Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz"

Transkrypt

1 Makroekonomia Pieniądz Polityka monetarna Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

2 Plan prezentacji 1.Istota i funkcje budżetu państwa 2.Zasoby pieniądza 3.Koszt posiadania pieniądza 4.Popyt na pieniądz 5.Funkcje banków i kreacja pieniądza 6.Bank Centralny 7.Podaż pieniądza 2

3 Polityka państwa Polityka państwa Polityka fiskalna (budżetowa) Polityka monetarna (pieniężna) 3

4 Zasoby pieniądza Podstawowym agregatem pieniężnym w makroekonomii jest M1. Nazywa się go też pieniądzem transakcyjnym. W rozważaniach teoretycznych ekonomiści przez pieniądz rozumieją najczęściej gotówkę oraz salda na bankowych rachunkach na żądanie (np. a vista). W praktyce w każdym kraju funkcjonują szersze definicje pieniądza obejmujące różne składniki aktywów finansowych, czyli przyjmujące różne miary ilościowe zasobów pieniądza. 4

5 Zasoby pieniądza W Stanach Zjednoczonych na M1 składają się: Pieniądz gotówkowy to monety i banknoty znajdujące się poza systemem bankowym. Stanowi połowę całego M1. Rachunki bieżące pieniądze zgromadzone w depozytach bankowych i innych instytucjach finansowych, na które można wystawić czek i wycofać je na żądanie. 5

6 Zasoby pieniądza W Wielkiej Brytanii wyodrębnia się następujące miary zasobów pieniądza: M0, M1, M2, M3, M4 i M5. M0 jest najwęższą miarą zasobów pieniądza. Agregat ten obejmuje pieniądze będące w obiegu oraz pogotowie kasowe banków komercyjnych i ich wkłady gotówkowe w banku centralnym. Zasoby M0 są określane jako baza monetarna lub pieniądz wielkiej mocy. 6

7 Zasoby pieniądza Następny agregat, określany jako M1, obejmuje pieniądze będące w obiegu oraz wkłady bankowe na żądanie sektora prywatnego. Depozyty te w każdej chwili i bez ograniczeń mogą być wycofane z banku do regulowania bieżących płatności. Agregat M1 traktowany jest jako podstawowa miara pieniądza w roli środka płatniczego. Kolejne miary zasobów pieniądza mają coraz szersze znaczenie (wkłady terminowe prywatne, wkłady sektora publicznego, wkłady i udziały towarzystw ubezpieczeniowych, bony skarbowe, obligacje, papiery wartościowe). 7

8 Zasoby pieniądza W Polsce, wg zasad NBP, wyodrębnia się miary pieniądza: M0 - baza monetarna - pieniądz gotówkowy oraz wielkość pieniądza rezerwowego banku centralnego Agregat M1 obejmuje pieniądz gotówkowy w obiegu (tj. poza kasami banków), depozyty złotowe (na żądanie i oszczędnościowe) gospodarstw domowych oraz depozyty złotowe przedsiębiorstw na żądanie. Agregat M2 obejmuje również depozyty terminowe gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Począwszy od marca 2002 r. szeroki pieniądz M3 stał się podstawową kategorią analityczną i publikacyjną dla podaży pieniądza w Polsce. 8

9 Zasoby pieniądza Wszędzie M1 dotyczy pieniądza ujmowanego w charakterze środka wymiany. M2 odzwierciedla zasób pieniądza reprezentujący siłę nabywczą społeczeństwa. Szersze agregaty obejmują w coraz większym stopniu salda nie transakcyjne. Pieniądz gotówkowy jest tylko niewielką częścią ogólnych zasobów pieniężnych w gospodarce. 9

10 Zasoby pieniądza 10

11 Koszt posiadania pieniądza Przechowywanie bogactwa w formie pieniądza kosztuje. Przy obliczaniu tego kosztu trzeba uwzględnić straty wynikające z utraconych dochodów, jakie wiążą się z alternatywnymi formami przechowywania bogactwa (np. w formie obligacji), które to straty należałoby następnie pomniejszyć o dochód związany z posiadaniem pieniądza. Alternatywną lokatą do pieniędzy trzymanych w szufladzie są obligacje państwowe, które przynoszą stały zagwarantowany przez państwo dochód w formie odsetek. 11

12 Koszt posiadania pieniądza Jeśli nominalną stopę oprocentowania oznaczymy przez r, to w warunkach inflacji należy brać pod uwagę realna stopę oprocentowania, czyli stopę nominalną pomniejszoną o stopę inflacji π 0. W porównaniu z obligacjami państwowymi przechowywanie pieniędzy w szufladzie nie przynosi właścicielowi żadnego dochodu, a w okresie inflacji przynosi mu straty, wyrażone stopą inflacji. 12

