Choroba zwyrodnieniowa stawów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Choroba zwyrodnieniowa stawów"

Transkrypt

1 Choroba zwyrodnieniowa stawów Osteoartroza Reumatyzm Dr Maciej Starachowski

2 Drogi Czytelniku! Ból jednego lub wielu stawów jest bardzo częstym powodem konsultacji lekarskiej. Często towarzyszy mu utrudnienie w wykonywaniu ruchów, niekiedy nawet niemożność poruszania chorą kończyną. Najczęstszą przyczyną wymienionych dolegliwości jest choroba zwyrodnieniowa stawów zwana w języku potocznym reumatyzmem lub osteoartrozą. Choroba jest ściśle związana z wiekiem (jej częstość występownia i nasilenie wzrastają z upływem lat), a wynika ze zużycia i zniszczenia elementów tworzących staw. Zmiany chorobowe najczęściej dotyczą dużych stawów biodrowego, kolanowego i stawów kręgosłupa. Choroba zwyrodnieniowa stawów nie ogranicza się tylko do stawów. Ból, ograniczenie ruchomości w stawach odbijają się na kondycji całego organizmu. Mięśnie w okolicy chorego stawu ulegają osłabieniu, a nawet zanikowi. Jeżeli rozpoznano u Ciebie chorobę zwyrodnieniową stawów, przeczytaj tą broszurę. Będziesz mógł zrozumieć chorobę oraz dowiesz się jak sam możesz sobie pomóc. Dowiesz się również jak działają leki, które zażywasz.

3 Co to jest choroba zwyrodnieniowa stawów? Choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoarthritis) jest postacią zapalenia stawów, która charakteryzuje się utratą płynności i ograniczeniem zakresu ruchów stawów. Typowe objawy zapalenia (zaczerwienienie, zwiększone ucieplenie skóry nad chorym stawem) są najczęściej słabo widoczne lub nieobecne. Jak często występuje i co może powodować powstanie choroby zwyrodnieniowej stawów? Choroba zwyrodnieniowa stawów jest najczęściej spotykaną postacią zapalenia stawów. Na całym świecie chorują na nią dziesiątki milionów ludzi. Ocenia się, że praktycznie każda osoba powyżej 60 roku życia jest dotknięta tą chorobą, ale często objawy są słabo zauważalne. U niektórych osób istnieje wrodzona predyspozycja do choroby zwyrodnieniowej stawów. Wynika to ze zmian struktury białek tworzących chrząstkę stawową. Chrząstka stawowa (w warunkach prawidłowych

4 idealnie gładka) pokrywa powierzchnię stykających się ze sobą kości i jej prawidłowa budowa jest niezbędna dla płynnych ruchów w stawach. Te pozornie nieistotne zmiany predysponują do uszkodzeń i degeneracji. W części przypadków choroba zwyrodnieniowa stawów jest wynikiem powtarzających się urazów. Przyczyny choroby zwyrodnieniowej stawów: Wiek najważniejsza przyczyna choroby Czynniki dziedziczne Otyłość nadmierna masa ciała jest ważnym czynnikiem, szczególnie w przypadku stawów kolanowych i biodrowych Urazy Choroby metaboliczne np. niedoczynność tarczycy

5 Objawy Typowe obajwy polegają na sztywności, ograniczeniu zakresu ruchów i bólu w stawach. Objawy nasilają się po forsownym wysiłku. W wielu przypadkach ból i upośledzenie ruchomości nie występują pomimo dużych zmian degeneracyjnych stwierdzanych w badaniu rentgenowskim. Zmiany w stawach Jeżeli choroba zwyrodnieniowa stawów zależy od nieprawidłowości w budowie białek tworzących chrząstkę stawową, zmiany chorobowe mogą dotyczyć wielu stawów. Jeżeli natomiast choroba jest wynikiem urazu, może obejmować tylko jeden staw. Choroba zwyrodnieniowa stawów obejmuje najczęściej biodra, kolana, kręgosłup, ramiona. Niekiedy proces chorobowy toczy się w stawach palców, kciuka oraz dużego palca stopy. Aby zrozumieć charakter choroby, najlepiej porównać zdrowy staw z obrazem stawu zmienionego chorobowo. W przebiegu choroby powierzchnia chrząstki stawowej (w warunkach normalnych idealnie gładka) ulega osłabieniu i staje się chropowata na skutek powstających

