Europejskie prawo gospodarcze

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Europejskie prawo gospodarcze"

Transkrypt

1 Europejskie prawo gospodarcze Wykład Specjalizacyjny Prawo Studia Niestacjonarne Rok akademicki 2014/2015

2 Europejskie prawo gospodarcze Kwestie organizacyjne Zakres przedmiotu Wykład: 14 godz. dr Maciej Etel Ćwiczenia: - Egzamin Forma egzaminu Pytania egzaminacyjne Obecność i nieobecności Wejściówki i aktywność Prezentacja Dyżur (i informacje w gablocie Katedry) Wtorek: godz pok. 201 Niedziela (terminy zjazdowe Prawo): godz pok

3 Europejskie prawo gospodarcze Kwestie organizacyjne Źródła (podstawowe): Jan Barcz (red.) Prawo gospodarcze UE, Warszawa 2011 Aleksander Cieśliński, Wspólnotowe prawo gospodarcze. Tom I. Swobody rynku wewnętrznego, Warszawa 2009 Aleksander Cieśliński, Wspólnotowe prawo gospodarcze. Tom II., Warszawa 2007 Andrzej Wróbel, Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską. Tom I i II, Warszawa Jan Barcz (red.), Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe. Prawo materialne i polityki, Warszawa 2006 Zdzisław Brodecki (red.), Konkurencja, Warszawa 2004 Agata Jurkowska-Gomułka, Tadeusz Skoczny, Wspólne reguły konkurencji UE. Tom XXIV, Warszawa 2010 [w serii:] Jan Barcz (red.), System prawa UE Teksty aktów prawnych (wskazane posiadanie w trakcie wykładu i ćwiczeń), w tym: Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą zawarty w Rzymie w dniu 23 marca 1957 r., który od momentu przyjęcia Traktatu z Lizbony nosi nazwę Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) Inne wskazane w toku wykładu i ćwiczeń z przedmiotu

4 Europejskie prawo gospodarcze Europejskie prawo gospodarcze zakres tematyki: Zagadnienia wprowadzające Swobody rynku wewnętrznego Swoboda przepływu towarów Swoboda przepływu osób Swoboda przedsiębiorczości (zakładania przedsiębiorstw) Swoboda świadczenia usług Swoboda przepływu kapitału i płatności Prawo konkurencji Unii Europejskiej Konkurencja w rozumieniu UE Reguły konkurencji skierowane do przedsiębiorców: Zakaz praktyk ograniczających konkurencję (w ujęciu materialnym i proceduralnym) Prewencyjna kontrola koncentracji (w ujęciu materialnym i proceduralnym) Reguły konkurencji skierowane do państw członkowskich: Reguły odnoszące się do pomocy publicznej Państwowe monopole handlowe i przedsiębiorstwa publiczne Regulacje sektorowe Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w państwach członkowskich UE, w tym wybrane zagadnienia prawa polskiego (jako prawa jednego z państw członkowskich UE)

5 Europejskie prawo gospodarcze zagadnienia wprowadzające Ratyfikowane umowy międzynarodowe jako źródło prawa gospodarczego Stosunki gospodarcze RP mają obecnie znacznie szerszy zakres niż krajowy. Stąd też należy wskazać na ratyfikowane umowy międzynarodowe w charakterze źródła publicznego prawa gospodarczego. Warto w tym zakresie wyróżnić: Umowy dwustronne wiążące RP m.in.: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy gospodarczej, sporządzona w Erewaniu dnia 12 marca 2010 r. (M. P. Nr 56, poz. 761). Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Gruzji o współpracy gospodarczej, sporządzona w Warszawie dnia 5 listopada 2007 r. (M. P. z 2008 r., Nr 79, poz. 695). Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Uzbekistanu o współpracy gospodarczej, podpisana w Taszkencie dnia 2 października 2007 r. (M. P. z 2008 r., Nr 82, poz. 721). Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o współpracy gospodarczej, sporządzona w Krynicy dnia 7 września 2006 r. (M. P. z 2007 r., Nr 37, poz. 426). Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Republiki Albanii o współpracy gospodarczej, sporządzona w Warszawie dnia 4 czerwca 2007 r. (M. P. z 2008 r., Nr 25, poz. 245). Umowy wielostronne konstytuujące organizacje międzynarodowe, które w zakresie swojej aktywności realizują (również) założenia gospodarcze m.in..: WTO Porozumienie Ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzone w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r., Nr 98, poz. 483 ze zm.) OECD Konwencja o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, wraz z Protokołami dodatkowymi nr 1 i 2 do tej konwencji, stanowiącymi jej integralną część, sporządzona w Paryżu dnia 14 grudnia 1960 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 76, poz. 490) CEFTA Środkowoeuropejska Umowa O Wolnym Handlu (CEFTA) zawarta przez Republikę Czeską, Republikę Węgierską, Republikę Słowacką i Rzeczpospolitą Polską, sporządzona w Krakowie dnia 21 grudnia 1992 r. (Dz. U. z 1994 r., Nr 129, poz.637 ze zm.) ONZ Karta Narodów Zjednoczonych statut Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i porozumienie ustanawiające Komisję Przygotowawczą Narodów Zjednoczonych (dz. U. Z 1947 r., Nr 23, poz. 90 ze zm.)

6 Europejskie prawo gospodarcze zagadnienia wprowadzające Ponadto nie można zapominać o zobowiązaniach wiążących RP wynikających z: Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej o akcesji do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864 ze zm. zał.) Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30 ze zm.) Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą zawarty w Rzymie w dniu 23 marca 1957 r., który od momentu przyjęcia Traktatu z Lizbony nosi nazwę Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) Art. 91 Konstytucji RP z 1997 r. Art Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. 2. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. 3. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