13 Koszt posiadania pieniądza Koszt przechowywania bogactwa w formie pieniądza K m jest równy różnicy realnej stopy oprocentowania obligacji (dochód posiadacza obligacji) i realnego dochodu posiadacza gotówki (- π 0 ): K m r 0 r 0 Oczekiwany koszt posiadania pieniądza jest równy nominalnej stopie procentowej. 13

14 Popyt na pieniądz Popyt na pieniądz jest to ilość pieniądza na jaką istnieją zapotrzebowanie zgłaszane przez podmioty gospodarcze. W rozważaniach jeśli mówimy o pieniądzu, to mamy na myśli gotówkę plus depozyty w bankach, które można w każdej chwili zamienić na gotówkę. Popyt na pieniądz wiąże się głównie z obsługą procesu wymiany dóbr, z realizacją pewnych płatności i operacji oraz przewidywaniami i zachowaniami ludzi. 14

15 Popyt na pieniądz Wielkość popytu na pieniądz zależy od: wielkości produkcji różnych dóbr, liczba zawieranych transakcji, przeciętny poziom cen produktów i usług, nominalna i realna stopa oprocentowania środków pieniężnych, koszt posiadania pieniądza oraz koszt zmiany jednych aktywów na inne. 15

16 Popyt na pieniądz Podaż pieniądza jest to ilość pieniądza wprowadzanego do obiegu. Podaż pieniądza podlega regulacji państwa. Państwo ma istotny wpływ zwłaszcza za pośrednictwem banku centralnego oraz różnych agend i instytucji rządowych, na wielkość emisji pieniądza, formy, w jakich pieniądz jest emitowany oraz cele, które dzięki kolejnym emisjom zamierza się osiągnąć. 16

17 Popyt na pieniądz Ilościowa teoria pieniądza (Fisher) równanie wymiany (obie strony mierzą globalna wartość transakcji w okresie) M V P Q gdzie M ilość pieniądza w obiegu w ujęciu nominalnym, V szybkość obiegu pieniądza P przeciętny poziom cen produktów i usług (dla wszystkich transakcji, Q liczba transakcji zawartych w danym okresie 17

18 Popyt na pieniądz Zakładając, że: 1. podaż pieniądza jest określana przez bank centralny, 2. liczba transakcji (Q) w danym (krótkim) okresie jest stała, bo gospodarka zapewnia pełne zatrudnienie (podejście klasyczne), 3. szybkość obiegu pieniądza (V) jest stała, co jest związane z uwarunkowaniami gospodarczymi, np. terminy wypłat, otrzymujemy, że przeciętny poziom cen w gospodarce jest proporcjonalny do nominalnego zasobu pieniądza w obiegu. 18

19 Popyt na pieniądz Motywy zgłaszania popytu na pieniądz wg Keynesa: motyw transakcyjny, motyw przezornościowy, motyw spekulacyjny. Popyt transakcyjny wiąże się z posiadaniem pieniądza w celu realizacji przewidywanych zakupów dóbr i usług. Popyt przezornościowy wiąże się z posiadaniem pieniądza w celu realizacji nieoczekiwanych zakupów dóbr i usług. Popyt spekulacyjny wiąże się z posiadaniem pieniądza w nadziei na przyszłe dochody wynikające ze spadku cen alternatywnych, w stosunku do pieniądza, aktywów oraz innych okazji do korzystnych lokat. 19

20 Popyt na pieniądz Motyw transakcyjny i przezornościowy wyjaśniają popyt na pieniądz w roli środka cyrkulacji oraz środka płatniczego. Natomiast motyw spekulacyjny wyjaśnia popyt na pieniądz w roli środka przechowywania bogactwa. Istotne znaczenie z punktu widzenia transakcyjnego popytu na pieniądz ma rozbieżność między terminami otrzymywania dochodów a terminami dokonywania płatności. Nieregularność wypłat utrudnia regularność zakupów i zwiększa transakcyjny popyt na pieniądz. Wg Keynesa zwyczaje płatnicze są stabilne, a transakcyjny popyt na pieniądz zależy bezpośrednio od dochodu narodowego. 20

21 Popyt na pieniądz W analizach przezornościowego popytu na pieniądz zauważono zależność, że im wyższy poziom dochodu, tym większa skłonność do trzymania pieniądza w celu zabezpieczenia się przed nieoczekiwanymi wydatkami. Można argumentować, że na przezornościowy popyt na pieniądz ma wpływ stopa procentowa, która wyraża alternatywny koszt trzymania pieniędzy. Przy wzroście stopy procentowej gospodarstwa domowe będą skłonne zredukować swoje zasoby pieniądza trzymane w związku z motywem przezornościowym. 21

