Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią"

Transkrypt

1 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią Philippe Gutton Vincent Villeminot p s y c h o l o g i a i w i a r a

2

3 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią

4

5 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią Philippe Gutton Vincent Villeminot przełożyła Marta Tórz

6 Tytuł oryginału Comment entendre ce que votre ado ne vous dit pas Fleurus Éditions, Paris 2004 Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze 2012 Redaktor Lidia Kozłowska Redaktor techniczny Justyna Nowaczyk Opracowanie okładki Justyna Nowaczyk Fotografia na okładce ISBN Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze 2012 ul. Kościuszki 99, Poznań tel , faks

7 Przedmowa Przedmowa Dziecko staje się milczące. Czyżby wchodziło w okres dojrzewania? Jego zachowanie zaczyna być zagadkowe, a wypowiedzi tajemnicze; nie tylko używa mniej słów, ale rzadziej mówi pełnymi zdaniami, woli raczej onomatopeje. Rodzice, którzy jeszcze kilka miesięcy temu wiedzieli o nim wszystko, teraz nie wiedzą nic. Błoga rutyna dzieciństwa zmienia się w swego rodzaju przygodę Napisanie książki o milczeniu nastolatków wymaga przyjrzenia się różnorodnym aspektom tego, co buduje się między nimi a otoczeniem. Ta nowa konstrukcja a nie rekonstrukcja, jak chcieliby niektórzy rodzice nastolatków, pragnący odzyskać swoje dawne dziecko, jak gdyby nigdy nic się nie stało może być źródłem nieporozumień. Stworzyć nową przestrzeń swobodnej komunikacji Dobrze przeżyty okres dojrzewania to bez wątpienia pewien niepozbawiony dostrzegalnych rezultatów kryzys, który przeorganizuje 5

8 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią komunikację między dzieckiem a rodzicami. Przestrzeń dotychczasowych spotkań i porozumienia ulega zmniejszeniu. W większości przypadków (pozostałe często należą do kompetencji psychiatry lub sędziego) między rodzicami a nastolatkiem dochodzi do swego rodzaju osłabienia więzi, przy jednoczesnym silnym zapotrzebowaniu na nowe relacje Coś się psuje i z tego powodu każdy czuje się osamotniony. By wyjść z tego wyobcowania, staramy się przekroczyć oddzielającą nas sekretną linię, drażnimy drugą stronę. Musimy stworzyć nową przestrzeń swobodnej komunikacji Istotnie, pewne sprawy zmieniają się z nadejściem wieku dojrzewania: gesty, sytuacje zyskują nowe podteksty, zaczynają się komplikować. Rodzice wchodzą do pokoju dziecka, żeby życzyć dobrych snów; jednakże całus na dobranoc bez którego kiedyś nie mogło zasnąć nie jest już taki prosty. Dziecko nagle ich odpycha: O nie, już raz mnie pocałowałeś, wystarczy dwa razy to za dużo!. Rodzic wycofuje się urażony i zatrzymuje dla siebie swoją niepotrzebną czułość. Całus na dobranoc moment zwierzeń, mitycznych baśni przestaje działać. Trzy noce później nastolatek powie: Już nie przytulasz mnie jak kiedyś; teraz, kiedy jestem starszy, już mnie nie kochasz. W ten sposób skazany jest na dorastanie w swego rodzaju samotności. Rodzic odpowie: Ależ skąd, wręcz przeciwnie, to ty mnie wyrzuciłeś za drzwi!. Że jak?! Kiedy ja cię wyrzuciłem za drzwi?. Nastolatek nie wiedział, że to zrobił Taki rytualny całus na dobranoc to zresztą dobry przykład tak ważny w dzieciństwie, dla nastolatka staje się problematyczny. Pocałunek nie ma już tego samego znaczenia co dawniej. Piętnastolatek całował się już po raz pierwszy ze swoją dziewczyną nie może już potem ucałować swojej matki jak przedtem. Synowski pocałunek będzie przypominał mu to, co odczuwał podczas pocałunku miłosnego, oraz obrazy, które pojawiły się przy tamtej okazji nie będzie on już więc taki sam. Matka powie: Coś się dziś zrobił taki nie- 6

