ZESZYTY NAUKOWE WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA W OSTROŁĘCE OSTROŁĘKA 2009

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA W OSTROŁĘCE OSTROŁĘKA 2009"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA W OSTROŁĘCE 7 OSTROŁĘKA 2009

2 RADA PROGRAMOWA Andrzej Borowicz, Bogusław Kaczmarek, Paweł Mickiewicz, Wojciech Popławski, Wojciech Wiszniewski, Piotr Bórawski, Mariola Grzybowska Brzezińska, Kazimierz Karol Parszewski, Radosław Szulc KOMITET REDAKCYJNY Ireneusz Żuchowski (redaktor naczelny), Kazimierz Krzysztof Bloch (sekretarz) WYDAWCA/PUBLISHER WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA W OSTROŁĘCE HIGH ECONOMIC-SOCIAL SCHOOL IN OSTROLEKA Ostrołęka, ul. Kołobrzeska 15, tel./fax Copyright by Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Społeczna w Ostrołęce Ostrołęka 2009 ISSN Zeszyty Naukowe nr 7 Nakład 500 egz. Zamieszczone w Zeszytach Naukowych artykuły są recenzowane Druk: Drukarnia LIBRA-PRINT Daniel Puławski

3 Spis treści Zygmunt Waśkowski 5 ambush marketing alternatywa dla sponsoringu sportowego Agnieszka Widawska-Stanisz, Maciej Pilarz 13 z a s t o s o wa n i e m a r k e t i n g u w d z i a ł a l n o ś c i p o l s k i c h k l u b ó w p i ł k a r s k i c h n a p r z y k ł a d z i e k k s l e c h poznań s.a. Zbigniew Zontek, Piotr Szczypka 21 m a r k e t i n g o w e a s p e k t y r o z w o j u t e n i s a z i e m n e g o w r e j o n i e b i e l s k o-b i a l s k i m n a p r z y k ł a d z i e stowarzyszenia kolejowy klub sportowy Sebastian Marcin Jabłoński 29 istota oraz znaczenie marketingu sportowego w dobie ówczesnych procesów globalizacyjnych Anna Góźdź 35 sponsoring-czyżby 5 element promocji-mix? Radosław Szulc, Monika Górska 39 z n a c z e n i e h i e r a r c h i i at ry b u t ó w p r o d u k t u i p o s t ę p o wa n i a k o n s u m e n t ó w d l a s t r at e g i i m a r k e t i n g o w e j p r z e d s i ę b i o r s t wa Małgorzata Piasecka 47 sporty extremale jako produkt promocji regionu - na przykładzie województwa świętokrzyskiego Ewa Lipianin-Zontek, Zbigniew Zontek 51 p e r s p e k t y w y r o z w o j u p r o d u k t u t u ry s t y c z n e g o p r e d e s t y n o wa n e g o d o u p r aw i a n i a sportu w r e g i o n i e b e s k i d y Agnieszka Brelik 59 zrównoważony rozwój turystyki w województwie zachodniopomorskim Kazimierz K. Parszewski 65 adam chętnik prekursor turystyki regionalnej na kurpiowszczyźnie Piotr Bórawski 71 internacjonalizacja małych i średnich przedsiębiorstw Mariola Grzybowska - Brzezińska 79 p r o b l e m y w d r o ż e n i a p e ł n e g o r a c h u n k u k o s z t ó w j a k o ś c i w p r z e d s i ę b i o r s t w i e w o p i n i i k a d ry m e n e d ż e r s k i e j Сергей.Н. Григорьев 87 rola monitoringu w organizacji efektywnego funkcjonowania systemu doradztwa rolniczego na ukrainie Czesława Smolec 97 funkcjonowanie programu szkoła promocji zdrowia w ostrołęce 3

4 Contents Zygmunt Waśkowski 5 ambush marketing the alternative way for sport sponsoring Agnieszka Widawska-Stanisz, Maciej Pilarz 13 the usage of marketing among polish football clubs activities kks lech poznan s.a. example Zbigniew Zontek, Piotr Szczypka 21 m a r k e t i n g a s p e c t s o f t e n n i s d e v e l o p m e n t in b i e l s k o b i a ł a a r e a b a s e d o n 'k o l e j o w y k l u b s p o rt o w y' a s s o c i at i o n Sebastian Marcin Jabłoński 29 the nature and importance of sports marketing in teh age of teh current global processes Anna Góźdź 35 sponsoring the fifth element of promotion mix? Radosław Szulc, Monika Górska 39 the value of product attributes and consumer behaviour for enterprise marketing strategy Małgorzata Piasecka 47 extreme sports the products, which promote the region of the voivodeship of swietokrzyskie Ewa Lipianin-Zontek, Zbigniew Zontek 51 t h e p e r s p e c t i v e o f t h e t o u r i s t i c p r o d u c t d e v e l o p m e n t p r e d e s t i n e d to p r a c t i c e sport in t h e b e s k i d y r e g i o n Agnieszka Brelik 59 sustainable tourism development in western pomeranian region Kazimierz K. Parszewski 65 adam chętnik the forerunner of regional tourism in the kurpiowszczyzna Piotr Bórawski 71 small and medium-seized enterprises (sme ) internationalization Mariola Grzybowska - Brzezińska 79 p r o b l e m s o f f u l l q u a l i t y c o s t a c c o u n t i n g i m p l e m e n tat i o n in a n e n t e r p r i s e in t h e o p i n i o n o f t h e managerial cadre Сергей.Н. Григорьев 87 the monitoring role in organizations of the agricultural extension services efficient work in ukraine Czesława Smolec 97 functioning of health promotion school programme in ostrołęka 4

5 Zygmunt Waśkowski prof. GWSHM dr hab. Zygmunt Waśkowski Gnieźnieńska Wyższa Szkoła Humanistyczno Menedżerska Milenium AMBUSH MARKETING ALTERNATYWA DLA SPONSORINGU SPORTOWEGO Wprowadzenie Jednym z przejawów konkurowania przedsiębiorstw na rynku jest poszukiwanie innowacyjnych, skutecznych, a zarazem relatywnie tanich form komunikacji marketingowej. Sport z racji swojej widowiskowości i medialności stał się doskonałą płaszczyzną komunikacji, z której korzysta wiele przedsiębiorstw. Duże, międzynarodowe imprezy sportowe cieszą się niezwykle wysoką popularnością, co sprawia, że sponsorzy chętnie angażują swoje środki finansowe, by za ich pośrednictwem dotrzeć do milionów widzów. Sponsoring sportu na szeroką skalę zaczął być wykorzystywany w latach 70-tych ub. stulecia. Z czasem z uwagi na zasięg oddziaływania i wysoką efektywność ten instrument promocji stawał się coraz bardziej kosztowny. Przedsiębiorstwa zaczęły poszukiwać alternatywnych rozwiązań, które nadal opierałyby się na idei sportu, a nie wiązały z tak wysokimi nakładami. Efektem tego jest ambush marketing, pod pojęciem tym kryją się działania o charakterze promocyjnym, które w istotny sposób mogą osłabiać efektywność promocji przedsiębiorstw stosujących sponsoring sportowy. Celem artykułu jest prezentacja specyfiki ambush marketingu oraz zagrożeń, jakie wypływają z jego rozwoju dla podmiotów zaangażowanych w sport. Ambush marketing istota i uwarunkowania rozwoju Ambush marketing 1 można zdefiniować jako celowe działania przedsiębiorstwa nie będącego sponsorem zmierzające do tego, by opinia publiczna kojarzyła go z trwającym właśnie wydarzeniem sportowym i traktowała go jako oficjalnego sponsora 2. Zjawisko to rozwinęło się pod koniec lat 80-tych ub. stulecia. Bliższa analiza zachowań ambush marketerów oraz sponsorów prowadzi do wniosku, iż na rozwój obydwu technik komunikacji marketingowej wpłynęły te same uwarunkowania. Należy tu wymienić m.in. 3 : a. wzrost profesjonalizmu sportu i organizacji sportowych, b. rozwój środków masowego przekazu, c. rozwój specjalizujących się w tematyce sportowej stacji telewizyjnych, d. wzrost czasu antenowego poświęconego na transmisje imprez sportowych, e. globalizacja imprez sportowych (coraz więcej imprez organizowanych jest na skalę międzynarodową), f. malejąca skuteczność klasycznych form reklamy. Poza wyżej wymienionymi, wspólnymi determinantami rozwoju wspomnianych technik istnieją takie, które wpływają wyłącznie na rozwój ambush marketingu 4. 1 Inne terminy stosowane do wyjaśnienia tego zagadnienia to: guerilla marketing, marketing pasożytniczy, marketing strażniczy, marketing zasadzka. 2 Propozycja własna Autora 3 R. L. Irwin, W.A. Sutton, L. M. McCarthy, Sport promotion and sales management, Human Konetics, Champaign, 2002, s T. Sporek, Sponsoring sportu w warunkach globalizacji, Wyd. Difin, Warszawa 2007, s