22 Popyt na pieniądz W analizach przyjęło się pomijać wpływ stopy procentowej na przezornościowy popyt i uwzględnianie jej w kontekście popytu spekulacyjnego. Pozwala to zintegrować popyt przezornościowy z popytem transakcyjnym (włączyć p. przezornościowy do transakcyjnego). Zatem popyt transakcyjny (L tr ) jest funkcją nominalnego dochodu, który można przedstawić jako iloczyn średniego poziomu cen (P) i realnego dochodu narodowego (Y). L tr f P Y 22

23 Popyt na pieniądz Łączny popyt na pieniądz (L) jest sumą popytu transakcyjnego i spekulacyjnego i zależy głównie od nominalnego dochodu narodowego i nominalnej stopy procentowej: L f P Y, r Popyt na pieniądz rośnie, gdy rośnie nominalny dochód narodowy, a maleje gdy rośnie nominalna stopa procentowa. 23

24 Popyt na pieniądz Podsumowując, nominalny popyt na pieniądz zależy przede wszystkim od: poziomu cen im wyższy poziom cen tym wyższy nominalny popyt, realnego dochodu narodowego im wyższy dochód tym wyższy popyt nominalny, stopy procentowej im wyższa stopa tym niższy nominalny popyt. 24

25 Popyt na pieniądz Neoilościowa teoria pieniądza (Friedman) koncepcja monetarystyczna, gdzie pieniądz jest traktowany jako jedna z wielu form przechowywania bogactwa. Czynniki mające wpływ na popyt: całkowite bogactwo, jakim ludzie dysponują włącznie z kapitałem ludzkim im większe bogactwo tym większy popyt, oczekiwane stopy zwrotu im wyższe stopy, wyrażające alternatywny koszt trzymania pieniądza, tym mniejszy popyt. Miarą całkowitego bogactwa jest dochód permanentny. 25

26 Funkcje banków Do podstawowych funkcji banków należą: przyjmowanie zwrotnych wkładów pieniężnych (depozytów) w zamian za odsetki, świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka cyrkulacji i środka płatniczego, udzielanie kredytów, kreowania pieniądza. 26

27 Funkcje banków Duży wpływ na deponowanie pieniędzy w bankach ma porównanie wysokości stopy procentowej ze stopą inflacji. Jeżeli stopa procentowa przewyższa stopę inflacji otrzymujemy dodatnią realną stopę procentową. Ważną funkcją banków jest obsługa rozliczeń finansowych i obiegu pieniądza między różnymi podmiotami życia gospodarczego. Natomiast udzielając kredytu bank ponosi ryzyko związane z nie spłacaniem rat. 27

28 Funkcje banków W zależności od przedmiotu pożyczki wyróżniamy: kredyt towarowy (kupiecki, handlowy) występuje wówczas gdy normalna transakcja kupna sprzedaży przekształca się w stosunek kredytowy ze względu na odroczenie terminu spłaty; jest to kredyt krótkoterminowy; kredyt pieniężny polega na udzieleniu przez wierzyciela pożyczki pieniężnej w zamian za określone odsetki. 28

29 Funkcje banków Kredyty są ważnym źródłem finansowania działalności gospodarczej. Z punktu widzenia przeznaczenia udzielane firmom kredyty można podzielić na kredyty obrotowe i inwestycyjne. Kredyty obrotowe przeznaczone są na finansowanie bieżących potrzeb związanych z prowadzona działalnością gospodarczą. Są to kredyty krótko i średnioterminowe. Kredyty inwestycyjne udzielane są na długie terminy i przeznaczane na powiększenie środków trwałych firmy. Działalność kredytowa wiąże się z ryzykiem. 29

30 Kreacja pieniądza Udzielając kredytów banki muszą utrzymywać określoną ilość swoich rezerw w postaci gotówki lub innych płynnych aktywów. Związane jest to z regulowaniem działalności banków przez państwo (za pośrednictwem banku centralnego) w celu ograniczenia niebezpieczeństwa niewypłacalności banków i zwiększenia zaufania społeczeństwa do systemu bankowego. Bank centralny określa stopę rezerw obowiązkowych, tzn. minimalny stosunek rezerw gotówkowych do wkładów w bankach komercyjnych. 30

31 Kreacja pieniądza Mechanizm kreacji pieniądza Do banku A wpłacono gotówkę w wysokości 1000 zł. Stopa rezerw obowiązkowych (z ro ) wynosi 20%. Oznacza to, że gotówka wpłacona do banku A tworzy możliwość kredytu, czyli kreacji podaży pieniądza, w wysokości 800 zł. Pożyczkobiorca X cały swój kredyt przeznacza na zakup maszyn i urządzeń u przedsiębiorcy Y, który wszystkie przychody z tej transakcji umieszcza w banku B. Nowy depozyt przy założeniu rezerw obowiązkowych stwarza bankowi możliwość udzielenia kredytu na kwotę 640 zł (800 zł 20% 800zł). 31