9 Przedmowa czuły?. Syn pomyśli: No i masz, pocałowałem dziewczynę i nagle straciłem matkę, zostałem całkiem sam. Postaram się przestać, powiem mojej dziewczynie, że już wystarczy. Czy ustami, którymi pocałował swoją dziewczynę, może tak jak dawniej całować rodziców? Wszystkie pytania, wszystkie te wątpliwości wyrażają się szeptem Pod koniec dzieciństwa wiadomo było, co i jak, jakie są wzorce i zasady, jak przebiega komunikacja z dzieckiem. Ale tam, gdzie królowała czułość, pojawiają się zgrzyty. Cała ta historia z nocą, zasypianiem, komplikuje się, gdyż ten mały wieczorny rytuał już się tak dobrze nie sprawdza. Rodzice cierpią z tego powodu, dzieci również. Dryblas, wyższy od własnego ojca, w dzień być może chce wyjść pograć w piłkę i pieścić się ze swoją dziewczyną, ale w nocy cierpi na bezsenność i napady lęku. Czuję, że zaczynam być brutalny myśli nigdy nie uda mi się kontrolować przy rodzicach, kumplach, mam przez to koszmary I tak oto wślizguje się do łóżka rodziców i zasypia między nimi jak niemowlę. Czy można mówić głośno o skrajnościach? Topografia mieszkania również się zmienia, nabiera innych znaczeń: kuchnia jest głównym miejscem zwierzeń, dyskusji zgodnie z rytmem nagłych napadów głodu u nastolatka, nieraz z jego łakomstwem Ale czy ojciec, który wraca często późnym wieczorem, będzie miał ochotę na rozmowy w kuchni? Pójdzie raczej do salonu, by zasiąść przed telewizorem. Myśli, że to również może być dobre miejsce na zwierzenia czyż jego dziecko nie rozmawiało z nim, oglądając telewizję? Tymczasem mało jest nastolatków, które zgodziłyby się rozmawiać, jednocześnie coś oglądając; nie wydaje się, by ich uwaga mogła skupić się na więcej niż jednej rzeczy. Przestrzeń komunikacji wydaje się tak trudna do znalezienia, nie ma stałego miejsca w świecie dorosłych i zmienia się z czasem Kiedy już myślimy, że udało się jakąś ustalić, okazuje się, że właśnie przestała funkcjonować, a kanony za dwa miesiące ponownie się zmienią. 7

10 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią Czy powinniśmy coś wiedzieć o wieku dojrzewania? Nie należy szukać gotowych rozwiązań. Rodzice mogą czuwać do późna wieczorem, mogą pilnie przesiadywać w kuchni, a mimo to niekoniecznie doczekają się zwierzeń. Bo czym jest swobodna komunikacja? To spontaniczna wymiana myśli bez gotowych rozwiązań. Jeśli zlikwidujemy wszelkie ograniczenia, w jaki sposób dowiemy się, kto i jak przeciąża łącze? Koszta komunikacji zmieniają się wraz z podażą, popytem, infrastrukturą i innymi czynnikami W tej sferze panuje duża elastyczność, nic nie jest pewne, nic nie jest nienaruszalne, a problem komunikacji można analizować pod każdym względem, nie znajdując praw ni zasad. Wszystko nadal opiera się na zagadce przemiany w okresie dorastania pozostają i pozostaną tajemnicą, wiedza nic tu nie pomoże. Nie mam zaufania do tych rodziców samozwańczych pedagogów, psychiatrów, psychoanalityków, którzy przychodzą do mnie i mówią: Wiem, że nastolatek jest. Rodzice wcale nic nie wiedzą. Ja, będąc specjalistą od wieku dojrzewania, nie przeniknąłem zagadki własnych dzieci i całe szczęście, zresztą. Czy jest coś, o czym powinniśmy wiedzieć? Chciałbym powtórzyć w tej przedmowie, że w okresie dorastania nie ma, w moim odczuciu, żadnego zarezerwowanego wyłącznie dla niego procesu. Nastolatek funkcjonuje jak dorosły jest podmiotem jak dorosły. Jego problem polega na tym, że jest podmiotem od niedawna i nadal czuje się zaskoczony zmianą, która zaszła w jego życiu. Niektóre nastolatki szybko się uczą, nie przechodzą wieku dojrzewania ani kryzysu stają się niemal od razu małymi przystosowanymi dorosłymi My, dorośli, jesteśmy w pewnym sensie starymi nastolatkami, podmiotami, które z biegiem lat poradziły sobie z tą osławioną niespodzianką, tak że przestała nią być. Ale dopóki seksualność będzie nas zaskakiwać, pozostaniemy nastolatkami Niektórzy zostają nimi całe życie! 8

