Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Europeizacja Prawa Administracyjnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Europeizacja Prawa Administracyjnego"

Transkrypt

1 Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Europeizacja Prawa Administracyjnego

2

3 Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Europeizacja Prawa Administracyjnego pod redakcją Iwony Rzucidło Lublin 2011

4 Wydawca: Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Lublin, Pl. Marii Curie-Skłodowskiej 5 Publikacja dofinansowana przez Wydział Prawa i Administracji UMCS Recenzenci: prof. dr hab. Zygmunt Niewiadomski prof. dr hab. Jan Szreniawski ISBN Skład i przygotowanie do druku: C.P.H. M&M,

5 SPIS TREŚCI Słowo wstępne.. 7 Wprowadzenie.. 9 Wykaz skrótów 10 Leszek Leszczyński Europejski Kodeks Dobrej Administracji a zasady polskiej procedury administracyjnej Andrzej Wróbel Europeizacja polskiego prawa o postępowaniu administracyjnym a autonomia proceduralna państw członkowskich Unii Europejskiej Jerzy Stelmasiak, Ewelina Iwanek-Chachaj Charakterystyka ogólna implementacji prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej do polskiego materialnego prawa administracyjnego na przykładzie ocen oddziaływania na środowisko Kamila Milecka Dobra administracja prawo, zasada, standard Aneta Makowiec Europeizacja prawa administracyjnego zagadnienia dotyczące praktycznej realizacji przepisów Wioleta Baranowska-Zając Wpływ prawa Unii Europejskiej na postępowanie administracyjne państw członkowskich ze szczególnym uwzględnieniem polskiego postępowania administracyjnego Iwona Rzucidło Sądownictwo administracyjne w obliczu europeizacji polskiego prawa administracyjnego Michał Szewczyk Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jako sąd administracyjny.. 93

6 6 Kamil Dobosz Środki administracyjne w europejskim prawie administracyjnym Katarzyna Marchocka Volenti non fit iniuria umowa administracyjna jako europejski impuls w kierunku uelastycznienia niewładczych form działania administracji Sebastian Wijas Słów kilka o funkcjonowaniu partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce i niektórych państwach Unii Europejskiej Sebastian Gajewski Europejska Karta Samorządu Regionalnego. Prawne problemy i perspektywy ratyfikacji Karolina Rokicka Trwały rozwój polskich miast wobec standardów polityki przestrzennej obowiązujących w Unii Europejskiej Monika Okręglicka-Mazur Współpraca administracyjna pomiędzy OLAF i Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej w zakresie zwalczania nadużyć finansowych Maciej Toroń Postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta w sprawach ochrony konkurencji w świetle unijnego prawa do dobrej administracji Anita Pikulska Cele i zasady działania programu Natura Iwo Fisz Wybrane problemy wykonywania zawodu adwokata w świetle dyrektywy 98/5/WE i jej implementacji w porządkach prawnych niektórych państw członkowskich Unii Europejskiej Marcin Bałoniak Wprowadzenie do obrotu i kontrola materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w świetle dyrektywy 93/15/EWG z 5 kwietnia 1993 r

7 7 SŁOWO WSTĘPNE Publikacja niniejsza zawiera wystąpienia z ogólnopolskiej konferencji naukowej podczas I Zjazdu Studentów Administratywistów zorganizowanego przez Studenckie Koło Naukowe Prawników Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie. Przedmiotem sesji były zagadnienia europeizacji prawa administracyjnego. Warto w tym miejscu podkreślić, że konferencja ta jest kolejną inicjatywą osób skupionych w Studenckim Kole Naukowym Prawników UMCS w Lublinie. Stało się dobrą tradycją, że materiały z konferencji zostają opublikowane. Tym samym zostaje zrealizowany postulat verba volant, scripta manent. Dorobek konferencji obejmuje zarówno artykuły przygotowane przez wybitnych znawców polskiego prawa administracyjnego oraz prawa unijnego, jak również wystąpienia, których autorami są studenci. Sądzę, że mimo tak znacznego zróżnicowania autorów wartość merytoryczna niniejszej publikacji jest znacząca. Recenzenci niniejszej publikacji: prof. dr hab. Zygmunt Niewiadomski, prof. dr hab. Jan Szreniawski oraz opiekun merytoryczny Zjazdu prof. dr hab. Jerzy Stelmasiak zadbali o należyty poziom wystąpień opracowanych przez studentów. Publikacja zawiera 18 artykułów. Pierwszy Zjazd Studentów Administratywistów umożliwił konfrontację poglądów reprezentowanych przez studentów na temat europeizacji prawa administracyjnego z opiniami przedstawicieli doktryny z różnych ośrodków akademickich, w tym z Polskiej Akademii Nauk oraz z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Celem konferencji było przeprowadzenie analizy i oceny, w jakim zakresie dokonywane zmiany w szeroko rozumianym prawie administracyjnym uwzględniają postulaty europeizacji tej gałęzi prawa. Jednocześnie stworzona zastała możliwość wypowiedzenia się co do dalszych potrzeb lub ich braku w tym zakresie. Poza walorami naukowymi spotkanie studentów i pracowników naukowych służyło integracji środowiska akademickiego.

8 8 Jako opiekun Studenckiego Koła Naukowego Prawników pragnę serdecznie podziękować Uczestnikom Konferencji za podjęcie trudu przygotowania referatów i przybycie do Lublina, organizatorom za wysiłki związane z organizacją Zjazdu oraz Wszystkim, którzy okazali życzliwość i pomoc w realizacji owego zamierzenia. Dr hab. Ireneusz Nowikowski, prof. nadzw.