6 w niej nadżerek. W miarę jak chrząstka ulega degeneracji, staw deformuje się, a na kościach w okolicy przyczepów wiązadeł tworzą się narośla i wyrostki. W niektórych przypadkach chrząstka ulega całkowitemu zniszczeniu i kość trze o kość, powodując ból. Sztywność i deformacja pogłębiają się stopniowo z upływem lat bez objawów ze strony całego organizmu. To odróżnia chorobę zwyrodnieniową stawów od reumatoidalnego zapalenia stawów, które rozwija się wcześniej i postępuje dużo szybciej. Reumatoidalne zapalenie stawów dotyczy zazwyczaj tych samych stawów po obu stronach, chorobie towarzyszy obrzęk, zaczerwienienie i zwiększone ucieplenie skóry w okolicy zajętych stawów, a także ogólne osłabienie, gorączka i utrata masy ciała.

7 Zmiany w poszczególnych okolicach ciała Zwykle choroba zwyrodnieniowa obejmująca staw biodrowy powoduje ból w okolicy krocza lub uda. U niektórych pacjentów ból związany z chorobą może promieniować do pośladków, kolan lub wzdłuż uda. Proces zwyrodnieniowy powoduje utrudnienia w chodzeniu (utykanie). Dochodzi do ograniczenia zakresu ruchów kończyn dolnych (np. trudności lub niemożność stanięcia w rozkroku). Mówi się, że biodro płacze kolanem. Jeżeli dolegliwości bólowe ze strony kolana nie znajdują potwierdzenia w badaniu rentgenowskim, należy poszukać przyczyny również w stawie biodrowym.

8 Choroba zwyrodnieniowa stawów palców przejawia się kostnymi guzowatościami dookoła stawów palców. Towarzyszą im ból i sztywność. Jeżeli guzowatości tworzą się na końcu palców, nazywa się je guzkami Heberdena, jeżeli lokalizują się w środku długości, noszą nazwę guzków Boucharda. Należy pamiętać, że osłabienie w nogach, zaburzenia w oddawaniu stolca lub moczu mogą wynikać ze zmian degeneracyjnych w stawach kręgosłupa i ucisku narośli kostnych na nerwy. Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa może powodować zależnie od umiejscowienia zmian zwyrodnieniowych bóle i objawy takie jak drętwienie oraz objawy związane z uciskiem na nerwy przebiegające przez kręgosłup. Bóle głowy w okolicy potylicy, drętwienie barków i rąk bardzo często swoje źródło mają właśnie w chorobie zwyrodnieniowej szyjnego odcinka kręgosłupa. Drugim odcinkiem kręgosłupa bardzo narażonym na zmiany zwyrodnieniowe jest odcinek krzyżowolędźwiowy. Bóle krzyża występują przy dłuższym staniu, przy pochylaniu się lub dźwiganiu ciężarów. Choroba zwyrodnieniowa stawów stopy dotyczy najczęściej stawów palucha. Towarzyszy jej ból, sztywność i guzowate zmiany. Noszenie obuwia na wysokim obcasie pogarsza przebieg choroby i nasila objawy. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych może powodować ból i sztywność w obrębie kolan. Chory odczuwa podczas ruchów przeskakiwanie, chrupanie i skrzypienie oraz strzelanie. Choroba powoduje utrudnienia we wchodzeniu lub zchodzeniu ze schodów. Utrzymywanie mięśni w otoczeniu chorego stawu kolanowego w bezczynności powoduje ich osłabienie i stopniowy zanik.

9 W jaki sposób leczy się chorobę zwyrodnieniową stawów? W najbardziej zaawansowanych przypadkach, gdy dolegliwo ści bólowe występują również w spoczynku, można zniszczony staw zamienić na sztuczny. Tego typu zabiegi chirurgiczne przeprowadza się coraz częściej i z dobrym skutkiem są one jednak niezwykle kosztowne. Przed operacją należy koniecznie schudnąć, otyłość i nadwaga przyspieszają zużycie sztucznego stawu. Bardzo ważną rolę odgrywa rehabilitacja, np.: odpowiednio zaplanowana gimnastyka, czasami specjalne wyciągi lub noszenie kołnierza ortopedycznego, a dodatkowo różnego rodzaju poduszki podpierające kark w czasie snu. Należy pamiętać o tym, że niezmiernie istotnym elementem leczenia objawowego, a także w zapobieganiu postępu choroby, jest zmniejszenie masy ciała u osób z nadwagą. Nawet utrata kilku zbędnych kilogramów przynosi szybką i zauważalną przez chorego poprawę.

10 Pamiętaj! Osoby przyjmujące lek lub leki należące do omawianej grupy (sprawdź w tabeli) powinny wiedziećo potencjalnych działaniach niepożądanych i zagrożeniach. Szczególnie że opracowano nowe, bezpieczniejsze leki oraz metody prewencji uszkodzeń przewodu pokarmowego. Poznano już czynniki, których obecność podnosi ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego. Możesz w dalszej części broszury sprawdzić swój stopień zagrożenia działaniami niepożądanymi i powikłaniami. Istnieją już znacznie bezpieczniejsze leki przeciwzapalne (tzw. COX-2 inhibitory, m.in. rofekoksyb), które stanowią ogromny postęp w leczeniu, także choroby zwyrodnieniowej stawów.

11 Farmakoterapia. Leki stosowane w chorobie zwyrodnieniowej stawów mają na celu zmniejszenie lub zniesienie bólu oraz poprawę sprawności ruchowej. W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów stosuje się leki, które można podzielić na dwie grupy. Leki należące do pierwszej działają głównie przeciwbólowo. W drugiej grupie znajdują się leki, które oprócz działania przeciwbólowego mają również działanie przeciwzapalne; nazywa się je niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Leki te szybko i skutecznie likwidują objawy choroby zwyrodnieniowej stawów ból ustępuje, zwiększa się zakres ruchów w stawach, zmniejszają się obrzęki stawów. Środki te nie są jednak obojętne dla zdrowia. Przyjmowanie tradycyjnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych może uszkadzać przewód pokarmowy, nerki i układ krwiotwórczy. Najistotniejsze z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta są działania uszkadzające przewód pokarmowy. Działanie uszkadzające występuje niezależnie od drogi podania czopki i iniekcje (zastrzyki) mogą wywoływać te same objawy co tabletki. Podobnie, forma tabletek nie wpływa na stopień bezpieczeństwa.

12 Leki działające głównie przeciwbólowo: Paracetamol W lecznictwie wykorzystuje się jego działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Swoje lecznicze właściwości wykazuje dzięki oddziaływaniu na ośrodki czucia bólu i regulacji temperatury ciała w mózgu. Jest to popularny środek przeciwbólowy używany samodzielnie lub w połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Dotychczas uważano, że jest bezpieczniejszy dla przewodu pokarmowego od aspiryny i leków podobnych. Najnowsze doniesienia przeczą tej opinii. Kodeina Kapsaicyna Ostatnie badania pokazują, że przekroczenie dobowej dawki 2 gr paracetamolu powoduje kilkakrotny wzrost ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego. Natomiast połączenie paracetamolu z aspiryną lub lekami podobnymi (patrz tabela) zwiększa ryzyko krwawienia z żołądka lub dwunastnicy kilkunastokrotnie.

13 Leki działające przeciwbólowo i przeciwzapalnie: Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) Są one najczęściej na świecie stosowanymi lekami. Wykorzystuje się ich działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i obniżające temperaturę ciała. Stosowane w chorobie zwyrodnieniowej stawów, zmniejszają lub znoszą ból, zwiększają zakres ruchów w stawach, zmniejszają obrzęk. Czynnikiem najmocniej ograniczającym ich zastosowanie są objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. COX-2 inhibitory Opracowano nową klasę leków przeciwzapalnych, które nazwano COX-2 inhibitorami. Leki te tak samo jak stare leki znoszą ból i odczyn zapalny, jednak liczba działań niepo-żądanych ze strony przewodu pokarmowego pozostaje na poziomie placebo. Okazało się jednak, że ich stosowanie związane jest ze wzrostem ryzyka chorób serca. Z tego powodu są wycofane z użycia.

14 CIM Sp. z o.o. Al. Jerozolimskie 101/ Warszawa tel. kom tel. stacjonarny:

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie Najczęstsza choroba stawów i główna przyczyna bólu i inwalidztwa u starszych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO)

ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO) ZWYRODNIENIE STAWU RAMIENNEGO (RAMIENNO - ŁOPATKOWEGO) Luty 06, 2016 Staw ramienny (ramienno łopatkowy) utworzony jest przez wydrążenie stawowe łopatki i głowę kości ramiennej. Jako staw kulisty posiada

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Definicja - 1 Dyskopatia szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości przypadków jest to pierwszy z etapów choroby zwyrodnieniowej

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez Lekarz Dyżurny poniedziałek, 02 stycznia :53 - Poprawiony piątek, 01 czerwca :14

Wpisany przez Lekarz Dyżurny poniedziałek, 02 stycznia :53 - Poprawiony piątek, 01 czerwca :14 {ramka}co to jest dna moczanowa?{/ramka} Dna moczanowa, inaczej zwana podagra, artretyzm, skaza moczanowa jest przewlekłym schorzeniem reum atycznym, która zazwyczaj atakuje w jednym miejscu na raz. Choroba

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO .. Oznaczenie podmiotu przeprowadzającego badanie lekarskie KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Zgodnie art. 15f ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.) wyniki

Bardziej szczegółowo

Paweł Małdyk. Zasady leczenia zachowawczego i operacyjnego choroby zwyrodnieniowej stawów

Paweł Małdyk. Zasady leczenia zachowawczego i operacyjnego choroby zwyrodnieniowej stawów Paweł Małdyk Zasady leczenia zachowawczego i operacyjnego choroby zwyrodnieniowej stawów Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu WUM Starzenie się narządu ruchu choroba zwyrodnieniowa

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą 14 listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą Cukrzyca jest chorobą, która staje się obecnie jednym z najważniejszych problemów dotyczących zdrowia publicznego. Jest to przewlekły i postępujący proces

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Rys. 1: Kanał nadgarstka

Rys. 1: Kanał nadgarstka ZESPÓŁ CIEŚNI NADGARSTKA Zespół cieśni nadgarstka (CTS ang. carpal tunel syndrome) to schorzenie powstałe w wyniku ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Dotyczy 1-5% ogólnej populacji, ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Czym jest dyskopatia? Jest to szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zabiegi wykonywane w przypadku uszkodzeń stawów W TYM ROZDZIALE: Rodzaje zabiegów ortopedycznych. Operacja stawu skokowo-goleniowego

Rozdział 3. Zabiegi wykonywane w przypadku uszkodzeń stawów W TYM ROZDZIALE: Rodzaje zabiegów ortopedycznych. Operacja stawu skokowo-goleniowego 37 Rozdział 3 Zabiegi wykonywane w przypadku uszkodzeń stawów W TYM ROZDZIALE: Rodzaje zabiegów ortopedycznych Operacja stawu skokowo-goleniowego Operacja łokcia Operacja biodra Operacja kolana 38 Rozdział

Bardziej szczegółowo

REHABILITACJA. Rehabilitację po operacyjnym leczeniu chrząstki moŝna ogólnie podzielić na cztery okresy:

REHABILITACJA. Rehabilitację po operacyjnym leczeniu chrząstki moŝna ogólnie podzielić na cztery okresy: CHONDROPLASTYKA Chrząstka stawowa to twarda tkanka, która znajduje się na końcu kości i w stawie, gdzie zapewnia równomierne obciąŝenie stawu i umoŝliwia wykonywanie ruchu. Chrząstka znosi duŝe obciąŝenia

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH WOREK 10 KG 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO CIECHOCIŃSKI SZLAM LECZNICZY proszek do sporządzania roztworu na skórę produkt złożony 2. ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI CZYNNYCH Co zawiera Ciechociński szlam leczniczy

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO. 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok. Płeć 1)

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO. 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok. Płeć 1) ... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania rok miesiąc rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok Płeć 1)

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY. Co Polacy wiedzą o problemach ze stawami? SAPL.HYL

RAPORT SPECJALNY. Co Polacy wiedzą o problemach ze stawami? SAPL.HYL RAPORT SPECJALNY Co Polacy wiedzą o problemach ze stawami? SAPL.HYL.16.03.0333 Wprowadzenie do raportu Problemy ze stawami mogą dotyczyć każdego. Wiele zależy od trybu życia, jaki prowadzimy, ale wpływ

Bardziej szczegółowo

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki

Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Paracetamol Biofarm Paracetamolum 500 mg, tabletki Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Recommendations for rehabilitation of patients with osteoporosis

Recommendations for rehabilitation of patients with osteoporosis Recommendations for rehabilitation of patients with osteoporosis Zalecenia rehabilitacyjne dla pacjentów z osteoporozą Wojciech Roczniak, Magdalena Babuśka-Roczniak, Anna Roczniak, Łukasz Rodak, Piotr

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy.

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy. (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania Dzień Miesiąc Rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok Numer PESEL

Bardziej szczegółowo

ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO

ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO RUTINOSAL C Salicis cortex + Rutosidum + Vitaminum C tabletka, 300 mg + 20 mg + 40 mg Skład tabletki: kora wierzby - 300 mg rutozyd

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

Kod zdrowia dla początkujących Zuchwałych 1 : 2,5-3,5 : 0,5-0,8

Kod zdrowia dla początkujących Zuchwałych 1 : 2,5-3,5 : 0,5-0,8 // Kod zdrowia dla początkujących Zuchwałych 1 : 2,5-3,5 : 0,5-0,8 Białko 1 : Tłuszcz 2,5-3,5 : Węglowodany 05-0,8 grama na 1 kilogram wagi należnej i nie przejmuj się kaloriami. Po kilku tygodniach dla

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ LUB POSIADAJĄCEJ POZWOLENIE NA BROŃ

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ LUB POSIADAJĄCEJ POZWOLENIE NA BROŃ Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo pieczęć lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską albo pieczęć grupowej praktyki lekarskiej,

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO WZÓR... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Data badania dzień miesiąc rok Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE)

WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE) WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE) Każdemu objawowi wymienionemu w kwestionariuszu należy przyporządkować stopień nasilenia od 0 do 3. Suma uzyskanych stopni stanowi wskaźnik krwawień. Do obliczenia wskaźnika

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa

PLECY OKRĄGŁE choroba kręgosłupa PLECY OKRĄGŁE To choroba kręgosłupa, której cechą charakterystyczną jest nadmierne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi w odcinku piersiowym i krzyżowym. Nieleczona kifoza może nie tylko się pogłębić i doprowadzić

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Omówienie rozpowszechnienia choroby Rosnąca oczekiwana długość życia i starzejące się społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań:

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań: moduł V foliogram 28 ZŁAMANIA KOŚCI Złamanie kości jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości. Dochodzi do niego po zadziałaniu sił przekraczających elastyczność i wytrzymałość tkanki kostnej.

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA ŚWIADCZENIE MEDYCZNE SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA Wizyta Zabieg alergologiczny Zabieg dermatologiczny Zabieg ginekologiczny Alergolog Chirurg klatki piersiowej Chirurg naczyniowy Chirurg onkologiczny

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA SYMELON, 1,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 3 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 4,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 6 mg, kapsułki, twarde Rivastigminum Należy

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO ... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania dzień Miesiąc rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imiona i nazwisko Data urodzenia Płeć 1) dzień miesiąc

Bardziej szczegółowo

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe

Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe Układ krzepnięcia a znieczulenia przewodowe We wszystkich obecnie dyscyplinach zabiegowych obowiązuje standard profilaktyki przeciwzakrzepowej z zastosowaniem heparyn (zwłaszcza drobnocząsteczkowych).

Bardziej szczegółowo

Schemat stosowania poszczególnych CMD

Schemat stosowania poszczególnych CMD Schemat stosowania poszczególnych CMD 13 produktów do stosowania osobno lub w połączeniu w zależności od przypadku klinicznego ZABIEGI w przypadku bólu kręgosłupa: MD-Neck, MD-Thoracic, MD-Lumbar: do stosowania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę.

Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną hydroksyzynę. Aneks III Poprawki do odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Spherox 10-70 sferoid/cm2 zawiesina do implantacji sferoidy ludzkich autologicznych chondrocytów powiązanych z macierzą Niniejszy produkt leczniczy będzie dodatkowo monitorowany. Umożliwi to szybkie zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Rodzinna gorączka śródziemnomorska

Rodzinna gorączka śródziemnomorska www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Rodzinna gorączka śródziemnomorska Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Zasadniczo stosuje się następujące podejście: Podejrzenie

Bardziej szczegółowo

Zespoły bólowe kręgosłupa

Zespoły bólowe kręgosłupa Zespoły bólowe kręgosłupa W około 70-80% przypadków pierwszego spotkania pacjenta i lekarza nie daje ustalić się dokładnie przyczyny bólów kręgosłupa. Świadczy to o złożoności tego problemu. Mimo tego

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu 1 Wnioski naukowe Biorąc pod uwagę sprawozdanie komitetu PRAC do raportu PSUR dla dexamethasonu (za wyjątkiem

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF. walczzipf.pl. Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania

DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF. walczzipf.pl. Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania walczzipf.pl WSPIERAMY PACJENTÓW Z IDIOPATYCZNYM WŁÓKNIENIEM PŁUC DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania PL/ESB/1702/0001

Bardziej szczegółowo

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. 18 października 2012 EMA/653433/2012 EMEA/H/A-5(3)/1319 Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

- Prądy "PS", "S" pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy "S" są szczególnie pomocne w przypadku astmy),

- Prądy PS, S pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy S są szczególnie pomocne w przypadku astmy), W "Arkadii" oferujemy następujące rodzaje elektroterapii: - Prądy "PS", "S" pobudzające lub hamujące układ wegetatywny parasympatyczny i sympatyczny (prądy "S" są szczególnie pomocne w przypadku astmy),

Bardziej szczegółowo

Niedociśnienie tętnicze. IKARD r dr Radosław Sierpiński

Niedociśnienie tętnicze. IKARD r dr Radosław Sierpiński Niedociśnienie tętnicze IKARD 15.12.2015r dr Radosław Sierpiński Definicja Przez niedociśnienie tętnicze, czyli hipotonię, rozumiemy trwale utrzymujące się niskie ciśnienie tętnicze, zazwyczaj skurczowe

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta OPOKAN ACTIGEL, 100 mg/g, żel Naproxenum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Zmiany stawowe i zabiegi ortopedyczne W TYM ROZDZIALE: Zmiany stawowe w hemofilii. Zapobieganie zmianom stawowym i ich leczenie

Rozdział 1. Zmiany stawowe i zabiegi ortopedyczne W TYM ROZDZIALE: Zmiany stawowe w hemofilii. Zapobieganie zmianom stawowym i ich leczenie 11 Rozdział 1 Zmiany stawowe i zabiegi ortopedyczne W TYM ROZDZIALE: Zmiany stawowe w hemofilii Zapobieganie zmianom stawowym i ich leczenie Podstawowe informacje o zabiegach ortopedycznych Zespół chirurgii

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych

Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych Piśmiennictwo: Szczeklik E. Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych. PZWL 1979 Bolechowski F. Podstawy ogólnej diagnostyki

Bardziej szczegółowo

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I)

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) Zał. 13/PS-23, Wyd. 2 z dn. 5.03.2009 HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) nr... Nazwisko i imię... Data urodzenia:... Adres:... Tel.... Zawód:...PESEL:... Nr ubezpieczenia... Data rejestracji...

Bardziej szczegółowo

CO OFERUJE OPCJA OCHRONA? RODZAJE I WYSOKOŚĆ ŚWIADCZEŃ 8 Opcja Ochrona obejmuje następujące świadczenia:

CO OFERUJE OPCJA OCHRONA? RODZAJE I WYSOKOŚĆ ŚWIADCZEŃ 8 Opcja Ochrona obejmuje następujące świadczenia: CO OFERUJE OPCJA OCHRONA? RODZAJE I WYSOKOŚĆ ŚWIADCZEŃ 8 Opcja Ochrona obejmuje następujące świadczenia: 1) w przypadku śmierci Ubezpieczonego w wyniku nieszczęśliwego wypadku świadczenie w wysokości 100%

Bardziej szczegółowo

Simponi jest lekiem o działaniu przeciwzapalnym. Preparat stosuje się w leczeniu następujących chorób u osób dorosłych:

Simponi jest lekiem o działaniu przeciwzapalnym. Preparat stosuje się w leczeniu następujących chorób u osób dorosłych: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa golimumab Niniejszy dokument jest streszczeniem Europejskiego Publicznego Sprawozdania Oceniającego (EPAR) dotyczącego produktu.

Bardziej szczegółowo

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA ... Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską albo pieczęć grupowej praktyki lekarskiej

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Tribux Bio 100 mg, tabletki

Tribux Bio 100 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Tribux Bio 100 mg, tabletki Trimebutini maleas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Artroskopia w diagnostyce i leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. J. Mazek

Artroskopia w diagnostyce i leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. J. Mazek Artroskopia w diagnostyce i leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego J. Mazek Historia artroskopii stawu biodrowego 1931 Michael Burman wykonał artroskopię stawu biodrowego na zwłokach 1939 Kenji

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT Joanna Sowińska-Szkocka Zespół Poradni Okulistycznych SPS ZOZ ZDROJE Cele programu

Bardziej szczegółowo

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Rozwój gospodarczy, dokonujący się we wszystkich obszarach życia ludzi, wiąże się nieodzownie ze zmianą dominującej pozycji ciała człowieka. W ciągu doby,

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

Leszek Magiera KLASYCZNY MASAŻ LECZNICZY

Leszek Magiera KLASYCZNY MASAŻ LECZNICZY Leszek Magiera KLASYCZNY MASAŻ LECZNICZY A U T O M A S A Ż Leszek Magiera KLASYCZNY MASAŻ LECZNICZY Teoria i praktyka Automasaż Wydanie II poprawione i uzupełnione BIO-STYL KRAKÓW 2012 SPIS TREŚCI Przedm

Bardziej szczegółowo

Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa

Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa Mariusz Korkosz Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii UJ CM Oddział Reumatologii Kliniki Chorób Wewnętrznych Szpitala Uniwersyteckiego

Bardziej szczegółowo

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) Reumatoidalne zapalenie stawów () Reumatoidalne zapalenie stawów () jest przewlekłą, zapalną, immunologicznie zależną układową chorobą tkanki łącznej, charakteryzującą się nieswoistym, symetrycznym zapaleniem

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów info Informacja dla pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych bortezomibem Polineuropatia indukowana bortezomibem Konsultacja merytoryczna: Prof. dr hab. Lidia Usnarska-Zubkiewicz Katedra i Klinika Hematologii,

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości Spis treści Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości Rozdział 1. Wprowadzenie: problematyka otyłości w ujęciu historycznym i współczesnym..................................... 15 Problematyka

Bardziej szczegółowo

Zespół S u d e cka /

Zespół S u d e cka / ANDRZEJ ZYLUK Zespół S u d e cka / algodystrofia / CRPS DIAGNOSTYKA I LECZENIE prof. dr hab. n. med. A N D R Z E J Z Y L U K Zespół Sudecka / a lg o d y s tro fia / CRPS DIAGNOSTYKA I LECZENIE & PZWL Spis

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH BUTELKA 500 ML 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO CIECHOCIŃSKI ŁUG LECZNICZY roztwór, produkt złożony 2. ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI CZYNNYCH Skład 1 l roztworu

Bardziej szczegółowo

Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera

Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera Informacje dla pacjentów, którym przepisano leczenie lekiem Tecfidera. (fumaran dimetylu) Spis treści Informacje na temat stwardnienia rozsianego (MS) Co to jest

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Zadanie egzaminacyjne Do gabinetu masażu w zakładzie opieki zdrowotnej zgłosiła się pacjentka ze skierowaniem

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Codipar, 500 mg, tabletki Paracetamolum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Codipar, 500 mg, tabletki Paracetamolum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Codipar, 500 mg, tabletki Paracetamolum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja w stanach zapalnych w obrębie nadgarstka i ręki Rozdział 4/9

Rehabilitacja w stanach zapalnych w obrębie nadgarstka i ręki Rozdział 4/9 4/9 REHABILITACJA W STANACH ZAPALNYCH W OBRĘBIE NADGARSTKA I RĘKI Głównym zadaniem ścięgien jest przenoszenie siły wyzwolonej w brzuścu mięśnia, co umożliwia wykonywanie ruchów w stawach. O ich prawidłowej

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1: Pochewka ścięgnista pierwszego przedziału prostowników

Rysunek 1: Pochewka ścięgnista pierwszego przedziału prostowników ZESPÓŁ DE QUERVAINA Zespół do Quervaina jest jednostką chorobową z grupy entezopatii, opisaną po raz pierwszy w 1895 roku. Obejmuje zapalenie pochewki ścięgnistej pierwszego przedziału prostowników ścięgna

Bardziej szczegółowo

Przegląd chorób reumatycznych

Przegląd chorób reumatycznych reumatyzm.qxd 9/3/2008 10:09 PM Page 9 Reumatyzm prastara dolegliwość Przegląd chorób reumatycznych Światowa Organizacja Zdrowia definiuje reumatyzm jako schorzenie narządu ruchu. Wiele osób przez pojęcie

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Twardzina Wersja 2016 1. CO TO JEST TWARDZINA 1.1 Co to jest? Twardzinę inaczej nazywa się sklerodermią. Nazwa pochodzi z greki i oznacza dosłownie twardą

Bardziej szczegółowo

Medycyna Regeneracyjna. Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP

Medycyna Regeneracyjna. Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP Medycyna Regeneracyjna Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP Od niedługiego czasu w wielu placówkach leczniczo weteranaryjnych istnieje możliwość skorzystania z najnowocześniejszej

Bardziej szczegółowo

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek Macierzyństwo a choroby reumatyczne Ines Pokrzywnicka - Gajek Co to jest choroba reumatyczna? Choroby reumatyczne to różnorodna pod względem objawów grupa obejmująca ponad 300 odrębnych jednostek. Większość

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Dicloratio gel, 1% (10 mg/g), żel Diclofenacum natricum Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. Lek ten

Bardziej szczegółowo

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Interakcje leków z żywnością. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Interakcje leków z żywnością Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska wchłanianie dystrybucja metabolizm synergizm wydalanie Efekty interakcji lek-pożywienie Osłabienie działania leku Wzmocnienie działania

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum

Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum Elicea, 5 mg, tabletki powlekane Elicea, 10 mg, tabletki powlekane Elicea, 20 mg, tabletki powlekane Escitalopramum wiera ona - - - - lub farmaceucie. Patrz punkt 4. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 1. Lek Elicea zawiera

Bardziej szczegółowo

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona Wstępne informacje o chorobie Parkinsona A quick introduction to Parkinson s Polish Jeśli chorują Państwo na chorobę Parkinsona lub znają kogoś kto na nią cierpi, najprawdopodobniej mają Państwo wiele

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B. Załącznik nr do zarządzenia Nr./2008/DGL Prezesa NFZ Nazwa programu: PROFILAKTYKA I TERAPIA KRWAWIEŃ U DZIECI Z HEMOFILIĄ A I B. ICD- 10 D 66 Dziedziczny niedobór czynnika VIII D 67 Dziedziczny niedobór

Bardziej szczegółowo