11 Przedmowa Recepty na wolność Nie chodzi tutaj o to, by rozwiać wasze wątpliwości, przeniknąć tajemnice, ale by postawić te same pytania z mniejszym strachem Nie proście mnie o przekazanie jakiejś wiedzy, jeszcze mniej o znalezienie gotowych rozwiązań i nie oczekujcie tego od tej książki. Miałyby one tylko jeden skutek: wywołałyby u was poczucie winy, że stosujecie je albo i nie w praktyce. Nigdy nie będziecie mieć poczucia, że postępujecie właściwie, inni zawsze będą sobie lepiej radzić, a kiedy spróbujecie paru sztuczek, nie zadziałają Poszukiwanie recept trąci masochizmem Jaką wolność moglibyście w ten sposób zachować? Nie ma gotowych rozwiązań, nie chcę też dawać porad Nigdy ich nie udzielam, zawsze są złe. Jeśli powiem: Nie pozwalaj na sprzeciw, dziecko potrzebuje ojcowskiego autorytetu, grozi to tym, że zaczniecie tłamsić nastolatka, który nigdy nie ośmieli się wam przeciwstawić, ale z braku słów zacznie wyrażać sprzeciw czynami ogólnie rzecz biorąc, obróci się to przeciw niemu. Będzie się ranił słowami, być może będzie się okaleczał. Czy powinienem zatem powiedzieć: Zgadzajcie się bez szemrania na to, że się wam przeciwstawia? Również ryzykujecie, że osobowość nastolatka się nie ukształtuje tak, podkreślam tu jego odrębność. Nie chcę wpadać w belferski ton, sprzeciw jest mu potrzebny i jednocześnie go przeraża Chcę pozostawić tutaj te niejasności, te niedające się ujednolicić niuanse. Koniec końców, komunikacja między wami a nastolatkiem będzie odtąd równie niejednoznaczna. Potrzebuje się wam sprzeciwiać, by móc samemu się potwierdzić. A może się sprzeciwiać tylko wtedy, gdy rodzice mu w tym pomogą: Proszę was, byście podtrzymali rękę, którą na was podnoszę. Moja odpowiedź na kartach tej książki polegać będzie na obronie recept na wolność. Swobodna komunikacja, o której wspomina- 9

12 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią łem, może być wolną strefą słów i gestów. Czułości Ilu nastolatków żałuje, że ich rodzice stali się mniej czuli, ilu rodziców zmusza się, by się takimi wydawać? Jesteś już za duża, nie siadaj mi więcej na kolanach, mówi ojciec do córki To zdanie wiele go kosztuje, zasmuca też głęboko jego żonę. Ile młodych dziewczyn mówi mi: Mama nie przytuliła mnie od wielu tygodni? To czasem gorsze niż milczenie 10

13 Wiek dojrzewania zapiera nastolatkowi dech w piersi 1 Wiek dojrzewania zapiera nastolatkowi dech w piersi Wchodząc w wiek dojrzewania, nastolatek nie może wyjść ze zdumienia nad własnymi, zaskakującymi emocjami. Przestaje rozmawiać z rodzicami, a oni niepokoją się z tego powodu. 11

14

15 Spis treści Spis treści Przedmowa Wiek dojrzewania zapiera nastolatkowi dech w piersi Milczenie może stać się cierpieniem W poszukiwaniu odpowiedniego słowa Między cenzurą a naśladowaniem dorosłych Tysiąc strategii zachowania wolności Kłamstewka wśród przyjaciół Czas opowiadania Podsumowanie

16 Usłyszeć, czego nastolatki nie mówią Ostatnio w serii ukazały się: John Eldredge, Dzikie serce. Tęsknoty męskiej duszy Archibald D. Hart, Adrenalina a stres Henry Cloud, John Townsend, Mamo, to moje życie Jacques Gauthier, Kryzys wieku średniego Archibald D. Hart, Rozwód. Jak ratować dzieci Claudio Risé, Sztuka ojcostwa Diane Purper-Ouakil, Mali tyrani Tonino Cantelmi, Pasquale Laselva, Silvestro Paluzzi, Dialog psychologii z teologią Muriel Mazet, Zranione dziecko Henry Cloud, Reguły sukcesu Martin Rovers, Uzdrowić miłość Heinz-Peter Röhr, Narcyzm zaklęte ja John Townsend, Kto nam zatruwa życie? Xavier Lacroix, Naucz mnie żyć. Esej o ojcostwie Archibald D. Hart, Catherine Hart-Weber, Depresja nastolatka Mark Victor Hansen, Art Linkletter, Najlepsza reszta życia Stephen Arterburn, Mężczyźni i ich sekrety John Eldredge, Droga dzikiego serca Hans Morschitzky, Lęk przed porażką Henry Cloud, John Townsend, To nie moja wina Sharon Jaynes, Marzenia kobiety Johannes Thiele, Zmień swoje życie John Eldredge, Dziennik pokładowy Chris Thurman, Kłamstwa, w które wierzymy Björn Süfke, Krajobraz męskiej duszy Marshall J. Cook, Oswoić lęk John Towsend, Recepta na miłość 134

17 Spis treści John Trent, Larry K. Weeden, Błędne koło rozwodów Marilyn Meberg, Kobieta i utracona miłość Max Lucado, Wieloryb nie może latać. O sztuce stawania się sobą Xavier Lacroix, Małżeństwo Pat Gelsinger, Tajniki żonglerki. Jak znaleźć równowagę między pracą, wiarą i rodziną? Christiane i Alexander Sautter, Gdy opadną maski. Terapia związków Henry Cloud, Poszukiwana poszukiwany. Poradnik dla singli Manfred Lütz, Szaleństwo! Leczymy nie tych, których trzeba Max Lucado, Potwór w szafi e. Jak jutro bać się mniej niż dzisiaj Lisa M. Hendey, Mama na pełen etat Sara Savage, Eolene Boyd-MacMillan, Konfl ikt w relacjach Stephen Arterburn, Debra Cherry, Jak nakarmić pragnienia 135