9 9 Wprowadzenie Publikacja zawiera teksty będące rozwinięciem wystąpień wygłoszonych podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej I Zjazd Studentów Administratywistów Europeizacja prawa administracyjnego, która odbyła się w dniach marca 2011 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Poruszają one niezwykle aktualne teoretyczne i praktyczne aspekty przenikania się europejskiego i krajowego porządku prawnego, co niewątpliwie stanowi znaczącą wartość naukową opracowania. Chciałabym szczególnie podziękować uczestnikom panelu inaugurującego konferencję: prof. dr. hab. Leszkowi Leszczyńskiemu, dr. hab. Jerzemu Stelmasiakowi, prof. nadzw. będącemu zarazem opiekunem merytorycznym Zjazdu oraz prof. dr. hab. Andrzejowi Wróblowi, jak również moderatorowi panelu: dr. hab. Romanowi Kwietniowi, prof. nadzw. Dziękuję także wszystkim Autorom tekstów zamieszonych w publikacji. Osobne podziękowania należą się również jej recenzentom: prof. dr. hab. Zygmuntowi Niewiadomskiemu oraz prof. dr. hab. Janowi Szreniawskiemu. Za życzliwe wsparcie w organizacji konferencji dziękuję także Opiekunowi Studenckiego Koła Naukowego Prawników UMCS, dr. hab. Ireneuszowi Nowikowskiemu, prof. nadzw. oraz dr. Krzysztofowi Filipiakowi. Serdecznie dziękuję również Mateuszowi Grochowskiemu, którego cenne rady i wskazówki pozwoliły nadać tej konferencji odpowiedni kształt. Celem wydania publikacji jest przybliżenie zagadnień współczesnej ewolucji prawa administracyjnego w związku z integracją Polski z Unią Europejską oraz uczestnictwem w innych europejskich strukturach ponadnarodowych. Poruszana problematyka stanowi oczywiście jedynie wycinek tych złożonych procesów tym niemniej można mieć nadzieję, że jej przedstawienie przyczyni się do lepszego poznania polskiego prawa administracyjnego w jego europejskim ujęciu. Iwona Rzucidło

10 10 Wykaz skrótów 1. Akty prawne EKDA. Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej, zwany także Europejskim Kodeksem Dobrej Administracji EKPC... Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) EKSL... Europejska Karta Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), następnie przemianowana obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych na Europejską Kartę Samorządu Lokalnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 154, poz. 1107), zwana także Europejską Kartą Samorządu Regionalnego, także jako: EKSR KDA... załącznik do Zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy (2007) 7 z 20 czerwca 2007 r. w sprawie dobrej administracji k.p.a.... ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz ze zm.) KPP... Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 303, s. 1), także jako: Karta k.s.h.... ustawa z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz ze zm.) p.p.s.a. ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze zm.) TFUE.. wersja skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 83, s. 47) TUE... Traktat o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 321E, s. 1) TWE... Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r., (Dz. Urz. UE C 321E, s. 37.)

11 11 u.o.k.i.k. ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) u.o.o.ś.... ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz.1227 ze zm.) u.p.o.ś... ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) u.p.z.p... ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) u.s.g.... ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz ze zm.) VwVfG... Verwaltungsverfahrensgesetz in der Fassung der Bekanntmachung vom 23. Januar 2003 (BGBl. I S. 102), das zuletzt durch Artikel 2 Absatz 1 des Gesetzes vom 14. August 2009 (BGBl. I S. 2827) geändert worden ist (niemiecka ustawa o postępowaniu administracyjnym) 2. Inne BIP..... Biuletyn Informacji Publicznej EKG ONZ.. Europejska Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych EOG... Europejski Obszar Gospodarczy ETPC... Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu GIODO.. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych KE..... Komisja Europejska PPP..... partnerstwo publiczno-prywatne TS UE... Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (łączna nazwa unijnych organów sądowniczych: Trybunału Sprawiedliwości, Sądu i Sądu do spraw Służby Publicznej), także jako: TS UOKiK.. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów URE..... Urząd Regulacji Energetyki

12

13 13 Leszek Leszczyński 1 Europejski Kodeks Dobrej Administracji a zasady polskiej procedury administracyjnej I. Status i znaczenie prawne Kodeksu I.I. Europejski Kodeks Dobrych Praktyk Administracyjnych, zwany Europejskim Kodeksem Dobrej Administracji, jest aktem normatywnym Parlamentu Europejskiego, nieposiadającym powszechnej mocy wiążącej, a jednak wpływającym na praktykę administracyjną. Stawia to ten akt, rzecz jasna przy uwzględnieniu różnego zasięgu oddziaływania oraz rangi prawniczej, w rzędzie takich aktów jak ONZ-owska Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 roku, która także nie posiadając przymiotu bezpośredniego i formalnego obowiązywania, skutecznie wpłynęła na kształtowanie się światowych standardów ochrony praw człowieka, zarówno na płaszczyźnie regulacji i praktyk międzynarodowych, jak i katalogów regulacji konstytucyjnych oraz orzecznictwa sądowego na nich opartych. Powyższa wstępna konstatacja aktualizuje się w aspekcie relacji treściowych pomiędzy standardami ochrony praw człowieka a regulacją Kodeksu. Każde bowiem unormowanie reguł działania administracji, niezależnie od tego, czy mowa o administracji samorządowej, rządowej międzynarodowej czy ponadnarodowej, z powodu nakierowania tej działalności na realne problemy ludzi czy organizacji, które przez ludzi są tworzone, otwierają naturalne pole działania praw człowieka. Same działania mogą w te prawa ingerować, a reguły te działania określające wyznaczają zakres, procedury oraz materialne podstawy takiej ingerencji. Niezależnie od powyższego, kontekst praw człowieka pojawia się bezpośrednio przy powstaniu idei oraz konstruowaniu treści EKDA. Oto bowiem bezpośred- 1. Prof. dr hab., Kierownik Katedry Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Członek Rady Narodowego Centrum Nauki, Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