32 Kreacja pieniądza Mechanizm kreacji pieniądza Jeśli kredyt ten w całości trafi do banku C, to stworzy on możliwość dalszej kreacji pieniądza w wysokości 512 zł. O tym jaka będzie podaż pieniądza bankowego wywołana pojawieniem się depozytu pierwotnego (1000 zł) decyduje współczynnik kreacji depozytów. Stanowi on odwrotność stopy rezerw obowiązkowych banków i informuje ile razy zwiększy się suma depozytów bankowych w wyniku pojawienia się depozytu pierwotnego. k dp z 1 ro 32

33 Kreacja pieniądza Mechanizm kreacji pieniądza Banki Wkłady pieniężne Rezerwy obowiązkowe Rezerwy nadobowiązkowe A B C D E F Pozostałe banki System bankowy

34 Kreacja pieniądza 34

35 Stopa procentowa Oprocentowanie [%] Obowiązujące od dnia Stopa referencyjna Stopa lombardowa Stopa depozytowa NBP Stopa redyskonta weksli 24,00 15,50 5,50 4,00 4,25 3,25 3,00 27,00 20,00 7,00 5,50 5,75 4,75 4,50 4,00 2,50 2,75 1,75 1,50 6,00 4,25 4,50 3,50 3,

36 Podstawowe stopy procentowe NBP w latach

37 Kreacja pieniądza W rzeczywistości współczynnik kreacji depozytów będzie niższy, zatem wielkość kreowanego pieniądza będzie niższa ponieważ: 1. Stopa rezerw utrzymywanych przez banki komercyjne (z r ) jest zazwyczaj wyższa od stopy rezerw obowiązkowych. 2. Kredyty udzielane przez banki nie są w całości przekształcane w depozyty bankowe, tylko część uzyskanych kredytów wraca do systemu bankowego. 37

38 Bank centralny Bank centralny zwany bankiem emisyjnym i bankiem banków ma pozycję nadrzędną w stosunku do pozostałych banków, wpływa na ich działalność oraz jest odpowiedzialny za prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. 38

39 Bank centralny Bank centralny oddziałuje na podaż pieniądza poprzez: zmiany stopy rezerw obowiązkowych, zmiany stopy dyskontowej, operacje otwartego rynku. 39

40 Bank centralny Określenie stopy rezerw obowiązkowych polega na ustaleniu minimalnego stosunku rezerw w gotówce w kasie banku i rezerw w banku centralnym do ogólnej sumy wkładów zgromadzonych w banku. Przyczyny wprowadzenia rezerw obowiązkowych: zapewnienie wypłacalności banków komercyjnych i utrzymanie płynności, konieczność regulowania podaży pieniądza w gospodarce poprzez kontrolowanie zdolności do kreowania pieniądza bankowego przez banki komercyjne. 40

41 Bank centralny Podwyższenie stopy rezerw obowiązkowych: ogranicza możliwości ekspansji kredytowej banków, obniża potencjalne zyski banków komercyjnych, mobilizuje banki komercyjne do ściągania wierzytelności od dłużników, zachęca banki komercyjne do sprzedaży papierów wartościowych w celu uzupełnienia rezerw obowiązkowych. Oznacza to obniżenie mnożnika pieniężnego, zmniejszenie podaży pieniądza w gospodarce, zmniejszenie dopływu pieniądza do przedsiębiorstw i ograniczenie wydatków inwestycyjnych i konsumpcyjnych spadek aktywności gospodarczej. 41

42 Bank centralny Do odwrotnych skutków prowadzi obniżenie stopy rezerw obowiązkowych. Mnożnik kreacji pieniądza rośnie, zatem wzrasta podaż pieniądza w obiegu. Dzięki kredytom rośną dochodu oraz popyt przedsiębiorstw, co prowadzi do wzrostu aktywności gospodarczej. 42

43 Bank centralny Stopa redyskontowa jest stopą procentowa pobieraną przez bank centralny od pożyczek udzielanych bankom komercyjnym. Im bardziej przewyższa ono oprocentowanie rynkowe, tym więcej gotówki utrzymują w pogotowiu banki komercyjne, bojąc się, że przypadkowa fluktuacja liczby zgłaszających się po nią klientów zmusi je do zaciągnięcia drogiego kredytu w banku centralnym. Zmiany stopy redyskontowej wpływają na wysokość stosunku rezerw gotówki w banku do wielkości wkładów na żądanie i w efekcie na podaż pieniądza. 43