18 PHILIPPE GUTTON jest profesorem uniwersyteckim, psychoanalitykiem i psychiatrą. Pracuje także jako redaktor naczelny kwartalnika Adolescence, założonego w 1983 roku, poświęconego problemom nastolatków. W swoich licznych książkach koncentruje się na kryzysie okresu dojrzewania. VINCENT VILLEMINOT jest dziennikarzem. Dobrze przeżyty okres dojrzewania to bez wątpienia pewien niepozbawiony dostrzegalnych rezultatów kryzys, który przeorganizuje komunikację między dzieckiem a rodzicami. Przestrzeń dotychczasowych spotkań i komunikacji ulega zmniejszeniu. W większości przypadków między rodzicami a nastolatkiem dochodzi do swego rodzaju osłabienia więzi, przy jednoczesnym silnym zapotrzebowaniu na nowe relacje... Coś się psuje i z tego powodu każdy czuje się osamotniony. By wyjść z tego wyobcowania, staramy się przekroczyć oddzielającą nas sekretną linię, drażnimy drugą stronę. Musimy stworzyć nową przestrzeń swobodnej komunikacji... Cena det. 29,00 zł Patronat medialny

Tytuł oryginału Sucht Hintergründe und Heilung. Abhängigkeit verstehen und überwinden First published in 2008 by Patmos Verlag 2010 Schwabenverlag AG, Patmos Verlag, Ostfildern Copyright for this edition

Bardziej szczegółowo

czy niewinny? Winny czy niewinny? Prawdziwe i fałszywe poczucie winy W I L L VA N D E R H A RT

czy niewinny? Winny czy niewinny? Prawdziwe i fałszywe poczucie winy W I L L VA N D E R H A RT Will van der Hart i Rob Waller, umiejętnie łącząc osiągnięcia współczesnej teologii i psychologii z głębokim duszpasterskim oraz klinicznym doświadczeniem, dedykują swoją książkę wszystkim zmagającym się

Bardziej szczegółowo

Randkowe dylematy. Romantyczna rewolucja RACHEL GARDNER ANDRÉ ADEFOPE

Randkowe dylematy. Romantyczna rewolucja RACHEL GARDNER ANDRÉ ADEFOPE RACHEL GARDNER ANDRÉ ADEFOPE Świetna książka dla ludzi młodych, którzy chcą poważnie traktować swoją wiarę i swoją miłość. Jarosław Głodek OP Cena det. 35,00 zł Patronat www.wdrodze.pl R AC H E L GA R

Bardziej szczegółowo

Poszukiwana poszukiwany

Poszukiwana poszukiwany Poszukiwana poszukiwany Poszukiwana poszukiwany Poradnik dla singli Henry Cloud przełożyła Magdalena Ciszewska Tytuł oryginału How to Get a Date Worth Keeping Copyright 2005 by Henry Cloud Translation

Bardziej szczegółowo

DZIECKO A SKŁONNOŚCI HOMOSEKSUALNE

DZIECKO A SKŁONNOŚCI HOMOSEKSUALNE DZIECKO A SKŁONNOŚCI HOMOSEKSUALNE 2 WSTĘP 1 DZIECKO A SKŁONNOŚCI HOMOSEKSUALNE 2 WSTĘP 3 Tytuł oryginału A Parent s Guide to Preventing Homosexuality Originally published by InterVarsity Press as A Parent

Bardziej szczegółowo

p s y c h o l o g i a To nie moja wina w i a r a Henry Cloud John Townsend

p s y c h o l o g i a To nie moja wina w i a r a Henry Cloud John Townsend To nie moja wina p s y c h o l o g i a i w i a r a Henry Cloud John Townsend To nie moja wina To nie moja wina Jak zaakceptować siebie i zmienić swoje życie na lepsze Henry Cloud John Townsend przełożył

Bardziej szczegółowo

Kłamstwa, w które wierzymy

Kłamstwa, w które wierzymy Kłamstwa, w które wierzymy p s y c h o l o g i a i w i a r a Chris Thurman Kłamstwa, w które wierzymy Kłamstwa, w które wierzymy Chris Thurman przełożyła Magdalena Ciszewska Tytuł oryginału The Lies

Bardziej szczegółowo

DROGA WEWNĘTRZNEGO UZDROWIENIA

DROGA WEWNĘTRZNEGO UZDROWIENIA DROGA WEWNĘTRZNEGO UZDROWIENIA 2 1 WSTĘP DROGA WEWNĘTRZNEGO UZDROWIENIA 2 3 WSTĘP Tytuł oryginału L évangélisation des profondeurs Copyright Les Éditions du Cerf 1997 Copyright for this edition by Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Już się nie wstydzę. Wyznania mężczyzny uzależnionego od seksu T.C. RYAN

