branży IT i zarządzania jako analityk projektant rozwiązań qod

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Problem modelowania tekstowego opisu elementu geometrycznego

Bardziej szczegółowo

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Wdrożenie systemu planowania zasobów przedsiębiorstwa pomimo wielu korzyści często też wiąże się

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu.

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura Systemu Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura jest zbiorem decyzji dotyczących: organizacji systemu komputerowego,

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Inżynieria 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia koordynator

Bardziej szczegółowo

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Systemy ERP dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Źródło: Materiały promocyjne firmy BaaN Inventory Control Jako pierwsze pojawiły się systemy IC (Inventory Control) - systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie Wybór ZSI Zakup standardowego systemu System pisany na zamówienie Zalety: Standardowy ZSI wbudowane najlepsze praktyki biznesowe możliwość testowania przed zakupem mniej kosztowny utrzymywany przez asystę

Bardziej szczegółowo

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES)

Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Modelowanie i Analiza Systemów Informatycznych Nazwa modułu w języku angielskim Modeling and Analysis of Information Systems Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

Analiza strukturalna systemów informatycznych

Analiza strukturalna systemów informatycznych Analiza strukturalna systemów informatycznych Modelowanie i analiza systemów informatycznych, w4 Dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Metodyki tworzenia systemów informatycznych (TSI)

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerów

Programowanie komputerów Programowanie komputerów Wykład 1-2. Podstawowe pojęcia Plan wykładu Omówienie programu wykładów, laboratoriów oraz egzaminu Etapy rozwiązywania problemów dr Helena Dudycz Katedra Technologii Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Modelowanie diagramów klas w języku UML Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Czym jest UML - Unified Modeling Language - Rodzina języków modelowania graficznego - Powstanie na przełomie lat 80

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH

MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH MODELOWANIE SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH Wykładowca: dr inż. Grażyna Hołodnik-Janczura Instytut Organizacji i Zarządzania Politechnika Wrocławska GHJ 1 LITERATURA 1. Barker R., Longman C., CASE*Method: Modelowanie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Geoff Evelyn Przekład: Natalia Chounlamany APN Promise Warszawa 2011 Spis treści Podziękowania......................................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk

Waterfall model. (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Waterfall model (iteracyjny model kaskadowy) Marcin Wilk Iteracyjny model kaskadowy jeden z kilku rodzajów procesów tworzenia oprogramowania zdefiniowany w inżynierii oprogramowania. Jego nazwa wprowadzona

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji Metodyka projektowo wdrożeniowa Agenda Systemy wspomagające decyzje Business Intelligence (BI) Rodzaje systemów BI Korzyści z wdrożeń BI Zagrożenia dla

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Programowania Inżynieria wymagań. Plan wykładu. Motto. Wstęp. Notatki. Notatki. Notatki. Notatki. Arkadiusz Chrobot

Inżynieria Programowania Inżynieria wymagań. Plan wykładu. Motto. Wstęp. Notatki. Notatki. Notatki. Notatki. Arkadiusz Chrobot Inżynieria Programowania Inżynieria Arkadiusz Chrobot Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 20 października 2015 Plan wykładu 1. Wstęp 2. Studium wykonywalności 3. Określanie

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD dr inż. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl wersja 0.1.0 07.10.2010 Wykład 1 Modelowanie procesów biznesowych Przypomnienie rodzajów narzędzi

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA BAZA DANYCH TOPOGRAFICZNYCH

SYSTEM ZARZĄDZANIA BAZA DANYCH TOPOGRAFICZNYCH SYSTEM ZARZĄDZANIA BAZA DANYCH TOPOGRAFICZNYCH Dariusz Gotlib elementy koncepcji i technologii Jerzy Zieliński plany GUGiK Jachranka, 8 grudzień 2009 STOSOWANE POJĘCIA I SKRÓTY BDT = TBD = BDOT SZBDT=SZTBD=SZBDOT

