LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI"

Transkrypt

1 LECZENIE BÓLU OPARZENIOWEGO U DZIECI Krzysztof Kobylarz, Iwona Szlachta-Jezioro, Ma³gorzata Maciejowska-Sata³a 15 Ból jest sta³ym objawem choroby oparzeniowej. Leczenie go u dzieci jest zadaniem niezwykle trudnym i stanowi dla anestezjologa ogromne wyzwanie powinien byæ leczony niezw³ocznie (od chwili zdarzenia), w sposób konsekwentny, przemyœlany i oparty o sta³¹ ocenê stanu dziecka. Nieprawid³owe postêpowanie przeciwbólowe mo e byæ niezale n¹ przyczyn¹ pogorszenia stanu pacjenta, a nawet wyst¹pienia wstrz¹su. Skuteczne leczenie bólu oparzeniowego jest jednym z warunków decyduj¹cych o prze yciu chorego. Leczenie to uzale nione jest od prawid³owego rozpoznania i oceny pod wzglêdem jakoœciowym i iloœciowym (m.in. od umiejscowienia, rozleg³oœci i g³êbokoœci rany oparzeniowej). Ocenê tak¹ nale y przeprowadzaæ na wszystkich etapach terapii. U dzieci ocenê bólu mo na prowadziæ w oparciu o skale: behawioraln¹ ocena dziecka (p³acz, grymas twarzy, u³o enie cia³a); fizjologiczn¹ pomiar okreœlonych parametrów (ciœnienie têtnicze, têtno, oddech); psychologiczn¹ odpowiednie kwestionariusze. Najszersze zastosowanie znajduj¹ 2 pierwsze skale, czêsto uraz jest tak znaczny, e nawi¹zanie kontaktu z dzieckiem jest niemo liwe lub bardzo utrudnione. Nie nale y te zapominaæ, e istotny wp³yw na reakcje bólowe u dzieci maj¹ czynniki: psychologiczne, wychowawcze, emocjonalne (g³ównie lêk), wczeœniejsze doœwiadczenia bólowe, postawa rodziców i otoczenia. 274

2 Ból oparzeniowy charakteryzuje siê du ¹ zmiennoœci¹. U ró nych chorych podobne rany wywo³uj¹ ró ne doznania bólowe. Zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe jest wiêc równie indywidualne. OGÓLNE ZASADY POSTÊPOWANIA Postêpowanie przeciwbólowe po urazie termicznym mo na podzieliæ na trzy etapy: 1. Postêpowanie na miejscu wypadku, bez udzia³u fachowej pomocy (rodzice, opiekunowie). 2. Postêpowanie przedszpitalne (pomoc doraÿna): pierwsza pomoc lekarska na miejscu wypadku, postêpowanie w czasie transportu, postêpowanie ambulatoryjne (np. w przychodni rejonowej lub ambulatorium szpitalnym). 3. Postêpowanie szpitalne: postêpowanie na oddziale chirurgicznym, postêpowanie na oddziale intensywnej terapii. Postêpowanie na miejscu wypadku powinno rozpocz¹æ siê natychmiast i polega na od³¹czeniu pacjenta od Ÿród³a urazu, rozebraniu go i w miarê mo liwoœci rozpoczêciu och³adzania miejsca urazu (dzia- ³a przeciwbólowo). Lekiem, który mo e byæ bezpiecznie podawany przez rodziców dziecka, bez wzglêdu na rodzaj doznanego urazu, jest paracetamol. Leki przeciwbólowe zalecane w ramach postêpowania przedszpitalnego w oparzeniu to: paracetamol pierwsza dawka mg/kg mc. doustnie lub mg/kg mc. doodbytniczo (maksymalnie 1,0 g na dawkê), nastêpnie co 4 godziny 15 mg/kg mc. doustnie lub 20 mg/kg mc. doodbytniczo; stosowany jest w oparzeniach niewielkiego stopnia; metamizol 0,1 ml/kg mc. do ylnie co 4 6 godzin; tramadol (wygodny w u yciu z uwagi na brak koniecznoœci ewidencji leku oraz dostêpnoœæ preparatu w kroplach umo liwiaj¹cych dok³adne dawkowanie u dzieci, 1 kropla = 2,5 mg) pierwsza dawka 2,0 mg/kg mc. doustnie lub doodbytniczo, je eli ból nie ust¹pi nastêpn¹ 1,0 2,0 mg/kg mc. mo na podaæ po up³ywie min, nastêpnie co 3 5 godzin 1,0 2,0 mg/kg mc.; dawkowanie parenteralne pierwsza dawka 1,5 mg/kg mc. do ylnie (powoli powy ej 2 min), podskórnie lub domiêœniowo; je eli po podaniu do ylnym 275