Już się nie wstydzę. Wyznania mężczyzny uzależnionego od seksu T.C. RYAN Książka Już się nie wstydzę to świadectwo codziennej walki z konsekwencjami złych wyborów, historia opowiedziana niezwykle szczerze i uczciwie, bez jakichkolwiek prób szukania wymówek i usprawiedliwiania

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Gdy opadną maski. Terapia związków. Christiane i Alexander Sautter. Christiane i Alexander Sautter

Gdy opadną maski. Terapia związków. Christiane i Alexander Sautter. Christiane i Alexander Sautter Ponieważ związek może istnieć tylko wówczas, gdy wejdziemy w świat drugiej osoby, pary chcące uleczyć relację, muszą nauczyć się rozumieć siebie nawzajem. Dopiero wtedy rozpoczyna się etap, kiedy partnerzy

Bardziej szczegółowo

Y OB DOŚWIADCZENIE ŻAŁ 2

Y OB DOŚWIADCZENIE ŻAŁ 2 DOŚWIADCZENIE ŻAŁOBY 2 1 DOŚWIADCZENIE ŻAŁOBY 2 3 Text copyright 1993 Helen Alexander Original edition published in English under the title Experiences of Bereavement by Lion Publishing plc, Oxford, England

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

Jak moje dziecko może nauczyć się wypoczywać

Jak moje dziecko może nauczyć się wypoczywać Jak moje dziecko może nauczyć się wypoczywać Karin Schleider Jak moje dziecko może nauczyć się wypoczywać Zawiera praktyczne testy O książce Wypocząć, odsapnąć, zrobić przerwę to sposób na stworzenie

Bardziej szczegółowo

Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji

Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Uta Reimann-Höhn Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Zawiera praktyczne testy O książce Umiejętność koncentracji to potencjał, który jest ogromnie

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu!

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! Sukces na Twoich warunkach Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! "Naszą najgłębszą obawą nie jest to, że jesteśmy zbyt słabi, ale to, że jesteśmy zbyt potężni. To nasz blask nas przeraża, nie ciemność.

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

Marta Chrabąszcz SZCZĘŚLIWE WIERSZYKI

Marta Chrabąszcz SZCZĘŚLIWE WIERSZYKI Marta Chrabąszcz SZCZĘŚLIWE WIERSZYKI Copyright by Marta Chrabąszcz & e-bookowo Grafika na okładce: shutterstock Projekt okładki: e-bookowo ISBN 978-83-7859-577-9 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Bardziej szczegółowo

Wieloryb nie może latać

Wieloryb nie może latać Jak odkryć to, w co Bóg cię wyposażył? To proste. Po pierwsze, spróbuj odkryć rzeczy, które lubisz robić i które jednocześnie robisz dobrze. Możemy nazwać je momentami radosnej harmonii. Pomyśl o chwilach

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH

OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH Niepłodność jest chorobą. Jest bardzo stresogenną chorobą. Jest długotrwała, może prowadzić do depresji. Wprowadza w życie pary starającej się o dziecko chaos i lęk. Niepłodność

Bardziej szczegółowo

STEPHEN ARTERBURN DAVID STOOP. Temperatura wrzenia. Jak zrozumieć gniew mężczyzn? Przełożył Jacek Kaniewski

STEPHEN ARTERBURN DAVID STOOP. Temperatura wrzenia. Jak zrozumieć gniew mężczyzn? Przełożył Jacek Kaniewski Temperatura wrzenia STEPHEN ARTERBURN DAVID STOOP Temperatura wrzenia Jak zrozumieć gniew mężczyzn? Przełożył Jacek Kaniewski Tytuł oryginału Boiling Point. Understanding Men and Anger 1991 Stephen Arterburn

Bardziej szczegółowo

Wskazówki i techniki Nie traktujcie rozmowy na temat zasad zachowania bezpieczeństwa jako jednorazową sprawę. Znacznie lepiej jest mówić na ten temat

Wskazówki i techniki Nie traktujcie rozmowy na temat zasad zachowania bezpieczeństwa jako jednorazową sprawę. Znacznie lepiej jest mówić na ten temat Polish Polski Organizacja NSPCC pomaga rodzicom i opiekunom przeprowadzić z dziećmi rozmowę na temat zasad zachowania bezpieczeństwa. Stanowi to część podejmowanych przez nas działań mających na celu ochronę

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców ZAJĘCIA I: Zbójecki chłopiec CELE: Nawiązanie kontaktu,

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ Poważna choroba w rodzinie Diagnoza poważnej choroby to trzęsienie ziemi dla całej rodziny. Poważna choroba bliskiej osoby zmienia radykalnie

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. SOCJALNE - prawo do ochrony zdrowia - prawo do odpowiedniego standardu życia - prawo do wypoczynku, rozrywki, zabawy, czasu wolnego

PRAWA DZIECKA. SOCJALNE - prawo do ochrony zdrowia - prawo do odpowiedniego standardu życia - prawo do wypoczynku, rozrywki, zabawy, czasu wolnego PRAWA DZIECKA OSOBISTE - prawo do życia i rozwoju - prawo do rejestracji po urodzeniu, do posiadania imienia i nazwiska - prawo do posiadania obywatelstwa - prawo do rodziny do wychowania przez rodziców