Bardziej szczegółowo

1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania po danego wyposa enia sprz towo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpiecze

1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania po danego wyposa enia sprz towo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpiecze 1. Metoda komputerowego wspomagania wyznaczania pożądanego wyposażenia sprzętowo-materiałowego Podstawowej Jednostki Organizacyjnej Systemu Bezpieczeństwa Kraju 1. Analiza rodzajów i strat powodowanych

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Komputerowe techniki wspomagania projektowania 2 Techniki Cax - projektowanie Projektowanie złożona działalność inżynierska, w której przenikają się doświadczenie inżynierskie,

Bardziej szczegółowo

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji? 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne? 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami.

Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami. Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami. Autor: dr inż. Bolesław Jankowski (Badania Systemowe "EnergSys" Sp. z o.o.) "Energetyka Cieplna i Zawodowa", nr 2/2006 Wprowadzenie 31 marca 2006

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o.

ZAMAWIAJĄCY. CONCEPTO Sp. z o.o. Grodzisk Wielkopolski, dnia 11.02.2013r. ZAMAWIAJĄCY z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim (62-065) przy ul. Szerokiej 10 realizując zamówienie w ramach projektu dofinansowanego z Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Autor: Bączkowski Karol Promotor: dr inż. Paweł FIGAT

Autor: Bączkowski Karol Promotor: dr inż. Paweł FIGAT Autor: Bączkowski Karol Promotor: dr inż. Paweł FIGAT Integracja jest to całokształt działao zmierzających do scalenia różnych rozwiązao informatycznych. W miarę rozwoju nowych technologii informatycznych

Bardziej szczegółowo

Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Modele wdrażania i zarządzania projektami ERP Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów (c) Jarosław Żeliński IT-Consulting 1 Cel prezentacji Wskazanie kluczowych ryzyk projektów wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Inżynieria wymagań. Plan wykładu. Wstęp. Wstęp. Wstęp. Schemat procesu pozyskiwania wymagań

Wstęp. Inżynieria wymagań. Plan wykładu. Wstęp. Wstęp. Wstęp. Schemat procesu pozyskiwania wymagań Wstęp Inżynieria wymagań Schemat procesu pozyskiwania wymagań identyfikacja źródeł wymagań Organizacja i Zarządzanie Projektem Informatycznym pozyskiwanie pozyskiwanie pozyskiwanie Jarosław Francik marzec

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje

Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Relacyjny model baz danych, model związków encji, normalizacje Wyklad 3 mgr inż. Maciej Lasota mgr inż. Karol Wieczorek Politechnika Świętokrzyska Katedra Informatyki Kielce, 2009 Definicje Operacje na

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Michał Adamczyk. Język UML

Michał Adamczyk. Język UML Michał Adamczyk Język UML UML I. Czym jest UML Po co UML II.Narzędzia obsługujące UML, edytory UML III.Rodzaje diagramów UML wraz z przykładami Zastosowanie diagramu Podstawowe elementy diagramu Przykładowy

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Krzysztof Wertejuk audytor wiodący ISOQAR CEE Sp. z o.o. Dlaczego rozwiązania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 FORMUŁA OD 2015 ( NOWA MATURA ) INFORMATYKA POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MIN-R1,R2 (Wersja uaktualniona; 3 lipca 2015r.) MAJ 2015

Bardziej szczegółowo

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBIEG INFORMACJI I WSPOMAGANIE DECYZJI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH AGENDA Prezentacja firmy Tecna Informacja i jej przepływ Workflow i BPM Centralny portal informacyjny Wprowadzanie danych do systemu Interfejsy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie, inicjacja (ang. inception

Rozpoczęcie, inicjacja (ang. inception Wydział Informatyki PB Analogia do budowanego domu Inżynieria oprogramowania II Wykład 2: Proces tworzenia oprogramowania (na podstawie Unified Process) Marek Krętowski pokój 206 e-mail: mkret@ii.pb.bialystok.pl

Bardziej szczegółowo