7 Europejskie prawo gospodarcze zagadnienia wprowadzające Zatem ze względu na członkowstwo RP w UE należy również przyjąć, że w realizacji zadań Państwa względem gospodarki istotny udział ma również Unia Europejska (w przypadku państw członkowskich UE): Zgodnie z art. 3 TFUE Unia ma wyłączne kompetencje w następujących dziedzinach: unia celna; ustanawianie reguł konkurencji niezbędnych do funkcjonowania rynku wewnętrznego; polityka pieniężna w odniesieniu do Państw Członkowskich, których walutą jest euro; zachowanie morskich zasobów biologicznych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa; wspólna polityka handlowa; zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie prawodawczym Unii lub jest niezbędne do umożliwienia Unii wykonywania jej wewnętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres. Zgodnie z art. 4 TFUE Unia dzieli szereg kompetencji z państwami członkowskimi: rynek wewnętrzny; polityka społeczna w odniesieniu do aspektów określonych w niniejszym Traktacie; spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna; rolnictwo i rybołówstwo, z wyłączeniem zachowania morskich zasobów biologicznych; środowisko naturalne; ochrona konsumentów; transport; sieci transeuropejskie; energia; przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości; bezpieczeństwa zdrowia publicznego. Zgodnie z art. 6 TFUE Unia podejmuje również działania wspierające, koordynujące i uzupełniające w zakresie: ochrona i poprawa zdrowia ludzkiego; przemysł; kultura; turystyka; edukacja, kształcenie zawodowe, młodzież i sport; ochrona ludności; współpraca administracyjna.

8 Europejskie prawo gospodarcze rola i cele EPG Najprostszy podział zadań (funkcji, celów i założeń) właściwych dla europejskiego prawa gospodarczego opiera się na wskazaniu trzech płaszczyzn sfer kształtujących normy tego prawa: gospodarczą w ramach której realizowane są zadania tj.: ochrona konkurencji, zwiększenie efektywności gospodarczej, promocja handlu, wspieranie liberalizacji gospodarki, społeczną w ramach której realizowane są zadania tj.: ochrona konsumentów, wspieranie samo-zatrudnienia (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw), promowanie uczciwości i sprawiedliwości (dobrych obyczajów kupieckich) w obrocie gospodarczym, polityczną w ramach której realizowane są zadania tj.: wspieranie demokracji, pobudzanie procesów integracyjnych, ochrona wolności gospodarczej. Podział powyższy akcentuje wszelkie najistotniejsze zadania europejskiego prawa gospodarczego, jednakże w rzeczywistości poszczególne płaszczyzny przenikają się ze sobą, co w gruncie rzeczy przeczy idei podziału czyniąc go sztucznym i nienaturalnym. Z tego względu warto skonstruować katalog zadań priorytetów europejskiego prawa gospodarczego w oderwaniu od poszczególnych sfer kształtujących normy tego prawa (i gospodarkę).

9 Europejskie prawo gospodarcze rola i cele EPG Cele europejskiego prawa gospodarczego: 1) Wspieranie procesów integracyjnych 2) Wspomaganie reform gospodarczych 3) Wspieranie mikro, małych i średnich przedsiębiorców 4) Promocja narodowych liderów rynkowych 5) Wspieranie inwestycji zagranicznych 6) Zwiększenie efektywności gospodarczej 7) Deregulacja gospodarki 8) Ochrona konkurencji 9) Ochrona interesów konsumentów 10) Względy społeczno-polityczne 11) Względy sprawiedliwości Dokonany powyżej przegląd celów EPG dowodzi, jak szeroką tematykę stanowi zagadnienie. Podkreśla również rozbieżności w doktrynie, której przedstawiciele pozostają w sprzeczności wobec konieczności enumeratywnego wyliczenia priorytetów EPG. Jest co całkowicie naturalne mając na uwadze fakt, że różne cele następują na różnym etapie tworzenia i stosowania europejskiego prawa gospodarczego.

10 Europejskie prawo gospodarcze Europejskie prawo gospodarcze zakres tematyki: Zagadnienia wprowadzające Swobody rynku wewnętrznego Swoboda przepływu towarów Swoboda przepływu osób Swoboda przedsiębiorczości (zakładania przedsiębiorstw) Swoboda świadczenia usług Swoboda przepływu kapitału i płatności Prawo konkurencji Unii Europejskiej Konkurencja w rozumieniu UE Reguły konkurencji skierowane do przedsiębiorców: Zakaz praktyk ograniczających konkurencję (w ujęciu materialnym i proceduralnym) Prewencyjna kontrola koncentracji (w ujęciu materialnym i proceduralnym) Reguły konkurencji skierowane do państw członkowskich: Reguły odnoszące się do pomocy publicznej Państwowe monopole handlowe i przedsiębiorstwa publiczne Regulacje sektorowe Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w państwach członkowskich UE, w tym wybrane zagadnienia prawa polskiego (jako prawa jednego z państw członkowskich UE)

11 Swobody rynku wewnętrznego rynek wewnętrzny Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą zawarty w Rzymie w dniu 23 marca 1957 r., który od momentu przyjęcia Traktatu z Lizbony nosi nazwę Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) dalej jako TFUE CZĘŚĆ TRZECIA POLITYKI I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE UNII TYTUŁ I RYNEK WEWNĘTRZNY Artykuł Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów. 2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów. 3. Rada, na wniosek Komisji, ustala wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego postępu we wszystkich odpowiednich sektorach.

12 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Swoboda przepływu towarów w unijnym rynku wewnętrznym uregulowana jest w art TFUE. Zasada swobodnego przepływu towarów oznacza, że: towary pochodzące z któregokolwiek państwa członkowskiego UE lub legalnie wprowadzone na rynek UE mogą swobodnie (tzn. bez przeszkód administracyjnych, prawnych, technicznych i fiskalnych) przemieszczać się po terytorium UE. Do elementów, które stanowią istotę swobody przepływu towarów zalicza się: unię celną zakaz nakładania nowych ceł i opłat o skutku równoważnym zakaz opodatkowania dyskryminacyjnego i protekcjonistycznego zakaz ograniczeń ilościowych (kontyngentów) w przywozie i wywozie oraz środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych nakaz reorganizacji monopoli państwowych o charakterze handlowym