Bardziej szczegółowo

Bunt nastolatka. Przejawy buntu. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady

Bunt nastolatka. Przejawy buntu. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady Bunt nastolatka Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akademia Młodego Ekonomisty dr Paweł Kwas Przejawy buntu łamie wcześniejsze zasady nie wykonuje poleceń próbuje używek wchodzi w złe towarzystwo... 1 Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien.

czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien. czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien. Żadne szkoły nie uczą, jak wychowywać dzieci. Każdy rodzic w tej kwestii jest zdany wyłącznie na siebie i wzorce, jakie wyniósł z rodzinnego domu, a są one przeróżne

Bardziej szczegółowo

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

Stres. Podążając ścieżką spokoju. Stres SIMON VIBERT

Stres. Podążając ścieżką spokoju. Stres SIMON VIBERT Stres dotyka każdego obszaru naszego życia i nie ma na świecie człowieka, który nie musiałby sobie z nim radzić. Simon Vibert przekonuje, jak ważne jest przyjęcie odpowiedniej perspektywy. Najlepszym i

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

Moje dziecko chodzi do szkoły...

Moje dziecko chodzi do szkoły... Moje dziecko chodzi do szkoły... Jak mu pomóc rozwijać samodzielność? Opracowanie: Joanna Kiedrowicz psycholog Jak pomóc dziecku oswoić szkołę? Nie zmieniaj swoich decyzji. Nie wprowadzaj atmosfery pośpiechu,

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Lisa Ustok Joanna Hughes Pierwsze kroki do wyjścia z uzależnienia od hazardu Original edition published in English Tytuł oryginału: First Steps out of Problem Gambling Copyright 2011 Joanna Hughes and

Bardziej szczegółowo

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa autor: Amy i Pat Amy: Witam. Nazywam się Amy, a to jest mój mąż Patrick. Jesteśmy małżeństwem od 16 lat. Chcemy wam opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

Dziecko małe, lekkie, mniej go jest. Musimy się pochylić, zniżyć ku Niemu - Janusz Korczak

Dziecko małe, lekkie, mniej go jest. Musimy się pochylić, zniżyć ku Niemu - Janusz Korczak Dziecko małe, lekkie, mniej go jest. Musimy się pochylić, zniżyć ku Niemu - Janusz Korczak Rok 2012 powoli dobiega do końca, a wraz z nim obchody Roku Korczakowskiego. Postać wybitnego lekarza, pedagoga

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Są rodziny, w których życie kwitnie.

Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których jest źle. Czy Twój dom jest spokojnym miejscem? Czy masz dokąd wracad? Czy czujesz się w domu bezpiecznie? Jeśli tak, to gratuluję. Niektóre dzieci

Bardziej szczegółowo

Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym

Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym Przedmowa Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym oczyszczaniu domu. Od tej pory tysiące ludzi korzysta z rytuałów w niej opisanych, by uwolnić swój dom i świadomość od dawnych obciążeń

Bardziej szczegółowo

DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW

DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW Rozwód to jedno z najtrudniejszych doświadczeń w każdej rodzinie. O tym jakie skutki będzie miał on dla dziecka w dużej mierze zależy od postawy rodziców. Decyzja o

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla firm Mama w pracy

Konkurs dla firm Mama w pracy Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012 Organizatorzy: Rzeczpospolita, Fundacja Świętego Mikołaja, Instytut badawczy MillwardBrown SMG/KRC Szanowna Pani, * * * Ankieta dla kobiet prosimy o udział

Bardziej szczegółowo

KŁAMSTWO ILUZJI 2 WSTĘP 1 KŁAMSTWO ILUZJI 2 WSTĘP 3 Tytuł oryginału L inganno delle illusioni. I sette vizi capitali tra spiritualità e psicologia Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze 2013

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Sue Atkinson Pierwsze kroki do wyjścia z depresji Original edition published in English Tytuł oryginału: First Steps out of Depression Copyright 2010 Sue Atkinson Copyright Lion Hudson plc, Oxford, England

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4 Warszawa PRACA Z CIAŁEM, GODZ. 11:00 Medytacja Miednicy 28 WRZEŚNIA 2013 "Jak coachować dzieci?" MIEJSCE: Gabinet terapii, ul. Szwoleżerów 2a m16 PROWADZĄCY: Dorota Biały ZAPISY: spotkaniazesoba@onet.pl,

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Początek jest zawsze trudny

Początek jest zawsze trudny Początek jest zawsze trudny Pierwsze dni w przedszkolu są przeżyciem zarówno dla dziecka jak i jego rodziców. Dziecko prawie na cały dzień musi się rozstać z rodzicami, pozostając samo w nowym miejscu,

Bardziej szczegółowo

VC? Aniołem Biznesu. Przedsiębiorcą. Kim jestem? Marketingowcem

VC? Aniołem Biznesu. Przedsiębiorcą. Kim jestem? Marketingowcem Aniołem Biznesu VC? Przedsiębiorcą Kim jestem? Marketingowcem Dlaczego tutaj jestem? Fakty: 1997 30m2 powierzchni, brak wynagrodzenia, trzech cofounderów 1999 pierwsza ogólnoplska nagroda 2000 pierwsza

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Gdy dziecko staje się nastolatkiem...