44 Bank centralny Wysokość stopy redyskontowej wpływa na wielkość pożyczek zaciąganych przez banki komercyjne w banku centralnym. Wzrost stopy redyskontowej zmniejsza wartość redyskontowanych weksli i podnosi koszt kredyty, prowadzi to do spadku rezerw banków komercyjnych i ogranicza ich działalność kredytową. Gdy stopa redyskontowa jest obniżona spadek kosztu kredytu skłania banki do sprzedawania większej liczby weksli bankowi centralnemu. Wzrastają rezerwy banków komercyjnych co prowadzi do zwiększenia liczby kredytów. Rośnie podaż pieniądza w gospodarce. 44

45 Bank centralny Operacje otwartego rynku polegają na sprzedaży lub zakupie papierów wartościowych. Skarb państwa emituje papiery wartościowe o różnym terminie wykupu, np. kilkumiesięczne weksle skarbowe, roczne obligacje czy skrypty wieczyste. Transakcjami kupna sprzedaży papierów wartościowych zajmuje się bank centralny. W tym przypadku bank centralny bezpośrednio wpływa na rozmiary podaży pieniądza w gospodarce. Sprzedaż papierów wartościowych prowadzi do zmniejszenia pieniądza w obiegu (spadku podaży pieniądza). Skupując papiery wartościowe bank zwiększa podaż pieniądza na rynku. 45

46 Bank centralny Operacje otwartego rynku są najczęściej stosowanym, dość elastycznym i skutecznym instrumentem polityki pieniężnej. Bank centralny podejmuje decyzje o zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych w sytuacji, gdy uważa, że jego interwencja na rynku finansowym jest niezbędna, np. skupuje weksle skarbowe w celu zwiększenia podaży pieniądza na rynku i pobudzenia aktywności gospodarczej. 46

47 Bank centralny Polityka ekspansywna polega na: obniżeniu stopy rezerw obowiązkowych, obniżeniu stopy redyskontowej, skupie papierów wartościowych przez bank centralny. (zwiększenie podaży w celu pobudzenia aktywności) 47

48 Bank centralny Polityka restrykcyjna polega na: podniesieniu stopy rezerw obowiązkowych, podniesieniu stopy redyskontowej, sprzedaży papierów wartościowych przez bank centralny. (ograniczenie podaży i zmniejszenie aktywności) 48

49 Podaż pieniądza Mnożnik pieniężny jest to stosunek podaży pieniądza (M) do tzw. bazy monetarnej (B m ), oznaczymy go jako: m m M B m Podaż pieniądza (M) jest to suma gotówki w obiegu (M g ) oraz wkładów na żądanie (M d ) w systemie bankowym, natomiast baza monetarna to suma gotówki w obiegu oraz rezerw gotówkowych systemu bankowego (M r ): m m M M g g M M d r 49

50 Podaż pieniądza Stosunek M g /M d wyraża ubytek gotówki z systemu bankowego, stopień ubytku oznaczmy symbolem u m (stopa ubytku gotówki z systemu bankowego. Natomiast stosunek M r /M d jest stosunkiem całkowitych rezerw banków do depozytów (stopa całkowitych rezerw banków). m m u u m m 1 z r 50

51 Podaż pieniądza Przekształcając równanie mnożnikowe otrzymujemy formułę podaży pieniądza: M m m B m Wynika z niego, że podaż pieniądza zależy wprost proporcjonalnie od wysokości mnożnika pieniężnego oraz od wielkości bazy monetarnej. Ponadto wysokość mnożnika zależy od wysokości dwóch stóp stopy ubytku gotówki z systemu bankowego (u m ) oraz stopy całkowitych rezerw bankowych (z r ). Im wyższe te stopy tym niższy jest mnożnik. 51

52 Podaż pieniądza Czynniki determinujące podaż: 1. Podaż pieniądza zależy wprost proporcjonalnie od bazy monetarnej, na która ma wpływ bank centralny. 2. Podaż pieniądza zależy od stopy ubytku gotówki z systemu bankowego (u m ), która jest poza kontrolą banku centralnego i zależy od zwyczajów ludności. 3. Istotny wpływ na wielkość podaży ma wysokość stopy rezerw obowiązkowych (z ro ), która znajduje się pod kontrolą banku centralnego. Zwiększenie stopy ogranicza możliwość kreacji pieniądza i zmniejsza jego podaż. 52

53 Podaż pieniądza Czynniki determinujące podaż: 4. Podaż zależy od stopy procentowej (r), im wyższa ta stopa tym wyższe koszty utrzymania rezerw dobrowolnych, niższy poziom rezerw i większa podaż. Powyższe zależności można ująć w następującej formie: M f u m, z ro, r B m 53