14 14 nim źródłem Kodeksu stają się postanowienia Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, uchwalonej jako deklaracja na szczycie Unii Europejskiej w 2000 r. w Nicei. Stanowi on tym samym element rozwoju konstrukcji praw człowieka w Unii Europejskiej, która do 2000 r. była realizowana jedynie w postaci odwoływania się przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej do podstawowych praw jednostki uregulowanych w prawie traktatowym przy posiłkowym wykorzystaniu (na gruncie art. 6 traktatu z Maastricht) Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r., będącej aktem Rady Europy i podstawą orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu 2. EKDA określa zatem działania administracji w ramach dominującej w Europie teoretycznej koncepcji ochrony praw człowieka, ustanawiając reguły proceduralne, przestrzeganie których kształtuje i wzmacnia standard państwa praworządnego. Kodeks, w kształcie, w jakim Parlament Europejski uchwalił go w dniu 6 września 2001 r., przygotowany został przez europejskiego ombudsmana J. Sondermana. Wszedł do porządku prawa Unii Europejskiej, nabywając w systemie źródeł prawa wtórnego (akty instytucji Unii Europejskiej) charakteru prawa miękkiego (soft law), zaleconego do stosowania w organach i instytucjach Unii Europejskiej w ich kontaktach z osobami fizycznymi i organizacjami, podlegającymi w jakimś sensie ich jurysdykcji. Zakres podmiotowy i przedmiotowy działania Kodeksu określony jest w jego art O ile w art. 1 określa się ogólną formułę przestrzegania przez instytucje i ich urzędników zasad sformułowanych w Kodeksie w ich kontaktach z jednostką, o tyle w art. 2 zakres podmiotowy ulega już wyraźnemu sprecyzowaniu i uszczegółowieniu. Oto bowiem wskazany jest w ust. 1 zakres jego obowiązywania, odniesiony do urzędników i pozostałych funkcjonariuszy, objętych statusem urzędnika, określonych łącznie pojęciem urzędnika. Zakres ten jest następnie rozszerzony w ust. 2 na osoby, którym instytucje powierzają działanie na ich rzecz (np. zatrudniane na podstawie umów cywilnoprawnych, rzeczoznawców czy praktykantów). Tak określonemu zakresowi podmiotów zobowiązanych do przestrzegania zasad Kodeksu towarzyszy określony w ust. 3 tego przepisu katalog podmiotów uprawnionych, wobec których zasady Kodeksu maję być urzeczywistniane. Pojęcie jednostki rozciągnięte zostaje na osoby fizyczne oraz osoby prawne, niezależnie od tego, czy ich miejsce zamieszkania lub zarejestrowana siedziba znajduje się na terytorium państwa członkowskich UE. Z kolei zakres przedmiotowy obowiązywania kodeksowych zasad dobrej praktyki administracyjnej, wyznaczony w jego art. 3, zakreślony został maksymalnie szeroko na całość kontaktów instytucji i ich administracji z jednostką. 2. Por. J. Sozański, Prawa człowieka w systemach prawnych Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, Warszawa-Poznań 2005, passim; A. Łazowski, Ochrona jednostek w prawie Wspólnot Europejskich, Kraków 2002, s. 93 i n.

15 15 Ograniczenie tego zakresu może wynikać z przepisów szczególnych lub z istoty wewnętrznej struktury tych instytucji (np. stosunków instytucji z samymi urzędnikami). II. Podstawy materialnoprawne regulacji Kodeksowych II.I. Wskazanie na związek Kodeksu z Kartą Praw Podstawowych UE odnosi się nie tylko do ogólnego wymiaru treści Kodeksu, celem którego jest ochrona praw jednostki w kontaktach z instytucjami Unii Europejskiej. Związek ten polega bowiem także na bezpośrednim sformułowaniu w Karcie prawa do dobrej administracji, w stosunku do którego Kodeks jest rozwinięciem i uszczegółowieniem. W sytuacji natomiast włączenia tej regulacji Karty do prawa pierwotnego Unii Europejskiej w traktacie lizbońskim, to właśnie ta regulacja staje się prawem obowiązującym, rozwijanym interpretacyjnie w postaci nałożenia na standard ogólny standardów szczegółowych Kodeksu. Standard ogólny określony został w art. 41 Karty Praw Podstawowych. Jego trzonem jest sformułowanie ust. 1 tego przepisu: każdy ma prawo do tego, aby jego sprawy były rozpatrywane przez instytucje i organu Unii Europejskiej bezstronnie, rzetelnie i w rozsądnym terminie. Konkretyzacja tego prawa ma miejsce w ust. 2 poprzez wskazanie na prawo do przedstawienia swojej opinii przed podjęciem jakiegokolwiek działania, mogącego mieć negatywny wpływ dla danej jednostki, prawo dostępu jednostki do dotyczących jej dokumentów (przy uwzględnieniu względów poufności, tajemnicy zawodowej lub handlowej) oraz prawo do otrzymania uzasadnienia podjętych decyzji (sformułowane jako obowiązek uzasadniania tych decyzji przez administrację). Powyższe prawa uzupełnione zostają w ust. 4 przez prawo do pisemnego zwrócenia się do instytucji unijnej w języku traktatowym oraz do uzyskania w tym języku odpowiedzi. Istotne jest w kontekście tej ogólnej regulacji jednoznacznie sformułowane w ust. 3 tego przepisu prawo do uzyskania zadośćuczynienia w przypadku wystąpienia szkody wynikającej z wykonywania obowiązków przez instytucje unijne. Powyższe prawo zapytania skierowanego do instytucji zostaje wzmocnione w art. 43 Karty prawem do przedstawienia Rzecznikowi Praw Obywatelskich Unii przypadków złej administracji w działaniach instytucji unijnych. Prawo to jest jednak ograniczone z jednej strony przez nieobjęcie tą sygnalizacją działań sądów unijnych, a z drugiej przez przyznanie tego prawa jednostkom przebywającym lub posiadającym zarejestrowaną siedzibę w państwie członkowskim, co nie jest jednak jakąś formą dyskryminacji, lecz wynika z zakresu działania Rzecznika. Nie ulega wątpliwości, że sformułowanie tych ogólnych standardów dobrej administracji w Karcie Praw Podstawowych wzmacnia po przyjęciu Traktatu Lizbońskiego oddziaływanie samego Kodeksu na praktyki administracyjne insty-

16 16 tucji krajowych państw członkowskich. Nawet bowiem, jeśli sam Kodeks nie jest aktem formalnie obowiązującym oraz jeśli tych instytucji krajowych nie dotyczą bezpośrednio zasady tego Kodeksu (skierowane na działanie instytucji unijnych), to jednak, poprzez sformułowania Karty, same standardy, rozwijane treściowo na gruncie szczegółowych uregulowań Kodeksu, stają się powszechnymi standardami działań administracji, co dotyczy także administracji w państwach członkowskich Unii Europejskiej. II.II. Znaczenie tych standardów ogólnych wykracza w istocie poza regulacje normatywne oraz praktykę funkcjonowania Unii Europejskiej także z innego powodu. Karta Praw Podstawowych bowiem, stanowiąc omówione ogólnie wyżej podstawy regulacji EKDA, wyraźnie i jednoznacznie nawiązuje w swej preambule do regulacji Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, potwierdzając prawa zawarte w Konwencji oraz rozwinięte w orzecznictwie Trybunału. W art. 52 ust. 3 określa ponadto regułę interpretacyjną, wskazując, iż treść (znaczenie) i zakres praw regulowanych przez Kartę i przez Konwencję pozostają co do zasady takie same, co nie wyklucza przyjęcie zakresu szerszego dla praw ujętych w Karcie. Przyjęcie tej dyrektywy interpretacyjnej oznacza, że także wykładnia art. 41 Karty winna być zgodna z porządkiem praw człowieka wynikającym z systemu Konwencji i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, co nie może pozostać bez wpływu na interpretację postanowień samego Kodeksu, na powyższej regulacji Karty się opierającej. A zatem treść każdej z reguł ustanowionych w Kodeksie winna być skorelowana ze związanym z nią prawem człowieka oraz powinna mieścić się w aksjologii tego systemu. III. Kodeksowe zasady dobrej administracji III.I. Zasady dobrej praktyki administracyjnej zawarte są w art. od 4 do 24 EKDA. Poprzedza je omówienie powyższej regulacji dotyczącej podmiotowego i przedmiotowego zakresu zastosowania Kodeksu (art. 1-3). Natomiast w końcowej części aktu uregulowane jest prawo do złożenia skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w związku z jakimikolwiek zaniedbaniami, których dopuści się instytucja lub urzędnik (art. 26) oraz, skierowany do każdej instytucji unijnej po dwóch latach stosowania Kodeksu, obowiązek skontrolowania sposobu wykonywania przez siebie postanowień Kodeksu i poinformowania o wynikach kontroli Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 27). Zasady uregulowane w art można, jak się wydaje, podzielić na dwie podstawowe grupy. Pierwszą z nich stanowić będą ogólne zasady działania organów

17 17 i instytucji, natomiast drugą zasady dotyczące technicznych aspektów urzędowania. Obie grupy są, rzecz jasna, ważne z punktu widzenia kształtowania modelowego sposobu relacji pomiędzy instytucją i urzędnikiem a jednostką w ich wzajemnych kontaktach przy załatwianiu sprawy administracyjnej, niemniej ta pierwsza grupa w sposób bezpośredni wiąże się z działaniami instytucji i organów administracji jako rodzajem (typem) stosowania prawa 3. III.II. Bez wątpienia, zasadą najbardziej podstawową jest zasada praworządności, sformułowana w art. 4 Kodeksu. Oznacza ona obowiązek opierania się w działaniach instytucji na uregulowaniach i procedurach zapisanych w przepisach prawnych Wspólnoty, przez co należy rozumieć, stanowiący trzon wymogów państwa prawnego i zasady praworządności, obowiązek przestrzegania zarówno przepisów materialnych jak też proceduralnych i kompetencyjnych. Reguła ta ulega następnie w tym samym przepisie dookreśleniu poprzez skierowanie jej treści na relacje pomiędzy decyzją administracyjną (jako decyzją dotyczącą praw lub interesów pojedynczych osób) a jej podstawą prawną oraz pomiędzy jej treścią a obowiązującymi przepisami prawnymi. Regulacja ta kieruje uwagę instytucji na dwa istotne składniki ustalania normatywnej podstawy decyzji ustalanie formalnej podstawy jej wydania oraz ustalenie odpowiedniej treści tej podstawy, czyli dokonanie odpowiedniej wykładni przepisu prawnego. Z przepisem powyższym koresponduje treściowo art. 7, kreujący zasadę zakazu nadużywania uprawnień przez urzędnika, co oznacza nie tylko powiązanie celów działania, dla osiągnięcia których powierzone mu zostały określone uprawnienia, z treścią przepisów prawnych, ale także podejmowanie takiego działania tylko wtedy, gdy da się ono uzasadnić wyraźną podstawą prawną lub interesem publicznym. Zasadami związanymi ściśle z ideologią prawną Unii Europejskiej są zasady niedyskryminacji (art. 5) oraz współmierności (art. 6). Pierwsza nakazuje równe traktowanie jako standard podstawowy, przy odwołaniu się do wystąpienia ewentualnych, ale usprawiedliwionych właściwościami danej sprawy różnic, zakazując jednocześnie różnicowania ze względu na wymienione w ust. 3 i należące do zwykle prezentowanego przy takich okazjach katalogu kryteria (np. płeć, wiek, rasa, narodowość czy preferencje seksualne). Nie ma potrzeby bardziej szczegółowego omawiania poszczególnych zasad dotyczących działania organów i instytucji. Wydaje się, że wystarczy wskazać na ich przedmiot, który odnosi się do bezstronności i niezależności (art. 8), obiektywności (art. 9), aktywności w załatwianiu spraw (art. 10), uczciwości (art. 11) i uprzejmości (art. 12), a także zapewnienia jednostce czynnego udziału w postę- 3. Odnośnie do rozróżnienia sądowego i administracyjnego typu stosowania prawa, por. L. Leszczyński, Zagadnienia teorii stosowania prawa, Kraków 2001, s. 19 i n.