Gdy dziecko staje się nastolatkiem... Gdy dziecko staje się nastolatkiem... Jak mu pomóc? Jak z nim wytrzymać? Jak go zrozumieć? Jak go wychowywać? Opracowanie: Joanna Kiedrowicz psycholog NASTOLATEK DZIECKO Inny wygląd Inna emocjonalność

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

KOCHAM CIĘ-NIEPRZYTOMNIE WIEM, ŻE TY- MNIE PODOBNIE NA CÓŻ WIĘC CZEKAĆ MAMY OBOJE? Z NASZYM SPOTKANIEM WSPÓLNYM? MNIE- SZKODA NA TO CZASU TOBIE-

KOCHAM CIĘ-NIEPRZYTOMNIE WIEM, ŻE TY- MNIE PODOBNIE NA CÓŻ WIĘC CZEKAĆ MAMY OBOJE? Z NASZYM SPOTKANIEM WSPÓLNYM? MNIE- SZKODA NA TO CZASU TOBIE- WCZEŚNIEJSZA GWIAZDKA KOCHAM CIĘ-NIEPRZYTOMNIE WIEM, ŻE TY- MNIE PODOBNIE NA CÓŻ WIĘC CZEKAĆ MAMY OBOJE? Z NASZYM SPOTKANIEM WSPÓLNYM? MNIE- SZKODA NA TO CZASU TOBIE- ZAPEWNE TAKŻE, WIĘC SPOTKAJMY SIĘ

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Colorful B S. Autor: Małgorzata Floraszczek. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-8-5

Colorful B S. Autor: Małgorzata Floraszczek. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-8-5 Autor: Małgorzata Floraszczek Wydawca: Colorful Media Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-8-5 Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012 Okładka: Colorful Media Skład i łamanie: Colorful Media Colorful

Bardziej szczegółowo

Przejawy buntu. Bunt nastolatka. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady. nie wykonuje poleceń.

Przejawy buntu. Bunt nastolatka. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. dr Paweł Kwas. łamie wcześniejsze zasady. nie wykonuje poleceń. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bunt nastolatka dr Paweł Kwas Uniwersytet w Białymstoku 25 marzec 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Przejawy buntu łamie wcześniejsze

Bardziej szczegółowo

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle.

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle. Krótka historia o życiu z łosiem w tle. Kim jest Mariusz? Mariusz Kowalczyk - Mario Przystojny 34 letni brunet o niebieskoszarych oczach, pasjonat muzyki i życia W jego życiu liczą się trzy kobiety: żona

Bardziej szczegółowo

mgr Marta Fludra psycholog Hospicjum Palium

mgr Marta Fludra psycholog Hospicjum Palium mgr Marta Fludra psycholog Hospicjum Palium Ciężka, przewlekła choroba odciska piętno na wszystkich członkach rodziny zwłaszcza na dzieciach. Wpływa na funkcjonowanie w wielu sferach życia, zarówno chorego

Bardziej szczegółowo

Dzieci to cud! A jak są dzieci, to jest już naprawdę cud". Proszę nam opowiedzieć o tym swoim Cudzie. Don Bosco

Dzieci to cud! A jak są dzieci, to jest już naprawdę cud. Proszę nam opowiedzieć o tym swoim Cudzie. Don Bosco Dzieci to cud! Don Bosco Z Tomaszem Budzyńskim, wokalistą rockowym, kompozytorem, poetą i malarzem, rozmawia Grażyna Starzak W wywiadach, publicznych wypowiedziach, często wspomina Pan o swojej żonie,

Bardziej szczegółowo

Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009

Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009 Miejska Biblioteka Publiczna w Tychach Filia nr 7 dla dzieci i młodzieży Al. Niepodległości 110 Tel. 032 227-83-11 e-mail: filia7@mbp.tychy.pl Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009

Bardziej szczegółowo

Szkoła czy przedszkole? Co wybrać dla sześciolatka?

Szkoła czy przedszkole? Co wybrać dla sześciolatka? Szkoła czy przedszkole? Co wybrać dla sześciolatka? Od roku szkolnego 2016/2017 dziecko sześcioletnie może pozostać w przedszkolu bądź rozpocząć naukę w I klasie szkoły podstawowej. Uczniowie obecnych

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Anna Kordzińska-Grabowska

Anna Kordzińska-Grabowska Anna Kordzińska-Grabowska Zostałam matką sobą pozostałam Anna Kordzińska-Grabowska Zostałam matką sobą pozostałam Krokowa 2006 Zostałam matką, pozostałam sobą. Anna Kordzińska-Grabowska Wszystkie prawa

Bardziej szczegółowo

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego.