6 Są to: a. Coraz wyższe koszty sponsoringu sportowego. Dla wielu przedsiębiorstw wartość kontraktów sponsorskich przekracza ich możliwości finansowe, co uniemożliwia im korzystanie z tego instrumentu promocji. b. Ograniczona liczba ofert sponsorskich, jakie przygotowuje organizator imprezy sportowej. Zwykle organizator przewiduje pozyskanie jednego sponsora strategicznego, kilku sponsorów głównych oraz kilkunastu pozostałych sponsorów. Regułą jest, że zawiera się kontrakt sponsorski tylko z jednym przedsiębiorstwem z branży, by zwiększyć skuteczność jego działań promocyjnych. Efektem ograniczonej dostępności sponsoringu konkretnej imprezy sportowej jest poszukiwanie rozwiązań alternatywnych, np. ambush marketingu, po które sięgają te przedsiębiorstwa, którym nie udało się zostać sponsorem oficjalnym. c. Niska aktywność promocyjna sponsorów, którzy nie wykorzystują tego faktu w swoich działaniach marketingowych (tzw. sponsoring pasywny). Efektywność sponsoringu sportowego jest mocno uzależniona od tego w jaki sposób sponsor informuje o tym opinię publiczną, a zwłaszcza jego grupy docelowe. Jeśli tego nie robi to niezagospodarowaną przestrzeń medialną zajmuje ambush marketer, który buduje swój wizerunek przez skojarzenia ze sportem. Tabela 1. Różnice między sponsorem i ambush marketerem Sponsor AMBUSH MARKETING ALTERNATYWA DLA SPONSORINGU SPORTOWEGO Jest powiązany z organizatorem wydarzenia sportowego umową, na podstawie której przekazuje mu określone środki finansowe Nabywa prawo do promocji za pośrednictwem wydarzenia sportowego Organizator promując wydarzenie sportowe jednocześnie wskazuje nazwę i logo (promuje) sponsora W zależności od umowy sponsorskiej ma prawo do posługiwania się oficjalnym hasłem, logo wydarzenia sportowego lub zwrotem oficjalny sponsor. Wykorzystuje wydarzenie sportowe dla celów promocyjnych według przysługujących mu praw Zwykle ma zapewnioną wyłączność na prawo do promocji w branży, w której działa Ma zapewniony darmowy wstęp na imprezy towarzyszące głównemu wydarzeniu sportowemu Źródło: opracowanie własne Ambush marketem Nie jest związany z organizatorem wydarzenia sportowego umową i nie przekazuje mu żadnych środków finansowych Nie posiada prawa do wykorzystywania wydarzenia sportowego w celach promocyjnych Organizator promując wydarzenie sportowe nie wymienia nazwy ambush marketera Nie ma prawa do wykorzystywania żadnych werbalnych lub graficznych elementów związanych z imprezą sportową Wykorzystuje wydarzenie promocyjne dla celów promocyjnych według własnego uznania i potrzeb Nie ma gwarancji, że inny podmiot z tej samej branży nie będzie wykorzystywał wydarzenia sportowego dla własnych celów promocyjnych Nie ma prawa do darmowego wstępu na imprezy towarzyszące głównemu wydarzeniu sportowego 6

7 Zygmunt Waśkowski Ambush marketing należy, zatem traktować jako alternatywną, wobec sponsoringu, formę komunikacji. Im więcej będzie warunków sprzyjających jego rozwojowi, tym bardziej będzie zagrożona efektywność działań sponsorskich. Choć w opinii publicznej obydwie formy opisywanej tu komunikacji marketingowej mogą wydawać się bardzo podobne, w rzeczywistości różnią się one pod wieloma względami. Przede wszystkim sponsor nawiązuje współpracę z podmiotem sponsorowanym, w tym przypadku organizatorem dużej imprezy sportowej, w ramach której każda ze stron odnosi z tego tytułu korzyści 5. Ambush marketer nie nawiązuje współpracy z organizatorem, a jedynie próbuje wykorzystać dla swoich celów fakt odbywania się zawodów sportowych, przez co osiąga jednostronne korzyści. Szczegółowe różnice między tymi podmiotami zaprezentowano w tab.1. Po za różnicami można wskazać także pewne podobieństwa w zachowaniach lub postawach tych podmiotów, które sprawiają, że w praktyce czasem trudno odróżnić ambush marketera od sponsora. Obydwa podmioty: 1. wykorzystują sport w celach marketingowych, 2. spodziewają się transferu (pozytywnego) wizerunku wydarzenia sportowego na siebie, 3. aktywizują swoje działania promocyjne w trakcie trwania wydarzenia sportowego, 4. w komunikatach promocyjnych bezpośrednio lub pośrednio nawiązują do wydarzenia sportowego, 5. kreują swój wizerunek jako przedsiębiorstwo zaangażowane w rozwój sportu, 6. pośrednio przyczyniają się do wzrostu atrakcyjności wydarzenia sportowego. Szczególnie istotne wydaje się być podobieństwo w zakresie tych samych celów. W literaturze przedmiotu można znaleźć wiele odpowiedzi na pytanie, jakie motywy kierują sponsorami angażującymi się w sport. Wybór konkretnego celu lub celów zależy od sytuacji, w jakiej znajduje się sponsor i od strategii marketingowej jaką realizuje 6. W ogólnym ujęciu cele sponsora można przedstawić następująco: a. zaistnienie marki w świadomości grup docelowych w przypadku wprowadzania przez sponsora nowej marki, b. skojarzenia marki sponsora z emocjami i uczuciami, jakie wywołuje konkretna dyscyplina sportu, c. wzrost poziomu zapamiętania marki w grupach docelowych sponsora, d. wzrost sprzedaży produktów lub usług sponsora. Te same cele przyświecają ambush marketerowi, który stara się je realizować, jednak inaczej angażuje swoje środki. Przedsiębiorstwo decydujące się na ambush marketing zwykle kieruje się następującymi założeniami: a. nie ponosić kosztów związanych z nabywaniem praw sponsorskich, b. wykorzystać fakt organizacji dużej i medialnej imprezy sportowej, c. osiągnąć korzyści (głównie wizerunkowe) porównywalne do tych, jakie mogą osiągnąć oficjalni sponsorzy imprezy, d. zmniejszyć efektywność działań promocyjnych oficjalnych sponsorów, będących konkurentami ambush marketera. Rodzaje ambush marketingu Ambush marketing można podzielić na bezpośredni i pośredni (parz rys. 1). Za bezpośrednie, często niezgodne z przepisami prawa, uważa się działania, w których przedsiębiorstwo nazywa się oficjalnym sponsorem wydarzenia, wykorzystuje symbole (np. pięć kół olimpijskich) lub nazwę imprezy (np. Iron Man), służące realizacji jego celów marketingowych. Z uwagi na łatwe do udowodnienia naruszenie praw sponsorów i organizacji sponsorowanych, ambush 5 M. Datko, Sponsoring, Wyd. Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania w Poznaniu, Poznań 2003, s A. Sznajder, Marketing sportu, PWE, Warszawa 2008, s

8 AMBUSH MARKETING ALTERNATYWA DLA SPONSORINGU SPORTOWEGO marketing bezpośredni jest bardzo rzadko spotykany. Znacznie częściej stosowany, bardziej subtelny i trudny do udowodnienia jest ambush marketing pośredni, w ramach którego można wyróżnić działania promocyjne blisko wydarzenia lub kontekstowe 7. Rysunek 1. Rodzaje ambush marketingu Źródło: H. Pechtl, Trittbrettfahren bei Sportevents: Ambush Marketing de, 2007 r. Ambush marketing blisko wydarzenia oznacza, że przedsiębiorca organizuje akcje promocyjne w bezpośrednim sąsiedztwie odbywającej się imprezy (czasami nawet na arenie sportowej) lub za pośrednictwem mediów w czasie transmisji telewizyjnej. Przykładem działań nakierowanych na kibiców oglądających zawody sportowe w miejscu ich rozgrywania są promocje organizowane na stadionie lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Mogą to być np. darmowe czapeczki lub koszulki z nazwą i logo ambush marketera, rozdawane kibicom zmierzającym na stadion, stoiska firmowe ustawione w głównych ciągach komunikacyjnych na stadion, albo plakaty rozwieszone w okolicach gdzie odbywa się impreza. Często ambush marketer wykorzystuje czas antenowy, bezpośrednio przed, w przerwach lub po transmisji widowiska, w celach reklamowych, by wywołać wśród oglądających przekonanie, że jest oficjalnym sponsorem tego spektaklu. W rzeczywistości ambush marketer jest sponsorem, ale nie imprezy sportowej wówczas stroną umowy sponsorskiej byłby organizator - lecz tzw. sponsorem transmisji telewizyjnej. W tym przypadku korzyści w postaci wpływów finansowych osiąga stacja telewizyjna, która sprzedała reklamodawcy czas antenowy. Użycie sformułowania sponsor transmisji telewizyjnej powoduje, że w podświadomości widzów następuje transfer pozytywnej opinii o oglądanym widowisku na nazywający w ten sposób siebie podmiot, natomiast maleje (lub może zmniejszyć się) siła skojarzeń z oficjalnym sponsorem imprezy. Z jeszcze większym nadużyciem można spotkać się, gdy ambush marketer nazywa się mecenasem transmisji. Jak wiadomo mecenas działa z pobudek altruistycznych, niezwykle rzadko się ujawnia i na pewno nie robi tego w celach promocyjnych. Ambush marketing kontekstowy bazuje na wykorzystywaniu w przekazach promocyjnych treści nawiązujących do sportu. W trakcie dużych, rozgrywanych o wysoką stawkę imprez sportowych, kiedy sport staje się wiodącym tematem dyskusji milionów kibiców lub głównym tematem wiadomości przekazywanych w mass mediach, reklamy z motywem spor- 7 W. Lagae, Sports Sponsorship and marketing communications, Pearson Education, 2003, s

9 Zygmunt Waśkowski towym w tle lepiej zapadają w pamięć i wywołują pozytywne konotacje. Działania tego typu traktuje się jako ambush marketing, gdyż przedsiębiorcy niejako żerują na emocjach, jakie wywołuje odbywająca się impreza sportowa, w żaden sposób nie przyczyniając się do jej organizacji, jak ma to miejsce przypadku sponsorów. Poniżej przedstawiono kilka przykładów ambush marketingu kontekstowego. Przedsiębiorstwa, nie będące oficjalnymi sponsorami wykorzystują w swoich działaniach promocyjnych wizerunek sportowców 8. Takie rozwiązanie może być zastosowane na kilka sposobów. Na przykład w reklamie wykorzystany jest wizerunek sportowca będącego uczestnikiem danej imprezy. Wówczas oglądanie jego wyczynów sportowych może w dużym stopniu być kojarzone z promowaną marką. W trakcie Mistrzostw Świata w piłce nożnej w 2008 roku Pepsi Cola w swojej reklamie wykorzystała wizerunek aż ośmiu czołowych piłkarzy świata. W reklamie można również zaangażować sportowca nie uczestniczącego w imprezie, lecz uprawiającego dyscyplinę sportu tam reprezentowaną. Zarówno w jednym jak i w drugim przypadku ambush marketer nabywa prawa do wizerunku sportowca, co wiąże się z dodatkowym kosztem, jednak relatywnie niższym niż koszt nabycia praw sponsorskich. Innym, znacznie tańszym rozwiązaniem jest wykorzystanie w reklamie statystów, przebranych za sportowców. Ich strój i zachowanie (np. gra w piłkę) przywołują w umysłach widzów skojarzenia z odbywającą się imprezą. W takiej konwencji nakręcona jest jedna z reklam Snickersów, w której ochraniarz, posilony batonikiem, usuwa z boiska piłkarskiego roznegliżowanego intruza. Niektórzy reklamodawcy nie posiadający praw do wizerunku sportowców tworzą animowane postacie, które w swoich zachowaniach nawiązują do sportu. Przykładem może być spot reklamowy kleju marki Kropelka, w którym rysunkowe postacie Indian kibicują drużynie Młodych Szakali, zapewne reprezentującej to samo plemię. Innym przykładem działań kontekstowych jest nawiązywanie do imprezy sportowej, stanowiącej motyw przewodni komunikatów promocyjnych. Jeżeli zawody odbywają się na przykład w Paryżu, to sam fakt pokazania wieży Eiffla w spocie reklamowym może wywoływać skojarzenia z odbywającą się w tym mieście imprezą. Z podobnym zamiarem ambush marketer formułuje komunikaty typu mistrzowska oferta, olimpijska promocja, lub wykorzystuje elementy ceremoniału sportowego. Przykładowo w jednej z reklam emitowanej w czasie odbywających się Igrzysk Olimpijskich mężczyzna zapała papierosa wykorzystując w tym celu pochodnię nawiązanie do ceremonii zapalania znicza olimpijskiego. Motyw sportowy może być również wykorzystany w promocji sprzedaży, w której zakup określonego produktu nagradzany jest prezentem np. piłką nożną lub biletami na mecz. Ten sam instrument promocji może przewidywać limitowaną serię opakowań, na których widnieją nazwy, symbole lub znaki powszechnie kojarzone z imprezą sportową, np. fragment boiska piłkarskiego lub piłka tenisowa. Rodzaje wydarzeń sportowych zagrożonych ambush marketingiem Należy zaznaczyć, że nie każdy rodzaj sponsoringu w sporcie jest tak samo zagrożony zjawiskiem ambush marketingu. Najbardziej zagrożeni są sponsorzy imprez sportowych, natomiast znacznie mniej sponsorzy klubów lub pojedynczych zawodników. Także nie każda impreza nadaje się do wykorzystania w omawianej w niniejszym artykule formie komunikacji. Aby ambush marketing mógł przynieść spodziewane efekty musi odbywać się trwający co najmniej kilka lub kilkanaście dni turniej sportowy 9. Istotne znaczenie ma też ranga imprezy, najlepszym wydarzeniem, przy którym ambush marketing rozwija się najczęściej są Igrzyska Olimpijskie (rys. 2). Pojedyncze wydarzenia typu mecz piłkarski, walka bokserska, bieg maratoński nie dają takich możliwości, dlatego ambush martererzy pojawiają się tu sporadycznie. 8 Ta forma promocji nosi nazwę poparcie osobiste (ang. endorsement), por. Z. Waśkowski, Poparcie osobiste jako forma komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Marketing i Rynek, nr 8, H. Schlossberg, Sports marketing, Blackwell Publisher Ltd., Malden, 1997, s