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) - referencyjna wysokość oprocentowania kredytów na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy 0 Pieniądz 0 pewien powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi lub wywiązujemy się ze zobowiązań (np. spłata długu) 0

Bardziej szczegółowo

Wpływ polityki gospodarczej państwa. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Wpływ polityki gospodarczej państwa. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Wpływ polityki gospodarczej państwa Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Makroekonomia 1. Dlaczego produkcja i zatrudnienie czasami spadają i w jaki sposób zmniejszyć bezrobocie? 2. Jakie są źródła inflacji

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Lichwa

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Bank centralny. Polityka pieniężna

Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny. Polityka pieniężna Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny pełni trzy funkcje:

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIE 1 1. W tabeli poniżej przedstawiono składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących: Składniki PKB Wartość [mln.jednostek pieniężnych]

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 3 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 3 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 3 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje Pieniądz Główne pytania Dlaczego ludzie potrzebują pieniędzy? Dlaczego państwo chce wpływać na podaż pieniądza? Jak rynki finansowe są powiązane z realną gospodarką? Jaka jest zależność między pieniądzem

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 06. Rola współczynnika procentowego i współczynnika dyskontowego

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1 Notatka z zajęć 3 Pieniądz i ceny Pieniądz jest to powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi oraz wywiązujemy się z zobowiązań (spłacamy dług).

Bardziej szczegółowo

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe:

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: Budżet państwa plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa zatwierdzany na okres 1 roku przez władze ustawodawcze. Polityka fiskalna (budżetowa)

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 8 Pieniądz w gospodarce Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Pieniądz w gospodarce Definicja Miary pieniądza Kreacja pieniądza i system bankowy Rynek pieniężny

Bardziej szczegółowo

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego

System Bankowy. Wykład 2. Rola Banku Centralnego System Bankowy Wykład 2 Rola Banku Centralnego Pierwszą wielką instytucją bankową na ziemiach polskich było Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Założenie w 1825 r. w Warszawie - a potem min.: - w 1828 r. powstaje

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI

INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI Produkt krajowy brutto jest główną kategorią w systemie rachunków narodowych. Obrazuje końcowy rezultat działalności wszystkich podmiotów gospodarki narodowej.

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. Prawa finansowe

Prawo bankowe. Prawa finansowe Prawo bankowe Prawa finansowe Źródła prawa bankowego - ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (w tym przepisy karne) - ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim - ustawa z 14 grudnia 1994

Bardziej szczegółowo

Ireneusz Kraś Polskie rozwiązania w zakresie rezerw obowiązkowych banków. Seminare. Poszukiwania naukowe 20,

Ireneusz Kraś Polskie rozwiązania w zakresie rezerw obowiązkowych banków. Seminare. Poszukiwania naukowe 20, Ireneusz Kraś Polskie rozwiązania w zakresie rezerw obowiązkowych banków Seminare. Poszukiwania naukowe 20, 287-294 2004 SEMINARE 20 * 2004 * s. 287 294 IRENEUSZ KRAŚ POLSKIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE REZERW

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

System pieniężny i teoria pieniądza

System pieniężny i teoria pieniądza System pieniężny i teoria pieniądza Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 1 Wykład nr 3 System pieniężny i teoria pieniądza 1. Pojęcie i funkcje pieniądza. 2. Klasyczna teoria

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna) Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); def. absolutna płynność pieniądza

Bardziej szczegółowo

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz; polityka pieniężna Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz Pieniądz jest zdefiniowany przez swoje funkcje. Jest: Środkiem wymiany powszechnie akceptowany w transakcjach Środkiem przechowywania wartości

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO PRZEWODNIK METODYCZNY OPRACOWAŁA dr hab. Mirosława CAPIGA 1 Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawowymi pojęciami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania

Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Ćwiczenia 5, Makroekonomia II, Rozwiązania Zadanie 1 Załóżmy, że w gospodarce ilość pieniądza rośnie w tempie 5% rocznie, a realne PKB powiększa się w tempie 2,5% rocznie. Ile wyniesie stopa inflacji w

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Sveriges Riksbank

Sveriges Riksbank BANKOWOŚĆ CENTRALNA 1668 - Sveriges Riksbank W 1694 r. powstaje Bank of England, prawie wiek później Banco de Espana (1782), Bank of the United States (1791) czy Banque de France (1800). W XIX wieku powstały

Bardziej szczegółowo

Instrumenty operacji aktywnych

Instrumenty operacji aktywnych Instrumenty operacji aktywnych Pożyczki i kredyty Należą do klasycznych instrumentów, w których banki lokują środki pozyskane od klientów Powstają w wyniku umów zawieranych indywidualnie z każdym z klientów