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Autorka : Aleksandra Kozioł Tutoring jest metodą edukacji zindywidualizowanej, polegającą na bezpośrednich i systematycznych spotkaniach tutora z uczniem.

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012. * * * Ankieta dla kobiet

Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012. * * * Ankieta dla kobiet Konkurs dla firm Mama w pracy V edycja 2011/2012 Organizatorzy: Rzeczpospolita, Fundacja Świętego Mikołaja, Instytut badawczy MillwardBrown SMG/KRC * * * Ankieta dla kobiet Szanowna Pani, prosimy o udział

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Niewiedza wzbudza strach Wiedza dodaje sił

Niewiedza wzbudza strach Wiedza dodaje sił Informacje Niemieckiego Stowarzyszenia Prewencji i Interwencji (DGfPI e.v.) Przeciwko Psychicznemu, Fizycznemu i Emocjonalnemu Znęcaniu Się Nad Dziećmi oraz Ich Zaniedbywaniu Niewiedza wzbudza strach Czy

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. SZKOŁA dla RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. (...) Dzieci potrzebują tego, aby ich uczucia były akceptowane i doceniane. Kto pyta nie błądzi. Jak pomóc

Bardziej szczegółowo

Teksty podziękowań s lubńych

Teksty podziękowań s lubńych Teksty podziękowań s lubńych Poniższe teksty pochodzą z innych stron internetowych. Dzięki temu udało nam się uzbierać największy zbiór tekstów podziękowań ślubnych. Każdy z nich możecie lekko przerobić,

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja ani żadna jej część, nie może być kopiowana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa - rodzice

Grupa docelowa - rodzice Wyniki badań ankietowych badania przeprowadzone przed wdrożeniem projektu Z seksem za pan brat problematyka okresu dojrzewania i dorastania" Grupa docelowa - rodzice Na 37 osób uczestniczących w spotkaniu

Bardziej szczegółowo

DZIĘKUJĘ MAMO DZIĘKUJĘ TATO

DZIĘKUJĘ MAMO DZIĘKUJĘ TATO DZIĘKUJĘ MAMO DZIĘKUJĘ TATO DZIEKUJE MAMO DZIĘKUJE TATO Nie da się w słowach wyrazić wdzięczności Jaka do dzisiaj w sercu mym gości, Moim rodzicom chcę podziękować, Skromny ten wierszyk im dedykować. Za

Bardziej szczegółowo

na większości lekcji lekcji wszystkich zajęć

na większości lekcji lekcji wszystkich zajęć Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec Trening rozwoju osobistego przez Internet Chcesz zmienić swoje

Bardziej szczegółowo

Mander. Bajki. dla dużych. dzieci

Mander. Bajki. dla dużych. dzieci Mander Bajki dla dużych dzieci Copyright by Mander & e-bookowo ISBN 978-83-63080-63-1 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień.

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień. Witaj, Nazywam się Magdalena Kluszczyk. Jestem self-leadership coachem i coachem kariery. Wspieram ludzi w budowaniu i odkrywaniu sukcesu na własnych warunkach. Stwórz wizję kariery to pierwszy krok na

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Colorful B S. Autor: Anna Sowińska. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-7-7. Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012

Colorful B S. Autor: Anna Sowińska. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-7-7. Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012 Autor: Anna Sowińska Wydawca: Colorful Media Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-7-7 Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012 Okładka: Colorful Media Skład i łamanie: Colorful Media Colorful B S O

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE. Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz. Ewa Danuta Białek

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE. Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz. Ewa Danuta Białek 1 WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz Ewa Danuta Białek 1 2 Ewa Danuta Białek PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE

Bardziej szczegółowo

JAK ŻYĆ DOBRZE Z WŁASNYM

JAK ŻYĆ DOBRZE Z WŁASNYM Dr EWA WOYDYŁŁO jest psychologiem i psychoterapeutką. Pracuje w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie oraz w Fundacji Batorego. Napisała wiele książek, m.in.: Poprawka z matury; W zgodzie ze

Bardziej szczegółowo

Widziały gały co brały

Widziały gały co brały Widziały gały co brały KATARZYNA JEZIERSKA-TRATKIEWICZ Widziały gały co brały Uwagi autorki i wydawnictwa Wszystkie informacje zawarte w tej książce zostały przez autorkę starannie zebrane i przygotowane

Bardziej szczegółowo

Mgła zapomnienia Sms z zaświatów

Mgła zapomnienia Sms z zaświatów Mgła zapomnienia i Sms z zaświatów B. Minte-König Opowiadania z serii Miłość? Tajemnica, przeznaczone dla starszej młodzieży. Mgła zapomnienia to opowiadanie o dziewczynie imieniem Viki, która spotyka

Bardziej szczegółowo

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem.

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. 1. Rozpoznawanie i właściwe nazywanie emocji i sposobu, w jaki są powiązane z określonymi

Bardziej szczegółowo