10 AMBUSH MARKETING ALTERNATYWA DLA SPONSORINGU SPORTOWEGO Imprezy najmocniej narażone na wystąpienie ambush marketingu posiadają następujące charakterystyczne cechy: a. impreza turniejowa - gdyż realizacja celów wizerunkowych wymaga dłuższego czasu, b. impreza o międzynarodowym zasięgu - gdyż wysoki poziom rywalizacji zapewnia obecność mediów i tym samym dotarcie z komunikatem do milionów odbiorców, c. impreza medialna, transmitowana w TV, d. impreza chętnie oglądana przez widzów i telewidzów oglądalność wzrasta, gdy w turnieju biorą udział (i odnoszą sukcesy) reprezentanci kraju, w którym jest on transmitowany 10, e. impreza skoncentrowana przestrzennie (stadion, hala sportowa) - ułatwia to ambush marketerowi podejmowanie niektórych działań, np. rozdawanie bezpłatnych próbek swoich produktów, f. impreza organizowana cyklicznie - pozwala ambush marketerowi podejmować swoje działania wielokrotnie wzmacniając tym samym swój wizerunek przedsiębiorstwa wspierającego sport. Rysunek 2. Ryzyko pojawienia się ambush marketingu Objaśnienia: ryzyko bardzo niewielkie AM ryzyko przeciętnie AM ryzyko duże lub bardzo duże Źródło: opracowanie własne Sponsorzy oraz organizacje sponsorowane mając na uwadze ryzyko pojawienia się ambush marketerów podejmują coraz więcej wysiłków, by je ograniczyć. Do najczęściej podejmowanych działań należą kampanie informacyjne o tym, kto jest oficjalnym sponsorem, wykorzystanie faktu bycia sponsorem w komplementarnych akcjach promocyjnych, powoływanie komitetów organizacyjnych odpowiedzialnych za zwalczanie nieuczciwych praktyk przedsiębiorstw, które nie nabyły praw do korzystania z wizerunku imprezy. 10 Podczas Mistrzostw Świata w piłce ręcznej w Chorwacji, mecz reprezentacji Polski z gospodarzami (o wejście do finału) oglądało 7,7 miliona widzów, a mecz Polski z Danią (o brązowy medal) 6,5 miliona widzów. 10

11 Zygmunt Waśkowski Bibliografia: 1. Datko M., Sponsoring, Wyd. Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania w Pozaniu, Poznań Irwin R.L., Sutton W.A., McCarthy L.M., Sport promotion and sales management, Human Kinetics, Champaign, Lagae W., Sports Sponsorship and marketing communications, Pearson Education, Pechtl H., Trittbrettfahren bei Sportevents: Ambush Marketing Schlossberg H., Sports marketing, Blackwell Publisher Ltd., Malden Sporek T., Sponsoring sportu w warunkach globalizacji, Wyd. Difin, Warszawa Sznajder A., Marketing sportu, PWE, Warszawa Waśkowski Z., Poparcie osobiste jako forma komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Marketing i Rynek, nr 8, AMBUSH MARKETING THE ALTERNATIVE WAY FOR SPORT SPONSORING Summary: The article discusses the meaning, aims and rulet of ambush marketing. This kind of marketing was also categorised. The author points aut the meanees of using this type of marketing as well as influence on sports events. Streszczenie W artykule omówiono pojęcie cele i zasady ambush marketingu. Dokonano klasyfikacji tego rodzaju działalności marketingowej. Wskazano również na zagrodzenia, jakie ona niesie oraz rodzaje wydarzeń sportowych, dla których jest on zagrożeniem. 11

12 12

13 Dr inż. Agnieszka Widawska-Stanisz Mgr Maciej Pilarz Politechnika Częstochowska Agnieszka Widawska-Stanisz, Maciej Pilarz ZASTOSOWANIE MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI POLSKICH KLUBÓW PIŁKARSKICH NA PRZYKŁADZIE KKS LECH POZNAŃ S.A. Wprowadzenie Działalność marketingowa kojarzyła się do niedawna ze stosowaniem jej w przypadku przedsiębiorstw oferujących produkty materialne (np. odzież sportowa, obuwie, sprzęt sportowy) i usługi (np. ubezpieczenia, usługi turystyczne czy rekreacyjne). W tej kwestii nastąpiły zmiany, zaczęto dostrzegać możliwości płynące z zastosowań marketingu, jego strategii i narzędzi w innych obszarach życia społeczno-gospodarczego. Takim obszarem, w którym marketing znajduje coraz powszechniejsze zastosowanie jest sport. Według Ph. Kotlera marketing jest to proces społeczny i zarządczy, dzięki któremu jednostki i grupy uzyskują to, czego potrzebują i pragną przez tworzenie oraz wzajemną wymianę produktów i wartości 1. K. Perechuda definiuje pojęcie marketingu jako: - umieszczanie właściwych produktów lub właściwych usług tam, gdzie istnieje na nie zapotrzebowanie; - dostarczenie właściwych produktów lub właściwych usług klientowi, który ich potrzebu je i gotów jest za nie zapłacić; - zaspokajanie potrzeb klienta, za co klient płaci pieniędzmi lub ekwiwalentem towarów i usług; - robienie rzeczy, na których się zarabia; 2 Istotą marketingu jest wykorzystanie wszystkich dostępnych narzędzi by zbudować produkt, odpowiednio go wycenić, dotrzeć do zainteresowanych nim klientów oraz zainteresować tych, którzy jeszcze o nim nie wiedzą, wykorzystując optymalne narzędzia komunikacji. Dlatego warto tutaj znaczyć, że nowoczesny marketing jest osadzony w kręgu wielu dyscyplin, m.in.: ekonomii, socjologii i psychologii, czerpiąc z nich metody i instrumenty badawcze. Tym właśnie różni się nowoczesne, szerokie ujęcie marketingu od uję cia klasycznego. Klasyczne definicje ograniczają zakres podmiotowy marketingu do typowych instytucji gospodarczychprzedsiębiorstw, natomiast nowe rozumienie marketingu, obejmuje wszelkie formy wymiany między kontrahentami, także wymianę między insty tucjami i jednostkami działającymi na zasadach niekomercyjnych 3. Specyfika marketingu sportowego Od ponad czterdziestu lat, w podręcznikach traktujących o marketingu, za najskuteczniejszy zestaw narzędzi marketingowych przyjmuje się kombinację czterech czynników, których zbiór nazywa się marketingiem mix lub zbiorem 4P, od angielskich nazw każdej składowej. Są to: - produkt (product); 1 Ph. Kotler, Marketing, Felberg SJA, Warszawa 2001, s Zarządzanie firmą sportową, K. Perechuda (red.), Wyd. Leopoldinum, Wrocław 1999, s A. Izydorczyk, Marketing w systemie kultury fizycznej, Polska Korporacja Menedżerów Sportu, Warszawa 2000, s