3 ból nie ust¹pi mo na podaæ dwa kolejne bolusy 1,0 mg/kg mc. do- ylnie, co 15 min (je eli takie postêpowanie nie przyniesie skutecznej analgezji lekarz powinien rozwa yæ zastosowanie silniej dzia- ³aj¹cych opioidów, np. morfiny [jednorazowo]); nastêpne dawki mo na podaæ po 3 5 godzinach 1,0 1,5 mg/kg mc., najlepiej przez plastikow¹ kaniulê za³o on¹ na sta³e do y³y lub podskórnie (wstrzykniêcia domiêœniowe powinny byæ ograniczone tylko do sytuacji wyj¹tkowych!). W oparzeniach ciê kich najlepiej dzia³aj¹ metamizol i opioidy. Rodzaj leku, czas podania i dawka powinny byæ odnotowane w dokumencie, który pozostaje z pacjentem. Postêpowanie przy przyjêciu do szpitala (w izbie przyjêæ): Sprawdzenie dokumentacji, jakie leki przeciwbólowe otrzyma³ chory po urazie oraz zebranie wywiadu odnoœnie przyjmowania leków psychotropowych i/lub neurologicznych. Ocena bólu oraz skutecznoœci dotychczasowego leczenia przeciwbólowego. Kontynuacja leczenia przeciwbólowego. Rozwa enie wskazañ do zastosowania specjalistycznych metod zwalczania bólu (PCA, analgezja regionalna). U pacjentów, u których odroczono podanie analgetyku opioidowego z uwagi na trudnoœci w ocenie ciê koœci urazu lub obecnoœæ zaburzeñ kr¹ eniowo-oddechowych, nale y d¹ yæ do szybkiej oceny urazu (zagro enie urazem wielonarz¹dowym) i wyrównania istniej¹cych zaburzeñ kr¹ eniowo-oddechowych oraz rozpocz¹æ leczenie bólu. W umiarkowanym lub silnym bólu oparzeniowym nale y zastosowaæ leki opioidowe. Zaleca siê drogê do yln¹, poniewa zapewnia ona szybki efekt analgetyczny i mo liwoœæ precyzyjnego dawkowania. Bardzo u yteczna jest metoda analgezji kontrolowanej przez pacjenta (PCA) i/lub wlew ci¹g³y. Do ylne stosowanie opioidów nak³ada jednak na personel medyczny obowi¹zek dysponowania podstawowym sprzêtem resuscytacyjnym, naloksonem (antagonista receptorów opioidowych) oraz pulsoksymetrem (najlepiej z w³asnym zasilaniem, tak by zapewniæ monitorowanie w razie koniecznoœci dalszego transportu, badañ, zabiegów itp.). O ile powy sze warunki nie s¹ spe³nione, silnie dzia³aj¹ce opioidy mog¹ byæ podawane wyj¹tkowo drog¹ domiêœniow¹ (morfina, petydyna) lub podskórn¹ (morfina). 276

4 TOLERANCJA I UZALE NIENIE Stosowaniu leków opioidowych oraz sedacyjnych towarzyszy niemal zawsze zjawisko tolerancji. Pacjent w trakcie leczenia wymaga zwiêkszania dawki opioidu lub benzodiazepiny dla utrzymania takiego samego efektu przeciwbólowego jak na pocz¹tku. U dzieci znacznie rzadziej ni u doros³ych pacjentów wystêpuje zjawisko tolerancji i uzale nienie siê od opioidów. Odstawianie leczenia przeciwbólowego nale y prowadziæ powoli i wed³ug okreœlonych zasad, aby unikn¹æ syndromu odstawienia, który cechuje siê: pobudzeniem neurologicznym (wygórowanie odruchów œciêgnistych, dr enie, niepokój, wzrost napiêcia miêœniowego, bezsennoœæ); zaburzeniami o³¹dkowo-jelitowymi (nudnoœci, wymioty, biegunki, kurcze jelitowe); dysfunkcj¹ uk³adu autonomicznego (potliwoœæ, gor¹czka lub uczucie zimna, przyœpieszenie oddechu, przekrwienie nosa, katar). Tryb postêpowania przy odstawianiu powinien byæ bardzo ostro ny, zw³aszcza, gdy pacjent przyjmowa³ leki d³u ej ni 2 tygodnie. Zmniejszenie dawkowania opioidów nale y rozpoczynaæ w momencie, gdy ból jest mniejszy, jednak nie wiêcej ni o 30% dawki na dobê, przy jednorazowym zmniejszeniu dawki podstawowej maksymalnie o 20%. Zmiany te przeprowadza siê nie czêœciej ni co 8 12 godzin. W razie wyst¹pienia zespo³u odstawienia, powraca siê na poprzedni poziom dawkowania i dodatkowo wprowadza klonidynê. W tym okresie pomocne bywa stosowanie metadonu. Klonidyna stymuluje receptor α 2 -adrenergiczny w OUN (g³ównie w pniu mózgu i rdzeniu przed³u onym), powoduj¹c zahamowanie (ale nie blokadê) naczynioruchowych oœrodków wspó³czulnych, a ponadto zmniejsza aktywnoœæ reninow¹ osocza (zmniejsza powstawanie angiotensyny II) oraz wytwarzanie aldosteronu. Dzia³anie analgetyczne i sedacyjne tego leku spowodowane jest stymulacj¹ oœrodkowego, noradrenergicznego, zstêpuj¹cego systemu hamuj¹cego przewodzenie bólu. Dzia³a na neurony blaszki IV i V rogu tylnego rdzenia krêgowego, powoduj¹c wzmo on¹ produkcjê neuromediatorów moduluj¹cych czucie bólu i hamuj¹c uwalnianie substancji P. Stosuje siê j¹ w dawce 1 6 µg/kg mc./dawkê, 2 3 razy na dobê. Klonidyna pozwala na 2 3-krotne zredukowanie dawkowania morfiny, zaœ dawki midazolamu jeszcze bardziej. 277

5 278 LEKI WSPOMAGAJ CE LECZENIE BÓLU Oddzieln¹, ale niedocenian¹ grup¹ s¹ leki wspomagaj¹ce terapiê, poprawiaj¹ce komfort dziecka przebywaj¹cego w szpitalu. Terapiê bólu przy zastosowaniu opioidów uzupe³niaj¹ m.in.: paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne (s¹ stosowane w koñcowej fazie leczenia oraz w trakcie rehabilitacji), leki uspokajaj¹ce i nasenne, leki przeciwdepresyjne, inhibitory receptora NMDA (N-metylo-D-asparaginianowego), leki znieczulaj¹ce miejscowo. Paracetamol jest wa nym analgetykiem w leczeniu bólu oparzeniowego. Jednak powszechna dostêpnoœæ tego leku przyczynia siê do tego, e jego si³a dzia³ania jest czêsto niedoceniana. Pojedyncze dawki nie s¹ zbyt efektywne, ale regularne podawanie go mo e znacz¹co zwiêkszyæ podstawow¹ analgezjê i zredukowaæ zapotrzebowanie na opioidy. Dzieci zazwyczaj dobrze toleruj¹ podawanie zgodnie z zegarem dawki 90 mg/ /kg mc./dobê. Z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych stosuje siê: ibuprofen doustnie w dawce mg/kg mc./dobê, w dawkach podzielonych co 4 6 godzin; naproksen w dawce 10 mg/kg mc./dobê, w dawkach podzielonych co 12 godzin (mo e byæ stosowany u dzieci powy ej 5. r.); metamizol doustnie w dawce 5 20 mg/kg mc. co 8 godzin lub doodbytniczo 10 mg/kg mc. co 6 godzin albo do ylnie 4 mg/kg mc. co 4 6 godzin; diklofenak doustnie lub doodbytniczo w dawce 1 1,5 mg/kg mc./ /dobê, raz dziennie (wieczorem) lub co 12 godzin (stosowany u dzieci powy ej 6. r.); ketorolak jest silnym niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (60 mg ketorolaku odpowiada 18 mg morfiny). Mo e byæ stosowany u pacjentów powy ej 10. r. Dawka u dzieci wynosi 0,5 1,0 mg/ /kg mc. do ylnie co 6 8 godzin. Wœród leków uspokajaj¹cych i nasennych obecnie podawane s¹ benzodiazepiny: midazolam (jednorazowo) w dawce 0,3 0,5 mg/kg mc. doustnie lub doodbytniczo, dawka do ylna to 0,1 mg/kg mc.; diazepam 0,1 0,8 mg/kg mc./dobê doustnie co 6 8 godzin; lorazepam 0,04 0,06 mg/kg mc./dobê doustnie co 8 12 godzin.

6 Innym powszechnie stosowanym lekiem uspokajaj¹cym i nasennym jest hydroksyzyna podawana jest doustnie 2,0 mg/kg mc./dobê co 6 godzin. Z grupy leków przeciwdepresyjnych najczêœciej stosuje siê trójpierœcieniowe leki przeciwdepresyjne. Zwiêkszaj¹c stê enia noradrenaliny i serotoniny w uk³adzie zstêpuj¹cym powoduj¹ hamowanie przewodzenia bólu. Nasilaj¹ dzia³anie opioidów, dzia³aj¹ cholinolitycznie (zmniejszaj¹ czêstoœæ samoistnych wy³adowañ neuronalnych), przeciwdepresyjnie, przeciwlêkowo, nasennie oraz zmniejszaj¹ napiêcie miêœni poprzecznie pr¹ kowanych. Jednak efekt terapeutyczny pojawia siê dopiero po 2 4 tygodniach leczenia. Stosowane s¹: imipramina doustnie w dawce 0,5 1,5 mg/kg mc. co 8 godzin, doksepina doustnie w dawce 0,2 2,0 mg/kg mc. co 8 godzin. Ketamina wywo³uje dzia³anie przeciwbólowe blokuj¹c receptory NMDA. Jest stosowana w dawce 2,0 3,0 mg/kg mc./dobê, w ci¹g³ym wlewie do ylnym. Wszystkie ww. leki maj¹ na celu poprawê jakoœci ycia chorego, a wiêc: 1) zmniejszaj¹ dawki opioidów (zmniejszenie objawów ubocznych, lepszy kontakt z chorym), 2) zapewniaj¹ prawid³owy wypoczynek w godzinach nocnych (bardzo trudne u pacjentów oddzia³u intensywnej terapii), 3) zapobiegaj¹ bezsennoœci, 4) przeciwdzia³aj¹ depresji oraz 5) znosz¹ lub zmniejszaj¹ lêk. Amidowym œrodkiem znieczulaj¹cym jest lidokaina. W celu zmniejszenia bólu jest podawana do ylnie w dawce wysycaj¹cej 1 mg/kg mc., a nastêpnie we wlewie µg/kg mc./min. Czas trwania wlewu mo e przekraczaæ 3 dni. Nie obserwowano ubocznych dzia³añ kardio- i neurologicznych. Lidokaina podawana ogólnie zmniejsza przewodzenie bólu w nerwach doœrodkowych, rogach tylnych rdzenia krêgowego i byæ mo e modyfikuje percepcjê bólu. Zaobserwowano tak e zmniejszenie obrzêku w oparzeniach. Miejscowe podawanie lidokainy nie jest szeroko stosowane z powodu obawy przed reakcjami alergicznymi, toksycznymi, zaburzeniami gojenia rany i pogorszeniem epitelializacji. W ciê kich oparzeniach wraz z lekami analgetycznymi stosowane s¹ leki sedacyjne. Najczêœciej podaje siê midazolam we wlewie ci¹g³ym lub w dawkach pojedynczych (dawka pojedyncza 0,1 0,2 mg/kg mc. co 4 6 godzin). Z kolei w ciê kich oparzeniach jest stosowany w postaci wlewu ci¹g³ego 0,05 0,3 mg/kg mc./godzinê wraz z wlewem ci¹g³ym morfiny leki te wzajemnie siê uzupe³niaj¹, daj¹c w wiêkszoœci przypadków bardzo dobry efekt analgosedacji. 279

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych British Journal of Anaesthesia 98(1) 2007 Opracował: lek. Rafał Sobański Sedacja krytycznie chorych pacjentów: - Wyłączenie świadomości.

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Dolegliwoœci i objawy Co siê ze mn¹ dzieje? Co mo e wskazywaæ na problem z tarczyc¹? Prawdê mówi¹c, trudno to jednoznacznie stwierdziæ. Niektórzy pacjenci czuj¹ siê zmêczeni i przygnêbieni,

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA PACJENTA oraz ŒWIADOMA ZGODA NA BADANIE Gastroskopia

INFORMACJA DLA PACJENTA oraz ŒWIADOMA ZGODA NA BADANIE Gastroskopia ISO 9001-2008 ul. Storczykowa 8/10, 87-100 Toruñ REJESTRACJA TELEFONICZNA: 56 659 48 00, 56 659 48 01 TELEFON DO PRACOWNI ENDOSKOPOWEJ: 56 659 48 32 REJESTRACJA e-mail: rejestracja.matopat@tzmo.com.pl

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Uwaga: Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Ta Charakterystyka Produktu Leczniczego, oznakowanie opakowań i ulotka dla pacjenta jest wynikiem

Bardziej szczegółowo

7 Oparzenia termiczne

7 Oparzenia termiczne 7 Oparzenia termiczne Nastêpstwa i zagro enia... 162 Jak oparzenie penetruje w g³¹b skóry?.... 163 Zagro enia przy rozleg³ych oparzeniach.... 164 Kiedy nale y iœæ do lekarza?... 164 Preparaty naturalne

Bardziej szczegółowo

Szkoła bólu. Uśmierzanie bólu pooperacyjnego.

Szkoła bólu. Uśmierzanie bólu pooperacyjnego. Waldemar Machała Szkoła bólu. Uśmierzanie bólu pooperacyjnego. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej- CSW Nieprzyjemne doznanie czuciowe

Bardziej szczegółowo

ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY. Tomasz Tomasik

ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY. Tomasz Tomasik ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY Tomasz Tomasik Rozwój i przebieg nadciênienia t tniczego... 58 Zagro enie ycia chorego... 59 Rokowanie... 60 NadciÊnienie bia ego fartucha.... 61 Repetytorium... 62 PiÊmiennictwo...

Bardziej szczegółowo

Większość leków przeciwbólowych można zaliczyć do jednej z następujących. 1) analgetyki nieopioidowe: paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne;

Większość leków przeciwbólowych można zaliczyć do jednej z następujących. 1) analgetyki nieopioidowe: paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne; 1 Definicja i epidemiologia bólu nowotworowego. Zasady leczenia bólu nowotworowego według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Grupy Ekspertów Europejskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej (EAPC) i polskich

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Miejscowość:...dnia..r. DO POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W GOSTYNINIE Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy:... Dane osoby zainteresowanej: Imię

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa. 1.1 Anatomia układu nerwowego i. 1.14 Somatyczny układ nerwowy 3 1.1.5 Tkanka nerwowa 3

Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa. 1.1 Anatomia układu nerwowego i. 1.14 Somatyczny układ nerwowy 3 1.1.5 Tkanka nerwowa 3 Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa V VI 1 Anatomia i fizjologia 1.1 Anatomia układu nerwowego i 1.1.1 Ośrodkowy układ nerwowy i 1.1.2 Obwodowy układ nerwowy i 1.1.3 Autonomiczny (wegetatywny) układ

Bardziej szczegółowo

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Dokładniejsze badania i leczenie retinopatii cukrzycowej Closer monitoring and treatment for diabetic retinopathy Ważne informacje o ochronie zdrowia Important

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości Ze względu na zachowanie pełnej informacji, w nawiązaniu do art. 11 Dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie

Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie Rekomendacje dotyczące postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie W dniach 12 i 1 stycznia 2007 roku w Kazimierzu Dolnym n. Wisłą Zespól Ekspertów Polskiego Towarzystwa Badania Bólu oraz

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. NUROFEN, żel, 50 mg/g (Ibuprofenum)

Ulotka dla pacjenta. NUROFEN, żel, 50 mg/g (Ibuprofenum) Ulotka dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Irmina Śmietańska Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Iniekcje mięśniowe Patient control analgesia PCA Analgezja zewnątrzop onowa Umiarkowaniesilne dolegliwości

Bardziej szczegółowo

Oxycodon w terapii bólu ostrego. Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej SUM Katowice

Oxycodon w terapii bólu ostrego. Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej SUM Katowice Oxycodon w terapii bólu ostrego Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej SUM Katowice Charakterystyka Oksykodon (Oxycodonum) organiczny związek chemiczny, strukturalnie

Bardziej szczegółowo

Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania

Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania Witamy w naszej Stacji Dializ Dlaczego potrzebujê przeszczepienia nerki? Kiedy nerki przestaj¹ funkcjonowaæ istniej¹ trzy dostêpne metody leczenia: Hemodializa

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1. CO TO JEST LEK ADRENALINA WZF 0,1% I W JAKIM CELU SIĘ GO STOSUJE

ULOTKA DLA PACJENTA 1. CO TO JEST LEK ADRENALINA WZF 0,1% I W JAKIM CELU SIĘ GO STOSUJE ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Analiza danych ankietowych dotyczących leczenia bólu ostrego i/lub pooperacyjnego w polskich szpitalach

Analiza danych ankietowych dotyczących leczenia bólu ostrego i/lub pooperacyjnego w polskich szpitalach Analiza danych ankietowych dotyczących leczenia bólu ostrego i/lub pooperacyjnego w polskich szpitalach autorzy: Jerzy Hennig - Dyrektor CMJ Andrzej Warunek Jarosław Woroń Kraków 2016 Spis treści Informacje

Bardziej szczegółowo

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny PCEA-czy wpływa na czas pobytu chorego w szpitalu? Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny ZALECENIA DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z BÓLEM POOPERACYJYM

Bardziej szczegółowo

PRZEDNIA CZĘŚĆ OKŁADKI PRZEWODNIK DLA PACJENTA JAK STOSOWAĆ LEK INSTANYL. Donosowy fentanyl w aerozolu

PRZEDNIA CZĘŚĆ OKŁADKI PRZEWODNIK DLA PACJENTA JAK STOSOWAĆ LEK INSTANYL. Donosowy fentanyl w aerozolu PRZEDNIA CZĘŚĆ OKŁADKI PRZEWODNIK DLA PACJENTA JAK STOSOWAĆ LEK INSTANYL Donosowy fentanyl w aerozolu WAŻNE INFORMACJE O LEKU INSTANYL DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA Przed zastosowaniem leku Instanyl należy

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE Opis świadczenia KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE 1. Charakterystyka świadczenia 1.1 nazwa świadczenia Kwalifikacja i weryfikacja leczenia doustnego stanów

Bardziej szczegółowo

1. Izoenzymy cytochromu P450 a problem interakcji leków. 15

1. Izoenzymy cytochromu P450 a problem interakcji leków. 15 Spis treści 1. Izoenzymy cytochromu P450 a problem interakcji leków. 15 Izoenzym CYP2D6....................... 16 Izoenzym CYP3A4....................... 18 Izoenzym CYP1A2....................... 22 Izoenzym

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego.

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Reanimacja REANIMACJA A RESUSCYTACJA Terminów reanimacja i resuscytacja u ywa siê czêsto w jêzyku potocznym zamiennie, jako równoznacznych okre leñ zabiegów ratunkowych maj±cych na celu przywrócenie funkcji

Bardziej szczegółowo

PAKIET ONKOLOGICZNY W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH

PAKIET ONKOLOGICZNY W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH PAKIET ONKOLOGICZNY W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH Warszawa 2015 1 Autor: ukasz Puchalski Wydawca: Kancelaria Doradcza Rafa³ Piotr Janiszewski ul. Wiejska 12 00-490 Warszawa www.kancelaria.janiszewski.med.pl

Bardziej szczegółowo

Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum

Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum wiera ona - - - - lub farmaceucie. Patrz punkt 4. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 1. Lek Elicea zawiera

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta NALOXONUM HYDROCHLORICUM WZF 400 mikrogramów/ml roztwór do wstrzykiwań Naloxoni hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje:

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: orzeczenia o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły

Bardziej szczegółowo

instrukcja obs³ugi EPI NO Libra Zestaw do æwiczeñ przepony miednicy skutecznoœæ potwierdzona klinicznie Dziêkujemy za wybór naszego produktu

instrukcja obs³ugi EPI NO Libra Zestaw do æwiczeñ przepony miednicy skutecznoœæ potwierdzona klinicznie Dziêkujemy za wybór naszego produktu P O L S K A instrukcja obs³ugi EPI NO Libra Zestaw do æwiczeñ przepony miednicy skutecznoœæ potwierdzona klinicznie Dziêkujemy za wybór naszego produktu created & made in Germany Opis produktu Zestaw do

Bardziej szczegółowo

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia Praktykowanie EBM Krok 1 Krok 2 Krok 3 Krok 4 Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji Ocena informacji o metodzie leczenia Podjęcie decyzji klinicznej na podstawie

Bardziej szczegółowo

Tomasz Szafrański UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU ODDZIAŁ REUMATOLOGII I OSTEOPOROZY SZPITAL IM. J. STRUSIA W POZNANIU

Tomasz Szafrański UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU ODDZIAŁ REUMATOLOGII I OSTEOPOROZY SZPITAL IM. J. STRUSIA W POZNANIU 5 Tomasz Szafrański UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU ODDZIAŁ REUMATOLOGII I OSTEOPOROZY SZPITAL IM. J. STRUSIA W POZNANIU Historia choroby pacjenta Pacjentka lat 67 Wzrost 156

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odnośnych punktach druków informacyjnych do produktów

Aneks III. Zmiany w odnośnych punktach druków informacyjnych do produktów Aneks III Zmiany w odnośnych punktach druków informacyjnych do produktów Uwaga: Zmiany wprowadzone w odnośnych punktach druków informacyjnych do produktów są efektem przeprowadzenia procedury przekazania

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII Interdyscyplinarne Spotkania Geriatryczne FARMAKOTERAPIA W GERIATRII mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka Instytut Pielęgniarstwa Zakład Podstaw Opieki Pielęgniarskiej Wchłanianie środków farmakologicznych

Bardziej szczegółowo

Cerebrolysin w leczeniu urazów mózgu (TBI)

Cerebrolysin w leczeniu urazów mózgu (TBI) Cerebrolysin w leczeniu urazów mózgu (TBI) Czynniki neurotroficzne Nagroda Nobla za prace nad czynnikami neurotroficznymi - 1986 Nerve growth factor (NGF) Stanley Cohen i Rita Levi-Montalcini 2 Cerebrolysin

Bardziej szczegółowo

Nadciœnienie têtnicze4

Nadciœnienie têtnicze4 Nadciœnienie têtnicze4 Komórkowe sk³adniki od ywcze w zapobieganiu i terapii wspomagaj¹cej Fakty na temat nadciœnienia têtniczego Dlaczego Programy Zdrowia Komórkowego pomagaj¹ pacjentom z nadciœnieniem

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Rekomendacja nr 8/2015 z dnia 26 stycznia 2015 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zakwalifikowania

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA RAKA TRZUSTKI

EPIDEMIOLOGIA RAKA TRZUSTKI CZY WSPÓŁCZESNE METODY FARMAKOLOGICZNEGO LECZENIA BÓLU NOWOTWOROWEGO WPŁYWAJĄ NA POPRAWĘ JAKOŚCI ŻYCIA PACJENTÓW Z RAKIEM TRZUSTKI? praca wykonywana pod kierunkiem: dr hab. n. med. prof. nadzw. UM Waldemara

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Doreta, 75 mg + 650 mg, tabletki powlekane Tramadoli hydrochloridum + Paracetamolum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Doreta, 75 mg + 650 mg, tabletki powlekane Tramadoli hydrochloridum + Paracetamolum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Doreta, 75 mg + 650 mg, tabletki powlekane Tramadoli hydrochloridum + Paracetamolum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku,

Bardziej szczegółowo

DO ROZWAŻENIA NA KAŻDYM STOPNIU DRABINY:

DO ROZWAŻENIA NA KAŻDYM STOPNIU DRABINY: DRABINA ANALGETYCZNA schemat opracowany na potrzeby terapii bólów nowotworowych, który można stosowad także w innych stanach bólowych jako pewną wytyczną. DO ROZWAŻENIA NA KAŻDYM STOPNIU DRABINY: -koanalgetyki,

Bardziej szczegółowo

(ICD-10 M 05, M 06, M 08)

(ICD-10 M 05, M 06, M 08) B.33. (ICD10 M 05, M 06, M 08) I. LEKI BIOLOGICZNE A. Kryteria kwalifikacji IADCZENIOBIORCY 1. Dawkowanie W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU 1. Badania przy kwalifikacji (leczenie

Bardziej szczegółowo

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana.

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Brygida Kwiatkowska Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher Programy lekowe dla

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa Tekst: dr n. med. Mikołaj Dąbrowski, Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego im. Karola

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie trzeciego oka

Umiejscowienie trzeciego oka Umiejscowienie trzeciego oka Tilak czerwony, cynobrowy znak, wprowadzono jako wskaÿnik i symbol nieznanego œwiata. Nie mo na go na³o yæ gdziekolwiek i tylko ktoœ, kto potrafi przy³o yæ rêkê do czo³a i

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA DIKLONAT P, 10 mg/g, żel (Diclofenacum natricum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest

Bardziej szczegółowo

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Prawo farmaceutyczne Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Joanna Garczyñska, Grzegorz enczyk (prawo@kamsoft.pl) Jak ju pisaliœmy na ³amach naszego czasopisma, z dniem 1

Bardziej szczegółowo

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. 18 października 2012 EMA/653433/2012 EMEA/H/A-5(3)/1319 Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Bardziej szczegółowo

ZNIECZULENIE do intubacji noworodka JEŚLI TAK, TO JAK?

ZNIECZULENIE do intubacji noworodka JEŚLI TAK, TO JAK? ZNIECZULENIE do intubacji noworodka JEŚLI TAK, TO JAK? A. Piotrowski Oddział Kliniczny Intensywnej Terapii i Anestezjologii II Katedra Pediatrii UM w Łodzi Intubacja Ból - waga problemu Ból zwiększa

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów info Informacja dla pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych bortezomibem Polineuropatia indukowana bortezomibem Konsultacja merytoryczna: Prof. dr hab. Lidia Usnarska-Zubkiewicz Katedra i Klinika Hematologii,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Dziennik Ustaw Nr 241 15978 Poz. 2097 2097 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzeênia

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz - wizyta wstępna

Kwestionariusz - wizyta wstępna Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH 00-791 Warszawa, ul. Chocimska 24 Tel: (22) 542-13-72, E-mail: beki@pzh.gov.pl Badanie Epidemiologii Krztuśca Kwestionariusz - wizyta wstępna 1.1. Data wizyty

Bardziej szczegółowo

Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic

Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic Zespó³ Dandy-Walkera bez tajemnic www.fundacja.dandy-walker.org.pl Fundacja chorych na zespó³ Dandy-Walkera 64-100 Leszno ul. Bu³garska 5/10 tel./fax +48 65 520 02 33 mob. +48 662 015 362 fundacja@dandy-walker.org.pl

Bardziej szczegółowo

Leczenie bólu pooperacyjnego u dzieci. Andrzej Piotrowski

Leczenie bólu pooperacyjnego u dzieci. Andrzej Piotrowski Leczenie bólu pooperacyjnego u dzieci Andrzej Piotrowski Ból - co to takiego? Nieprzyjemne doznania pod wpływem bodźców uszkadzających tkanki, lub zagrażających ich uszkodzeniem Międzynarodowe Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wprowadzenie... 11. Przedmowa... 9

Spis treœci. Wprowadzenie... 11. Przedmowa... 9 Spis treœci Przedmowa... 9 Wprowadzenie... 11 Krótko o oddechu... 13 Wskazówki do praktycznego stosowania techniki oddychania 14 Oddech... 16 Oddychaæ nosem czy ustami?... 19 Zalecenia dla pocz¹tkuj¹cych...

Bardziej szczegółowo

Zwalczanie bólu w przebiegu chorób nowotworowych: wczoraj dziś i jutro

Zwalczanie bólu w przebiegu chorób nowotworowych: wczoraj dziś i jutro Zwalczanie bólu w przebiegu chorób nowotworowych: wczoraj dziś i jutro Zbigniew Zylicz, MD, PhD Specjalista Medycyny Paliatywnej (UK) Palliativzentrum Hildegard, Basel, Szwajcaria Ben.zylicz@pzhi.ch Historia

Bardziej szczegółowo

Przewidywalny i nieprzewidywalny ból przebijający czy różnicować terapię?

Przewidywalny i nieprzewidywalny ból przebijający czy różnicować terapię? Przewidywalny i nieprzewidywalny ból przebijający czy różnicować terapię? Magdalena Kocot-Kępska Zakład Badania i Leczenia Bólu KAiIT UJ CM Optymalizacja leczenia bólu nowotworowego 17-18.03.2015, Ożarów

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM 90 549 Łódź, ul. Żeromskiego 113 Nadciśnienie tętnicze

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aneks III Poprawki do odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY Instrukcja postępowania w sprawie warunków i formy reklamy produktów leczniczych w Specjalistycznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Instrukcja określa

Bardziej szczegółowo

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy................................ data............. Imię i nazwisko.............................................................

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczàce post powania przeciwbólowego w ginekologii i po o nictwie

Rekomendacje dotyczàce post powania przeciwbólowego w ginekologii i po o nictwie Rekomendacje dotyczàce post powania przeciwbólowego w ginekologii i po o nictwie W dniach 12 i 13 stycznia 2007 roku w Kazmierzu Dolnym n. Wis à zespó ekspertów Polskiego Towarzystwa Badania Bólu oraz

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Diprosone, 0,64 mg/g, maść 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każdy gram maści zawiera 0,64 mg betametazonu dipropionianu (Betamethasoni

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Ulotka dla pacjenta:informacja dla użytkownika Medivitan iv ampułko-strzykawka 5 mg, 1 mg, 1,05 mg roztwór do wstrzykiwań Substancje czynne: pirydoksyny

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ Rozdział I ZałoŜenia wstępne 1. Narkomania jest jednym z najpowaŝniejszych problemów społecznych w Polsce. Stanowi wyzwanie cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

ASPIRIN PRO 500 mg tabletki powlekane Kwas acetylosalicylowy

ASPIRIN PRO 500 mg tabletki powlekane Kwas acetylosalicylowy ASPIRIN PRO 500 mg tabletki powlekane Kwas acetylosalicylowy ona lekarza lub farmaceuty. Patrz punkt 4. 4 1. Co to jest lek Aspirin Pro stosuje 2. Aspirin Pro 3. Aspirin Pro 4. 5. Aspirin Pro 6. 1. Co

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych. Aneks nr 1/2013 z dnia 20.02.2013 r. do Regulaminu Organizacyjnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Rzeszowie czerwiec, 2012 rok 1. Rozdział 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Opracowa³ Rafa³ Piotr Janiszewski. ABC rozliczeñ z p³atnikiem w roku 2010 w systemie jednorodnych grup pacjentów w onkologii

Opracowa³ Rafa³ Piotr Janiszewski. ABC rozliczeñ z p³atnikiem w roku 2010 w systemie jednorodnych grup pacjentów w onkologii Opracowa³ Rafa³ Piotr Janiszewski ABC rozliczeñ z p³atnikiem w roku 2010 w systemie jednorodnych grup pacjentów w onkologii Warszawa 2010 1 ABC rozliczeñ z p³atnikiem w roku 2010 w systemie jednorodnych

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ANEKS III 1 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE 4. l Wskazania do stosowania Leczenie ostrego bólu (patrz punkt 4.2) Leczenie objawowe dolegliwości bólowych w przebiegu choroby

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania II... 11 Wstęp... 12 Podziękowania... 13

Spis treści. Przedmowa do wydania II... 11 Wstęp... 12 Podziękowania... 13 Przedmowa do wydania II................................... 11 Wstęp.................................................... 12 Podziękowania............................................ 13 ROZDZIAŁ PIERWSZY

Bardziej szczegółowo

Bogdan Nogalski*, Anna Wójcik-Karpacz** Sposoby motywowania pracowników ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw

Bogdan Nogalski*, Anna Wójcik-Karpacz** Sposoby motywowania pracowników ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw Bogdan Nogalski*, Anna Wójcik-Karpacz** Sposoby motywowania pracowników ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw Artyku³ zawiera rozwa ania zwi¹zane ze sposobami motywowania pracowników w sektorze MŒP. Autorzy

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

CZY ZAWSZE POTRAFIMY ZAPEWNIĆ CHORYM SKUTECZNE POSTĘPOWANIE PRZECIWBÓLOWE. Wojciech Leppert

CZY ZAWSZE POTRAFIMY ZAPEWNIĆ CHORYM SKUTECZNE POSTĘPOWANIE PRZECIWBÓLOWE. Wojciech Leppert CZY ZAWSZE POTRAFIMY ZAPEWNIĆ CHORYM SKUTECZNE POSTĘPOWANIE PRZECIWBÓLOWE Wojciech Leppert Katedra i Klinika Medycyny Paliatywnej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu IV ZJAZD POLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC Aneks II Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC 70 Wnioski naukowe CMDh rozpatrzył poniższe zalecenia PRAC

Bardziej szczegółowo

Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego

Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego VI.1 Elementy dla tabel podsumowujących w Europejskim Publicznym Sprawozdaniu Oceniającym VI.1.1 Tabela podsumowująca

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta

Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Nieoficjalne tłumaczenie niemieckiej ulotki dla pacjenta Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika Medivitan iv ampułki 5 mg, 1 mg, 1,05 mg roztwór do wstrzykiwań Substancje czynne: pirydoksyny chlorowodorek

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Rozdzia³ 1 NADCIŒNIENIE TÊTNICZE JAKO PROBLEM ZDROWOTNY prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski,

Bardziej szczegółowo

Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze

Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze Inne preparaty dostępne w aptekach zgodnie z Prawem farmaceutycznym Substancje farmaceutyczne

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta NALOXONUM HYDROCHLORICUM WZF, 400 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań Naloxoni hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed

Bardziej szczegółowo

OC obowiązkowe. Lp. Opis Dane INSTYTUT MEDYCYNY WSI IM. WITOLDA CHODŹKI. 2 - Stacjonarne i całodobowe świadczenia szpitalne - inne niż szpitalne

OC obowiązkowe. Lp. Opis Dane INSTYTUT MEDYCYNY WSI IM. WITOLDA CHODŹKI. 2 - Stacjonarne i całodobowe świadczenia szpitalne - inne niż szpitalne Lp. Opis Dane Podmiot leczniczy INSTYTUT MEDYCYNY WSI IM. WITOLDA CHODŹKI Przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego Zakład usług szpitalnych IMW Rodzaj działalności leczniczej 1 - Stacjonarne i całodobowe

Bardziej szczegółowo

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips Strona 1 z 5 Szanowni Państwo! W aparatach ultrasonograficznych AFFINITI 70 firmy Philips wykryto usterkę, która może stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjentów lub użytkowników. Niniejsze informacje

Bardziej szczegółowo

Leki przeciwbólowe ćwiczenia cz. II

Leki przeciwbólowe ćwiczenia cz. II Leki przeciwbólowe ćwiczenia cz. II Dr n. med. Marta Jóźwiak-Bębenista Zakład Farmakologii i Toksykologii Uniwersytet Medyczny marta.jozwiak-bebenista@umed.lodz.pl Opioidy Słownictwo ANALGEZJA brak bólu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY CZASU PRACY. 1. PODSTAWOWY [art. 129 KP]

SYSTEMY CZASU PRACY. 1. PODSTAWOWY [art. 129 KP] 1. PODSTAWOWY [ 129 KP] Podstawowy system czasu w typowych (standardowych) stosunkach : do 8 godzin Standardowo: do 4 miesięcy Wyjątki: do 6 m-cy w rolnictwie i hodowli oraz przy ochronie osób lub pilnowaniu

Bardziej szczegółowo

Temat: Zasady pierwszej pomocy

Temat: Zasady pierwszej pomocy LEKCJA 1 Temat: Zasady pierwszej pomocy Formy realizacji: œcie ka edukacyjna. Cele szczegółowe lekcji: rozwijanie umiejêtnoœci dostrzegania niebezpiecznych sytuacji i zachowañ w otoczeniu i yciu codziennym

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika. Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór

Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika. Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór Benzydamini hydrochloridum + Cetylpyridinii chloridum Należy przeczytać

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY. z dnia 12 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY. z dnia 12 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY z dnia 12 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia rodzajów świadczeń przyznawanych w ramach pomocy zdrowotnej dla nauczycieli oraz warunków i sposobu ich przyznawania

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 7 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Co to jest spó³dzielnia socjalna?

Co to jest spó³dzielnia socjalna? Co to jest spó³dzielnia socjalna? Spó³dzielnia socjalna jest specyficzn¹ form¹ przedsiêbiorstwa spo³ecznego. Wymaga ona du ej samodzielnoœci i odpowiedzialnoœci jej cz³onków. Obowi¹zuje tu kolektywny sposób

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Ybersigax, 150 mg, tabletki powlekane Ybersigax, 300 mg, tabletki powlekane Irbesartanum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Ybersigax, 150 mg, tabletki powlekane Ybersigax, 300 mg, tabletki powlekane Irbesartanum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Ybersigax, 150 mg, tabletki powlekane Ybersigax, 300 mg, tabletki powlekane Irbesartanum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Karbis, 4 mg, tabletki Karbis, 8 mg, tabletki Karbis, 16 mg, tabletki Karbis, 32 mg, tabletki Candesartanum cilexetilum Należy zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016 SERCE I UKŁAD KRĄŻENIA > Model : 8217012 Producent : - POLIXAR 10 NA WYSOKI CHOLESTEROL Preparat przeznaczony dla osób pragnących zmniejszyć ryzyko podwyższenia poziomu cholesterolu we krwi. POLIXAR 5

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia na dopuszczenie do obrotu

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia na dopuszczenie do obrotu Aneks II Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia na dopuszczenie do obrotu 21 Wnioski naukowe Ogólne podsumowanie oceny naukowej dotyczącej produktów Oxynal oraz Targin i nazw produktów związanych

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r.

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Plan prezentacji 1) Kim jest osoba niepełnosprawna rodzaje orzeczeń 2) Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego: prawo do skróconego

Bardziej szczegółowo