18 18 powaniu (art. 16) oraz szybkości działania (art. 17). Częścią tej grupy zasad są wymogi dotyczące otwartości działania i argumentacji, na które składa się obowiązek doręczenia (przekazania) decyzji (art. 20), obowiązek uzasadniania każdej decyzji, która może mieć negatywny wpływ na prawa lub interesy jednostki (art. 18), czy obowiązek poinformowania o możliwościach odwołania się od decyzji (art. 19). III.III. Powyższym zasadom towarzyszą regulacje dotyczące technicznych aspektów załatwiania sprawy i podejmowania decyzji. Wyodrębnienie tych rozwiązań nie oznacza przyznania im mniej doniosłej roli, bowiem niektóre z nich są niezmiernie istotne dla sytuacji prawnej (proceduralnej) i społecznej jednostki. Związane są jednak głównie ze szczegółowymi aspektami sposobu działania urzędnika oraz przebiegiem kontaktów między nim a stroną, co stanowi podstawę ujęcia ich w odrębną grupę. Do reguł tych należy zasada odpowiadania na pisma jednostki w tym języku traktatowym, w którym zostały one sformułowane (art. 13), zasada potwierdzania dotarcia pisma lub zażalenia do instytucji w ciągu dwóch tygodni, łącznie z informacją identyfikacyjną urzędnika zajmującego się sprawą (art. 14), zasada samodzielnego i niezwłocznego przekazywania pisma do właściwej instytucji lub właściwego urzędnika, jeśli zostało ono błędnie skierowane, z podaniem danych urzędnika, któremu zostało ono przekazane (art. 15), czy zasada uwzględniania regulacji o ochronie i przetwarzaniu danych osobowych (art. 21). Odrębną grupę wśród tych zasad stanowią te, które związane są z transparentnością działania instytucji unijnych, z czym wiąże się udzielanie informacji w różnych postaciach. Należy do nich zasada udostępniania informacji w zakresie danej sprawy, zawierająca pewne ograniczenia w sytuacji szczególnego skomplikowania sprawy czy poufnego charakteru informacji (art. 22), zasada dostępu do dokumentów publicznych (art. 23), czy obowiązek prowadzenia rejestrów spraw (art. 24) oraz udostępniania informacji o samym Kodeksie (art. 25). IV. EKDA a standardy polskiej procedury administracyjnej IV.I. Niezależnie od braku bezpośredniej mocy wiążącej Kodeksu oraz skierowania jego zasad na działania instytucji i organów Unii Europejskiej, niewątpliwie oddziałuje on pośrednio na funkcjonowanie organów i instytucji administracyjnych w państwach członkowskich, głównie w postaci ujednolicania standardów, a także pośrednio kształtuje sposoby działania urzędników, realizujących funkcje tych instytucji. Państwa członkowskie Unii mają różne tradycje i osiągnięcia w samodzielnym regulowaniu kwestii, które stały się przedmiotem regulacji Kodeksu. Obok państw, które nie posiadają klasycznej regulacji postępowania administracyjnego

19 19 (np. Francja czy Litwa 4 ) są też państwa, których regulacje są nie tylko rozbudowane, ale także tradycyjnie wchodzą do korpusu obowiązującego i stosowanego prawa. Do tej ostatniej grupy należy też Polska. Pierwszy i istotny akt z tego zakresu stanowiło Rozporządzenia Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym 5, a pierwszym wyrazem instytucjonalnym kontroli stosowania jego postanowień ustanowienie w 1928 r. Najwyższego Trybunału Administracyjnego, w zakresie kompetencji którego leżała sądowa kontrola działań organów administracji. Tak wysoko postawiona poprzeczka doczekała się kontynuacji także po II wojnie światowej, pomimo ustrojowych właściwości i treści ideologicznych, skłaniających raczej do zakreślenia maksymalnie szerokiej swobody decyzyjnej administracji, realizującej polityczne cele władzy politycznej. Należy tu wskazać przede wszystkim na Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. 6, który, mimo, że dotyczy stosowania prawa w typie działań najbardziej wrażliwym na styczność z dyskursem politycznym, obowiązuje, oczywiście po nowelizacjach, do dziś, w jakże zmienionej od 1989 r. rzeczywistości prawnej i politycznej. Stał się także punktem odniesienia dla nowych regulacji, takich jak np. Ordynacja podatkowa z 29 sierpnia 1997 r. 7, której zasady nawiązują treściowo do zasad k.p.a. Bez wątpienia, oba powyższe akty mogą funkcjonować prawidłowo dzięki wprowadzonemu w 1980 r. sądownictwu administracyjnemu, które uzyskało swój pełniejszy wymiar organizacyjny i kompetencyjny wraz z wydaniem ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym 8 i które doczekało się pełnej regulacji wraz z reformą z 2002 r., w ramach której powstało, funkcjonujące od 2004 r., dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne z Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz wojewódzkimi sądami administracyjnymi 9. IV.II. Na gruncie dostrzeżenia rozwoju polskiego prawa postępowania administracyjnego oraz systemu kontroli sądowej, a także prób kodyfikacyjnych części ogólnej prawa administracyjnego, powstaje pytanie o relacje pomiędzy standardami zasygnalizowanych powyżej jako treściami zasad sformułowanych w Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji oraz zasadami polskiej procedury 4. Por. J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks Dobrej Administracji. Biuro RPO, Warszawa 2007, s Dz. U. Nr 46, poz Dz. U. Nr 30, poz Dz. U. Nr 177, poz Dz. U. Nr 74, poz Ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz oraz ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz

20 20 administracyjnej, uregulowanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, na których opiera się także wspomniana wyżej ordynacja podatkowa. Podkreślić należy na wstępie, iż regulacje mające charakter zasad postępowania zostały wyodrębnione (dział II rozdział 2) i odpowiednio nazwane ( Zasady ogólne ) w samym k.p.a., co należy do rzadkości w polskiej praktyce legislacyjnej (podobny zabieg spotykany w rozdziale I Konstytucji RP oraz w dziale I rozdziale II Kodeksu pracy). Zwykle bowiem prawodawca nie wskazuje zasad jako części regulacji (aktów normatywnych), pozostawiając doktrynie oraz praktyce stosowania prawa budowanie ich treści na gruncie norm zwykłych, wskazując jedynie mniej lub bardziej wyraźnie podstawowe założenia aksjologiczne samej regulacji. Ustawodawca w przypadku k.p.a. postąpił inaczej, co porządkuje aksjologię systemową samej regulacji oraz umożliwia pełniejsze interpretacyjne wykorzystanie zasad w stosowaniu prawa (wykładni operatywnej). W ramach regulacji k.p.a., zawartej w art tego aktu, podstawowe znaczenie ma art. 7. Formułuje on elementy w istocie trzech zasad, które pojawiają się także w EKDA. Po pierwsze, łącznie z art. 6 k.p.a., formułuje zasadę praworządności, rozumianą najogólniej jako obowiązek oparcia działania organów administracji na prawie. Art. 6 konkretyzuje tę podstawę, wskazując na przepisy prawa, podczas gdy w art. 7 określone jest najogólniejsze zadanie organów administracji, polegające na staniu na straży praworządności. To ostatnie sformułowanie, wyrażone w języku prawodawstwa z okresu powstawania k.p.a., nie razi jednak jako podstawa aksjologii Kodeksu i wszelkich innych regulacji proceduralnych. Staje się podstawą konkretyzacji treściowej w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadając treściowo regulacji art. 4 EKDA. Po drugie, w art. 7 k.p.a. sformułowana jest zasada określająca obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez działające organy, załatwiające sprawę administracyjną, co w sytuacji braku kontradyktoryjności postępowania administracyjnego, łącznie z regulacją art a k.p.a., stanowi gwarancję aktywności organów w tym zakresie. Po trzecie, z art. 7 k.p.a. wynika zasada dążenia do takiego załatwienia sprawy administracyjnej, aby wynik postępowania był zgodny z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli. Obie klauzule generalne, których samodzielne znaczenie kojarzone jest głównie z decyzjami o charakterze uznaniowym, posiadają jednak także znaczenia interpretacyjne i stanowią przykład otwarcia aksjologii systemowej poprzez odwołanie się do kryteriów, które muszą znaleźć oparcie treściowe w aksjologii społecznej Należy wskazać, iż nowelizacja k.p.a., przeprowadzona w ustawie z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18,

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13

Wstęp... 9. Wykaz skrótów... 13 Spis treści Wstęp... 9 Wykaz skrótów... 13 Rozdział 1. Polski model dostępu do informacji w administracji publicznej. Zagadnienia ogólne (Grzegorz Rydlewski)... 14 1.1. Doktrynalne i normatywne aspekty

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski Wymogi regulacji kodeksowej Tomasz Bąkowski Kodeks - pojęcie Najpełniejsza forma porządkowania i systematyzacji danej dziedziny prawa w celu zespolenia rozproszonych w całym systemie norm regulujących

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Przedmiot 1 2 Istota i znaczenie zasad ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej Niemieckie regulacje zawierają m.in. unormowanie zasad odmowy udzielania informacji podmiotom zagranicznym oraz przekazywania informacji korzystnych dla podatnika na jego wniosek. Wymiana informacji podatkowych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 107/IX/2014. Krajowej Rady Radców Prawnych. z dnia 11 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr 107/IX/2014. Krajowej Rady Radców Prawnych. z dnia 11 grudnia 2014 r. Uchwała Nr 107/IX/2014 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu aktów prawnych, których znajomość jest wymagana od aplikanta na zajęciach z poszczególnych przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prof. zw. dr habil. Roman Hauser Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W roku 2012 minie 10 lat od uchwalenia ustaw

Bardziej szczegółowo

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-623243-X/09/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa, lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3 00-071 Warszawa W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na dzień 26 stycznia 2012 r. podpisaniu przez Polskę

Bardziej szczegółowo

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR Laurent Pech Middlesex University London (L.Pech@mdx.ac.uk) PLAN 1. KRÓTKIE OMÓWIENIE WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta Wstęp... Wykaz skrótów... xvii Bibliografia... xxi Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta... 1 1. Uwzględnianie wartości w prawie kolizyjnym... 1 I. Neutralność norm kolizyjnych...

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XV XXI Przedmowa... XXVII Rozdzia³ I. Zagadnienia wstêpne... 1 1. Pojêcie instytucji europejskich w szerokim i w¹skim znaczeniu... 1 2. Informacje ogólne o organizacjach

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Łódź, dnia 30 maja 2014 r. Opinia Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych do projektu założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Kodeks

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZE BECKA. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

KOMENTARZE BECKA. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością KOMENTARZE BECKA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Polecamy nasze publikacje z serii Komentarze Becka: Zygmunt Niewiadomski (red.) PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE. KOMENTARZ, wyd. 5 Marzena

Bardziej szczegółowo

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 31 V.511.605.2014.TS Pani Teresa Piotrowska Minister Spraw Wewnętrznych Wpłynęło do mnie pismo obywatela, w którym kwestionuje konstytucyjność 8 ust.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia...