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej Pieniądz i polityka pieniężna WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie Podlaskim

Tabela oprocentowania produktów bankowych Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie Podlaskim Załącznik do Uchwały nr 29/4/2016 Zarządu Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie Podlaskim z dnia 30 czerwca 2016 r. Tabela oprocentowania produktów bankowych Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie

Bardziej szczegółowo

System rezerwy obowiązkowej w NBP

System rezerwy obowiązkowej w NBP System rezerwy obowiązkowej w NBP Instrumenty polityki pieniężnej NBP w latach 1990-2015 Rezerwa obowiązkowa Rezerwę obowiązkową banków i SKOK-ów stanowi wyrażona w złotych część środków pieniężnych w

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 6. Polityka pieniężna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 6. Polityka pieniężna Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu 1. Pieniądz a inflacja przypomnienie. Skąd się bierze inflacja? 2. Koszty i korzyści inflacji Czy

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa wokół nas Uniwersytet Szczeciński 7 grudnia 2017 r. Wartość pieniądza w czasie, siła procentu składanego, oprocentowanie rzeczywiste, nominalne i realne

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 02/III/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 05-03-2014r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD V PIENIĄDZ Pieniądz i polityka pieniężna Czym jest pieniądz? Podaż pieniądza Zarządzanie portfelem i popyt na aktywa Popyt na pieniądz Prowadzenie polityki

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim okresie Wykład 9 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 9 Kurs walutowy w krótkim

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 01/III/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 04 marca 2015r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czy warto powierzać pieniądze bankom Dr Robert Jagiełło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY 1 WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Publikacja danych za okres czerwiec-wrzesień 2017 r. z nowego systemu sprawozdawczego statystyki monetarnej

Publikacja danych za okres czerwiec-wrzesień 2017 r. z nowego systemu sprawozdawczego statystyki monetarnej Publikacja danych za okres czerwiec-wrzesień 2017 r. z nowego systemu sprawozdawczego statystyki monetarnej W dniu 23 października br. NBP opublikował po raz pierwszy agregaty monetarne wyliczone na podstawie

Bardziej szczegółowo

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa:

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa: 1. Bank może przyjmować wpłaty zamknięte od klientów, którzy: a) są bankowi dobrze znani b) wpłacają systematycznie duże kwoty c) mają podpisaną specjalną umowę d) mają rachunek w innym banku 3. Kredyt

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści

Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości. Spis treści Księgarnia PWN: Zbigniew Dobosiewicz - Wprowadzenie do finansów i bankowości Spis treści Wstęp.......................................... 11 CZE ŚĆ I. WPROWADZENIE DO FINANSÓW................. 13 Rozdział

Bardziej szczegółowo

WACC Montaż finansowy Koszt kredytu

WACC Montaż finansowy Koszt kredytu WACC Montaż finansowy Koszt kredytu PYTANIA KONTROLNE Co oznacza pojęcie kapitalizacja odsetek? Zdefiniuj stopę procentową i dyskontową Co oznacza pojęcie wartość przyszła i bieżąca? Jakimi symbolami we

Bardziej szczegółowo

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny

Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Gospodarka naturalna Wymiana barterowa Pieniądz towarowy Pieniądz symboliczny Pieniądz to powszechnie akceptowany na danym terytorium środek wymiany. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka

Bardziej szczegółowo

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne /I'iio I 80,4. o o Wydaimie III zmkelome B 375915 Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 15 Rozdział 1 POLSKI SYSTEM BANKOWY 17 1.1. System bankowy jako cząść systemu finansowego 18 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed polską gospodarką Bartosz Majewski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 8 czerwca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8 Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze ćwiczenia 8 Wprowadzenie do części finansowej: Przypomnienie SNA, Bilans Płatniczy Tomasz Gajderowicz Agenda Eksperyment badawczy Mierniki wartości Dochodu Produktu

Bardziej szczegółowo

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW

opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW opracowała Irena Herba POJĘCIE I FUNKCJE FINANSÓW Finanse to inaczej zasoby pieniężne - potocznie Gospodarka rynkowa jako gospodarka pieniężna realizuje wszelkie procesy gospodarcze za pośrednictwem pieniądza.

Bardziej szczegółowo

29.01.2010 Komunikat TFI PZU SA w sprawie zmiany statutu PZU SFIO Globalnych Inwestycji

29.01.2010 Komunikat TFI PZU SA w sprawie zmiany statutu PZU SFIO Globalnych Inwestycji 29.01.2010 Komunikat TFI PZU SA w sprawie zmiany statutu PZU SFIO Globalnych Inwestycji Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A., działając na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 27 maja 2004 r.

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA DEFINICJE PIENIĄDZA! środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości! najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. 2002 r. Nr 230, poz. 1922. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Rozdział

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz

System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz System bankowy jak to działa? Autor: Piotr Ciżkowicz Skrócony opis lekcji W czasie lekcji uczniowie poznają sposób funkcjonowania systemu bankowego. Dowiedzą się, w jaki sposób banki komercyjne przyczyniają

Bardziej szczegółowo

Raport roczny Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu

Raport roczny Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Raport roczny 2002 Aktywa Kasa, operacje z Bankiem Centralnym 72 836 Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskontowania w Banku Centralnym Należności od sektora finansowego 103 085 W rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

12. Pracodawcy zatrudniający powyżej ilu osób muszą utworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Społecznych: a. 10 b. 20 c. 30 d. 40

12. Pracodawcy zatrudniający powyżej ilu osób muszą utworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Społecznych: a. 10 b. 20 c. 30 d. 40 Do aktywów trwałych firmy zaliczymy: a. Należności krótkoterminowe b. Zapasy c. Wartości niematerialne i prawne firmy d. Inwestycje krótkoterminowe 2. Rzeczowe aktywa trwałe to: a. Gotówka w banku b. Wartość

Bardziej szczegółowo

Każde państwo posiada walutę, w której rozlicza się wszelkie płatności na jego terenie. W Polsce jest nią złoty, dzielący się na 100 groszy.

Każde państwo posiada walutę, w której rozlicza się wszelkie płatności na jego terenie. W Polsce jest nią złoty, dzielący się na 100 groszy. Każde państwo posiada walutę, w której rozlicza się wszelkie płatności na jego terenie. W Polsce jest nią złoty, dzielący się na 100 groszy. Państwo: Sprawuje kontrolę nad stabilnością swojej waluty.(np.,

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Pieniądz i polityka monetarna. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Pieniądz i polityka monetarna Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz PIENIĄDZ Pieniądz to niezwykłe dobro. Na równi z miłością stanowić może źródło najwyższego szczęścia człowieka. Na równi ze śmiercią

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej.

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w: Konstytucji RP; ustawie o Narodowym Banku Polskim; ustawie Prawo bankowe. NBP pełni trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym

Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym Metodyka opracowywania szeregów czasowych w nowym układzie sprawozdawczym W poniższym materiale przedstawiona została metodyka wyliczenia szeregów czasowych kategorii monetarnych zmienionych począwszy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Opracowano na podstawie: z 2002 r. Nr 230, poz. 1922, z 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport został opracowany w oparciu o dane finansowe kas przekazane do UKNF na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZASADY I TERMINY KAPITALIZACJI ODSETEK

ZASADY I TERMINY KAPITALIZACJI ODSETEK OPROCENTOWANIE ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH W WALUTACH WYMIENIALNYCH GROMADZONYCH NA RACHUNKACH BANKOWYCH I KREDYTÓW W WALUTACH WYMIENIALNYCH UDZIELANYCH PRZEZ PKO BANK POLSKI S.A. KLIENTOM RYNKU DETALICZNEGO:

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie. Obowiązkowo określa typ oprocentowania depozytu i sposób kapitalizacji odsetek.

Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie. Obowiązkowo określa typ oprocentowania depozytu i sposób kapitalizacji odsetek. Depozyty i BFG Umowa o prowadzenie rachunku depozytowego Ma charakter cywilnoprawny. Zawiera zobowiązania obu stron przedstawione w regulaminie Regulamin prowadzenia rachunku integralna częśd umowy Obowiązkowo

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANK SPÓŁDZIELCZY W ŁUBNIANACH Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Banku Nr 2/5/2016 z dn. 27.01.2016 r.. TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH (tekst jednolity na dzień 01.02.2016 roku) ŁUBNIANY, LUTY

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 711, z 2015 r. poz. 1582. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik do Uchwały Nr 05/VII/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 29 lipca 2015 r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Modele graficzne

Makroekonomia 1. Modele graficzne Makroekonomia 1 Modele graficzne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów $ Rynek finansowy $ $ Rząd $ $ $ $ $ $ $ Rynek dóbr i usług $ Firmy $ Model AD - AS Popyt zagregowany (AD) Popyt

Bardziej szczegółowo

mgr Katarzyna Niewińska; Wydział Zarządzania UW Ćwiczenia 2

mgr Katarzyna Niewińska; Wydział Zarządzania UW Ćwiczenia 2 Ćwiczenia 2 Wartość pieniądza w czasie Zmienna wartość pieniądza w czasie jest pojęciem, które pozwala porównać wartość różnych sum pieniężnych otrzymanych w różnych okresach czasu. Czy 1000 PLN otrzymane

Bardziej szczegółowo