Analiza syntetycznych dopalaczy metodami FT-IR, Raman i GC-IR

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza syntetycznych dopalaczy metodami FT-IR, Raman i GC-IR"

Transkrypt

1 Analiza syntetycznych dopalaczy metodami FT-IR, Raman i GC-IR Autorzy: S. Lowry, M. Bradley i W. Jalenak Kontrola prawna opiera się na listach substancji kontrolowanych. W celu obejścia prawa pokątne laboratoria produkują syntetyczne dopalacze, które są chemicznie powiązane ze związkami o kontrolowanym obrocie, ale są chemicznie na tyle różne żeby stworzyć problemy z ich prawnym zwalczaniem i ściganiem ich dystrybucji. Identyfikacja substancji w celach dowodowych wymaga dokładnej informacji, łącznie ze specyficznością izomeryczną i stereochemiczną. W artykule pokazujemy przykłady, w których spektroskopia FTIR (łącznie z techniką łączoną GC-IR) i spektroskopia Raman w połączeniu z bibliotekami widm referencyjnych mogą dostarczyć informacji o niezbędnej specyficzności z dodatkową zaletą szybkiej analizy. Instytucje na całym świecie podają informacje o rosnącej dystrybucji syntetycznych dopalaczy, łącznie z tak zwanymi "solami kąpielowymi" i kannabinoidami. Amerykańska agencja zwalczania narkotyków (DEA) i inne instytucje rozpoczęły niedawno szeroko zakrojoną akcję rozpoznania wszystkich poziomów globalnego rynku dopalaczy (1). Niewielkie modyfikacje chemiczne, którymi poddawane są znane narkotyki, dają w rezultacie nowe sybstancje o działaniu odurzającym, które nie są na listach stanowych i federalnych substancji zakazanych. Pod względem prawnym słowa takie jak "analogi" pozostawiają miejsce do interpretacji dla sądów. Wyniki procesów mogą zależeć od dokładnego rozumienia znaczenia izomerów pozycyjnych i stereochemicznych, a sądy czy ławy przysięgłych mogą nie mieć kompetencji technicznych do ich oceny. Przy zacieśnianiu prawa możliwość uzyskania wyroków skazujących zależy od wnikliwej analizy kryminalistycznej. Grupa naukowa do analizy przechwytywanych substancji narkotycznych (SWGDRUG, definiuje spektroskopię w podczerwieni i Raman jako dwie z ograniczonej listy technik analitycznych kategorii A zapewniających potencjalnie nawyższą selektywność (2). Do identyfikacji przechwytywanych narkotyków jest najbardziej pożądane, by użyć techniki kategorii A w połączeniu z przynajmniej jedną inną techniką (kategorii A, B lub C). By wspomóc laboratoria kryminalistyczne w procesie identyfikacji substancji odurzających naukowcy z Cayman Chemical Company, Tennessee Bureau of Investigation (TBI) i Thermo Fisher Scientific podjęli współpracę w celu przygotowania wysokiej jakości referencyjnych bibliotek widm (FTIR metodą ATR, Raman i FTIR par substancji dla dostępnych dopalaczy. W tym artykule chcemy przedyskutować znaczenie spektroskopii FTIR i Raman przy użyciu tych bibliotek w celu identyfikacji dopalaczy w przechwytywanych materiałach (3). Pokazujemy również jak chromatografia gazowa z detekcją IR (GC-IR) umożliwia identyfikację specyficznych izomerów syntetycznych narkotyków w materiałach o złożonym składzie jak np. materiał roślinny. Część eksperymentalna Widma referencyjne FT-IR i Ramana zostały zebrane z pomiarów związków otrzymanych z firmy Cayman Chemical Company. Widma FT-IR zostały zmierzone przy rozdzielczości 2 cm -1 przy użyciu zintegrowanej diamentowej przystawki ATR wbudowanej w spektrometr FTIR Thermo Scientific Nicolet is50. Widma Ramana zostały zmierzone na spektrometrze Thermo Scientific DXR Raman przy wzbudzeniu laserem 532nm, przy siatce 900-linii/mm i szczelinie 25μm. Widma Ramana i FTIR zmierzone dla próbki mefedronu zostały pokazane na rysunku 1, by

2 zademonstrować komplementarną naturę tych dwóch technik, uwypuklających różne grupy funkcyjne w cząsteczce (4). Rysunek 1: Porównanie widm FT-IR i Ramana mefedronu, substancji psychoaktywnej znanej jako "miau, miau" W tym przykładzie zaznaczyliśmy położenia pasm w celu łatwego porównania z widmami w monografiach SWGDRUG. Widma fazy gazowej GC IR zostały zmierzone w TBI. Wzorce kannabinoidów, "soli kąpielowych" i innych narkotyków zostały rozpuszczone w rozpuszczalnikach (na ogół w metanolu) by uzyskać roztwory 1 mg/ml. Została użyta kolumna kwarcowa 5m o średnicy 0.30mm pokryta związaną fazą poly(1% diphenyl, 99% dimethylsiloxane). Program temperaturowy był następujący: 80 C przez 1min, następnie 70 C/min od 80 C do 270 C i 270 C przez 20 min. Ta kombinacja krótkiej kolumny i szybkiego narostu temperatury została użyta, ponieważ narkotyki mają niską lotność, która może prowadzić do długich czasów retencji. W tych warunkach przechwytywane materiały mogą wykazywać niepełny rozdział (ekstrakty roślinne i obecne zanieczyszczenia), powodując konieczność dalszej analizy jak podano poniżej. Uzyskane widma zostały zgrupowane w bibliotece widm gazowych TBI. Rysunek 2 pokazuje wyniki GC IR dla 3 związków ilustrujących różnice spektralne dla izomerów o wysokim podobieństwie.

3 Rysunek 2: Porównanie widm w fazie gazowej trzech zbliżonych kannabinoidów Zdolność rozróżniania izomerów jest jedną z głównych zalet zarówno spektroskopii IR jak Ramana Wyniki i dyskusja Fundamentalnym wyzwaniem w laboratoriach kryminalistycznych jest przeprowadzenie kompletnej i pewnej identyfikacji przechwyconych materiałów. W tym celu często jest wykonywane przeszukiwanie spektralne przy wykorzystaniu komercyjnych lub lokalnie sporządzonych blbliotek widm. Przeszukiwanie spektralne obejmuje dopasowanie widma próbki do widma z biblioteki. Najczęściej podawana jest wartość określająca współczynnik podobieństwa w skali 0 1 lub Na wartość współczynnika podobieństwa mogą wpływać różnice w technice pomiarowej dla widm w bibliotece i widma próbki. Pokazujemy zarówno specyficzność (to jest odróżnianie izomeru od izomeru) jak niezawodność (w sytuacji kiedy techniki pomiaru się różnią) metody pod kątem identyfikacji syntetycznych dopalaczy. Ponieważ laboratoria mogą wymieniać się danymi i używać bibliotek komercyjnych niezawodność jest krytyczna przy ustaleniu użyteczności metody jako narzędzia dowodowego. Użycie bibliotek referencyjnych dyspersyjnej spektroskopii Ramana z widmami FT- Raman Spektroskopia Ramana dyspersyjna i z transformacją Fouriera (FT) mają swoje zalety i słabości. W tym przypadku sprawdzimy czy biblioteki widm zmierzonych przy pomocy dyspersyjnego spektrometru Ramana mogą być użyte do dopasowania widm z analizy FT- Raman. Z natury rzeczy obie odmiany techniki są czułe na te same drgania cząsteczek ale są w nich subtelne różnice w odstępie danych, rozdzielczości i intensywności pasm, które mogą wpływać na na identyfikację.

4 Przeszukiwanie widma FT-Raman przy użyciu biblioteki widm Ramana zmierzonych na spektrometrze dyspersyjnym daje wyniki pokazane na rysunku 3. Rysunek 3: Wyniki wyszukiwania dla widma FT-Raman (laser 1064nm). Widma w bibliotece zostały zmierzone przy wzbudzeniu laserem 532nm (Raman dyspersyjny). Algorytm wyszukiwania podaje wartość 96 dla harmalinu. Chociaż musi być zachowany rozsądek tak by ślepo nie sugerować się wartościami dopasowań, wartość 96 jest generalnie uznawana za bardzo dobre dopasowanie. Potwierdza to wiarygodność analizy za pomocą biblioteki widm Ramana zebranych przy użyciu różnych długości fali lasera wzbudzającego. Zidentyfikowana substancja, harmalin, jest psychoaktywnym indolem, które jest spotykany w naturze w niektórych roślinach. Harmalin został zidentyfikowany jako środek rozcieńczający w mieszankach ziołowych zawierających syntetyczne kannabinoidy i może prowadzić do zatrucia w połączeniu z halucynogenną tryptaminą. Harmalin jest kontrolowany m.in. w Australii, Kanadzie i Francji, ale nie jest kontrolowany w USA (z wyjątkiem uregulowań dla użycia go jako dodatku w lekach i żywności). Użycie biblioteki referencyjnej ATR z widmami transmisyjnymi Pomiar techniką ATR w spektroskopii w podczerwieni staje się preferowaną metodą pomiarową ze względu na szybkość i brak pracochłonnego przygotowania próbki. Dzięki minimalnemu (lub wręcz żadnemu) przygotowaniu próbki i szybkiemu pomiarowi ATR może być pierwszą analizą przesiewową kiedy próbki trafiają do laboratorium. Mimo tego wiele laboratoriów kryminalistyczne wciąż preferuje (albo takie ma zatwierdzone procedury) tradycyjne techniki transmisyjne oparte na pomiarze tabletek w KBr lub zawiesin w oleju mineralnym (nujolu) (5). Widmo transmisyjne pokazane na górze na rysunku 4 zostało uzyskane z pomiaru harmalinu w nujolu.

5 Rysunek 4: Wyniki wyszukiwania dla próbki zmierzonej jako zawiesina w nujolu (oleju mineralnym) wobec biblioteki referencyjnej utworzonej z widm zmierzonych techniką ATR po poddaniu ich zaawansowanej korekcji ATR. Silne pasma C-H pochodzące od nujolu zostały usunięte (wycięte a nie odjęte) przed przeszukiwaniem. Widma w bibliotece referencyjnej zmierzone przy użyciu diamentowej przystawki ATR zostały poddane przetwarzaniu przy użyciu algorytmu zaawansowanej korekcji ATR, który normalizuje intensywność i kształt pasm tak by odpowiadały one widmom transmisyjnym (6). Próbka została prawidłowo zidnetyfikowana jako harmalin ze współczynnikiem podobieństwa 93. Podobne wyniki otrzymuje się w odwrotnej sytuacji kiedy widma ATR są korygowane i porównywane z istniejącymi bibliotekami widm opartymi na pomiarach transmisyjnych, które historycznie były najczęstszą bazą przy tworzeniu bibliotek. Ta wzajemna wymienność pozwala laboratoriom na używanie cały czas starszych bibliotek widm (transmisyjnych). Używanie referencyjnej blblioteki widm ATR z widmami mierzonymi przy użyciu przenośnych spektrometrów FTIR Praca w terenie wymagająca natychmiastowej identyfikacji staje się coraz bardziej powszechna. Pomiar danych na miejscu zdarzenia dostarcza zarówno materiałów dowodowych jak też zapewnia bezpieczeństwo osobom pracującym narażonym na działanie znalezionych substancji. Rysunek 5 pokazuje zmierzone przy pomocy aparatu przenośnego widmo IR białego proszku znalezionego w pokątnym laboratorium.

6 Rysunek 5: Wyniki przeszukiwania dla widma zmierzonego w terenie przy pomocy przenośnego spektrometru FTIR Wyniki przeszukiwania off-line przy użyciu zewnętrznej refrencyjnej bibliotek widm ATR dały najlepsze dopasowanie dla chlorowodorku 3-metylmetkatynonu (3-MMC) ze współczynnikiem podobieństwa 93. Wynik: bardzo dobre dopasowanie zostało uzyskane w terenie dla próbki o wątpliwej czystości w warunkach dalekich od idealnych (7,8). Substancja 3-MMC jest psychoaktywnym syntetycznym katynonem, który został zidentyfikowany w "solach kąpielowych". W większości krajów ten związek został uznany za nielegalny, zarówno explicite jak też jako analog struktualny mefedronu (4-MMC), dla którego istnieje dłuższa historia ograniczeń prawnych. Używanie referencyjnej biblioteki widm ATR staje wobec wyzwania kiedy ma się do czynienia z mieszaninami z pokątnych laboratoriów gdzie rzadko są surowe zasady kontroli jakości, co prowadzi do powstania produktu, który może być mieszaniną dwóch lub więcej aktywnych składników oraz prekursorów i zanieczyszczeń. Ponadto proces ścigania przestępstw wymaga dokładnej i kompletnej informacji o próbce. Widma IR i Ramana odzwierciedlają w tych przypadkach złożony charakter produktu, a identyfikacja poszczególnych składników jest wciąż wymagana. Próbka została zmierzona techniką ATR i wykonano proste (jednoskładnikowe) przeszukiwanie biblioteki referencyjnej ATR. Takie podejście dało wynik o niskim współczynniku dopasowania - poniżej 70 - a sporo pasm nie zostało przypisanych. Istnieją jednak dalsze opcje analizy, z których najlepszą jest zaawansowana technika analizy statystycznej taka jak wyszukiwanie wieloskładnikowe (MCS). Rysunek 6 pokazuje wyniki wyszukiwania wieloskładnikowego (MCS) dla próbki przy użyciu oprogramowania Thermo Scientific OMNIC Specta.

7 Rysunek 6: Wyniki wyszukiwania wieloskładnikowego dla próbki. Automatyczny wybór dwóch składników z biblioteki ATR daje wysoki współczynnik dopasowania dla widma sumarycznego w porównaniu z widmem próbki. Wyniki podobne do tego sprawiają, że analiza FT-IR-MCS staje się preferowanym podejściem jako pierwsza analiza przesiewowa, będąc dużo szybszym sposobem niż większość alternatywnych technik analitycznych. CB-52 jest względnie nowym kannabinoidem syntetycznym, dla którego krąży wiele pytań dotyczących jego skuteczności. Zostały wykazane efekty terapeutyczne na myszach, ale jest niewiele raportów dotyczących jego oddziaływania na ludzi. AM-1241 jest znanym, skutecznym i selektywnym związkiem o działaniu agonistycznycm dla jednego z kluczowych receptorów kannabinoidów w organizmie ludzkim. Używanie bibliotek widm w fazie gazowej z wynikami uzyskiwanymi metodą GC-IR Metkatynony często pojawiają się na rynku oznakowane jako sole do kąpieli albo nawozy dla roślin ( produkt nie jest przenaczony do konsumpcji"). Kannabinoidy mogą być sprzedawane jako powłoki na materiale roślinnym oznakowane jako "potpourri". W obu przypadkach prosta analiza metodą IR lub Ramana może nie dawać jednoznacznych wyników, ponieważ substancja psychoaktywna może być przykryta przez informacje pochodzące od matrycy. Technika GC IR oferuje skuteczne narzędzie rozdziału i identyfikacji substancji (9). Próbki potpourri są namaczane w małej ilości rozpuszczalnika takiego jak metanol. Po takim "przemyciu" kropla rozworu jest zasysana do strzykawki GC. Próbki proszkowe są rozpuszczane bezpośrednio i zaciągane do strzykawki. W przeciwieństwie do bardziej czułej metody GC-MS, w technice GC IR próbka pozostaje nienaruszona (nie jest fragmentowana) w związku z czym można uzyskać informacje o izomerach i stereochemii.

8 W pomiarze GC-IR zostały wybrane warunki GC wymuszające szybką elucję, co powoduje, że sygnały chromatograficzne nakładają się tak jak to pokazuje wstawka na rysunku 7 Rysunek 7: Wynik GC IR dla mieszaniny narkotyków wyekstrahowanej z podejrzanej próbki potpourri Najwyższy sygnał pochodzi od składników wymywanych jednocześnie i w związku z tym powiązane widmo jest złożeniem widm mieszaniny. Wyszukiwanie wieloskładnikowe daje dobre dopasowanie dla mieszaniny dwóch kannabinoidów. Mimo nakładających się sygnałów dane IR pozwalają na jednoznaczne zidentyfikowanie specyficznych izomerów. AM-2201 jest silną substancją o działaniu agonistycznym dla kannabinoidów, dla której notowano przypadki ataków paniki, zaburzeń ruchu i wymiotów JWH-210 jest silnym środkiem przeciwbólowym, który działa także jak związek agonistyczny dla receptorów kannabinoidów. Oba są w wielu krajach na listach substancji zakazanych Wnioski Znaczenie identyfikacji nowych związków syntetycznych sprzedawanych jako "legalne dopalacze" rośnie wraz z dystrybucją tych substancji na cąłym świecie. Wyniki powyższej oceny możliwości analitycznych potwierdzają wartość dedykowanych bibliotejk widm w połączeniu ze spektrometrami FT-IR i Ramana w celu szybkiej analizy przesiewowej i identyfikacji dopalaczy. Doskonałe wyniki zostały uzyskane przy użyciu referencyjnych bibliotek widm nawet przy wykorzystaniu starszych technik pomiarowych i różnych typów spektrometrów. Planujemy dodawanie do bibliotek nowych związków w miarę jak będą się pojawiały. Bibliografia:

9 (1) DEA Website announcement of synthetic drug crackdown: (2) SWGDRUG Recommendations Edition 6.1 ( ), ( ). (3) S. Angelos and M. Garry, Forensics Magazine 08, 5 (2011) (4) E.G. Bartick, in Handbook of Vibrational Spectroscopy, J.M. Chalmers and P.R. Griffiths, Eds. (John Wiley and Sons, Ltd., New York, 2002), pp (5) S. Kumar, P, Joshi, and A. Raivanshi, Internet Journal of Forensic Science 4, (2008). (6) B. Lavine, A. Fasasi, N. Mirjankar, K. Nishikida, and J. Cambell, Appl. Spectrosc. 68, , (2014). (7) E. Bukowski and J. Monti, Am. Lab. 39, (2007). (8) C. Goh, W. van Bronswijk, and C. Priddis, Appl. Spectrosc. 62, (2008). (9) G. Everrett, W. Stanton, and M. Bradley, Thermo Scientific Application Note 52418, (2012). Polecamy rozwiązania Thermo Scientific do analizy dopalaczy - spektrometry FT-IR Nicolet is5, Nicolet is10, spektrometr Ramana DXR oraz system GC-IR Nicolet is50+trace GC+opcjonalnie moduł FT-Raman

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH WSTĘP Spełnianie wymagań jakościowych stawianych przed producentami leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Przenośne spektrometry Ramana

Przenośne spektrometry Ramana Przenośne spektrometry Ramana Spektroskopia Ramana Spektroskopia Ramana jest nieniszczącą metodą, służącą do identyfikacji substancji chemicznych m.in. narkotyków, substancji wybuchowych, leków, minerałów,

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NR 113/TZ/IM/2013 Zestaw ma umożliwiać analizę termiczną próbki w symultanicznym układzie

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej

Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej Rekomendacje dla medycznych laboratoriów w zakresie diagnostyki toksykologicznej Ewa Gomółka 1, 2 1 Pracownia Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych, Katedra Toksykologii i Chorób Środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR

Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR Szczególnym i bardzo charakterystycznym rodzajem oddziaływań międzycząsteczkowych jest wiązanie wodorowe. Powstaje ono między molekułami,

Bardziej szczegółowo

m 1, m 2 - masy atomów tworzących wiązanie. Im

m 1, m 2 - masy atomów tworzących wiązanie. Im Dr inż. Grażyna Żukowska Wykorzystanie metod spektroskopii oscylacyjnej do analizy materiałów organicznych i nieorganicznych 1. Informacje podstawowe Spektroskopia Ramana i spektroskopia w podczerwieni

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego O O

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego O O Zastosowanie spektrometrii mas do określania struktury związków organicznych (opracowała Anna Kolasa) Uwaga: Informacje na temat nowych technik jonizacji, budowy analizatorów, nowych metod detekcji jonów

Bardziej szczegółowo

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie -

Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii. aparatura chromatograficzna w skali analitycznej i modelowej - -- w części przypomnienie - Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 5. Podstawy instrumentalizacji chromatografii aparatura

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni z Efekt Ramana (1922, CV Raman) I, ν próbka y Chandra Shekhara Venketa Raman x I 0, ν 0 Monochromatyczne promieniowanie o częstości ν 0 ulega rozproszeniu

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego pomiędzy promieniowaniem widzialnym a mikrofalowym.

Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego pomiędzy promieniowaniem widzialnym a mikrofalowym. Próby identyfikacji białego cukru buraczanego i trzcinowego dr inż. Maciej Wojtczak Promieniowanie podczerwone Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej 1. Jak wpłynie 50% dodatek MeOH do wody na retencję kwasu propionowego w układzie faz odwróconych? 2. Jaka jest kolejność retencji kwasów mrówkowego, octowego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 5 Oznaczanie BTEX oraz n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej

Bardziej szczegółowo

Widma w podczerwieni (IR)

Widma w podczerwieni (IR) Spektroskopowe metody identyfikacji związków organicznych Widma w podczerwieni (IR) dr 2 Widmo w podczerwieni Liczba drgań zależy od liczby atomów w cząsteczce: cząsteczka nieliniowa o n atomach ma 3n-6

Bardziej szczegółowo

ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ

ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ Prof. dr hab. inż. Agata Kot-Wasik Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska agawasik@pg.gda.pl ROZDZIELENIE

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia modulacyjna

Spektroskopia modulacyjna Spektroskopia modulacyjna pozwala na otrzymanie energii przejść optycznych w strukturze z bardzo dużą dokładnością. Charakteryzuje się również wysoką czułością, co pozwala na obserwację słabych przejść,

Bardziej szczegółowo

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektroskopia, a spektrometria Spektroskopia nauka o powstawaniu

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Najnowsza seria badawczych, siatkowych spektrometrów Ramana japońskiej firmy Jasco zapewnia wysokiej jakości widma. Zastosowanie najnowszych rozwiązań w tej

Bardziej szczegółowo

RFT-6000 Przystawka FT-Raman do spektrometru FT/IR-6300

RFT-6000 Przystawka FT-Raman do spektrometru FT/IR-6300 RFT-6000 Przystawka FT-Raman do spektrometru FT/IR-6300 Model RFT-6000 został zaprojektowany w celu wykonywania szybkich, nieinwazyjnych analiz FT-Raman właściwie wszystkich możliwych próbek we współpracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. PONIEDZIAŁEK 19 września 2016 r ROZPOCZĘCIE WYKŁAD. inż. Janusz Kurleto

PROGRAM. PONIEDZIAŁEK 19 września 2016 r ROZPOCZĘCIE WYKŁAD. inż. Janusz Kurleto PROGRAM PONIEDZIAŁEK 19 września 2016 r. 11.00 11.15 ROZPOCZĘCIE 11.15 12.00 WYKŁAD Instruktaż ogólny z zakresu BHP dla osób uczestniczących w szkoleniach prowadzonych przez IES inż. Janusz Kurleto 12.00

Bardziej szczegółowo

Reflekcyjno-absorpcyjna spektroskopia w podczerwieni RAIRS (IRRAS) Reflection-Absorption InfraRed Spectroscopy

Reflekcyjno-absorpcyjna spektroskopia w podczerwieni RAIRS (IRRAS) Reflection-Absorption InfraRed Spectroscopy Reflekcyjno-absorpcyjna spektroskopia w podczerwieni RAIRS (IRRAS) Reflection-Absorption InfraRed Spectroscopy Odbicie promienia od powierzchni metalu E n 1 Równania Fresnela E θ 1 θ 1 r E = E odb, 0,

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie polaryzacji w produktach cukrowniczych metodą w bliskiej podczerwieni (NIR)

Oznaczanie polaryzacji w produktach cukrowniczych metodą w bliskiej podczerwieni (NIR) Oznaczanie polaryzacji w produktach cukrowniczych metodą w bliskiej podczerwieni (NIR) 1 Dr inż. Krystyna Lisik Mgr inż. Paulina Bąk WSTĘP 1. Polarymetryczne oznaczanie sacharozy 2. Klasyczne odczynniki

Bardziej szczegółowo

spektroskopia IR i Ramana

spektroskopia IR i Ramana spektroskopia IR i Ramana oscylacje (wibracje) 3N-6 lub 3N-5 drgań normalnych nie wszystkie drgania obserwuje się w IR - nieaktywne w IR gdy nie zmienia się moment dipolowy - pasma niektórych drgań mają

Bardziej szczegółowo

METODYKA POMIARÓW WIDM ABSORPCJI (WA) NA CARY-300 (Varian) i V-550 (JASCO)

METODYKA POMIARÓW WIDM ABSORPCJI (WA) NA CARY-300 (Varian) i V-550 (JASCO) METODYKA POMIARÓW WIDM ABSORPCJI (WA) NA CARY-300 (Varian) i V-550 (JASCO) Czas od włączenia spektrofotometru Cary-300 do momentu uzyskania stabilnej pracy: ok 30 minut., w przypadku V-550 ok. 3h. WA widmo

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET OPOLSKI - KONSORCJANT NR 8. projektu pt.: Nowe przyjazne dla środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych

UNIWERSYTET OPOLSKI - KONSORCJANT NR 8. projektu pt.: Nowe przyjazne dla środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych UNIWERSYTET OPOLSKI - KONSORCJANT NR 8 projektu pt.: Nowe przyjazne dla środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych Zadanie nr 5. Ocena wpływu czynników środowiskowych oraz obciążeń

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Zagadnienia: spektroskopia absorpcyjna, prawa absorpcji, budowa i działanie. Wstęp. Część teoretyczna.

Ćwiczenie 1. Zagadnienia: spektroskopia absorpcyjna, prawa absorpcji, budowa i działanie. Wstęp. Część teoretyczna. Ćwiczenie 1 Metodyka poprawnych i dokładnych pomiarów absorbancji, wyznaczenie małych wartości absorbancji. Czynniki wpływające na mierzone widma absorpcji i wartości absorbancji dla wybranych długości

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS)

OKREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYCH TOKSYN PRZY ZASTOSOWANIU TECHNIKI CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ SPRZĘŻONEJ ZE SPEKTROMETREM MASOWYM (HPLC-MS) KREŚLANIE STRUKTURY RÓŻNYC TKSYN PRZY ZASTSWANIU TECNIKI CRMATGRAFII CIECZWEJ SPRZĘŻNEJ ZE SPEKTRMETREM MASWYM (PLC-MS) Dr inż.agata Kot-Wasik Dr anna Mazur-Marzec Katedra Chemii Analitycznej, Wydział

Bardziej szczegółowo

CO TO JEST CHEMIA ANALITYCZNA?

CO TO JEST CHEMIA ANALITYCZNA? CO TO JEST CHEMIA ANALITYCZNA? AUTOR DEFINICJI Prof. Ch. N. REILLEY University of North Carolina, Chapel HILL, NC, USA Division of Analytical Chemistry American Chemical Society (ACS) Division of Analytical

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis

Ćwiczenie nr 3. Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis Ćwiczenie nr 3 Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis 1.Wprowadzenie Analiza tuszu jest wykonywana w laboratoriach kryminalistycznych w celu potwierdzenia lub

Bardziej szczegółowo

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu.

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. Zoptymalizowany do pomiaru grubości warstw Detektor Si-PIN o rozdzielczości

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 3. Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 3. Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Analiza tuszu metodą chromatografii cienkowarstwowej oraz spektrofotometrii UV/Vis Gdańsk,

Bardziej szczegółowo

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Pasteura 1, 02-093 Warszawa Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Ewa Bulska ebulska@chem.uw.edu.pl Slide 1 Opracowanie i

Bardziej szczegółowo

Wysokosprawna chromatografia cieczowa w analizie jakościowej i ilościowej

Wysokosprawna chromatografia cieczowa w analizie jakościowej i ilościowej Wysokosprawna chromatografia cieczowa w analizie jakościowej i ilościowej W analizie ilościowej z zastosowaniem techniki HPLC wykorzystuje się dwa możliwe schematy postępowania: kalibracja zewnętrzna sporządzenie

Bardziej szczegółowo

Dopalaczom powiedz nie

Dopalaczom powiedz nie Dopalaczom powiedz nie 1. Co to są dopalacze? 2. Podział dopalaczy. 3. Objawy i skutki zażywania dopalaczy. 4. Powody brania narkotyków przez ludzi 5. Przykłady dopalaczy. 6. Wygląd ciała po zażyciu dopalaczy.

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Dr inż. Maciej Wojtczak, Politechnika Łódzka Badanie biegłości (ang. Proficienty testing) laboratorium jest to określenie, za pomocą

Bardziej szczegółowo

DWUPASMOWY DZIELNIK WIĄZKI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO

DWUPASMOWY DZIELNIK WIĄZKI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO Janusz KUBRAK DWUPASMOWY DZIELNIK WIĄZKI PROMIENIOWANIA OPTYCZNEGO STRESZCZENIE Zaprojektowano i przeprowadzono analizę działania interferencyjnej powłoki typu beamsplitter umożliwiającej pracę dzielnika

Bardziej szczegółowo

Dopalacze co to takiego?

Dopalacze co to takiego? Dopalacze co to takiego? Dopalacze to substancje chemiczne o działaniu psychoaktywnym. Dopalacze bywają mieszankami substancji naturalnych np. ziół, lub mogą być syntetyczne, czyli wytworzone w laboratorium

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest wykonanie usług: WYKONANIE POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ WÓD OPADOWYCH I ROZTOPOWYCH Z DRÓG KRAJOWYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP.

Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Źródła błędów i ich eliminacja w technice ICP. Irena Jaroń Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowy Instytut Geologiczny, Rakowiecka 4, 05-975 Warszawa Atomowa spektrometria emisyjna ze wzbudzeniem w

Bardziej szczegółowo

10 czerwca 2016r., Warszawa

10 czerwca 2016r., Warszawa 10 czerwca 2016r., Warszawa Techniki chemometryczne stosowane w opracowywaniu metod ilościowych i jakościowych Walidacja metod jakościowych Walidacja modeli ilościowych Praca z urządzeniem i obsługującym

Bardziej szczegółowo

3.3.1 Metody porównań rynkowych

3.3.1 Metody porównań rynkowych 3.3.1 Metody porównań rynkowych Metoda porównań rynkowych polega na porównaniu obiektu wycenianego z wartościami rynkowymi obiektów podobnych. Porównanie to może odbywać się bezpośrednio (np. środki transportu)

Bardziej szczegółowo

Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej

Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej WPROWADZENIE Pojęcie chromatografii obejmuje grupę metod separacji substancji, w których występują diw siły: siła powodująca

Bardziej szczegółowo

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a

Ana n l a i l za z a i ns n tru r men e t n al a n l a Analiza instrumentalna rok akademicki 2014/2015 wykład: prof. dr hab. Ewa Bulska prof. dr hab. Agata Michalska Maksymiuk pracownia: dr Marcin Wojciechowski Slide 1 Analiza_Instrumentalna: 2014/2015 Analiza

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

Ćw. 10 Techniki spektroskopii w podczerwieni w analizie ciał stałych

Ćw. 10 Techniki spektroskopii w podczerwieni w analizie ciał stałych Ćw. 10 Techniki spektroskopii w podczerwieni w analizie ciał stałych Podstawy Analizy nstrumentalnej dla studentów roku Ochrony Środowiska na Wydziale Chemii UJ prowadzący dr hab. Joanna Łojewska (pok.

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI MATERIAŁÓW I WYROBÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH Z USTALONYMI LIMITAMI

SPOSÓB SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI MATERIAŁÓW I WYROBÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH Z USTALONYMI LIMITAMI Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 października 2013 r. SPOSÓB SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI MATERIAŁÓW I WYROBÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH Z USTALONYMI LIMITAMI Ogólne zasady badania migracji globalnej

Bardziej szczegółowo

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej

Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Zasady wykonania walidacji metody analitycznej Walidacja metod badań zasady postępowania w LOTOS Lab 1. Metody badań stosowane w LOTOS Lab należą do następujących grup: 1.1. Metody zgodne z uznanymi normami

Bardziej szczegółowo

NOWE SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE

NOWE SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE Bartosz Michalewski NOWE SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE rynek i użytkownicy BADANIA W RAMACH PROJEKTU: New Psychoactive Substances among People Who Use Drugs Heavily Program jest prowadzony przez APDES pod patronatem

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA W PODCZERWIENI - MOŻLIWOŚCI I ZASTOSOWANIA

SPEKTROSKOPIA W PODCZERWIENI - MOŻLIWOŚCI I ZASTOSOWANIA SPEKTROSKOPIA W PODCZERWIENI - MOŻLIWOŚCI I ZASTOSOWANIA Beata Rozum Seminarium Analityczne MS Spektrum 2013 Porównania laboratoryjne, akredytacja, typowe problemy w laboratoriach SPEKTROSKOPIA Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową?

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową? 1. Chromatogram gazowy, na którym widoczny był sygnał toluenu (t w =110 C), otrzymany został w następujących warunkach chromatograficznych: - kolumna pakowana o wymiarach 48x0,25 cala (podaj długość i

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Powszechnie przyjmuje się, że każde laboratorium, które chce reprezentować wiarygodne dane musi wdrożyć odpowiednie procedury zapewnienia jakości.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne)

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) mgr inż. Maria Sadowska mgr Katarzyna Furmanek mgr inż. Marcin Młodawski Laboratorium prowadzi prace badawcze w zakresie: Utylizacji

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 OPTYMALIZACJA ROZDZIELANIA MIESZANINY WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW METODĄ

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej

Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej dr Alina Dubis Zakład Chemii Produktów Naturalnych Instytut Chemii UwB Tematyka Spektroskopia - podział i zastosowanie

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ z dnia r.

Załącznik nr 1 do SIWZ z dnia r. Załącznik nr 1 do SIWZ z dnia 16.06.2010 r. Opis przedmiotu zamówienia (Wykonawca jest obowiązany wypełnić część dotyczącą parametrów oferowanego urządzenia i załączyć dokument do oferty) SPEKTROMETR FTIR

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r.

Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie

Bardziej szczegółowo

Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności

Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności Załącznik nr 4 Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności 1. Zakres i obszar stosowania Metoda służy do urzędowej kontroli zawartości chlorku winylu uwalnianego

Bardziej szczegółowo

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC Słowa kluczowe: kontrola jakości, inżynieria odwrotna, regeneracja i archiwizacja matryc, frezowanie CNC, CAM. System pomiarowy: Skaner

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Szkoła Letnia STC Łódź 2013 Oznaczanie zabarwienia cukru białego, cukrów surowych i specjalnych w roztworze wodnym i metodą MOPS przy ph 7,0

Szkoła Letnia STC Łódź 2013 Oznaczanie zabarwienia cukru białego, cukrów surowych i specjalnych w roztworze wodnym i metodą MOPS przy ph 7,0 Oznaczanie zabarwienia cukru białego, cukrów surowych i specjalnych w roztworze wodnym i metodą MOPS przy ph 7,0 1 Dr inż. Krystyna Lisik Inż. Maciej Sidziako Wstęp Zabarwienie jest jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 11. Podstawy akwizycji i cyfrowego przetwarzania sygnałów. Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 11. Podstawy akwizycji i cyfrowego przetwarzania sygnałów. Program ćwiczenia: Ćwiczenie 11 Podstawy akwizycji i cyfrowego przetwarzania sygnałów Program ćwiczenia: 1. Konfiguracja karty pomiarowej oraz obserwacja sygnału i jego widma 2. Twierdzenie o próbkowaniu obserwacja dwóch

Bardziej szczegółowo

Deuterowa korekcja tła w praktyce

Deuterowa korekcja tła w praktyce Str. Tytułowa Deuterowa korekcja tła w praktyce mgr Jacek Sowiński jaceksow@sge.com.pl Plan Korekcja deuterowa 1. Czemu służy? 2. Jak to działa? 3. Kiedy włączyć? 4. Jak/czy i co regulować? 5. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 2

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 2 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń Ćwiczenie 2 Ekstrakcja pestycydów chloroorganicznych z gleby i opracowanie metody analizy

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z badania potwierdzających tożsamość substancji Oliwa Ozonowana

Sprawozdanie z badania potwierdzających tożsamość substancji Oliwa Ozonowana KATEDRA CHEMII ORGANICZNEJ i STOSOWANEJ Wydział Chemii Uniwersytetu Łódzkiego 91-403 Łódź, ul. Tamka 12 Tel. +42 635 57 69, Fax +42 665 51 62 e-mail: romanski@uni.lodz.pl Sprawozdanie z badania potwierdzających

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH

JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH JAK WYZNACZYĆ PARAMETRY WALIDACYJNE W METODACH INSTRUMENTALNYCH dr inż. Agnieszka Wiśniewska EKOLAB Sp. z o.o. agnieszka.wisniewska@ekolab.pl DZIAŁALNOŚĆ EKOLAB SP. Z O.O. Akredytowane laboratorium badawcze

Bardziej szczegółowo

Toksykologia kliniczna, sądowa, terapia monitorowana stężeniami leku we krwi

Toksykologia kliniczna, sądowa, terapia monitorowana stężeniami leku we krwi Biuro Oddziału Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego informuje, iż kurs: Moduł / Kurs 1: Toksykologia kliniczna, sądowa, terapia monitorowana stężeniami leku we krwi o symbolu: TP-12/III/2014

Bardziej szczegółowo

Instrukcja "Jak stosować preparat CerMark?"

Instrukcja Jak stosować preparat CerMark? Instrukcja "Jak stosować preparat CerMark?" Co to jest CerMark? Produkt, który umożliwia znakowanie metali w technologii laserowej CO 2. Znakowanie uzyskane w technologii CerMark charakteryzuje idealna

Bardziej szczegółowo

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 4 Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów z parametrem tłumienności światłowodów oraz ze sposobem jego pomiaru Badane elementy:

Bardziej szczegółowo

Marek Jan Kasprowicz Mateusz Suchanek. Zakład Fizyki AR w Krakowie Krasiczyn, wrzesień 2007

Marek Jan Kasprowicz Mateusz Suchanek. Zakład Fizyki AR w Krakowie Krasiczyn, wrzesień 2007 Badanie wpływu przedsiewnej stymulacji nasion światłem laserowym przy użyciu spektroskopii w świetle widzialnym i w podczerwieni oraz różnicowej kolorymetrii skaningowej Marek Jan Kasprowicz Mateusz Suchanek

Bardziej szczegółowo

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1)

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1) Przykład sprawozdania z analizy w nawiasach (czerwonym kolorem) podano numery odnośników zawierających uwagi dotyczące kolejnych podpunktów sprawozdania Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) analiza Wynik przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

Aparatura i urządzenia laboratoryjne 2015 2016. ABL&E-JASCO Polska Sp. z o.o.

Aparatura i urządzenia laboratoryjne 2015 2016. ABL&E-JASCO Polska Sp. z o.o. Aparatura i urządzenia laboratoryjne 2015 2016 ABL&E-JASCO Polska Sp. z o.o. Spektroskopia Spektrofotometry UV/VIS/NIR serii V-700 Szeroki wybór uchwytów kuwet i innych opcji Polarymetry serii P-2000 Wspólna

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI

IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI Andrzej Krześlak Marcela Palczewska-Tulińska Punkt Konsultacyjny ds. REACH Ministerstwa Gospodarki http://www.reach-info.pl; reach@reach-info.pl Instytut Chemii Przemysłowej im.

Bardziej szczegółowo

Szkoła Letnia STC Łódź mgr inż. Paulina Mikoś

Szkoła Letnia STC Łódź mgr inż. Paulina Mikoś 1 mgr inż. Paulina Mikoś Pomiar powinien dostarczyć miarodajnych informacji na temat badanego materiału, zarówno ilościowych jak i jakościowych. 2 Dzięki temu otrzymane wyniki mogą być wykorzystane do

Bardziej szczegółowo

Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA

Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA Spektrometry EDXRF do analizy metali szlachetnych X-PMA i w wersji przenośnej EX-PMA Xenemetrix jest Izraelską wiodącą firmą z ponad 40 letnim doświadczeniem w projektowaniu, produkcji i dystrybucji spektrometrów

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

KALIBRACJA. ważny etap procedury analitycznej. Dr hab. inż. Piotr KONIECZKA

KALIBRACJA. ważny etap procedury analitycznej. Dr hab. inż. Piotr KONIECZKA KALIBRAJA ważny etap procedury analitycznej 1 Dr hab. inż. Piotr KONIEZKA Katedra hemii Analitycznej Wydział hemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 8-233 GDAŃK e-mail: piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Ekspert: PATRYCJA WROSZ Autorka opracowań metod jakościowych i ilościowych wykorzystujących spektroskopię IR i NIR, a także prelegent i szkoleniowiec, audytor wewnętrzny systemu HACCP i BRC/IFS oraz audytor

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

NRS-3000 Systems wysoko wydajne spektrofotometry rozpraszającego Raman

NRS-3000 Systems wysoko wydajne spektrofotometry rozpraszającego Raman NRS-3000 Systems wysoko wydajne spektrofotometry rozpraszającego Raman Wyższa czułość, niezawodność i łatwość obsługi Mikro-spektrometry serii NRS-3000 wykorzystują najnowsze rozwiązania optyczne oraz

Bardziej szczegółowo

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia podstawa metod analizy laboratoryjnej GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia gr. chromatos = barwa grapho = pisze Michaił Siemionowicz Cwiet 2 Chromatografia jest metodą

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY).

BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY). BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY). Wprowadzenie: Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) to grupa związków zawierających

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE

ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE Cel ćwiczenia Poznanie podstawowej metody określania biochemicznych parametrów płynów ustrojowych oraz wymagań technicznych stawianych urządzeniu pomiarowemu.

Bardziej szczegółowo

Analiza GC alkoholi C 1 C 5. Ćwiczenie polega na oznaczeniu składu mieszaniny ciekłych związków, w skład

Analiza GC alkoholi C 1 C 5. Ćwiczenie polega na oznaczeniu składu mieszaniny ciekłych związków, w skład Analiza GC alkoholi C 1 C 5 Ćwiczenie polega na oznaczeniu składu mieszaniny ciekłych związków, w skład której mogą wchodzić, następujące alkohole (w nawiasie podano nazwy zwyczajowe): Metanol - CH 3 OH,

Bardziej szczegółowo

Jak definiujemy leki generyczne?

Jak definiujemy leki generyczne? Jak definiujemy leki generyczne? Definicja leku generycznego wg Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Lek generyczny jest pełno wartościowym produktem farmaceutycznym stanowiącym odpowiednik (zamiennik)

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

MeatScan Szybka analiza mięsa dla zwiększenia efektywności produkcji. Dedicated Analytical Solutions

MeatScan Szybka analiza mięsa dla zwiększenia efektywności produkcji. Dedicated Analytical Solutions MeatScan Szybka analiza mięsa dla zwiększenia efektywności produkcji Dedicated Analytical Solutions Kontrola surowca Rozdrabnianie wstępne Mieszalnik Rozbiór i odkostnianie Produkcja przetworów mięsnych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 2

INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 2 RAP.272.87.2014 Wrocław, 13.11.2014r. INFORMACJA DLA WYKONAWCÓW NR 2 Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest

Bardziej szczegółowo

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Wysoka jakość i niski koszt eksploatacji: technologia DrägerSensor CatEx PR sprawia, że nasze czujniki są odporne na działanie trucizn

Bardziej szczegółowo

Spektrometr ICP-AES 2000

Spektrometr ICP-AES 2000 Spektrometr ICP-AES 2000 ICP-2000 to spektrometr optyczny (ICP-OES) ze wzbudzeniem w indukcyjnie sprzężonej plazmie (ICP). Wykorztystuje zjawisko emisji atomowej (ICP-AES). Umożliwia wykrywanie ok. 70

Bardziej szczegółowo

istocie dziedzina zajmująca się poszukiwaniem zależności na podstawie prowadzenia doświadczeń jest o wiele starsza: tak na przykład matematycy

istocie dziedzina zajmująca się poszukiwaniem zależności na podstawie prowadzenia doświadczeń jest o wiele starsza: tak na przykład matematycy MODEL REGRESJI LINIOWEJ. METODA NAJMNIEJSZYCH KWADRATÓW Analiza regresji zajmuje się badaniem zależności pomiędzy interesującymi nas wielkościami (zmiennymi), mające na celu konstrukcję modelu, który dobrze

Bardziej szczegółowo

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)?

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? W latach 2000-2007 kwestie związane z GMO omawiane były na forum, powołanej

Bardziej szczegółowo

Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu. użyj Safety Evaluation Tool. Safety Integrated. www.siemens.pl/safety-evaluation-tool

Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu. użyj Safety Evaluation Tool. Safety Integrated. www.siemens.pl/safety-evaluation-tool Idea Bezpiecznej Maszyny w prostym podejściu użyj Safety Evaluation Tool Safety Integrated www.siemens.pl/safety-evaluation-tool Safety Evaluation Tool jest częścią programu Safety Integrated opracowanego

Bardziej szczegółowo