14 ZASTOSOWANIE MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI POLSKICH KLUBÓW PIŁKARSKICH NA PRZYKŁADZIE KKS LECH POZNAŃ S.A. - cena (price); - dystrybucja (place); - promocja (promotion); Produkt musi spełniać oczekiwania klienta, czyli posiadać określoną wartość, natomiast cena musi być dopasowana do kieszeni klienta, ponieważ to on ponosi koszty zakupu produktu. Dystrybucja uwzględnia rodzaj produktu (wartość dla klienta) i cenę (koszt, który musi ponieść klient), musi być dopa sowana do oczekiwań klienta, czyli dostarczona do miejsca i w czasie odpowiadającym klientowi, bez uszczerbku dla jakości usługi i/lub produktu. Trzecie tysiąclecie to również, a może przede wszystkim, infor macja. Promocja produktów i usług jest wyrafinowanym syste mem konotacyjno/denotacyjnym komunikowania się z klientem, w celu poinformowania klienta o potencjalnych możliwościach w zakresie zakupienia usługi/produktu w określonej cenie, w określonym miejscu o określonych walorach użytkowych i estetycznych 4. Podobnie instrumentarium marketingowe należy rozpatrywać w odniesieniu do sportu. I tutaj jest produkt sportowy, cena jaką płaci klient, produkt musi być w odpowiedni sposób dostarczony klientowi i wypromowany. Jednak specyfika sportu wymaga niekiedy odmiennych reguł. Należy zacząć od definicji sportu. Zdrowie, sprawność, sukces, satysfakcja, siła woli, wartościowe, przyjemne i pożyteczne spędzanie czasu, perspektywy aktywnego i dynamicznego życia - to wartości nadrzędne, samoistne. Te wartości może zapewnić aktywność fizyczna, w szerokim rozumieniu zwana sportem 5. W zasadzie każdy jest związany ze sportem. Pośrednio lub bezpośrednio uczestniczy w nim czynnie uprawiając konkretną dyscyplinę sportu lub biernie śledząc za pośrednictwem mediów. Teoria marketingu sportowego mówi o podziale na sporty uczestnika i sporty widza. Za sport uczestnika uznaje się sport masowy i po części sport amatorski. Jest on uprawiany przez wszystkich, którzy w ten sposób pragną spędzić swój wolny czas. Wyraźnie akcentowana jest tutaj aktywna postawa osób korzystających ze sportu, które stanowią najważniejszą grupę odbiorców. Umiejętności uczestników tych sportów nie są wysokie, co przekłada się na niską atrakcyjność widowiska 6. Jak pisze B. Marciszewska podstawowymi celami stawianymi przez uczestników zajęć sportowych są: - relaks; - kontakty z innymi ludźmi; - zdrowie; - utrzymanie sprawności fizycznej; - chęć nadążania za modą; - medale, nagrody i wyróżnienia (sporadycznie) 7. Natomiast sport widza to sport wysokich osiągnięć, jest oferowany w postaci widowiska sportowego dla chcących je oglądać w wolnym czasie. Poziom umiejętności zawodników tworzących sporty widza jest bardzo wysoki, podejmowany wysiłek fizyczny i osiągane wyniki stanowią duża atrakcję dla widowni 8. Według B. Marciszewskiej, uprawiający sport widza, najczęściej jako cel współzawodnictwa stawiają sobie: - zwycięstwo (medale, tytuły mistrzowskie); - korzyści finansowe; 4 Zarządzanie firmą sportową, K. Perechuda (red.), Wyd. Leopoldinum, Wrocław 1999, s Zarządzanie marketingiem w organizacji sportowej, K. Perechuda (red.), Wydawnictwo AWF we Wrocławiu, Wrocław 2003, s Z. Waśkowski, Segmentacja rynku sportowego- istota i kryteria rynku docelowego, w: Marketing dla sportu, H. Mruk (red.), Sport & Business Foundation, Poznań 2006, s B. Marciszewska, Marketing usług rekreacyjno-sportowych, Centralny Ośrodek Sportu, Resortowe Centrum Metodyczno-Szkoleniowe Kultury Fizycznej i Sportu, Warszawa 1997 s Z. Waśkowski, Segmentacja rynku sportowego- istota i kryteria rynku docelowego, w: Marketing dla sportu, H. Mruk (red.), Sport & Business Foundation, Poznań 2006, s

15 Agnieszka Widawska-Stanisz, Maciej Pilarz - sławę 9. Reasumując, piłka nożna oferowana poprzez media elektroniczne np. w ramach rozgrywek Ligi Mistrzów jest sportem widza. Tu odbiorcy uczestniczą w widowisku biernie i konsumują je oglądając lub słuchając relacji. Natomiast ten sam sport uprawiany rekreacyjnie w wolnym czasie jest sportem uczestnika. Uczestnicząc w wydarzeniach sportowych klienci spotykają się z marketingiem sportowym, definiowanym jako zestaw przemyślanych i zaplanowanych działań podejmowanych w procesie tworzenia satysfakcji podmiotów uczestniczących w rywalizacji w odniesieniu do spraw ności fizycznej i umysłowej 10. Jest to jednak definicja bardzo ogólna, a jak zauważa A. Szromnik brak jednoznacznego zdefiniowania marketingu sportowego wynika m.in. z poniższych okoliczności: - marketing sportowy traktuje się jako jeszcze jeden szczegółowy obszar sektorowy marketingu, określając go i wyjaśniając na zasadzie analogii z marketingiem dóbr i usług konsumpcyjnych; - marketing sportowy postrzega się zbyt wąsko, łącząc go głównie ze sponsoringiem sportowym; - marketing sportowy opiera się na błędnie lub niejasno określonych korzy ściach jako przedmiocie wymiany na rynku sportowym; - marketing sportowy oraz jego cechy, reguły i prawidłowości zostają celo wo pominięte w rozważaniach koncepcyjnych, sprowadzając je do po wszechnie znanych terminów, ich znaczenia i zakresu stosowania; - marketing sportowy rozpatrywany jest jedynie przez pryzmat imprezy sportowej jako niewątpliwie wydarzenia głównego 11. Tymczasem, jak zauważa A. Szromnik, marketing sportowy wykorzystuje koncepcje innych sektorów marketingu, tworząc specyficzny rodzaj event marketingu, wykorzystujący ujęcia właściwe dla: - marketingu idei; - marketingu personalnego; - marketingu organizacji; - marketingu dóbr i usług; - marketingu miejsc" - miast i regionów 12. Opisaną sytuację przedstawia poniższy rysunek (rys. 1). Marketing sportowy jest pojęciem bardzo złożonym i można go rozpatrywać w wielu aspektach. Nie jest to tylko samo wydarzenie sportowe i jego uczestnicy, ale także obszary pochodne. Można stwierdzić, że marketing w sporcie to: - marketing imprezy sportowej; - marketing organizacji sportowej; - marketing projektu sportowego (cyklu imprez); - marketing zespołu sportowego (grupy zadaniowej); - marketing sprzętu sportowego; - marketing odzieży sportowej; - marketing żywności i odżywek; - marketing ośrodka sportowego B. Marciszewska, Marketing usług rekreacyjno-sportowych, Centralny Ośrodek Sportu, Resortowe Centrum Metodyczno-Szkoleniowe Kultury Fizycznej i Sportu, Warszawa 1997, s Marketing sportowy, H. Mruk (red.), Wydawnictwo PRODRUK, Poznań 2002, s A. Szromnik, Marketingowa koncepcja przedsięwzięcia sportowego, w: Marketing dla sportu, H. Mruk, (red.), Sport & Business Foundation, Poznań 2006, s A. Szromnik, Marketingowa koncepcja przedsięwzięcia sportowego, op. cit., s A. Szromnik, Marketingowa koncepcja przedsięwzięcia sportowego, op. cit., s

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

SPORTS_GOL Piłkarska Oferta Specjalna + EURO2012

SPORTS_GOL Piłkarska Oferta Specjalna + EURO2012 + EURO2012 Marketing Sportowy Sport był, jest i będzie najbardziej uniwersalną platformą sponsoringową, pozwala na masowe dotarcie do konsumentów. Marketing Sportowy w Internecie Internet to doskonałe

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Ćwiczenia z Podstaw Marketingu III rok studia niestacjonarne I stopnia na kierunku Zarządzanie Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING E-MARKETING Skuteczny marketing = skuteczna sprzedaż. Nasi klienci coraz więcej czasu spędzają w internecie i to tu szukają produktów i usług. Siła oddziaływania informacji umieszczonej w sieci jest ogromna.

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Oferta 2015. marketingowa

Oferta 2015. marketingowa Oferta 2015 marketingowa Mazurski Klub Sportowy Ełk Mamy ogromną przyjemność przedstawić Państwu naszą ofertę współpracy w zakresie promocji i marketingu, zawierającą s z e r e g r o z w i ą z a ń u m

Bardziej szczegółowo

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY ZAPROSZENIE DO WSPÓŁPRACY Szanowni Państwo, Zapraszamy do zapoznania się z ofertą współpracy z sekcją koszykówki Legia Warszawa. Koszykarska

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH DNI MARKETINGU SPORTOWEGO 2007 ANDRZEJ MIĘKUS CO TO JEST? Miejsca reklamowe w sezonie 2007/2008 Parkiet: Dwa koła podkoszowe o średnicy 360 cm (pole 2) 200.000 Cztery miejsca

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką?

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Marketing to nie wszystko Marcin Zbrzyzny Biuro Komunikacji Korporacyjnej Polkomtel S.A. Warszawa, 16 lutego 2009 Siatkówka Mężczyzn Liga Światowa 2005 Sponsoring

Bardziej szczegółowo

Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014

Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014 Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014 Nasza strategia sukcesu 100% ZAANGAŻOWANIA 100% DETERMINACJI 100% KREATYWNOŚCI Cele sportowe na rok 2013 / 2014 Zwycięstwo w turnieju BALTICA SUMMER

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPONSORSKA RUDZKIEGO KLUBU SPORTOWGO W ŁODZI

OFERTA SPONSORSKA RUDZKIEGO KLUBU SPORTOWGO W ŁODZI OFERTA SPONSORSKA RUDZKIEGO KLUBU SPORTOWGO W ŁODZI WSTĘP Chcielibyśmy Państwa zainteresować naszą ofertą sponsorską, z nadzieją na podjęcie korzystnej dla obu stron współpracy, która pozwoli współtworzyć

Bardziej szczegółowo

Oferta sponsorska OPOLSKA LIGA FIRM WIOSNA 2014

Oferta sponsorska OPOLSKA LIGA FIRM WIOSNA 2014 Oferta sponsorska OPOLSKA LIGA FIRM WIOSNA 2014 Szanowni Państwo, Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy sponsorskiej. Wierzymy, że to co zaproponujemy, zachęci Państwa do współpracy z nami. Niniejsza

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Gdańsk 2011. Propozycja współpracy dla Sponsorów drużyn Akademii Piłkarskiej Lechia Gdańsk

Gdańsk 2011. Propozycja współpracy dla Sponsorów drużyn Akademii Piłkarskiej Lechia Gdańsk Gdańsk 2011 Propozycja współpracy dla Sponsorów drużyn Akademii Piłkarskiej Lechia Gdańsk Zawartość 1. Wstęp... 3 1.1. Współpraca Akademia Piłkarska Lechia Gdańsk Sponsor... 3 1.2. Szkolenie młodzieży

Bardziej szczegółowo

Agencja Promocji Sportu POLSKI SPORT, ul. Jana Pawła II, 16-400 Suwałki, NIP: 844-154-03-04 tel.: 87 562 60 33; e-mail: biuro@polskisport.com.

Agencja Promocji Sportu POLSKI SPORT, ul. Jana Pawła II, 16-400 Suwałki, NIP: 844-154-03-04 tel.: 87 562 60 33; e-mail: biuro@polskisport.com. Oferta uczestnictwa Liga Piłkarska na ORLIKU Suwałki kwiecień 2012 r. Szanowni Państwo, W imieniu Agencji Promocji Sportu Polski Sport pragnę złożyć na Państwa ręce ofertę uczestnictwa w rozgrywkach Ligi

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r.

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r. Przygotowania do UEFA EURO 2012 18 stycznia 2012 r. 8 CZERWCA 2012 r. GODZ. 18:00 MECZ OTWARCIA UEFA EURO 2012 TM STADION NARODOWY W WARSZAWIE do meczu otwarcia Polska- Grecja pozostało 142 dni MISTRZOSTWA

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl

PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl Na nic zda się nawet najlepsza kreacja, jeśli nikt jej nie zobaczy... Praca w mediach Doradzanie firmom jakie kanały

Bardziej szczegółowo

1 KS ślęza wrocław 2014/2015. współpraca biznesowa

1 KS ślęza wrocław 2014/2015. współpraca biznesowa 1 KS ślęza wrocław 2014/2015 współpraca biznesowa Zaproszenie do współpracy Serdecznie zapraszamy do współpracy z ekstraklasowym Klubem koszykówki 1 KS Ślęza Wrocław. Dotychczasowe działania pokazują,

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ

WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ LECHIA GDAŃSK: BEZCENNA WARTOŚĆ 70 LAT PIŁKARSKIEJ HISTORII 1945 POWSTANIE LEGENDARNEGO KLUBU 1948 PIERWSZY AWANS DO NAJWYŻSZEJ POLSKIEJ KLASY ROZGRYWKOWEJ Zwiąż

Bardziej szczegółowo

Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. Marii Konopnickiej 19, 32-200 Miechów. Szanowni Państwo,

Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. Marii Konopnickiej 19, 32-200 Miechów. Szanowni Państwo, Miejski Klub Sportowy Pogoń Miechów ul. 32-200 Miechów Szanowni Państwo, w imieniu Zarządu Miejskiego Klubu Sportowego Pogoń Miechów, mam zaszczyt zaprosić Państwa do współpracy z jednym z najstarszych

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Miejski Klub Koszykówki w Gnieźnie

Miejski Klub Koszykówki w Gnieźnie Miejski Klub Koszykówki w Gnieźnie www.mkkgniezno.pl LUBISZ SPORT? WEJDŹ DO GRY Z MKK GNIEZNO! KIM JESTEŚMY? Miejski Klub Koszykówki w Gnieźnie www.mkkgniezno. pl MKK Gniezno to najprężniej rozwijający

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Poznań Katowice Gdańsk Szczecin Kraków Wrocław Gdynia

Poznań Katowice  Gdańsk Szczecin Kraków Wrocław Gdynia Szanowni Państwo, sport i rekreacja stają się w Polsce częścią życia codziennego wielu mieszkańców naszego kraju. Największą popularnością cieszy się oczywiście piłka nożna. Coraz częściej ludzie pragną

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/vi semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18 MARKETING MIX OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela Biała Podlaska 2006-01-18 Marketing mix jest jednym z najważniejszych pojęć marketingu. Określa sposób rozplanowania budżetu, tworzy podstawy strategii planu

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

YKORZYSTAJ YJĄTKOWĄ LATFORMĘ PONSORSKĄ

YKORZYSTAJ YJĄTKOWĄ LATFORMĘ PONSORSKĄ YKORZYSTAJ YJĄTKOWĄ LATFORMĘ PONSORSKĄ LECHIA GDAŃSK: BEZCENNA WARTOŚĆ 70 LAT PIŁKARSKIEJ HISTORII 1945 POWSTANIE LEGENDARNEGO KLUBU 1948 PIERWSZY AWANS DO NAJWYŻSZEJ POLSKIEJ KLASY ROZGRYWKOWEJ 24 SEZONY

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPONSORSKA RKS MAZOVIA RAWA MAZOWIECKA RAWSKI KLUB SPORTOWY RAWA MAZOWIECKA

OFERTA SPONSORSKA RKS MAZOVIA RAWA MAZOWIECKA RAWSKI KLUB SPORTOWY RAWA MAZOWIECKA OFERTA SPONSORSKA RKS MAZOVIA RKS MAZOVIA OSIĄGNIĘCIA 1930 POWSTANIE KLUBU 1987-1988 1990-1995 1983/84 1989/90 1993/94 WYSTĘPY W III LIDZE TRYUMF PUCHAR POLSKI - OZPN SKIERNIEWICE RKS MAZOVIA 85 LAT HISTORII

Bardziej szczegółowo

Licząc na owocną współpracę przesyłam pozdrowienia. Z wyrazami szacunku. Tomasz Matela. Marketing Klubowy MKS Przemysław

Licząc na owocną współpracę przesyłam pozdrowienia. Z wyrazami szacunku. Tomasz Matela. Marketing Klubowy MKS Przemysław Szanowni Państwo! Zarząd Młodzieżowego Klubu Sportowego Przemysław Poznań występuje do Państwa z propozycją współpracy w zakresie sponsoringu w zamian za promocję i reklamę Państwa Firmy. W roku ubiegłym

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA FUTSAL! SPONSORUJ HEIRO!

POSTAW NA FUTSAL! SPONSORUJ HEIRO! Stowarzyszenie Sportowe HEIRO FUTSAL 35-125 Rzeszów, ul. Lewakowskiego 5A/6 Regon: 180214193, NIP: 8133494838 tel. 600 418 812, www.futsal.heiro.pl VW BANK 74 2130 0004 2001 0410 5094 0001 POSTAW NA FUTSAL!

Bardziej szczegółowo

Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP

Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP AGENDA Cel Grupa docelowa Zasięg terytorialny Elementy programu Patronat Współpraca Portal MSP Seminaria Konferencja prasowa Konkurs Lider

Bardziej szczegółowo

KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA

KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA AGENDA KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA Piłka nożna jest kobietą. 03 05 06 19 24 ANALIZA DYSCYPLINY MARKETING PRZEZ SPORT KKPK MEDYK POLOmarket

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Marketing Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix Marketing jako nieodłączny element sposobu funkcjonowania organizacji Współcześnie klient stawiany jest na pierwszym miejscu,

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Łukasz Żabski E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Public relations (PR) w Internecie fachowo określane jako e-pr, polega na budowaniu i utrzymaniu dobrych relacji ze wspólnotami mogącymi mieć znaczący

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

inne spojrzenie na bieganie ABK Sport agencja marketingu sportowego www.abksport.pl

inne spojrzenie na bieganie ABK Sport agencja marketingu sportowego www.abksport.pl inne spojrzenie na bieganie ABK Sport agencja marketingu sportowego www.abksport.pl DOSTARCZAMY KOMPLEKSOWE ROZWIĄZANIA Komunikacja marketingowa ABK opracowuje i kompleksowo realizuje kampanie marketingowe

Bardziej szczegółowo

Piłkarska Platforma Promocyjna - oferta handlowa

Piłkarska Platforma Promocyjna - oferta handlowa Piłkarska Platforma Promocyjna - oferta handlowa Piłkarska Platforma Promocyjna - oferta handlowa Piłkarska Platforma Promocyjna - Pakiet Premium Pakiet Premium - banner na stronie głównej www.naszeligi.pl

Bardziej szczegółowo

JACEK GRABOWSKI prezes zarządu Impel Volleyball S.A.

JACEK GRABOWSKI prezes zarządu Impel Volleyball S.A. SPORT PROFESJONALNY. Znaczenie w systemie sportu. Wpływ na rozwój sportu dzieci i młodzieży. Źródło finansowania i współpraca z samorządami. JACEK GRABOWSKI prezes zarządu Impel Volleyball S.A. AGENDA

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015 XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Marketing relacji w usługach finansowych Etap szkolny Rok szkolny 2014/2015 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych zawierających cztery

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Zarządzanie Specjalność KOMUNIKACJA MARKETINGOWA Profil absolwenta MARKETING COMMUNICATION MANAGER menedżer/ekspert/doradca w zakresie komunikacji

Bardziej szczegółowo

Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju piłki nożnej. Poprawa wizerunku piłki nożnej poprzez promocję jej piękna, historii i tradycji

Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju piłki nożnej. Poprawa wizerunku piłki nożnej poprzez promocję jej piękna, historii i tradycji Fundacja Piłka jest Piękna to niezależna pozarządowa organizacja non-profit, która cały dochód transparentnie przeznacza na realizację celów statutowych: Wpieranie profesjonalizacji bizesowej i rozwoju

Bardziej szczegółowo

Playarena CUP Wrocław 2008 Podsumowanie turnieju.

Playarena CUP Wrocław 2008 Podsumowanie turnieju. Piłka nożna to pasjonująca gra. A Wrocław jest idealnym miejscem spotkań dla piłkarzy z całego kraju. Playarena CUP Wrocław 2008 Podsumowanie turnieju. Dziękujemy za Państwa wsparcie przy organizacji turnieju

Bardziej szczegółowo

Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy.

Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy. Oferta współpracy sponsorskiej Strona 1 OFERTA SPONSORSKA Szanowni Państwo, Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy. Sport jest bardzo ważna dziedzina życia,

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI WSTĘP Aleksander Panasiuk... 11 CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY MARKETINGU USŁUG Aleksander Panasiuk. 17 1.1. Istota, zasady i cele marketingu... 17 1.2. Obszary badawcze marketingu

Bardziej szczegółowo

sygnatura Klubu: sygnatura Partnera: 1

sygnatura Klubu: sygnatura Partnera: 1 Umowa współpracy biznesowej LP Business Club Pakiet Brązowy Zawarta w Poznaniu, dnia 2012 roku pomiędzy: KKS Lech Poznań Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu, ul. Bułgarska 17, wpisaną do rejestru przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX planowanie i

Bardziej szczegółowo

KOBIECY KLUB PIŁKARSKI TKKF CHECZ GDYNIA OFERTA PARTNER BIZNES CLUB

KOBIECY KLUB PIŁKARSKI TKKF CHECZ GDYNIA OFERTA PARTNER BIZNES CLUB KOBIECY KLUB PIŁKARSKI TKKF CHECZ GDYNIA OFERTA PARTNER BIZNES CLUB Wstęp Szanowni Paostwo! Celem niniejszego dokumentu jest przedstawienie korzyści jakie mogą płynąd ze współpracy z klubem TKKF Checz

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Public Relations Programu Trzymaj Formę Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Czym jest partnerstwo? Osoby fizyczne i organizacje reprezentujące sektor publiczny, pozarządowy oraz biznes, które angażują

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach

Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach (studia II stopnia) Opracowanie: dr Radosław Mącik Slajd 1 Na początek Marketing takes day to learn. Unfortunately it takes a lifetime to master. (Philip Kotler)

Bardziej szczegółowo

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Nowy Sącz, 3 grudnia 2010 dr Marek Rutkowski Relacje to stosunki zachodzące między dwoma (lub więcej) osobami, organizacjami, przedmiotami, zdarzeniami;

Bardziej szczegółowo

Oferta reklamowo - sponsorska

Oferta reklamowo - sponsorska Oferta reklamowo - sponsorska Kaszub Szanowni Państwo, Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy marketingowej Kaszubskiego Towarzystwa Sportowo Kulturalnego (KTSK) oraz GOSRiT Luzino Obie organizację

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA MARKETINGU

KONCEPCJA MARKETINGU KONCEPCJA MARKETINGU Marketing to: Uświadamianie klientom, że potrzebują pewnych rzeczy Zyskowne zaspokajanie potrzeb Sprzedawanie rzeczy niepotrzebnych Uświadamianie potencjalnym klientom sensu podejmowanych

Bardziej szczegółowo

Oferta dla sponsorów sezon 2011

Oferta dla sponsorów sezon 2011 Oferta dla sponsorów sezon 2011 Bez wątpienia sport jest dziedziną życia, w której sponsoring jest wszechobecny i nieodzowny. Znaczna część firm decyduje się na reklamę i promocję swojej marki właśnie

Bardziej szczegółowo

Atmosfera na trybunach a budowa solidnego klubu piłkarskiego. Bartosz Sarnowski Członek Zarządu Dyrektor Pionu Operacyjnego Gdańsk, 8 listopada 2012

Atmosfera na trybunach a budowa solidnego klubu piłkarskiego. Bartosz Sarnowski Członek Zarządu Dyrektor Pionu Operacyjnego Gdańsk, 8 listopada 2012 Atmosfera na trybunach a budowa solidnego klubu piłkarskiego Bartosz Sarnowski Członek Zarządu Dyrektor Pionu Operacyjnego Gdańsk, 8 listopada 2012 Zagadnienia 1. Klub piłkarski sensu stricto i sensu largo

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH SPORT zjawisko społeczne a pozytywne wartości i emocje kojarzone z rywalizacją i satysfakcją sportową są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Definicja promocji marketingowej Co promujemy (produkt/usługa edukacyjna)? Cele promocji (co chcemy osiągnąć?)

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo

OFERTA WYNAJMU POWIERZCHNI REKLAMOWYCH NA OBIEKTACH SPORTOWYCH. MOSiR BOCHNIA

OFERTA WYNAJMU POWIERZCHNI REKLAMOWYCH NA OBIEKTACH SPORTOWYCH. MOSiR BOCHNIA OFERTA WYNAJMU POWIERZCHNI REKLAMOWYCH NA OBIEKTACH SPORTOWYCH MOSiR BOCHNIA Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji 32-700 Bochnia, ul. Parkowa 3 Tel./fax. 014/612 25 40 www.mosir.bochnia.pl e-mail: mosir_bochnia@poczta.onet.pl

Bardziej szczegółowo

Oferta dla sponsorów Stowarzyszenia Piłkarskie Nadzieje Motor Lublin na sezon 2014/2015

Oferta dla sponsorów Stowarzyszenia Piłkarskie Nadzieje Motor Lublin na sezon 2014/2015 Oferta dla sponsorów Stowarzyszenia Piłkarskie Nadzieje Motor Lublin na sezon 2014/2015 Uczymy gry i miłości do futbolu Stowarzyszenie Piłkarskie Nadzieje Motor Lublin powstało jako inicjatywy ludzi związanych

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE SYMPATYKÓW KLUBU UNIA LESZNO OFERTA WSPÓŁPRACY

STOWARZYSZENIE SYMPATYKÓW KLUBU UNIA LESZNO OFERTA WSPÓŁPRACY STOWARZYSZENIE SYMPATYKÓW KLUBU UNIA LESZNO OFERTA WSPÓŁPRACY SEZON 2012 O NAS: Stowarzyszenie Sympatyków Klubu Unia Leszno to grupa osób, która wspólnymi siłami stara się urozmaicić życie wszystkim ludziom

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Do niedawna uwaga przedsiębiorców (funkcjonujących na rynkach zagranicznych lub zamierzających na nie wejść) skupiała się głównie na czynnikach

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚĆ MARKETING

SPECJALNOŚĆ MARKETING SPECJALNOŚĆ MARKETING Charakterystyka seminarium licencjackiego Studia dzienne IV sem. 30 godzin Kierunek: Zarządzanie RA 2009/2010 Seminarium licencjackie z zakresu marketingu MARKETING - Sylwetka absolwenta

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej

Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej Wydział Nauk Ekonomicznych UW The Evolving European Model of Professional Sports Finance Vladimir Andreff, Paul Staudohar Journal of Sports Economics, (2000) vol 3/1. Konkurencja doskonała Konkurencja

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Paweł Trochimiuk Prezes Partner of Promotion Warszawa, 20.11.2013r. Agenda Definicje Public Relations Rodzaje komunikacji Komunikacja

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Z Poważaniem, Komitet Organizacyjny

Szanowni Państwo. Z Poważaniem, Komitet Organizacyjny d Szanowni Państwo W imieniu Komitetu Organizacyjnego przedstawiamy Państwu ofertę udziału w imprezie zaliczanej do cyklu SuperEnduro FIM World Championship 2012/ 2013. Zawody, które odbędą się 8 grudnia

Bardziej szczegółowo

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 Załącznik nr 6 do procedur zarządzania projektem ZASADY INFORMACJI I PROMOCJI W PROJEKCIE Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 PRIORYTET IX DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo