WPŁYW WEZWAŃ DO SPRZEDAŻY AKCJI NA STOPĘ ZWROTU Z AKCJI SPÓŁEK OBJĘTYCH OFERTĄ PRZEJĘCIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW WEZWAŃ DO SPRZEDAŻY AKCJI NA STOPĘ ZWROTU Z AKCJI SPÓŁEK OBJĘTYCH OFERTĄ PRZEJĘCIA"

Transkrypt

1 Leszek Czerwonka 1 Leszek Czerwonka, Wpływ wezwań do sprzedaży akcji na stopę zwrotu z akcji spółek objętych ofertą przejęcia [w:] Problemy gospodarowania w Polsce, pod red. nauk. D. Kopycińskiej, Katedra Mikroekonomii Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2010, s (rozdz. 15), ISBN Leszek Czerwonka Katedra Mikroekonomii Uniwersytet Gdański WPŁYW WEZWAŃ DO SPRZEDAŻY AKCJI NA STOPĘ ZWROTU Z AKCJI SPÓŁEK OBJĘTYCH OFERTĄ PRZEJĘCIA Abstrakt Połączenia przedsiębiorstw są jedną z metod wzrostu, stosowaną przez podmioty gospodarcze. Połączenia mogą odbywać się w formie fuzji lub przejęć. Fuzje są transakcjami łączenia się spółek na równorzędnych zasadach, podczas gdy przejęcia polegają na wykupywaniu jednego przedsiębiorstwa przez inne. Wszelkie działania spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych są oceniane przez inwestorów, którzy nadając im odpowiednią wagę wyceniają akcje spółki podczas transakcji kupna i sprzedaży akcji. Wśród ocenianych przez inwestorów transakcji są także transakcje połączeń. Celem niniejszego opracowania jest sprawdzenie jak inwestorzy oceniali perspektywy transakcji przejęć, które zdarzyły się w latach wśród spółek notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Analizy dokonano od strony spółki przejmowanej zbadano wpływ ogłoszenia wezwania do sprzedaży akcji na wycenę i stopę zwrotu z akcji przejmowanych spółek. Badania prowadzone na rynkach rozwiniętych nie wskazują jednoznacznie, czy połączenia przedsiębiorstw są korzystne dla wszystkich uczestniczących w nich spółek jednak właściciele spółek przejmowanych przeciętnie zyskują na tych transakcjach. Hipoteza badawcza tego opracowania to stwierdzenie, że próba przejęcia w formie wezwania do sprzedaży akcji powoduje przeciętnie pozytywny wpływ na wycenę akcji poprzez wzrost stopy zwrotu z akcji. Zastosowaną metodą badania jest metoda analizy zdarzeń (event study), która umożliwia ocenę wpływu różnych zdarzeń na wartość przedsiębiorstw. Zdarzeniami tymi mogą być: zmiana polityki wypłacania dywidend, zapowiedzi splitów akcji, ogłoszenie prognoz zysku, czy zapowiedzi fuzji lub przejęcia. Słowa kluczowe: wycena aktywów (G12); fuzje, przejęcia, restrukturyzacja (G34) Wprowadzenie Wzrost przedsiębiorstw może odbywać się w sposób organiczny lub za pomocą połączeń z innymi przedsiębiorstwami. Połączenia podmiotów gospodarczych są metodą pozwalającą skokowo zwiększyć zyski przedsiębiorstwa, przychody, udział w rynku, czy liczbę pracowników. Przytoczone wskaźniki mają znaczenie dla zarządzających przedsiębiorstwem w zależności od tego, jakie są motywy połączenia. Jeżeli połączenie przedsiębiorstw motywowane jest determinantami efektywnościowymi skutkiem połączenia powinien być wzrost zysków. Jeżeli podstawowym motywem połączenia są determinanty rynkowe, to skutkiem będzie wzrost przychodów i udziału w rynku. Jeżeli natomiast połączenia dokonano z powodu chęci powiększenia imperium przez zarządzających, to skutkiem będzie przede wszystkim

2 2 Wpływ wezwań do sprzedaży połączenie przychodów oraz załóg przedsiębiorstwa. W przypadku spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych każdą z transakcji połączenia oceniają inwestorzy kupujący oraz sprzedający akcje łączących się spółek. Połączenia mogą odbywać się w formie fuzji lub przejęć. Fuzje są transakcjami łączenia się spółek na równorzędnych zasadach, podczas gdy przejęcia polegają na wykupywaniu jednego przedsiębiorstwa przez inne. Celem niniejszego opracowania jest sprawdzenie jak inwestorzy oceniali perspektywy transakcji przejęć, które zdarzyły się w latach wśród spółek notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Analizy dokonano od strony spółki przejmowanej zbadano wpływ ogłoszenia wezwania do sprzedaży akcji na wycenę i stopę zwrotu z akcji przejmowanych spółek. Badania prowadzone na rynkach rozwiniętych nie wskazują jednoznacznie, czy połączenia przedsiębiorstw są korzystne dla wszystkich uczestniczących w nich spółek jednak właściciele spółek przejmowanych przeciętnie zyskują na tych transakcjach. Jensen i Ruback wskazują, że przejęcia przedsiębiorstw przynoszą generalnie pozytywne efekty: przedsiębiorstwa przejmowane zyskują, zaś przedsiębiorstwa przejmujące przynajmniej nie tracą na operacji połączenia (Jensen, Ruback, 1983). Podobnie Roller, Stennek i Verboven zaobserwowali, że przeciętnie zyskiwały firmy-cele, natomiast transakcje nie miały wpływu na spółki przejmujące (Roller i inni, 2001). Również Jarrell i Poulsen (Jarrell, Poulsen, 1989) oraz Goergen i Renneboog (Goergen, Renneboog, 2003) analizując oferty przejęcia na giełdach, odpowiednio w Stanach Zjednoczonych oraz w Europie, stwierdzili dodatni wpływ wezwań do sprzedaży akcji na stopę zwrotu z akcji. Prowadzone badania w warunkach polskich wykazały podobne zależności, jak w przytoczonych badaniach zagranicznych. Badania Piecka (Piecek, 2004) oraz Perepeczo i Zarzeckiego (Perepeczo, Zarzecki, 2006), prowadzone na przełomie XX i XXI wieku wskazują dodatni wpływ prób przejęć, prowadzonych w formie wezwań do sprzedaży, na stopy zwrotu z walorów. Hipoteza badawcza tego opracowania to stwierdzenie, że próby przejęcia w formie wezwań do sprzedaży akcji powodują przeciętnie pozytywny wpływ na wycenę akcji spółek przejmowanych, poprzez wzrost stopy zwrotu z akcji. Zastosowaną metodą badania jest metoda analizy zdarzeń (event study), która umożliwia ocenę wpływu różnych zdarzeń na wartość przedsiębiorstw. Zdarzeniami tymi mogą być zapowiedzi fuzji lub przejęcia, zmiana polityki wypłacania dywidend, czy zapowiedzi splitów akcji (Fama, 1969). Częstym zastosowaniem analizy zdarzeń jest też użycie jej do zdarzeń związanych z wynikami finansowymi przedsiębiorstw. Wpływ publikacji sprawozdań finansowych lub prognoz zysku badany jest w opracowaniach: Beavera (Beaver, 1968), Patella (Patell, 1976), Grundy ego i McNicholsa (Grundy, McNichols, 1989), Dontoha i Ronena (Dontoh, Ronen 1993), czy Bambera (Bamber, 1995). Przywołane publikacje badają wpływ pewnych zdarzeń na nadzwyczajne stopy zwrotu z akcji, które nie wystąpiłyby, gdyby dane zdarzenie nie zaistniało. Metoda ta stosowana jest także do prób przejęcia i wezwań do sprzedaży akcji: (Mandelker, 1974), (Langetieg, 1978), (Dodd, 1980), oraz (Jensen, Ruback, 1983), (Jarrell, Poulsen, 1989), (Roller i inni, 2001), (Goergen, Renneboog, 2003), (Piecek, 2004), (Perepeczo, Zarzecki, 2006), i inni. Motywy łączenia przedsiębiorstw Łączenie przedsiębiorstw może odbywać się w formie fuzji lub przejęcia. Fuzja jest połączeniem dwóch lub więcej przedsiębiorstw w jeden podmiot. Przejęcie to zdobycie kontroli przez firmę, inwestora lub grupę inwestorów nad innym podmiotem (przedsiębiorstwocel) (Pawłowicz, 2005, s ). Podział połączeń na fuzje i przejęcia jest w pewnej mierze umowny. Czasem trudno wskazać dokładne granice pomiędzy fuzją a przejęciem, oraz określić, na ile decyzje o połączeniu są dobrowolne, a na ile wymuszone przewagą jednego z partnerów (Frąckowiak, 1998, s. 19). Niezależnie od formy, czy będzie to fuzja czy przejęcie,

3 Leszek Czerwonka 3 skutkiem będzie połączenie dwóch przedsiębiorstw. W literaturze można spotkać różne klasyfikacje motywów łączenia przedsiębiorstw, jednak można zauważyć wiele cech wspólnych łączących te klasyfikacje. Jedną z klasyfikacji motywów nabywania przedsiębiorstw, jest podział motywów na cztery grupy (Frąckowiak, 1998, s. 22): techniczne i operacyjne, rynkowe i marketingowe, finansowe, menedżerskie. Pierwsze trzy grupy motywów są przejawem założenia maksymalizacji zysku, maksymalizacji wartości przedsiębiorstwa. Grupa czwarta, menedżerska, są to motywy, które kierują zarządzającymi przedsiębiorstwami w celu zwiększenia własnych korzyści, a nie korzyści akcjonariuszy. Inną klasyfikacją motywów połączeń jest klasyfikacja, w której motywy połączeń podzielono na trzy grupy (Gugler i inni, 2003): wzrost siły rynkowej obniżka kosztów motywy menedżerskie. W klasyfikacji tej, mimo, że akcenty zostały rozłożone trochę inaczej niż w przedstawionej u Frąckowiaka (Frąckowiak, 1998), generalna zasada jest podobna. Dwie pierwsze grupy motywów odpowiadają celowi maksymalizacji zysku, ostatnia grupa to znowu motywy menedżerskie. Co więcej, motywy techniczne i operacyjne oraz finansowe generalnie powodują obniżkę kosztów działania, zaś motywy rynkowe i marketingowe w dużej części mają powodować wzrost siły rynkowej. Klasyfikacje nie odpowiadają sobie w pełni i wśród obu tych grup można znaleźć takie motywy, które należy zaklasyfikować odwrotnie, jednak można zauważyć duże podobieństwo. Przyjmując podział motywów połączeń na motywy rynkowe, kosztowe oraz menedżerskie, można przytoczyć najważniejsze skutki połączeń przedsiębiorstw (Frąckowiak, 1998); (Lewandowski, 1998); (Alberciak, 2002). Wzrost udziału w rynku może dać wielorakie korzyści, z których najważniejsze to: wzrost siły przetargowej względem dostawców oraz odbiorców, kontrolowanie popytu na swoje wyroby, możliwość przetrwania, dzięki działalności powyżej progu rentowności, poprawa rentowności, dzięki odpowiedniemu rozszerzeniu asortymentu. Z kolei najważniejsze korzyści dotyczące kosztów przedsiębiorstwa to: możliwość obniżenia przeciętnych kosztów produkcji (w tym długookresowych), obniżenie kosztów kapitału (np. przez wzrost zaufania wierzycieli), uzyskanie korzyści podatkowych. Połączenia przedsiębiorstw mogą być też motywowane przesłankami menedżerskimi. Uwzględnianie przez kierujących przedsiębiorstwami swoich celów w większym stopniu niż celów akcjonariuszy prowadzi do: wzrostu przedsiębiorstw ponad wielkość optymalną, z punktu widzenia właścicieli, nadmiernych kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa. Tak więc motywy rynkowe i kosztowe, odpowiednio wykorzystane mogą prowadzić do poprawy sytuacji przedsiębiorstwa. Natomiast połączenia, w których najważniejszym motywem były przesłanki menedżerskie, mogą prowadzić do pogorszenia sytuacji właścicieli przedsiębiorstwa.

4 4 Wpływ wezwań do sprzedaży Przejęcia spółek Przejęcia mogą być wrogie lub przyjazne. Przejęcie przyjazne występuje, gdy jest uzgodnione z zarządem przejmowanego przedsiębiorstwa. Jeśli jednak przeniesienie własności odbywa się wbrew woli dotychczasowych właścicieli lub zarządzających, jest to tak zwane wrogie przejęcie. W transakcjach tych uczestniczą wyspecjalizowane banki inwestycyjne. Udzielają one kredytów lub uczestniczą jako wprowadzający w emisjach obligacji czy nowych serii akcji w celu sfinansowania przejęcia, opracowują także strategię przejęcia. Banki inwestycyjne angażują się także po drugiej stronie przygotowując strategie obronne. Wcześniej wrogie przejęcia zdarzały się przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych oraz w Wielkiej Brytanii, jednak od połowy lat osiemdziesiątych XX wieku transakcje wrogich przejęć zdarzają się coraz częściej także w Europie kontynentalnej (Johnson, 2000, s. 53). Wyróżnia się dwa główne typy strategii wrogich przejęć. Pierwsza to stopniowe skupowanie akcji kandydata. Do pewnego progu, określonego w ustawie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, wykupu nie trzeba ujawniać. Próg ten wynosi w Polsce 5 proc. ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu spółki. Warunek ten powoduje jednak, że uzyskanie kontroli nad przedsiębiorstwem w ten sposób jest utrudnione brakuje elementu zaskoczenia, gdyż już niski próg udziału w spółce publicznej musi być ujawniony. Dodatkowo, po przekroczeniu progu 10 proc. głosów, do zawiadomienia należy dołączyć informacje o planach dalszego zwiększania udziału w spółce publicznej w okresie 12 miesięcy od dnia złożenia tego zawiadomienia oraz o celu zwiększania tego udziału (Ustawa o ofercie, 2005, art. 69). Druga strategia polega na skierowaniu oferty bezpośrednio do akcjonariuszy. Gdy nabywca z góry odrzuca możliwość osiągnięcia porozumienia z zarządem spółki-celu przez przyjazne negocjacje, kieruje do akcjonariuszy (udziałowców) ofertę określającą warunki nabycia akcji (udziałów) znajdujących się w ich rękach. Wezwania do sprzedaży akcji stosowane są zarówno w ofertach wrogich, jak i przyjaznych, ponieważ prawo narzuca pewne obowiązki wobec osób skupujących akcje, niezależnie od ich intencji. Akcjonariusz posiadający mniej niż 33 proc. udziałów w liczbie głosów, jeżeli chce nabyć więcej niż 10 proc. ogólnej liczby głosów, w okresie krótszym niż 60 dni, musi uczynić to w formie wezwania do sprzedaży lub zamiany akcji. Akcjonariusz, który posiada więcej niż 33 proc. udziałów w ogólnej liczbie głosów, musi ogłosić wezwanie do sprzedaży lub zamiany akcji, jeżeli chce uzyskać akcje dające ponad 5 proc. ogólnej liczby głosów w okresie krótszym niż 12 miesięcy (Ustawa o ofercie, 205, art. 72). Ponadto przekroczenie 33 proc. ogólnej liczby głosów w spółce może nastąpić wyłącznie w wyniku ogłoszenia wezwania do sprzedaży lub zamiany akcji w liczbie zapewniającej osiągnięcie 66 proc. głosów (Ustawa o ofercie, 2005, art. 73). Przekroczenie 66 proc. ogólnej liczby głosów może nastąpić wyłącznie w wyniku ogłoszenia wezwania do sprzedaży lub zamiany wszystkich pozostałych akcji spółki (Ustawa o ofercie, 2005, art. 74). Cena wezwania nie może być m.in. niższa od najwyższej ceny, jaką wzywający płacił za akcje w okresie 12 miesięcy przed ogłoszeniem wezwania, czy od średniej ceny rynkowej z okresu 6 miesięcy przed wezwaniem (Ustawa o ofercie, 2005, art. 79). W ramach ograniczeń narzuconych przez uwarunkowania prawne można spróbować zastosować ofertę dwufazową. W ofercie dwufazowej wyższa cena oferowana jest za 51 proc. akcji, których nabycie musi odbyć się w określonym terminie, zapłata jest w gotówce. Po upływie wyznaczonego terminu za nabywane akcje oferowana jest niższa cena, zaś zapłata oprócz gotówki może odbywać się w akcjach lub obligacjach firmy nabywającej. Warunki nabycia i płatności w obu fazach są zróżnicowane w celu spowodowania szybszej reakcji dotychczasowych akcjonariuszy, co obniża koszty przejęcia kontroli (Frąckowiak, 1998, s. 80). Jeśli kierownictwo celu przejęcia uzna próbę nabycia za wrogą, musi przygotować się

5 Leszek Czerwonka 5 do obrony. Może ono w takim przypadku (Wiśniewski, 1995): nie podejmować działań, próbować odkupić akcje od firmy przejmującej rozwiązanie zwane greenmail, zgodzić się na sprzedaż wszystkiego firmie przejmującej, połączyć się z trzecią spółką białym rycerzem, negocjować z prezesem firmy przejmującej, by nadać mu status akcjonariusza mniejszościowego oraz zapewnić mu miejsce w zarządzie. Obrona przed przejęciem może wynikać z przeświadczenia o tym, że utrzymanie niezależności przedsiębiorstwa jest najlepszym wyjściem dla akcjonariuszy i pracowników. Opór może wynikać też z chęci uzyskania jak największej premii ofertowej, co jest korzystne dla akcjonariuszy. Badania prowadzone na rynku amerykańskim wskazują, że po ogłoszeniu oferty przejęcia wzrost zwrotu z akcji firmy przejmującej wynosi zero lub jest ujemny, zaś przedsiębiorstwo przejmowane uzyskuje pozytywny efekt wzrostu zwrotu z akcji (Betton, Moran, 2004, s. 1). Zarządzający mogą również przyjąć strategię oporu z obawy przed utratą pracy, władzy, prestiżu, co ma uzasadnienie w powszechnym zjawisku wymiany zarządów po nabyciu przedsiębiorstwa drogą wrogiego przejęcia. Metoda analizy zdarzeń i skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu (CAR) Analiza zdarzeń jest narzędziem pomagającym w ocenie wpływu zmian w polityce prowadzonej przez spółkę na jej wartość rynkową (Gurgul, 2006, s. 26). Założeniem umożliwiającym dokonanie takiej analizy jest założenie o efektywności rynku. Definicja rynku efektywnego stwierdza, że ceny akcji w pełni odzwierciedlają dostępne informacje (Fama, 1970). Metoda analizy zdarzeń (event study) polega na obliczeniu normalnych zwrotów z akcji, które powinny wystąpić, gdyby żadne nadzwyczajne zdarzenie nie wystąpiło, a następnie porównaniu normalnych zwrotów z akcji, z rzeczywistymi. Porównanie zwrotów normalnych z rzeczywistymi daje nadzwyczajne stopy zwrotu. Aby uzyskać normalne stopy zwrotu konieczny jest model, który pozwoli je obliczyć. Modele takie można podzielić na dwie główne kategorie: statystyczne i ekonomiczne. Modele statystyczne uwzględniają zachowanie się stóp zwrotu z akcji, natomiast nie biorą pod uwagę żadnych zależności ekonomicznych. Z kolei modele ekonomiczne uwzględniają zachowania inwestorów, natomiast nie są oparte tak ściśle na zależnościach statystycznych (MacKinlay, 1997, s. 17). Precyzyjniej w modelach ekonomicznych na zależności statystyczne nałożone są ograniczające założenia ekonomiczne. Przykładowym modelem statystycznym jest tzw. model rynkowy (Market Model), natomiast modelem ekonomicznym model CAPM (Capital Asset Pricing Model) (MacKinlay, 1997, s ). Najbardziej popularnym modelem w analizach zdarzeń jest model rynkowy (Market Model). Zakłada on, że stopa zwrotu z akcji spółki i-tej w okresie t jest powiązania ze zmianami na rynku i jest wyrażona wzorem: Rit i irmt it, gdzie: R it stopa zwrotu akcji spółki i-tej w okresie t, R mt stopa zwrotu z indeksu giełdowego w okresie t, - wartość oczekiwana stopy zwrotu z waloru, - parametr mierzący siłę i kierunek zmian stóp zwrotu akcji w związku ze zmianami na rynku, - składnik losowy. Po estymacji modelu metodą najmniejszych kwadratów (OLS), uzyskuje się wzór na nadzwyczajną stopę zwrotu:

6 6 Wpływ wezwań do sprzedaży ARit Rit ( ai bi Rmt ), gdzie: a, b parametry uzyskane z regresji zmiennych R it oraz R mt AR it nadzwyczajna stopa zwrotu spółki i-tej w okresie t (McWilliams, Siegel, 1997, s. 628). Po wyliczeniu nadzwyczajnych stóp zwrotu w kolejnych okresach dla poszczególnych spółek należy uśrednić nadzwyczajną stopę zwrotu dla wszystkich spółek biorących udział w badaniu oraz dodać do siebie stopy nadzwyczajne z kolejnych okresów, w celu uzyskania skumulowanej nadzwyczajnej stopy zwrotu. Dwie stosowane metody obliczania zagregowanej nadzwyczajnej stopy zwrotu różnią się odwróconą kolejnością działań matematycznych. W pierwszej z nich najpierw ustalana jest wartość skumulowanej nadzwyczajnej stopy zwrotu dla poszczególnych spółek poprzez zsumowanie nadzwyczajnych stóp zwrotu danej spółki w ramach okna zdarzenia T: CAR it AR it, T t1 gdzie: CAR it skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu z akcji i-tej osiągnięta w oknie zdarzenia (okresie obserwacji) T, T okno zdarzenia, przedział czasowy mierzony w dniach lub miesiącach, AR it nadzwyczajna stopa zwrotu spółki i-tej w okresie t (Perepeczo, 2006, s. 424). Następnie obliczana jest średnia skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu jako średnia arytmetyczna skumulowanych stóp zwrotu wszystkich analizowanych spółek: N 1 ACAR CAR it, N i1 gdzie: ACAR średnia skumulowanych nadzwyczajnych stóp zwrotu (Average Cumulated Abnormal Returns), N liczba spółek biorących udział w analizie, CAR it skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu spółki i-tej. Druga metoda polega na obliczeniu w pierwszej kolejności średnich nadzwyczajnych stóp zwrotu dla kolejnych okresów okna zdarzenia. Dla kolejnych dni (tygodni, miesięcy lub lat) liczona jest średnia arytmetyczna nadzwyczajnych stóp zwrotu poszczególnych spółek: N 1 AARt AR it, N i1 gdzie: AAR t średnia nadzwyczajnych stóp zwrotu wszystkich badanych akcji w okresie t, N liczba spółek biorących udział w analizie, AR it nadzwyczajna stopa zwrotu spółki i-tej w okresie t. Następnie uzyskane wartości średnie są sumowane dla przyjętego okna zdarzenia T zgodnie ze wzorem: t 2 CAAR ( t1, t2) AAR t, tt1 gdzie: CAAR(t 1, t 2 ) skumulowana średnich nadzwyczajnych stóp zwrotu w oknie zdarzenia (Cumulative Average Abnormal Returns), t 1 początkowy dzień okna zdarzenia, t 2 końcowy dzień okna zdarzenia, AAR t oznaczenia jak wyżej (Perepeczo, 2006, ).

7 Leszek Czerwonka 7 Obie metody agregacji stosowane są w spotykanych w literaturze przedmiotu analizach. Opis badania Analizę przeprowadzono na próbie 67 spółek, notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, na których akcje ogłoszono wezwania do sprzedaży w latach Tabela 1. Liczba wezwań do sprzedaży akcji notowanych na GPW w Warszawie w latach Rok Liczba wezwań do sprzedaży Łącznie wezwań do sprzedaży akcji w latach było 89 (tabela 1), jednak z próby wyłączono wezwania, w przypadku których: akcje spółki nie były notowane na giełdzie odpowiednio długo przed wezwaniem lub po wezwaniu, uniemożliwiając estymację modelu lub obliczenie skumulowanych nadzwyczajnych stóp zwrotu (4 przypadki), akcje spółki były notowane w badanym okresie, jednak po wezwaniu zamarł obrót danymi walorami, co w sztuczny sposób utrzymywało cenę akcji na stałym poziomie (2 przypadki), spółki skupowały własne akcje w celu umorzenia (13 przypadków). Ponadto 3 wezwania zostały powtórzone tego samego dnia z podwyższoną ceną wezwania. Biorąc pod uwagę, że analiza oparta jest na cenach zamknięcia, wezwania wielokrotne z danego dnia traktowane były jako jedno wezwanie do sprzedaży akcji. Lista wezwań do sprzedaży akcji pochodzi z Roczników Giełdowych publikowanych przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Ceny akcji oraz wartości indeksu WIG pochodzą z archiwum serwisu GPWInfoStrefa, będącym serwisem informacyjnym na temat spółek notowanych na GPW, powstałym w wyniku współpracy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz Polskiej Agencji Prasowej. Badanie zostało przeprowadzone za pomocą analizy skumulowanych nadzwyczajnych stóp zwrotu (CAR). Badane okna zdarzenia zawierają się w okresie -/+ 60 notowań od ogłoszenia wezwania na sprzedaż akcji. Okno estymacyjne ma długość 150 notowań, od -210 do - 60 notowania akcji w stosunku do dnia wezwania. Okno estymacyjne to okres, z którego pochodzą dane, umożliwiające estymację parametrów modelu, który służył do wyznaczenia wartości teoretycznych cen akcji w badanym oknie zdarzenia. Przyjętym w analizie modelem, umożliwiającym wyznaczenie wartości teoretycznych cen akcji był tzw. model rynkowy (zwany też modelem Sharpe a), agregacji wartości AR it dokonano metodą CAAR. Próby przejęcia spółek za pomocą wezwań do sprzedaży akcji a nadzwyczajne stopy zwrotu W przeprowadzonej analizie zbadano zachowanie się nadzwyczajnych stóp zwrotu akcji spółek, na które ogłoszono wezwania do sprzedaży akcji. Badane okna zdarzenia to

8 8 Wpływ wezwań do sprzedaży okresy obserwacji składające się z dni (sesji): od -60 do +60, od -50 do -20, od +24 do +60, od -30 do +30, od -19 do +25, od -15 do +15, od -19 do +1, od -5 do +5, od -3 do +3 oraz od - 1 do +1. Wyniki obliczeń przedstawiono w tabeli 2. Tabela 2. Skumulowane nadzwyczajne stopy zwrotu dla wezwań do sprzedaży akcji notowanych na GPW w Warszawie w latach Okno zdarzenia Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu (%) CAAR (-/+60) 22,1 CAAR (-50, -20) 0,9 CAAR (+24, +60) 0,6 CAAR (-/+30) 19,4 CAAR (-19, +25) 18,9 CAAR (-/+15) 13,5 CAAR (-19, +1) 11,2 CAAR (-/+5) 7,2 CAAR (-/+3) 3,8 CAAR (-/+1) 4,5 W okresie od -60 do + 60 sesji w stosunku do daty wezwania do sprzedaży akcji skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu wyniosła 22,1 proc. Oznacza to, że o tyle właśnie przeciętna stopa zwrotu z akcji analizowanych spółek była wyższa, w stosunku do sytuacji, gdyby nie ogłoszono wezwań do sprzedaży tych akcji. Skumulowaną dla kolejnych dni w tym okresie, nadzwyczajną stopę zwrotu przedstawia rysunek 1. Rysunek 1. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia -/+60 notowań dla wezwań do sprzedaży akcji w latach ,25 0,2 0,15 0,1 0,

9 Leszek Czerwonka 9 Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia od -30 do +30 sesji wyniosła 19,4 proc. (rysunek 2). Jej wartość była podobna do wartości stopy obliczonej dla okresu obserwacji -/+60, pomimo o połowę krótszej długości okresu. Obliczenia dokonane dla okresu obserwacji od -50 do -20 oraz od +24 do +60 wskazują, że w okresach tych wpływ zdarzenia był minimalny. Można to także zauważyć na rysunku 1. Rysunek 2. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia -/+30 notowań dla wezwań do sprzedaży akcji w latach ,25 0,2 0,15 0,1 0, Rysunek 2, przedstawiający skumulowane stopy zwrotu dla okresu od -30 do +30 sesji, pokazuje, że okres obserwacji zdarzenia można jeszcze skrócić o okresy widocznej na początku i końcu wykresu stabilizacji. Skumulowana stopa zwrotu dla okna zdarzenia od -19 do +25 sesji wynosi 18,9 proc., zaś dla stosowanego często w analizie zdarzeń okresu -/+15 wynosi 13,5 proc. (rysunek 3). Rysunek 3. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia -/+15 notowań dla wezwań do sprzedaży akcji w latach

10 10 Wpływ wezwań do sprzedaży 0,16 0,14 0,12 0,1 0,08 0,06 0,04 0, Rysunek 4. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia -/+5 notowań dla wezwań do sprzedaży akcji w latach ,08 0,07 0,06 0,05 0,04 0,03 0,02 0, Rysunki 4 i 5 pokazują, że nagły, skokowy, wzrost nadzwyczajnej stopy zwrotu nastąpił pomiędzy dniami od -1 do +1. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w tym okresie wyniosła 4,5 proc. (tabela 2). Oznacza to, że przeciętnie ceny akcji spółek, na które ogłoszono wezwania do sprzedaży, wzrosły o 4,5 proc. bardziej, w porównaniu do sytuacji, gdyby spółki te nie były celem przejęcia.

11 Leszek Czerwonka 11 Rysunek 5. Skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w oknie zdarzenia -/+3 notowania dla wezwań do sprzedaży akcji w latach ,05 0,045 0,04 0,035 0,03 0,025 0,02 0,015 0,01 0, , Dokonana analiza skumulowanych stóp zwrotu dla wezwań do sprzedaży akcji wskazała, że dodatkowa stopa zwrotu, spowodowana wezwaniem, wyniosła w okresie -/+60 sesji 22,1 proc. Jednak główny wzrost stopy zwrotu można zaobserwować w okresie od -19 do +25 sesji, kiedy to skrócenie okresu kumulacji o prawie dwie trzecie powoduje spadek skumulowanej stopy zwrotu tylko o jedną siódmą, do 18,9 proc., w tym 11,2 punktów procentowych skumulowanej stopy pochodzi z okresu (-19, +1). Otrzymane wyniki nie odbiegają od prawidłowości zaobserwowanych przez innych autorów. Analiza ponadprzeciętnych stóp zwrotu dla wezwań do sprzedaży akcji na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych z lat , przeprowadzona przez Piecka, dała skumulowaną stopę CAR 6,86 proc. w okresie -/+5 dni, 8,38 proc. w okresie -/+30 dni oraz 11,15 proc. w okresie -/+60 dni (Piecek, 2004). Wartości te są bardzo podobne w okresie -/+5 notowań, natomiast niższe od otrzymanych w niniejszym badaniu dla okien zdarzeń -/+30 oraz -/+60 notowań. Mimo, że w latach , w których prowadzona była analiza Piecka wartości skumulowanych stóp zwrotu były niższe, to ogólne prawidłowości były identyczne: średnia skumulowana stopa zwrotu, dla wszystkich przypadków, wykazuje najsilniejszy wzrost w okresie rozpoczynającym się na około 25 sesji przed publicznym ogłoszeniem wezwania i trwa do około dwóch sesji po nim (Piecek, 2004, s. 88). Jest to zachowanie nadzwyczajnej stopy zwrotu, które można zauważyć na rysunku 1. Podobne wyniki otrzymali również Perepeczo i Zarzecki, których analiza wezwań do sprzedaży akcji w latach dała skumulowaną nadzwyczajną stopę zwrotu 26 proc. dla okresu -/+60 sesji oraz stopy 18,9 proc. w okresie (-60, -1) sesji oraz 7,1 proc. w okresie (0, +60) sesji (Perepeczo, Zarzecki, 2006, s. 439). Wyniki te również wskazują na silny wzrost nadzwyczajnej stopy zwrotu do dnia ogłoszenia wezwania oraz stosunkową stabilizację skumulowanej nadzwyczajnej stopy zwrotu w okresie po ogłoszeniu wezwania, podobnie do zależności przedstawionej na rysunku 1. Podobne wyniki otrzymali także autorzy badający wpływ wezwań do sprzedaży akcji na innych rynkach. Goergen i Renneboog analizując wezwania do sprzedaży, które pojawiły się na giełdach europejskich w latach stwierdzili, że skumulowana nadzwyczajna stopa zwrotu w okresie -/+60 sesji wyniosła 21,7 proc. (Goergen, Renneboog, 2003, s. 20). Jar-

12 12 Wpływ wezwań do sprzedaży rell i Poulsen analizując oferty przejęcia na giełdach w Stanach Zjednoczonych w latach stwierdzili skumulowaną stopę zwrotu 29,1 proc. w okresie (-20, +5) sesji (Jarrell, Poulsen, 1989, s. 233), gdzie 24,9 punktu procentowego wzrostu przypadło na okres (-20, 0). Są to wyniki zgodne z wynikami otrzymanymi w niniejszym badaniu oraz badaniach Piecka oraz Perepeczo i Zarzeckiego z polskiego rynku akcji, gdzie wzrost nadzwyczajnej stopy zwrotu zaczyna się około dnia przed ogłoszeniem wezwania, zaś po wezwaniu następuje stabilizacja stopy skumulowanej. Podsumowanie Analiza skumulowanych stóp zwrotu dla wezwań do sprzedaży akcji wskazała, że dodatkowa stopa zwrotu, spowodowana wezwaniem, wyniosła w okresie obserwacji od -1 do +1 sesji 4,5 proc. Oznacza to, że przeciętnie ceny akcji spółek, na które ogłoszono wezwania do sprzedaży, wzrosły o 4,5 proc. bardziej w krótkim okresie od dnia poprzedzającego do dnia następnego po ogłoszeniu wezwania, w porównaniu do sytuacji, gdyby spółki te nie były celem przejęcia. W okresie -/+60 sesji ten wzrost był jeszcze bardziej znaczący i wyniósł 22 proc., chociaż zdecydowana część tego wzrostu wystąpiła w okresie od -19 do +25 sesji (18,9 proc.). Otrzymane wyniki pokazują, że próby przejęcia realizowane w postaci wezwań do sprzedaży akcji mają istotne znaczenie dla cen akcji przejmowanych spółek oraz dla stóp zwrotu z akcji tych spółek. Transakcje te powodują, że w okresie około miesiąca przed wezwaniem oraz miesiąca po wezwaniu do sprzedaży akcji, przeciętnie stopy zwrotu z akcji spółek, do których sprzedaży wezwano, są o około 20 proc. wyższe w stosunku do sytuacji, gdyby nie wystąpiła próba przejęcia. Wyniki te są zgodne z wynikami otrzymanymi przez innych autorów, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Przeprowadzone badania zawierają analizę wpływu wezwań do sprzedaży akcji na wycenę spółek, na których akcje ogłoszono wezwanie. Kontynuacją będą badania analizujące wpływ wezwań na wycenę spółek, które ogłosiły wezwanie do sprzedaży akcji innych spółek i podjęły próbę przejęcia. BIBLIOGRAFIA: 1. Alberciak P., (2002), Fuzje i przejęcia przedsiębiorstw. Implikacje teoretyczne, Katedra Ekonomii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. 2. Bamber L.S., Cheon Y.S., (1995), Differential Price and Volume Reactions to Accounting Earnings Announcements, The Accounting Review, vol. 70, nr 3, s Beaver W.H., (1968), The Information Content of Annual Earnings Announcements, Journal of Accounting Research, vol. 6, s Betton S, Moran P., (2004), A Dynamic Model of Corporate Acquisitions, Maastricht Meetings Paper No. 4060, EFA 5. Dodd P., (1980), Merger Proposals, Management Discretion and Stockholder Wealth, Journal of Financial Economics, vol. 8, Dontoh A., Ronen J., (1993), Information Content of Accounting Announcements, The Accounting Review, vol. 68, nr 4, s Fama E.F., (1970), Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work, The Journal of Finance, vol. 25, nr 2, s Fama E.F., Fisher L., Jensen M.C., Roll R., (1969), The Adjustment of Stock Prices to New Information, International Economic Review, vol. 10, nr 1, s Frąckowiak W. red., (1998), Fuzje i przejęcia przedsiębiorstw, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. 10. Goergen M., Renneboog L., (2003), Shareholder Wealth Effects of European Domestic and Cross-Border Takeover Bids, EIFC - Technology and Finance Working Papers 20,

13 Leszek Czerwonka 13 United Nations University, Institute for New Technologies. 11. GPWInfoStrefa, (stan na dzień ). 12. Grundy B.D., McNichols M., (1989), Trade and the Revelation of Information through Proces and Direct Disclosure, The Review of Financial Studies, vol. 2, nr 4, s Gugler K., Mueller D.C., Yurtoglu B.B., Zelehner C., (2003), The effects of mergers: an international comparison, International Journal of Industrial Organization, vol. 21, s Gurgul H., (2006), Analiza zdarzeń na rynkach akcji. Wpływ informacji na ceny papierów wartościowych, Oficyna Ekonomiczna, Kraków. 15. Jarrell G.A., Poulsen A.B., (1989), Stock Trading before the Announcement of Tender Offers: Insider Trading or Market Anticipation?, Journal of Law, Economics, & Organization, vol. 5, nr 2, s Jensen M.C., Ruback R.S., (1983), The Market For Corporate Control: The Scientific Evidence, Journal of Financial Economics, vol Johnson H.I., (2000), Fuzje i przejęcia: narzędzie podejmowania decyzji strategicznych, Liber, Warszawa. 18. Langetieg T.C., (1978), An Application of a Three-factor Performance Index to Measure Stockholder Gains from Merger, Journal of Financial Economics, vol. 6, Lewandowski M., (1998), Fuzje i przejęcia jako metody wzrostu przedsiębiorstw, AE Poznań, Poznań. 20. MacKinlay A.C., (1997), Event Studies in Economics and Finance, Journal of Economic Literature, vol. 35, s Mandelker G., (1974), Risk and Return: The Case of Merging Firms, Journal of Financial Economics, vol. 1, s McWilliams A., Siegel D., (1997), Event Studies in Management Research: Theoretical and Empirical Issues, The Academy of Management Journal, vol. 40, nr 3, s Patell J.M., (1976), Corporate Forecasts of Earnings Per Share and Stock Price Behavior: Empirical Test, Journal of Accounting Research, vol. 14, nr 2, s Pawłowicz L.J. red., (2005), Ekonomika przedsiębiorstw. Zagadnienia wybrane, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk. 25. Piecek G., (2004), Analiza ponadprzeciętnych stóp zwrotu w wyniku reakcji na informację o przejęciach i fuzjach badania dotyczące polskiego rynku kapitałowego (cz. III), Nasz Rynek Kapitałowy, nr 4/5, s Perepeczo A., (2006), Ocena efektów fuzji i przejęć. Istota metodologii analizy zdarzenia w: red. D. Zarzecki, Zarządzanie Finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw. Tom I, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin. 27. Perepeczo A., Zarzecki D., (2006), Wyniki badań efektów finansowych przejęć na podstawie danych rynkowych spółek notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w: red. D. Zarzecki, Zarządzanie Finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw. Tom I, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin. 28. Roczniki GPW ( ), (stan na dzień ). 29. Roller L., Stennek J., Verboven F., (2001), Efficiency gains from mergers, Centre for Economic Policy Research, Report for EC Contract II/98/003. London. 30. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, Dz.U nr 184 poz Wiśniewski M., (1995), Fuzje i przejęcia cz.2, Nowa Europa,

Leszek Czerwonka Katedra Mikroekonomii Uniwersytet Gdański

Leszek Czerwonka Katedra Mikroekonomii Uniwersytet Gdański Leszek Czerwonka, Wpływ fuzji przedsiębiorstw na ich wartość, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa, nr 4 (723)/2010, s. 31-37, ISSN 0860-6846 Leszek Czerwonka Katedra Mikroekonomii Uniwersytet Gdański

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011 LESZEK CZERWONKA WEZWANIA DO SPRZEDAŻY AKCJI CENY WEZWAŃ A NADZWYCZAJNE STOPY ZWROTU Wprowadzenie Kadra

Bardziej szczegółowo

RYZYKO SPADKU WARTOŚCI SPÓŁKI W WYNIKU PODJĘCIA PRÓBY PRZEJĘCIA

RYZYKO SPADKU WARTOŚCI SPÓŁKI W WYNIKU PODJĘCIA PRÓBY PRZEJĘCIA L. Czerwonka, Ryzyko spadku wartości spółki w wyniku podjęcia próby przejęcia [w:] Ryzyko - teoria i praktyka, pod red. O. Dębickiej, J. Winiarskiego, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2010,

Bardziej szczegółowo

Długookresowy wpływ połączeń przedsiębiorstw na wartość spółek przejmujących

Długookresowy wpływ połączeń przedsiębiorstw na wartość spółek przejmujących L. Czerwonka, Długookresowy wpływ połączeń przedsiębiorstw na wartość spółek przejmujących, Przegląd Organizacji, Nr 10/2010, s. 33-36, ISSN-0137-7221. Leszek Czerwonka Katedra Mikroekonomii Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Przejęcia jako metoda wzrostu przedsiębiorstw motywy a skutki

Przejęcia jako metoda wzrostu przedsiębiorstw motywy a skutki Leszek Czerwonka, Przejęcia jako metoda wzrostu przedsiębiorstw - motywy a skutki, [w:] Polityka gospodarcza i finanse w teorii i praktyce, red. nauk. Andrzej Poszewiecki oraz Grzegorz Szczodrowski, Instytut

Bardziej szczegółowo

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia wiążą się ze złożonymi decyzjami inwestycyjnymi i finansowymi. Obejmują: kluczowe elementy biznesu, zarządzanie i analizy strategiczne,

Bardziej szczegółowo

Analiza zdarzeń Event studies

Analiza zdarzeń Event studies Analiza zdarzeń Event studies Dobromił Serwa akson.sgh.waw.pl/~dserwa/ef.htm Leratura Campbell J., Lo A., MacKinlay A.C.(997) he Econometrics of Financial Markets. Princeton Universy Press, Rozdział 4.

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y analiza danych na dzień 20 czerwca 2011 roku W tym tygodniu Polski Instytut Nadzoru Korporacyjnego (PINK) postanowił po raz pierwszy opublikować stopy zwrotu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDARZENIA I JEJ ZASTOSOWANIA

ANALIZA ZDARZENIA I JEJ ZASTOSOWANIA ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 632 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 33 2010 AGNIESZKA PEREPECZO Uniwersytet Szczeciński ANALIZA ZDARZENIA I JEJ ZASTOSOWANIA Wprowadzenie Analiza

Bardziej szczegółowo

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A.

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. dla BUMECH S.A. wg stanu na dzień 30.04.2014 Poznań, 16.05.2014 r. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 SŁOWNIK... 4 1. Przesłanki sporządzenia opinii...

Bardziej szczegółowo

Rozdział l Fuzje i przejęcia w ujęciu ogólnogospodarczym. 1.1 STRUKTURA RYNKU KONTROLI A FUZJE l PRZEJĘCIA PRZEDSIĘBIORSTW (M.

Rozdział l Fuzje i przejęcia w ujęciu ogólnogospodarczym. 1.1 STRUKTURA RYNKU KONTROLI A FUZJE l PRZEJĘCIA PRZEDSIĘBIORSTW (M. Spis treści Wstęp Rozdział l Fuzje i przejęcia w ujęciu ogólnogospodarczym 1.1 STRUKTURA RYNKU KONTROLI A FUZJE l PRZEJĘCIA PRZEDSIĘBIORSTW (M. 1.1.1 Formy działań na rynku kontroli przedsiębiorstw 1.1.2

Bardziej szczegółowo

Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202.

Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202. Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202. Modelowanie Rynków Finansowych 1 Japoński system bankowo-przemysłowy akcjonariat krzyżowy brak

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 I. WPŁYW ROZWOJU RYNKU KAPITAŁOWEGO NA WYBORY WSPÓŁCZESNEGO - PRZEDSIĘBIORSTWA 13 1.

Bardziej szczegółowo

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Twój czas Twój Kapitał Gdańsk, 15 czerwca 2011 r. Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Maciej Richter Partner Zarządzający Grant Thornton Frąckowiak 2011 Grant Thornton Frąckowiak. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA uzgodniony pomiędzy AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA a DATERA SPÓŁKA AKCYJNA

PLAN POŁĄCZENIA uzgodniony pomiędzy AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA a DATERA SPÓŁKA AKCYJNA PLAN POŁĄCZENIA uzgodniony pomiędzy AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA a DATERA SPÓŁKA AKCYJNA Gdańsk, dnia 31 października 2013 roku PLAN POŁĄCZENIA AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA Z DATERA SPÓŁKA AKCYJNA Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela 1. Założenia pracy 1 Założeniem niniejszej pracy jest stworzenie portfela inwestycyjnego przy pomocy modelu W.Sharpe a spełniającego następujące warunki: - wybór akcji 8 spółek + 2 papiery dłużne, - inwestycja

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 14 WZROST WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA A AKTYWNOŚĆ W OBSZARZE FUZJI I PRZEJĘĆ

ROZDZIAŁ 14 WZROST WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA A AKTYWNOŚĆ W OBSZARZE FUZJI I PRZEJĘĆ Leszek Czerwonka ROZDZIAŁ 14 WZROST WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA A AKTYWNOŚĆ W OBSZARZE FUZJI I PRZEJĘĆ Wprowadzenie Często wybieranym sposobem wzrostu jest łączenie przedsiębiorstw. Celem artykułu jest sprawdzenie,

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH

KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH Radosław Ignatowski KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH KONCEPCJE, REGULACJE POLSKIE I MSSF, ZASTOSOWANIA PRAKTYCZNE TOM I PODSTAWY KONSOLIDACJI REGULACJE POLSKIE Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI

REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI uchwalony uchwałą nr VI /02 /05 /2010 Zarządu SIMPLE S.A. z dnia 27 maja 2010 roku DEFINICJE

Bardziej szczegółowo

Rozdział IV. Rachunkowość Funduszu. Aktywa, zobowiązania Funduszu i ustalanie Wartości Aktywów Netto Funduszu

Rozdział IV. Rachunkowość Funduszu. Aktywa, zobowiązania Funduszu i ustalanie Wartości Aktywów Netto Funduszu Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, działając na podstawie art. 4 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546)

Bardziej szczegółowo

Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A.

Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A. Opinia o wartości godziwej akcji spółki BUMECH S.A. dla BUMECH S.A. wg stanu na dzień 30.04.2014 Poznań, 16.05.2014 r. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 SŁOWNIK... 4 1. Przesłanki sporządzenia

Bardziej szczegółowo

ROZPOCZĘCIE SKUPU AKCJI WŁASNYCH GETIN HOLDING S.A. W CELU ICH UMORZENIA

ROZPOCZĘCIE SKUPU AKCJI WŁASNYCH GETIN HOLDING S.A. W CELU ICH UMORZENIA GETIN Holding S.A. ul. Powstańców Śl. 2-4, 53-333 Wrocław tel. +48 71 797 77 77, faks +48 71 797 77 16 KRS 0000004335 Sąd Rejonowy we Wrocławiu VI Wydział Gospodarczy KRS Bank Millenium S.A. 91 1160 2202

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTÓW FINANSOWYCH ŁĄCZENIA SPÓŁEK

OCENA EFEKTÓW FINANSOWYCH ŁĄCZENIA SPÓŁEK STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 20 Agnieszka Perepeczo OCENA EFEKTÓW FINANSOWYCH ŁĄCZENIA SPÓŁEK Wprowadzenie Wiele komentarzy i opinii w literaturze przedmiotu wskazuje na

Bardziej szczegółowo

Legg Mason Akcji Skoncentrowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Raport kwartalny za okres od 1 października 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku

Legg Mason Akcji Skoncentrowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Raport kwartalny za okres od 1 października 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku Nota nr 1 - Polityka rachunkowości Funduszu Uwagi ogólne Fundusz stosuje przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Na Wagę Złota II ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki Pfleiderer Grajewo S.A. w dniu 22 października 2015 roku

Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki Pfleiderer Grajewo S.A. w dniu 22 października 2015 roku Temat: Treść uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki Pfleiderer Grajewo S.A. w dniu 22 października 2015 roku Raport bieżący nr 58/2015 Zarząd spółki pod firmą Pfleiderer

Bardziej szczegółowo

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem Wyzwania strategiczne w zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa redakcja naukowa Elżbieta Wrońska-Bukalska Celem podręcznika jest przekazanie wiedzy z zakresu finansów przedsiębiorstwa z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Grupa LOTOS od ponad 10 lat na GPW

Grupa LOTOS od ponad 10 lat na GPW Grupa LOTOS od ponad 10 lat na GPW Akcje Grupy LOTOS notowane są na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) od czerwca 2005 roku. Znajdujemy się w indeksie WIG20, czyli 20 największych

Bardziej szczegółowo

Czy NewConnect jest dla mnie?

Czy NewConnect jest dla mnie? Czy NewConnect jest dla mnie? Trochę historii Egipt - początki wspólnego finansowania przedsięwzięć gospodarczych Holandia - pierwsze giełdy towarowe XIII w Anglia - XVI kodeks pracy brokera Pierwsza spółka

Bardziej szczegółowo

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia

Test spółek o niskim poziomie zadłużenia Test spółek o niskim poziomie zadłużenia W poprzedniej części naszych testów rozpoczęliśmy od przedstawienia w jaki sposób zachowują się spółki posiadające niski poziom zobowiązań. W tym artykule kontynuować

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie Karol Klimczak Studenckie Koło Naukowe Stosunków Międzynarodowych TIAL przy Katedrze Stosunków Międzynarodowych Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Bardziej szczegółowo

POLITYKA RACHUNKOWOŚCI stosowane przez KB Dolar FIZ zarządzany przez KBC TFI SA

POLITYKA RACHUNKOWOŚCI stosowane przez KB Dolar FIZ zarządzany przez KBC TFI SA POLITYKA RACHUNKOWOŚCI stosowane przez KB Dolar FIZ zarządzany przez KBC TFI SA I. OGÓLNE ZASADY Procedury wyceny stosowane przez fundusz są zgodne z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec lp. Emitent Miejsce w rankingu w porównaniu do ubiegłego miesiąca Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln- luty Różnica kapitalizacji w porównaniu do

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH Warszawa, Lipiec 2010 COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH PODSUMOWANIE O NAS Działamy na rynku kapitałowym od 1996 roku, a od grudnia 2005 jako akcjonariusze oraz Zarząd domu maklerskiego Suprema

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA FOODCARE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W ZABIERZOWIE ORAZ

PLAN POŁĄCZENIA FOODCARE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W ZABIERZOWIE ORAZ PLAN POŁĄCZENIA FOODCARE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W ZABIERZOWIE ORAZ TOP BRAND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W ZABIERZOWIE uzgodniony w Zabierzowie w dniu

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Granice obrony zarządu spółki przed wrogim przejęciem analiza ekonomiczno-prawna. Miłosz Jóźwiak

Granice obrony zarządu spółki przed wrogim przejęciem analiza ekonomiczno-prawna. Miłosz Jóźwiak Granice obrony zarządu spółki przed wrogim przejęciem analiza ekonomiczno-prawna Miłosz Jóźwiak Plan wykładu 1. Cele badawcze 2. Fuzje i przejęcia podstawowa terminologia. 3. Fale fuzji i przejęć ujęcie

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Spółka nie opublikowała informacji poufnej o wniosku Skarbu Państwa o zwołanie Zgromadzenia? Odpowiedź Odpowiedź na powyższe pytanie została

Dlaczego Spółka nie opublikowała informacji poufnej o wniosku Skarbu Państwa o zwołanie Zgromadzenia? Odpowiedź Odpowiedź na powyższe pytanie została Odpowiedzi na pytania zadane Zarządowi Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach S.A. ( Spółka ) w trybie art. 428 1 kodeksu spółek handlowych ( KSH ) podczas obrad Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia w

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W8 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Wpływ stopy dyskonta na przepływ gotówki. Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich.

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Iwona Reszetar Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Dokument roboczy Working paper Wrocław 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 46 2011 ALEKSANDRA PIELOCH Uniwersytet Łódzki WPŁYW OGŁOSZENIA DECYZJI O WYKUPIE AKCJI WŁASNYCH NA WARTOŚĆ

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU FAMUR SPÓŁKA AKCYJNA (SPÓŁKI PRZEJMUJĄCEJ) UZASADNIAJĄCE POŁĄCZENIE ZE SPÓŁKĄ

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU FAMUR SPÓŁKA AKCYJNA (SPÓŁKI PRZEJMUJĄCEJ) UZASADNIAJĄCE POŁĄCZENIE ZE SPÓŁKĄ SPRAWOZDANIE ZARZĄDU FAMUR SPÓŁKA AKCYJNA (SPÓŁKI PRZEJMUJĄCEJ) UZASADNIAJĄCE POŁĄCZENIE ZE SPÓŁKĄ ELGÓR + ZAMET SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (SPÓŁKA PRZEJMOWANA) Katowice, 18.04.2016 roku 1.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do formularza SAF-Q za IV kwartał 2007 roku

Informacja dodatkowa do formularza SAF-Q za IV kwartał 2007 roku Informacja dodatkowa do formularza SAF-Q za IV kwartał 2007 roku W dniu 20 grudnia 2007 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Funduszu uchyliło uchwałę ZWZ nr 21/2006 z dnia 28 września 2006 roku dotyczącą

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA. Get Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z Getin Noble Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w Warszawie

PLAN POŁĄCZENIA. Get Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z Getin Noble Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w Warszawie Warszawa, dnia 7 lutego 2012 roku PLAN POŁĄCZENIA Get Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z Getin Noble Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w Warszawie Stosownie do treści art. 498 i nast. ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Notowania kontraktów terminowych na pszenicę konsumpcyjną na rynku FOREX jako przykład anomalii rynku kapitałowego

Notowania kontraktów terminowych na pszenicę konsumpcyjną na rynku FOREX jako przykład anomalii rynku kapitałowego Rafał Balina Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Notowania kontraktów terminowych na pszenicę konsumpcyjną na rynku FOREX jako przykład anomalii

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej Magdalena Mordasewicz (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Katarzyna Madej (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Milena Wierzyk (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Zarządzanie wartością przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Kredyt Inkaso S.A. uchwala co następuje: 1. [Utworzenie Programu Motywacyjnego.]