13 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Swobodzie przepływu towarów podlegają wszystkie towary pochodzące z państw członkowskich UE oraz towary pochodzące z państw trzecich, które znajdują się w legalnym obrocie w państwach członkowskich UE (art. 28 ust 2 TFUE). Tym samym towarem dopuszczonym do swobodnego obrotu na terytorium UE jest: produkt pochodzący z państwa członkowskiego produkt pochodzący z państwa trzeciego, który został wprowadzony na terytorium jednego z państw członkowskich w sposób legalny tzn. po wypełnieniu i dopełnieniu wszelkich formalności (określonych prawem danego państwa członkowskiego) w konsekwencji towary spoza UE wprowadzone legalnie na rynek UE uważane są za produkty unijne i musza być traktowane jednakowo Definicja towaru sformułowana w orzecznictwie ETS (nie ma definicji legalnej): wszelkie produkty posiadające wartość wymierną w pieniądzu i mogące jako takie stanowić przedmiot transakcji handlowych Zidentyfikowane jako towary zostały m.in.: dzieła sztuki, monety i banknoty, które wyszły z obiegu, energia elektryczna i gaz, a także program telewizyjny nagrany na kasetę video lub CD/DVD (w odróżnieniu do programu nadanego drogą satelitarną lub kablową)

14 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Swobodzie przepływu towarów podlegają wszystkie towary pochodzące z państw członkowskich UE oraz towary pochodzące z państw trzecich, które znajdują się w legalnym obrocie w państwach członkowskich UE (art. 28 ust 2 TFUE). Kluczowym elementem swobody przepływu towarów jest pojęcie pochodzenia towaru. Pochodzenie towaru ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania odpowiednich stawek celnych (preferencyjnych lub niepreferencyjnych) lub ogólnie środków wspólnej polityki handlowej. Towarem pochodzącym z UE jest produkt, który powstał w całości na terytorium jednego lub kilku państw członkowskich UE lub też został wytworzony na terytorium UE, ale z użyciem składników importowanych, legalnie dopuszczonych do obrotu na rynku UE. Problem może pojawić się wówczas, gdy dany towar jest wytworzony w więcej niż jednym państwie tzw. złożone pochodzenie towaru: pochodzenie określa się wg zasady, zgodnie z którą towar uznaje się za pochodzący z państwa, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało stworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania Wg ETS czynności takie jak oczyszczanie, mielenie, sortowanie i pakowanie nie mieszą się we wskazanym kryterium (zob. tzw. kupowanie pochodzenia)

15 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Do elementów, które stanowią istotę swobody przepływu towarów zalicza się: unię celną: 1) zniesienie granic celnych pomiędzy państwami członkowskimi i 2) wprowadzenie wspólnej, zewnętrznej taryfy celnej oraz 3) wprowadzeniu wspólnej dla całej UE regulacji celnej Art. 28 ust 1 TFUE: Unia obejmuje unię celną, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi. Art. 30 TFUE: Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym. zakaz nakładania nowych ceł i opłat o skutku równoważnym: Wg ETS opłatą tego rodzaju może być każde obciążenie nałożone na towary pochodzące z innego państwa członkowskiego, niezależnie od nazwy tej opłaty, celu czy sposobu pobierania oraz przeznaczenia uzyskanych środków (jeżeli ma charakter dyskryminujący bądź protekcjonistyczny) Wszelkie opłaty nakładane jednostronnie przez państwo członkowskie na towary krajowe lub pochodzące z innych państw członkowskich, w związku z przetransportowaniem ich przez granicę

16 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Do elementów, które stanowią istotę swobody przepływu towarów zalicza się: zakaz opodatkowania dyskryminacyjnego i protekcjonistycznego: eliminacja ograniczeń podatkowych w handlu pomiędzy państwami członkowskimi Art. 110 TFUE: Żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Art. 110 TFUE: Ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty. Swoboda przepływu towarów zostaje naruszona w sytuacji, gdy produkt z innego państwa członkowskiego jest gorzej traktowany pod względem podatkowym w państwie członkowskim, do którego został sprowadzony niż produkty tego państwa Dyskryminacja i protekcjonizm mogą przybierać różną formę: preferencyjnych i niepreferencyjnych stawek podatkowych wysokości podatku zwolnień podatkowych rozłożenie podatku na raty sposobów rozliczania (różnice w trybie i terminach realizacji świadczeń)

17 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Do elementów, które stanowią istotę swobody przepływu towarów zalicza się: nakaz reorganizacji monopoli państwowych o charakterze handlowym: dotyczy monopoli mających niekorzystny wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Art. 37 ust 1 TFUE: Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki sposób, aby wykluczona była wszelka dyskryminacja między obywatelami Państw Członkowskich w stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu. Np. energia elektryczna, gaz, poczta, telekomunikacja, transport (kolejowy i lotniczy)

18 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Do elementów, które stanowią istotę swobody przepływu towarów zalicza się: zakaz ograniczeń ilościowych (kontyngentów) w przywozie i wywozie oraz środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych: zmierza do usunięcia wszelkich przeszkód (barier) o charakterze niefiskalnym w handlu pomiędzy państwami członkowskimi Formy: Np. regulacje krajowe związane z importem (licencje, inspekcje, kontrole), obowiązek posiadania przedstawiciela lub magazynów w państwie importu, zakazy importu dotyczące konkretnych produktów, systemy certyfikacji, zastosowanie uciążliwej procedury wprowadzenia do obrotu, obowiązek wypełnienia szczególnych warunków względem towaru (waga, skład, opakowanie, etykiety), zakazy reklamy itp. integracja negatywna nakaz usuwania barier nałożony na każde z państw członkowskich integracja pozytywna harmonizacja i ujednolicenie warunków dostępu towarów do rynku i zbliżenie przepisów regulujących obrót towarami w państwach członkowskich UE integracja neutralna zasada wzajemnego uznawania standardów (rozwiązanie tymczasowe) Art. 34 TFUE: Ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Art. 35 TFUE: Ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Art. 36 TFUE: Postanowienia artykułów 34 i 35 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami Członkowskimi.

19 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu towarów Element transgraniczny w swobodzie przepływu towarów Swoboda przepływu towarów dotyczy usuwania barier (fiskalnych i niefiskalnych) w handlu pomiędzy państwami członkowskimi. Obejmuje więc regulacje wewnątrzpaństwowe, które swym zakresem mogłyby utrudniać bądź uniemożliwiać swobodny przepływ towarów w handlu wewnątrzwspólnotowym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym dla zastosowania przepisów TFUE jest zaistnienie tzw. elementu transgranicznego. Sytuacje tzw. czysto wewnętrzne wykluczone są z zakresu obowiązywania Traktatu. Konsekwencją istnienia sytuacji czysto wewnętrznych jest fakt, że prawo unijne nie zakazuje tzw. odwrotnej dyskryminacji: Mniej korzystne traktowanie towarów krajowych w porównaniu z towarami importowanymi z innych państw członkowskich w danej sytuacji faktycznej nie jest zakazana TFUE Zob. reimportowanie towarów wg ETS nie spełnia wymogu transgraniczności, gdy jego celem jest wyłącznie obejście przepisów prawa krajowego

20 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Swoboda przepływu osób (pracowników) w unijnym rynku wewnętrznym uregulowana jest w art TFUE. Zasadę swobodnego przepływu osób (pracowników) można określić jako: prawo obywatela UE (oraz członków jego rodziny) do pracy i pobytu, a także korzystania z uprawnień akcesoryjnych związanych z pracą i pobytem, w dowolnym państwie członkowskim UE na zasadach równych z prawami przysługującymi obywatelom tego państwa. Cel sformułowania gwarancji swobodnego przepływu osób (pracowników): jest to jeden ze środków zapewniających pracownikowi możliwość poprawy warunków pracy i płacy oraz ułatwienia awansu społecznego jednocześnie swoboda pomaga w zaspokajaniu potrzeb gospodarczych państw członkowskich Art. 45 ust 1 TFUE: Zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Unii. Art. 45 ust 2 TFUE: Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy.

21 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Zakres podmiotowy swobody przepływu osób (pracowników) Swoboda wskazana w art. 45 TFUE obejmuje pracownika w tym zakresie UE wypracowała autonomiczne znaczenie tego terminu. Do przesłanek uznania danej osoby za pracownika w rozumieniu art. 45 TFUE należą: 1) wykonywanie rzeczywistej i efektywnej pracy o wartości ekonomicznej 2) na rzecz i pod kierownictwem innej osoby 3) za wynagrodzeniem Bez znaczenia natomiast pozostają: forma prawna zatrudnienia rodzaj umowy o pracę sektor, w którym praca jest wykonywana pochodzenie środków na wynagrodzenie charakter działalności pracodawcy Ze swobody przepływu osób (pracowników) korzystają również członkowie rodziny pracownika: współmałżonek oraz tzw. zarejestrowany partner zstępni i wstępni inni członkowie rodziny

22 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Zakres podmiotowy swobody przepływu osób (pracowników) Swoboda przepływu osób (pracowników) a obywatelstwo UE: uprawnionymi do korzystania ze swobody przepływu osób (pracowników) są wyłącznie posiadający obywatelstwo UE (i członkowie ich rodzin). Art. 20 ust 1 TFUE: Ustanawia się obywatelstwo Unii. Obywatelem Unii jest każda osoba mająca obywatelstwo Państwa Członkowskiego. Obywatelstwo Unii ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego, nie zastępując go jednak. Art. 20 ust 2 TFUE: Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w Traktatach. Mają między innymi prawo do: a) swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw Członkowskich; Z grona beneficjentów swobody wykluczeni są zatem: osoby posiadające wyłącznie obywatelstwo tzw. państwa trzeciego (z wyłączeniem EOG/EFTA i Szwajcarii) bezpaństwowcy

23 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Zakres przedmiotowy swobody przepływu osób (pracowników) Swoboda ta obejmuje prawo do: ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy, swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich, przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy (zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania pracowników tego Państwa), pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia (na warunkach ustalonych przez Komisję w rozporządzeniach), a także uprawnienia akcesoryjne: wjazdu i wyjazdu z państwa członkowskiego uprawnienia społeczne (socjalne) ubezpieczenie społeczne (emerytalno-rentowe), edukacja uprawnienia podatkowe (fiskalne) uprawnienia zdrowotne (opieka medyczna) podjęcia samodzielnej działalności zawodowej uznawania kwalifikacji zawodowych prawo pobytu do trzech miesięcy, pobytu powyżej trzech miesięcy, prawo stałego pobytu

24 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Zakres przedmiotowy swobody przepływu osób (pracowników) Swoboda w swej istocie formułuje zakaz dyskryminacji (nakaz traktowania narodowego): Art. 45 ust 2 TFUE: Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy. Art. 18 TFUE: W zakresie zastosowania Traktatów i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które one przewidują, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową. Zakazana jest zatem wszelka dyskryminacja, czyli wszelkie nieuzasadnione i krzywdzące różnicowanie sytuacji pracowników krajowych i migrujących niezależnie od tego czy przybiera formę dyskryminacji bezpośredniej np. przepisy krajowe wprost różnicujące status bądź uprawnienia lub obowiązki pracowników krajowych i migrujących z uwagi na przynależność państwową dyskryminacji pośredniej np. wprowadzenie w prawie krajowym takich przesłanek, które w praktyce mogą być łatwiej spełnione przez pracowników krajowych niż migrujących świadectwo ukończenia nauki/uzyskania kwalifikacji w konkretnym państwie członkowskim, wymóg określonego miejsca zamieszkania, znajomości języka, podstawa prawna zatrudnienia (umowa terminowa i na czas nieoznaczony)

25 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przepływu osób Ograniczenia swobody przepływu osób (pracowników) Swoboda nie ma charakteru absolutnego. Możliwe są jej ograniczenia: Art. 45 ust 3 TFUE: Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego (...), Art. 45 ust 4 TFUE: Postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej. W prawie UE nie funkcjonuje definicja legalna administracji publicznej, co prowadzi do trudności w jednolitej interpretacji wyłączenia W konsekwencji przyjęto zasadę, zgodnie z którą państwo członkowskie samodzielnie decyduje o dopuszczeniu bądź niedopuszczeniu pracowników migrujących do zatrudnienia w administracji publicznej Traktat pozwala państwom członkowskim wyłączenie osób nie będących obywatelami tych państw z uzyskiwania konkretnych stanowisk lub przenoszenia na poszczególne stanowiska, których piastowanie wiąże się z realizacją funkcji publicznych państwa i zawiera w sobie szereg kompetencji przekazanych przez państwo (również władczych) ratio legis przyjętego rozwiązania Państwo zobligowane jest stosować jednolicie przyjęty w danym państwie wariant

26 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przedsiębiorczości Swoboda przedsiębiorczości w unijnym rynku wewnętrznym uregulowana jest w art TFUE. Swobodę przedsiębiorczości można określić jako: prawo beneficjentów do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego na warunkach określonych przez ustawodawstwo państwa przyjmującego dla własnych obywateli Art. 49 TFUE: Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego Państwa Członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Art. 49 TFUE: Z zastrzeżeniem postanowień rozdziału dotyczącego kapitału, swoboda przedsiębiorczości obejmuje podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej na własny rachunek, jak również zakładanie i zarządzanie przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu artykułu 54 akapit drugi, na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa przyjmującego dla własnych obywateli. Ratio legis swobody przedsiębiorczości (swobody zakładania przedsiębiorstw)

27 Swobody rynku wewnętrznego swoboda przedsiębiorczości Element transgraniczny swobody przedsiębiorczości (swobody zakładania przedsiębiorstw) Art. 49 TFUE: Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego Państwa Członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Art. 49 TFUE gwarantuje swobodę zakładania przedsiębiorstw w zakresie: przedsiębiorczości pierwotnej obejmującej uprawnienie do podjęcia samodzielnie nowej działalności w innym państwie członkowskim Warianty: Podmiot zakłada po raz pierwszy działalność gospodarczą w innym państwie członkowskim Podmiot rezygnuje z działalności gospodarczej w państwie pochodzenia i podejmuje działalność gospodarczą w innym państwie członkowskim Podmiot przenosi działalność gospodarczą do innego państwa członkowskiego pozostawiając na terytorium państwa pochodzenia wyłącznie zakłady zależne od zakładu głównego przedsiębiorczości wtórnej obejmującej uprawnienie do rozszerzenia zakresu terytorialnego działalności wykonywanej w jednym państwie członkowskim na inne państwa członkowskie, co może następuje poprzez tzw. filie, agencje i oddziały (w rozumieniu autonomicznym UE) Podmiotem uprawnionym do korzystania z wtórnej swobody przedsiębiorczości jest wyłącznie ten, który funkcjonuje już w innym państwie członkowskim (wykonując tam działalność gospodarczą) wymóg ten nie ma zastosowania do pierwotnej swobody przedsiębiorczości Zob. pojęcie oddziału i filii (różnice w sposobie interpretacji)

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG)

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG) TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG) Artykuł 37. (dawny art. 31 TWE) 1. Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki sposób, aby wykluczona była wszelka

Bardziej szczegółowo

TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ

TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ TUE - Traktat o Unii Europejskiej. TFUE - Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. KPP - Karta praw podstawowych Unii Europejskiej / [redaktor prowadzący Katarzyna Gierłowska]. wyd. 2. Warszawa, cop.

Bardziej szczegółowo

WERSJE SKONSOLIDOWANE

WERSJE SKONSOLIDOWANE 26.10.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 326/1 WERSJE SKONSOLIDOWANE TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ I TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (2012/C 326/01) 26.10.2012 Dziennik Urzędowy Unii

Bardziej szczegółowo

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Unit 3-03/09.11.2016 Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Fragmenty z podręcznika: Zasady działania UE: pkt 73-74 Zasada przyznania kompetencji (kompetencje wyłączne i dzielone; kompetencje wyraźnie i

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY

WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY AF/EEE/BG/RO/DC/pl 1 WSPÓLNA DEKLARACJA W SPRAWIE TERMINOWEJ RATYFIKACJI UMOWY O UDZIALE REPUBLIKI

Bardziej szczegółowo

Swoboda przepływu usług i przedsiębiorczości, kapitału i płatności. Tomasz Dąbrowski

Swoboda przepływu usług i przedsiębiorczości, kapitału i płatności. Tomasz Dąbrowski Swoboda przepływu usług i przedsiębiorczości, kapitału i płatności Tomasz Dąbrowski Swoboda przedsiębiorczości Podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na własny rachunek, Zakładanie i zarządzanie

Bardziej szczegółowo

196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 45 Schlussakte samt Erklärungen - Polnisch (Normativer Teil) 1 von 10 AKT KOŃCOWY.

196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 45 Schlussakte samt Erklärungen - Polnisch (Normativer Teil) 1 von 10 AKT KOŃCOWY. 196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 45 Schlussakte samt Erklärungen - Polnisch (Normativer Teil) 1 von 10 AKT KOŃCOWY AF/CE/BA/pl 1 2 von 10 196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 45 Schlussakte

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Rozdział I. Wprowadzenie... 1 1 1. Pojęcie prawa europejskiego i prawa Unii Europejskiej... 1 1 2. Proces integracji państw europejskich po II wojnie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym ZAŁĄCZNIK III PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ 1 Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1 Artykuł 14 Artykuł 15 ust. 3 Artykuł 16 ust. 2 Artykuł 18 Artykuł 19 ust. 2 Artykuł 21 ust.

Bardziej szczegółowo

Rynek Wewnętrzny Unii Europejskiej

Rynek Wewnętrzny Unii Europejskiej Rynek Wewnętrzny Unii Europejskiej dr Maciej Krzemiński Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Ośrodek Badań Integracji Europejskiej Uniwersytet Gdański Projekt realizowany z Narodowym Bankiem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

Prawo materialne UE. Tomasz Dąbrowski

Prawo materialne UE. Tomasz Dąbrowski Prawo materialne UE Tomasz Dąbrowski Zasady podstawowe równość - niedyskryminacja arbitralna wolność poszanowanie praw podstawowych Etapy integracji strefa wolnego handlu (NAFTA, EOG) unia celna (GATT)

Bardziej szczegółowo

KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA, PROTOKÓŁ ZMIENIAJĄCY PROTOKÓŁ W SPRAWIE POSTANOWIEŃ PRZEJŚCIOWYCH, DOŁĄCZONY DO TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ, DO TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ I DO TRAKTATU USTANAWIAJĄCEGO EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ

Bardziej szczegółowo

90/3/B/2008. POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 2008 r. Sygn. akt Tw 5/08. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz,

90/3/B/2008. POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 2008 r. Sygn. akt Tw 5/08. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, 90/3/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 2008 r. Sygn. akt Tw 5/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydent Polskiej Konfederacji

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2016/0061 (NLE) 8112/16 JUSTCIV 69 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: DECYZJA RADY upoważniająca

Bardziej szczegółowo

Wykaz podstaw prawnych przewidujących stosowanie zwykłej procedury ustawodawczej w traktacie z Lizbony 1

Wykaz podstaw prawnych przewidujących stosowanie zwykłej procedury ustawodawczej w traktacie z Lizbony 1 Wykaz podstaw prawnych przewidujących stosowanie zwykłej procedury ustawodawczej w traktacie z Lizbony 1 Niniejszy załącznik zawiera wykaz podstaw prawnych, do których ma zastosowanie zwykła procedura

Bardziej szczegółowo

Do druku nr l 07. Warszawa, 15 grudnia 2015 r. BAS-W APEiM-278/15 TRYBPILNY. Pan Marek Kuchemski

Do druku nr l 07. Warszawa, 15 grudnia 2015 r. BAS-W APEiM-278/15 TRYBPILNY. Pan Marek Kuchemski Do druku nr l 07 BIURO ANALIZ SEJMOWYCH KANCELARII SEJMU Warszawa, 15 grudnia 2015 r. BAS-W APEiM-278/15 TRYBPILNY Pan Marek Kuchemski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Opinia w sprawie zgodności

Bardziej szczegółowo

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8 995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8 PROTOKÓŁ ZMIENIAJĄCY PROTOKÓŁ W SPRAWIE POSTANOWIEŃ PRZEJŚCIOWYCH, DOŁĄCZONY DO TRAKTATU

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 2.8.2013 COM(2013) 568 final 2013/0273 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, protokołu do Umowy w sprawie

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ

WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ 6655/1/08 REV 1 61 TYTUŁ VII WSPÓLNE REGUŁY W DZIEDZINIE KONKURENCJI, PODATKÓW I ZBLIŻENIA USTAWODAWSTW ROZDZIAŁ 1 REGUŁY KONKURENCJI SEKCJA

Bardziej szczegółowo

Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań

Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań Sposób prezentacji Dwie zasadnicze kwestie dotyczące mobilności

Bardziej szczegółowo

Czym różni się wolność od anarchii? Jaki charakter ma wolność gospodarcza?

Czym różni się wolność od anarchii? Jaki charakter ma wolność gospodarcza? Wolność Gospodarcza Czym różni się wolność od anarchii? Jaki charakter ma wolność gospodarcza? Jakie zastosowanie ma zasada wolności gospodarczej w procesie tworzenia prawa? Czy wolność gospodarcza w Konstytucji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

1977L0249 PL

1977L0249 PL 1977L0249 PL 01.01.2007 005.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B DYREKTYWA RADY z dnia 22 marca 1977 r. mająca

Bardziej szczegółowo

Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19

Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE... 17 ROZDZIAŁ VI PRAWO PODEJMOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 19 1. Źródła prawa gospodarczego... 19 2. Główne zasady prawa gospodarczego... 22 2.1. Wprowadzenie... 22 2.2.

Bardziej szczegółowo

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE 1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE Prawo podatkowe UE próba definicji Prawo podatkowe UE jest przede wszystkim zbiorem przepisów będących instrumentem realizacji celów Traktatu o funkcjonowaniu

Bardziej szczegółowo

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015)

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) 1. Sposoby pojmowania terminów: prawo europejskie, prawo wspólnotowe, Prawo Unii Europejskiej. 2. Rada Europy charakter prawny, statutowe cele

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców?

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Dyrektywa usługowa 13.05.10 1 Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Gdynia, 13 maja 2010' European Commission Enterprise and Industry Dyrektywa usługowa 13.05.10 2 Dyrektywa a ustawa-

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2015/479 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wspólnych reguł wywozu (tekst jednolity)

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2015/479 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wspólnych reguł wywozu (tekst jednolity) L 83/34 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2015/479 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wspólnych reguł wywozu (tekst jednolity) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Prawo, studia stacjonarne

Prawo, studia stacjonarne mgr Maciej Etel, asystent w Katedrze Publicznego Prawa Gospodarczego Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Program ćwiczeń Publiczne prawo gospodarcze w roku akademickim 2010-2011 Ćwiczenia 1 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Kazimierz Strzyczkowski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe Unii Europejskiej

Prawo podatkowe Unii Europejskiej Izabela Andrzejewska-Czernek, Bogumi³ Brzeziñski, Marek Kalinowski, Krzysztof Lasiñski-Sulecki, Wojciech Morawski, Agnieszka Olesiñska, Ewa Prejs, Jowita Pustu³, Adam Zalasiñski Prawo podatkowe Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Niektóre przepisy prawa polskiego powinny zostać dostosowane do postanowień Umowy między Wspólnotą Europejską i Państwami Członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Prawna 16.6.2011 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW (53/2011) Przedmiot: Uzasadniona opinia włoskiej Izby Deputowanych, dotycząca wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej

Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej Rynek wewnętrzny, jednolity rynek, wspólny rynek Definicja rynku wewnętrznego zapisana jest w art. 26 TFUE (Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli Traktat

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki wykład 7, semestr 2. Jednolity Rynek Europejski.

Wspólne Polityki wykład 7, semestr 2. Jednolity Rynek Europejski. Wspólne Polityki wykład 7, semestr 2 Jednolity Rynek Europejski. Swoboda przepływu osób Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Swoboda przepływu osób Jeden z kluczowych

Bardziej szczegółowo

C 326/266 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 26.10.2012. PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ

C 326/266 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 26.10.2012. PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ C 326/266 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 26.10.2012 PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY, MAJĄC NA UWADZE, że zgodnie z artykułem 343

Bardziej szczegółowo

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski 1944 1948 9 maj 1950 1951 27 maj 1952 1957 1960 1965 1974 1986 1992 Ustanowienie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Przy tej okazji przyjęli do wiadomości następujące jednostronne deklaracje:

Przy tej okazji przyjęli do wiadomości następujące jednostronne deklaracje: PROTOKÓŁ Z PODPISANIA KONWENCJI W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA REPUBLIKI CZESKIEJ, REPUBLIKI ESTOŃSKIEJ, REPUBLIKI CYPRYJSKIEJ, REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ, REPUBLIKI LITEWSKIEJ, REPUBLIKI WĘGIERSKIEJ, REPUBLIKI MALTY,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 11.3.2014 r. COM(2014) 166 final 2014/0090 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywy usługowej: art. 3 Ustęp 1 : relacje z innymi specyficznymi aktami prawa wtórnego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania przepływu towarów w Unii Europejskiej (Artur Kuś)...17

Rozdział 1 Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania przepływu towarów w Unii Europejskiej (Artur Kuś)...17 Spis treści Wprowadzenie (Artur Kuś, Mieczysław Kowerski).... 11 Część I Rozdział 1 Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania przepływu towarów w Unii Europejskiej (Artur Kuś)........................17 1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. IV. Rząd Federalny. VI. Prezydent Federalny. VI. Władza sądownicza

Spis treści. IV. Rząd Federalny. VI. Prezydent Federalny. VI. Władza sądownicza Spis treści Rozdział pierwszy Unia Europejska I. Unia Europejska i Wspólnoty Europejskie - podstawowa charakterystyka II. Podstawy traktatowe i Wspólnot Europejskich III. Jednostka w IV. Instytucje i organy

Bardziej szczegółowo

ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW

ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW Instytut Nafty i Gazu Instytucja Wdrażająca Centrum Funduszy Europejskich dla Energetyki ul. Lubicz 25 A 31-503 Kraków Kraków, dn. 15 maja 2009 r. ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW W związku z wątpliwościami

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 28 stycznia 2014 r. (OR. en) 17930/1/13 REV 1. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2011/0465 (COD)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 28 stycznia 2014 r. (OR. en) 17930/1/13 REV 1. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2011/0465 (COD) RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 28 stycznia 2014 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2011/0465 (COD) 17930/1/13 REV 1 COWEB 189 CODEC 2992 PARLNAT 327 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały:

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały: SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII kadencja Komisja do Spraw Unii Europejskiej SUE-21-1-16 Druk nr 410 Warszawa, 12 kwietnia 2016 r. Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE. z dnia 10 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE. z dnia 10 grudnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie mocy obowiązującej Zmian do Umowy europejskiej dotyczącej pracy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział II. Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE

Spis treści. Rozdział II. Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział I Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE 1. Uwagi wstępne... 25 2. Równość... 27 2.1. Koncepcje równości... 27 2.2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie Jana Plaňavová-Latanowicz... 17

Spis treści. Wprowadzenie Jana Plaňavová-Latanowicz... 17 Spis treści Wprowadzenie Jana Plaňavová-Latanowicz... 17 CZĘŚĆ A. DOKUMENTY PRZYGOTOWUJĄCE PRZYSTĄPIENIE OPINIA KOMISJI z dnia 31 maja 1985 roku w sprawie wniosków Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalii

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r.

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej 1) Opracowano

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej PPwG 1 Podstawy ustroju gospodarczego Zasady konstytucyjne zasady ogólne (demokratyczne państwo prawne, sprawiedliwość społeczna) zasada społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 28 listopada 2003 r.

USTAWA. z dnia 28 listopada 2003 r. USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej 1) Art. 1. 1. Ustawa określa zadania

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 427 31995D3052 30.12.1995 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH L 321/1 DECYZJA NR 3052/95/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 13 grudnia 1995 r. ustanawiająca procedurę wymiany informacji w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 83/47 WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 83/47 WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ 30.3.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 83/47 WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ 30.3.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 83/49 PREAMBUŁA JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH L 290/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.10.2012 AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH DECYZJA RADY STOWARZYSZENIA UE-LIBAN NR 2/2012 z dnia 17 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Niestety, nie wszystkie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie do podatku od spadków i darowizn, a właściwie większość - nie ma.

Niestety, nie wszystkie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie do podatku od spadków i darowizn, a właściwie większość - nie ma. Niestety, nie wszystkie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie do podatku od spadków i darowizn, a właściwie większość - nie ma. W ostatnich latach z powodu migracji ludności obywatele

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz podstawowych skrótów Słowo wstępne i podziękowania Uwagi wprowadzające... 19

Spis treści. Wykaz podstawowych skrótów Słowo wstępne i podziękowania Uwagi wprowadzające... 19 Wykaz podstawowych skrótów... 15 Słowo wstępne i podziękowania... 17 Uwagi wprowadzające... 19 Rozdział I Wspólnotowe regulacje prawne z zakresu urzędowej kontroli żywności... 23 1. Podstawy prawne wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 30.11.2005 KOM(2005) 623 wersja ostateczna 2005/0243 (ACC) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 384/96 w sprawie ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa

Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Art. 49 TFUE (dawny 43 TWE) Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz

Bardziej szczegółowo

II. DEKLARACJE A. WSPÓLNA DEKLARACJA OBECNYCH PAŃSTW CZŁONKOWSKICH. Wspólna deklaracja w sprawie pełnego stosowania przepisów dorobku Schengen

II. DEKLARACJE A. WSPÓLNA DEKLARACJA OBECNYCH PAŃSTW CZŁONKOWSKICH. Wspólna deklaracja w sprawie pełnego stosowania przepisów dorobku Schengen L 112/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 24.4.2012 II. DEKLARACJE A. WSPÓLNA DEKLARACJA OBECNYCH PAŃSTW CZŁONKOWSKICH Wspólna deklaracja w sprawie pełnego stosowania przepisów dorobku Schengen Przyjmuje

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo Unii Europejskiej jako akademicka dyscyplina prawa... 3 I. Rozwój autonomicznej dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9 Spis treści Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory.......................................... 7 Źródła prawa........................................................ 7 Inne skróty..........................................................