Spis treści. Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia... Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII XV XIX Część I. Zagadnienia wstępne... 1 Rozdział I. Rozwój polskiego prawa uchodźczego... 3 1. Etapy rozwoju polskiego prawa uchodźczego... 3 2. Zasada

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK JACEK BROLIK ELŻBIETA MUCHA Warszawa 2013 WZORY PISM Stan prawny na 1 września 2013

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r. DYREKTYWA RADY z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak Pan ZSRI5 OO/4/20 14/MM Marek Michalak Kwestię uregulowania treści wokandy sądowej określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania salą, w

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r. Projekt z dnia 8 maja 2013 r., zgłoszony przez Przewodniczącego Rady Miasta Druk Nr XXXVII/.../2013/a UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC z dnia... 2013 r. w sprawie odpowiedzi na skargę wniesioną do

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski Warszawa, dnia 16 lutego 2011 r. DOLiS/DEC-104/11 dot. DOLiS-440-434/10 D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2016 r.

UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2016 r. UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Regulacje prawne Autor: redakcja naukowa Aneta Giedrewicz-Niewińska, Marzena Szabłowska-Juckiewicz

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Regulacje prawne Autor: redakcja naukowa Aneta Giedrewicz-Niewińska, Marzena Szabłowska-Juckiewicz Zatrudnianie osób. Regulacje prawne Autor: redakcja naukowa Aneta Giedrewicz-Niewińska, Marzena Szabłowska-Juckiewicz Podstawowym celem i założeniem niniejszej publikacji jest ukazanie sytuacji prawnej

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej MARIOLA PELCZAR Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej I. Ogólna charakterystyka spółki akcyjnej Istnieją różne formy prowadzenia działalności gospodarczej. Jedną z takich form, moim zdaniem najciekawszą,

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli.

I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli. Warszawa, dnia 2015 r. UZP/DKD/KND/11/15 Informacja o wyniku kontroli doraźnej I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli. Zamawiający: Gmina Zbuczyn

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań

Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań Mobilność spółek w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości prof. UAM dr hab. Maciej Mataczynski Uniwersytet Adama Mickiewicza Poznań Sposób prezentacji Dwie zasadnicze kwestie dotyczące mobilności

Bardziej szczegółowo

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 2-2 - J_ - 20 I.7202.6.2M4.AWO Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa i PUBsCt-it'

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV

Spis treści. Str. Nb. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Spis treści Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Część I. Zagadnienia ogólne... 1 Rozdział I. Czym są organy ochrony prawnej?... 3 1 1. Ochrona prawna i jej rodzaje... 3 1 2. KlasyÞkacja organów państwowych...

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny został nareszcie oceniony i osądzony w kategoriach prawno konstytucyjnych przez kompetentny organ

Bardziej szczegółowo

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających.

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. Wprowadzenie Na początek należy wskazać przepisy prawne odnoszące się

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Zielonogórski Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE Pytania ogóle: 1.

Bardziej szczegółowo

USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH

USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH Joanna Nowak-Kubiak Bożena Łukasik 2. wydanie Warszawa 2010 Spis treści Wykaz skrótów...7 Wstęp...9 Ustawa z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( )

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( ) Katowice, dnia ( ) r. L.Dz.W../2015 Sygn. RO-12/UPR4/2014/AF Sąd Rejonowy Zamiejscowy z siedzibą w P. za pośrednictwem: Prokuratura Rejonowa w T. Ośrodek Zamiejscowy w P. sygn. akt. 5 Ds 234/15 ZAŻALENIE

Bardziej szczegółowo

w Warszawie Sąd Najwyższy RP Skarżący: Fundacja [...] SKARGA na postanowienie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego RP

w Warszawie Sąd Najwyższy RP Skarżący: Fundacja [...] SKARGA na postanowienie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego RP Zał.II.3 Z., dnia 23 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za pośrednictwem Sąd Najwyższy RP Skarżący: Fundacja [...] Strona skarżona: Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej Pierwszy

Bardziej szczegółowo

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu Dobre praktyki legislacyjne 13 Przepisy przejściowe a zasada działania nowego prawa wprost Tezy: 1. W polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co

Bardziej szczegółowo

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH Warszawa, 0 7 LIS. 2014 Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego VII.602.20.2014. JZ Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź W odpowiedzi na Pana

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 22 lipca 2011 r. RPO-608061-V-11/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Cezary Grabarczyk

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości Marek Michalak Pan ZSRI5OO42O 14/KW Praw Dziecka brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców, proszę działań legislacyjnych. mających na celu zabezpieczenie praw i dobra dzieci w tym

Bardziej szczegółowo

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r.

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r. RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r. I.7036.49.2014.AKB 0. Pani Małgorzata Omilanowska Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ul. Krakowskie Przedmieście 15/17 /V\aX/ Q>di^/\AA/ iyvts

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III UK 117/10. Dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III UK 117/10. Dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III UK 117/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 kwietnia 2011 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jerzy Kwaśniewski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz Kochanowski RPO-542175-X-06/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 022 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 022 827

Bardziej szczegółowo

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej KOMUNIKAT PRASOWY nr 54/14 Luksemburg, 8 kwietnia 2014 r. Kontakty z Mediami i Informacja Wyrok w sprawach połączonych C-293/12 i C-594/12 Digital Rights Ireland

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA Warszawa, dnia 7/01/2011 r. DOOŚ-idk. 070.20.2011.JSz.sw Wg rozdzielnika W związku z licznymi wątpliwościami dotyczącymi wydawania zaświadczeń organu odpowiedzialnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane.

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. NATALIA DUDEK Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. Moja praca podejmuje dość złożoną problematykę udostępniania informacji publicznych na tle ochrony danych osobowych. W wielu przypadkach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9 Spis treści Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory.......................................... 7 Źródła prawa........................................................ 7 Inne skróty..........................................................

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Dobre praktyki legislacyjne 107 Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Tezy: Ustawodawca powinien unikać

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice)

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) Poznań, dnia 6 kwietnia 2015 r. Prof. zw. dr hab. Zdzisław Kędzia OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) I. Informacje ogólne 1. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Przeszło dwa lata temu zwracałem się do Pani Minister w sprawie. niepokojących sygnałów dotyczących sposobu i trybu rekrutacji absolwentów szkół

Przeszło dwa lata temu zwracałem się do Pani Minister w sprawie. niepokojących sygnałów dotyczących sposobu i trybu rekrutacji absolwentów szkół Przeszło dwa lata temu zwracałem się do Pani Minister w sprawie niepokojących sygnałów dotyczących sposobu i trybu rekrutacji absolwentów szkół średnich na uczelnie wyższe. Pomimo wielu korzystnych zmian

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich. Ryszard CZERNIAWSKI RPO-742891-VII-720/13/KG/MMa

RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich. Ryszard CZERNIAWSKI RPO-742891-VII-720/13/KG/MMa RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Ryszard CZERNIAWSKI RPO-742891-VII-720/13/KG/MMa 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Tadeusz Sławecki

Bardziej szczegółowo

OBOWIĄZKI INFORMACYJNE

OBOWIĄZKI INFORMACYJNE Transformacje Prawa Prywatnego 4/2010 ISSN 1641 1609 OBOWIĄZKI INFORMACYJNE PROJEKT Tytuł: Obowiązki informacyjne Rozdział I. Obowiązki informacyjne przed dokonaniem czynności prawnej Art. 1. Obowiązek

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, A. Arabadjiev i J.L. da Cruz Vilaça, sędziowie,

w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, A. Arabadjiev i J.L. da Cruz Vilaça, sędziowie, WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 18 grudnia 2014 r.(*) Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego Dyrektywa 2006/112/WE Podatek VAT Stawka obniżona Artykuły przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej

Bardziej szczegółowo

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy.

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw dokonuje nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński Polskie instytucje podatkowe nie są zobowiązane do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych operacji polegającej na podniesieniu kapitału zakładowego. Dotyczy to tzw. metody aportowej. Polskie

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075)

Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075) Warszawa, 31 stycznia 2014 r. Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075) 1. Tezy opinii 1. Propozycja zmiany ustawy o systemie oświaty wymaga ponownego

Bardziej szczegółowo

II SA/Wa 898/06 - Wyrok WSA w Warszawie

II SA/Wa 898/06 - Wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 898/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-17 Sąd Sędziowie Symbol z opisem Skarżony organ Treść wyniku Wojewódzki Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA ZASADA POMOCNICZOŚCI W ramach kompetencji niewyłącznych Unii zapisana w Traktacie o Unii Europejskiej zasada pomocniczości określa warunki, w jakich Unia posiada pierwszeństwo działania w stosunku do państw

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-713684-II-13/ST Trybunał Konstytucyjny 00-090 Warszawa Al. Solidarności 77 Tel. centr. 22 551 77 00 Fax 22 827 64 53 Warszawa Wniosek

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ DO NOWELIZACJI USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMENTÓW ADW. PAWŁA SIKORY

KOMENTARZ DO NOWELIZACJI USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMENTÓW ADW. PAWŁA SIKORY KOMENTARZ DO NOWELIZACJI USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMENTÓW ADW. PAWŁA SIKORY KOMENTARZ DO NOWELIZACJI USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMENTÓW ADW. PAWŁA SIKORY Stan prawny: 21 lipca 2014

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 6 października 2014 r.

Olsztyn, dnia 6 października 2014 r. Olsztyn, dnia 6 października 2014 r. Numer sprawy: 221/DOR/2014 Podmiot zadający pytanie: Urząd Gminy X Imię i nazwisko eksperta: dr Stanisław Bułajewski Afiliacja eksperta: UWM w Olsztynie OPINIA PRAWNA

Bardziej szczegółowo

Pismo procesowe. w sprawie o sygn. akt K 47/14 wyjaśniam, że zmiana art. 14 ustawy o bezpieczeństwie

Pismo procesowe. w sprawie o sygn. akt K 47/14 wyjaśniam, że zmiana art. 14 ustawy o bezpieczeństwie R ZE C ZN IK PRAW OBYWATEL SKICH Warszawa, dnia 29 marca 2016 r. II.511.994.2014.KŁS Trybunał Konstytucyjny Warszawa sygn. akt K 47/14 Pismo procesowe W odpowiedzi na pismo Trybunału Konstytucyjnego z

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Warszawa, 2/10/2014 r. ADMINISTRACJA JAKO ORGANIZACJA Administracja jest organizacją Różne jednostek organizacyjne (system różnych jednostek

Bardziej szczegółowo

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-681846-1/11/A WO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01

POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01 1 47 POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki przewodniczący Janusz Niemcewicz Jadwiga Skórzewska-Łosiak sprawozdawca po wstępnym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94

UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94 25 UCHWAŁA * Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1994 r. Sygn. akt W. 8/94 w sprawie wykładni art. 34 ust. 2 i 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne... 13 Rozdział I. Pod znakiem idei ponadnarodowości... 29 I. Motywy i przesłanki integracji państw Europy Zachodniej... 29 II. Projekty federalistów... 35 II.1. Plan Schumana...

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 15 Rozdział pierwszy Wprowadzenie do problematyki handlu elektronicznego... 21 1. Wpływ Internetu na tworzenie prawa handlu elektronicznego... 21 1.1. Światowa

Bardziej szczegółowo