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Kredyt Inkaso S.A. uchwala co następuje: 1. [Utworzenie Programu Motywacyjnego.] Uchwała nr 5/2007 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Kredyt Inkaso Spółka Akcyjna z siedzibą w Zamościu z dnia 30 listopada 2007 roku w sprawie przyjęcia Programu Motywacyjnego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

SPLIT. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

SPLIT. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych SPLIT Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Operacje na papierach wartościowych Operacje na papierach wartościowych odzwierciedlają zmiany treści praw i innych cech papierów wartościowych lub

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Raport z badań. CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych. Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych

Raport z badań. CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych. Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych Raport z badań CSR w opinii inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych oraz spółek giełdowych Badanie wśród przedstawicieli spółek giełdowych Warszawa, lipiec 2014 roku Metodologia Projekt badawczy

Bardziej szczegółowo

Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje:

Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: Uchwała nr 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: Nadzwyczajne

Bardziej szczegółowo

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd 1 SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE 2 3 4 INFORMACJA DODATKOWA DO RAPORTU ZA I KWARTAL 2006 (zgodnie z 91 ust. 4 Rozporządzenia Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2005 r. - Dz. U. Nr 209,

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie Aleksandra Rabczyńska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży wydobywczej Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 25.06.2015 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku Wartość aktywów ogółem zgromadzonych przez

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r.

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Uchwała Nr [***] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z siedzibą w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

Studium wydarzeń: Reakcja inwestorów na publiczne wezwania do sprzedaży akcji

Studium wydarzeń: Reakcja inwestorów na publiczne wezwania do sprzedaży akcji Studium wydarzeń: Reakcja inwestorów na publiczne wezwania do sprzedaży akcji 1. Wprowadzenie Publiczne wezwania do sprzedaży akcji należą do jednych z bardziej spektakularnych wydarzeń na rynku kapitałowym.

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych I Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych Efektywność inwestycji rzeczowych Inwestycje - aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z przyrostu wartości tych aktywów. Efektywność inwestycji

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem WIG20 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu ( Certyfikaty Depozytowe ) Emitent ( Bank ) Bank BPH S.A.

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r.

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Zastrzeżenie prawne Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter promocyjny i w żadnym przypadku nie stanowi

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Gdańsku

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Gdańsku SPRAWOZDANIE ZARZĄDU AITON CALDWELL SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Gdańsku uzasadniające połączenie Aiton Caldwell Spółka Akcyjna z Datera Spółka Akcyjna Gdańsk, dnia 6 grudnia 2013 roku W związku z podpisaniem

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ?

PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? PRAWA POBORU CZYM SĄ I JAK JE WYKORZYSTAĆ? Emisja z prawem poboru Emisja z prawem poboru może mieć miejsce, gdy spółka potrzebuje dodatkowych środków finansowych i w związku z tym podejmuje decyzję o podwyższeniu

Bardziej szczegółowo

Cena netto 1 550,00 zł Cena brutto 1 906,50 zł Termin zakończenia usługi Termin zakończenia rekrutacji

Cena netto 1 550,00 zł Cena brutto 1 906,50 zł Termin zakończenia usługi Termin zakończenia rekrutacji Akademia fuzji i przejęć - połączenie, podział, przekształcenia oraz likwidacja spółek kapitałowych w ujęciu prawnym, podatkowym i rachunkowym - V Edycja (fuzje) Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/05/7633/7421

Bardziej szczegółowo

(Emitenci) Comp Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk

(Emitenci) Comp Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Strona 1 z 6 Serwisy Zamknięte GPW malgorzata.sokolowska@comp.com.pl malgorzata.sokolowska@comp.com. (Emitenci) Serwisy Zamknięte GPW System EBI Serwis Emitentów - EBI MENU Strona główna Dodaj raport dotyczący

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art Kodeksu Spółek

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art Kodeksu Spółek SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art. 536 1 Kodeksu Spółek Handlowych uzasadniające podział ESOTIQ & HENDERSON S.A. z

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Moduł I: Połączenie, przekształcenia, podział i likwidacja spółek kapitałowych - skutki prawne oraz rachunkowe:

Moduł I: Połączenie, przekształcenia, podział i likwidacja spółek kapitałowych - skutki prawne oraz rachunkowe: Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 71612 Temat: AKADEMIA FUZJI I PRZEJĘĆ: Fuzje, połączenia, przekształcenia, podział i likwidacja spółek kapitałowych. Skutki prawne, rachunkowe i podatkowe.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 lutego 2012 r. SPRAWOZDANIE ZARZĄDU GETIN NOBLE BANK S.A. W SPRAWIE POŁĄCZENIA ZE SPÓŁKĄ GET BANK S.A 1.

Warszawa, dnia 7 lutego 2012 r. SPRAWOZDANIE ZARZĄDU GETIN NOBLE BANK S.A. W SPRAWIE POŁĄCZENIA ZE SPÓŁKĄ GET BANK S.A 1. Warszawa, dnia 7 lutego 2012 r. SPRAWOZDANIE ZARZĄDU GETIN NOBLE BANK S.A. W SPRAWIE POŁĄCZENIA ZE SPÓŁKĄ GET BANK S.A 1. WPROWADZENIE Spółka Getin Noble Bank Spółka Akcyjna (dalej: Getin Noble Bank albo

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia 2013 r. (z późn. zm.)

Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia 2013 r. (z późn. zm.) Załącznik do Uchwały Nr 893/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 8 sierpnia 2013 r. Uchwała Nr 871/2013 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 6 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do skróconego sprawozdania finansowego Z.P.C. Otmuchów S.A. za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2010 r.

Informacja dodatkowa do skróconego sprawozdania finansowego Z.P.C. Otmuchów S.A. za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2010 r. Informacja dodatkowa do skróconego sprawozdania finansowego Z.P.C. Otmuchów S.A. za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2010 r. Otmuchów, 12 listopada 2010r. Spis treści 1 Informacje wstępne...

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Kurs na Złoto powiązane z ceną złota ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów?

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jedną z najważniejszych informacji o firmie - także dla właściciela

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie modeli dyfuzji innowacji do analizy rynków finansowych: przykład rynku funduszy inwestycyjnych w Meksyku

Zastosowanie modeli dyfuzji innowacji do analizy rynków finansowych: przykład rynku funduszy inwestycyjnych w Meksyku Zastosowanie modeli dyfuzji innowacji do analizy rynków finansowych: przykład rynku funduszy inwestycyjnych w Meksyku dr Adam Marszk, Wydział Zarządzania i Ekonomii PG współautorstwo: dr Ewa Lechman, Wydział

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY KOMINOWEJ, A WYNAGRODZENIA MENEDŻERÓW

NOWELIZACJA USTAWY KOMINOWEJ, A WYNAGRODZENIA MENEDŻERÓW 6.06.2016 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Konrad Akowacz tel. 511 057 700 media@sedlak.pl NOWELIZACJA USTAWY KOMINOWEJ, A WYNAGRODZENIA MENEDŻERÓW W dniu 19 kwietnia 2016 roku

Bardziej szczegółowo

BETACOM SPÓŁKA AKCYJNA

BETACOM SPÓŁKA AKCYJNA PLAN POŁĄCZENIA Niniejszy plan połączenia (dalej: Plan Połączenia ) został przygotowany i uzgodniony w związku z zamiarem połączenia Betacom S.A. ze spółką eo Networks S.A. (dalej łącznie Spółki ) na podstawie

Bardziej szczegółowo