Bardziej szczegółowo

Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców

Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców czyli dlaczego warto dbać o konsumenta European Commission Enterprise and Industry PRAWO KONSUMENCKIE DLA Title PRZEDSIĘBIORCÓW of the presentation 22.11.2010 Date

Bardziej szczegółowo

ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW

ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW Instytut Nafty i Gazu Instytucja Wdrażająca Centrum Funduszy Europejskich dla Energetyki ul. Lubicz 25 A 31-503 Kraków Kraków, dn. 11 maja 2009 r. ZALECENIE DLA BENEFICJENTÓW W związku z wątpliwościami

Bardziej szczegółowo

UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI

UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI Parlament Europejski 2014-2019 Komisja Prawna 19.5.2016 UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI Przedmiot: Uzasadniona opinia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wniosku

Bardziej szczegółowo

SWOBODY RYNKU WEWNĘTRZNEGO

SWOBODY RYNKU WEWNĘTRZNEGO SWOBODY RYNKU WEWNĘTRZNEGO art. 26 ust. 2 TFUE : rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału zgodnie z postanowieniami

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe "Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy". Opracowanie: dr Artur Woźny

Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Opracowanie: dr Artur Woźny ŹRÓDŁA PRAWA PRACY Pod pojęciem źródła prawa rozumie się wszelkiego rodzaju formy, poprzez które zostają wyrażone normy prawne. Charakter oficjalnego źródła prawa stanowionego (wydanego przez uprawnione

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 25.9.2013 COM(2013) 678 final 2013/0325 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 55/2008 wprowadzające autonomiczne

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.11.2013 r. COM(2013) 718 final 2013/0341 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające załącznik I do rozporządzenia (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kształcenia na Odległość OKNO Politechniki Warszawskiej 2015r.

Ośrodek Kształcenia na Odległość OKNO Politechniki Warszawskiej 2015r. Opis przedmiotu Kod przedmiotu PGOZ Nazwa przedmiotu Prawo gospodarcze Wersja przedmiotu 1 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom kształcenia Studia I stopnia Forma i tryb prowadzenia studiów

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego

Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego . Imię i nazwisko Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego 1. Zgodnie z Traktatami założycielskimi, od daty wejścia w życie Traktatu z Lizbony Unia Europejska: a) ma osobowość prawną

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 15 października 2015, 15:50 SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO REGULACJA PRAWNA Zagadnienia nabycia obywatelstwa polskiego i jego utraty reguluje ustawa

Bardziej szczegółowo

Zmieniony wniosek DECYZJA RADY

Zmieniony wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 21.4.2015 r. COM(2015) 168 final 2013/0273 (NLE) Zmieniony wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, protokołu do

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ I MIENIE, FUNDUSZE, AKTYWA I OPERACJE UNII EUROPEJSKIEJ.

PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ I MIENIE, FUNDUSZE, AKTYWA I OPERACJE UNII EUROPEJSKIEJ. C 115/266 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 9.5.2008 PROTOKÓŁ (nr 7) W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY, MAJĄC NA UWADZE, że zgodnie z artykułem 343

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych 1) Art. 1. W ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r. ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków PODSTAWY PRAWA PRACY mgr Małgorzata Grześków Pojęcie prawa pracy Pojęcie prawa pracy - odrębna gałąź prawa, wyróżniania ze względu na kryterium: przedmiotowe metody regulacji (w tym zakresie prawo pracy

Bardziej szczegółowo

TUE TFUE KPP. Traktat o Unii Europejskiej. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej.

TUE TFUE KPP. Traktat o Unii Europejskiej. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej. TUE Traktat o Unii Europejskiej TFUE Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej KPP Karta praw podstawowych Unii Europejskiej Stan prawny: Zamów książkę w księgarni internetowej 2. WYDANIE Stan prawny

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE

PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE dr Martyna Wilbrandt-Gotowicz Katedra Postępowania Administracyjnego WPiA UKSW 1 ZINTEGROWANE POSTĘPOWANIE

Bardziej szczegółowo

Szwajcarski system podatkowy: Opodatkowanie przedsiębiorstw 2015-12-27 20:38:37

Szwajcarski system podatkowy: Opodatkowanie przedsiębiorstw 2015-12-27 20:38:37 Szwajcarski system podatkowy: Opodatkowanie przedsiębiorstw 2015-12-27 20:38:37 2 Podatnicy W Szwajcarii osoby prawne (spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowo-akcyjne,

Bardziej szczegółowo

2. Orzeczenia sądów polskich

2. Orzeczenia sądów polskich 2. Orzeczenia sądów polskich Wyrok WSA V SA/Wa 2859/05 1 Ustalanie kryteriów pochodzenia cudzoziemca; Zezwolenie na osiedlenie się obywateli pochodzenia polskiego Wobec braku jednej i jednoznacznej regulacji

Bardziej szczegółowo

DOING BUSINESS IN FINLAND. www.ecovis.com tax services auditing and accounting legal services corporate advisory services

DOING BUSINESS IN FINLAND. www.ecovis.com tax services auditing and accounting legal services corporate advisory services Global expertise with local faces DOING BUSINESS IN FINLAND - NAJWAŻNIEJSZE ASPEKTY PRAWNE Plan prezentacji FORMY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI Ś GOSPODARCZEJ ZAGADNIENIA PODATKOWE PRAWO PRACY Dlaczego Finlandia?

Bardziej szczegółowo

Pojęcie działalności gospodarczej

Pojęcie działalności gospodarczej Pojęcie działalności gospodarczej Cechy: Działalność gospodarcza w orzecznictwie SN 1. Zawodowy charakter 2. Powtarzalność 3. Racjonalne gospodarowanie (zysk i opłacalność) 4. Uczestnictwo w obrocie gospodarczym

Bardziej szczegółowo

Prawo pierwotne i prawo wtórne

Prawo pierwotne i prawo wtórne Prawo UE Prawo pierwotne i prawo wtórne Jednolity reżim prawny Prawo pierwotne = Traktaty założycielskie, rewizyjne, akcesyjne, ogólne zasady prawa Prawo wtórne = stanowione przez instytucje+ umowy międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej,

POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej, POMOC PUBLICZNA w projektach Life+ Zespół ds. Pomocy Publicznej, NFOŚiGW Postanowienia wspólne Life+ W postanowieniach ogólnych umowy LIFE+, zawieranej miedzy Komisją Europejską a Beneficjentem, każdorazowo

Bardziej szczegółowo

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Adam Bartosiewicz Oficyna a Wolters Kluwer business Warszawa 2009 Wykaz skrótów 13 Akty prawne 13 Organy 14 Publikatory 14 Uwagi wprowadzające

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo