Mitologia małych miejscowości

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mitologia małych miejscowości"

Transkrypt

1 Mitologia małych miejscowości Podsumowanie sesji tematycznej w ramach Forum Praktyków Partycypacji Oktawiusz Chrzanowski

2 Niniejszy tekst powstał jako podsumowanie sesji tematycznej O wyzwaniach partycypacji w małych ośrodkach i gminach wiejskich poprowadzonej przez Ludwikę Ignatowicz i Oktawiusza Chrzanowskiego w czasie pierwszego Forum Praktyków Partycypacji, które odbyło się w dn maja 2014r. w Warszawie jako część projektu Kurs Partycypacja!, realizowanego przez Fundację Pracownia Badań i Innowacji Społecznych Stocznia. Autor: Oktawiusz Chrzanowski socjolog, członek zespołu Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych Tekst powstał w ramach projektu Kurs-Partycypacja!, współfinansowanego przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz ze środków Fundacji im. Stefana Batorego. 2

3 Niniejszy tekst jest komentarzem na marginesie warsztatu dotyczącego partycypacji obywatelskiej w mniejszych ośrodkach przeprowadzonego podczas Forum Partycypacji Publicznej przez Ludwikę Ignatowicz (Stowarzyszenie Odblokuj) i Oktawiusza Chrzanowskiego (FISE>). CO TO SĄ MNIEJSZE MIEJSCOWOŚCI? Co takiego wyróżnia miejscowość, aby można było uznać ją za mniejszą/małą na potrzeby pracy związanej z tematyką partycypacji obywatelskiej? Myślę tutaj o uwarunkowaniach, których suma oddawałaby precyzyjnie kontekst pracy intuicyjnie określany jako praca nad upowszechnianiem mechanizmów partycypacji w małych ośrodkach. Pierwsze przychodzi na myśl oczywiście kryterium demograficzne: dajmy na to gminy do 3-5 tysięcy mieszkańców, zwłaszcza te o niskiej gęstości zaludnienia. Potem można dodać kryterium infrastrukturalne i dostępność usług publicznych, a także tych związanych z rozwojem kapitału ludzkiego. Ogólnie im mniejsza miejscowość, słabszy dostęp do usług publicznych, mniejsze szanse na rozwój kapitału ludzkiego i większe oddalenie od zasobów infrastrukturalnych, tym bliżej wyobrażeniom do tak zwanej mniejszej miejscowości. Pytanie jednak dotyczy uwarunkowań, które wpływają na działania związane z upowszechnianiem partycypacji obywatelskiej. Tutaj już nie ma pewności, czy poza kwestią skali uruchamianych procesów i oczywistym fizycznym oddaleniem od siebie domostw a w konsekwencji komplikacjami w komunikacji między mieszkańcami, jest coś więcej, co wpływa na działania partycypacyjne. Od razu jednak przychodzi na myśl kwestia relacji i powiązań społecznych (kapitału społecznego) w tychże małych miejscowościach. Lepszej dostępności mieszkańca do ucha władzy, ustalonych nieformalnych sposobów zawierania kompromisów i umów, sporej wiedzy poszczególnych członków społeczności na temat innych członków tejże społeczności, korzystania z tych samych źródeł zasobów i wiedzy przez znaczącą cześć danej społeczności, hierarchii autorytetów w społeczności w ogólnym ujęciu: większej (z konieczności) samowystarczalności danej społeczności jeżeli chodzi o realizację potrzeb społecznych i ekonomicznych w granicach tejże społeczności. Większej w odróżnieniu od tzw. większych ośrodków i miejscowości. Wydaje się, że mówiąc o małych miejscowościach wyobrażamy sobie te bardziej siłą rzeczy odizolowane od wpływu zewnętrznego: miejscowości na uboczu. Niemniej z punktu widzenia relacji społecznych, uwarunkowania demograficzne nie muszą koniecznie decydować o charakterze danej miejscowości. Dwutysięczne miasteczko, w którym wszyscy mieszkańcy korzystają z szerokopasmowego internetu, przez który mają dostęp usług publicznych (np. usług on-line publicznej służby zdrowia lub służb społecznych), a relacje kształtują głównie poza granicami swojej miejscowości, mimo wyraźnego charakteru demograficznego mniejszej miejscowości niekoniecznie jest na uboczu. Niekoniecznie również musi należeć do większej aglomeracji. Wielkość miejscowości może wpływać na jej potencjał do bycia na uboczu, ale go nie warunkuje. W całym tym wywodzie chodzi pokazanie ćwiczenia na własną definicję i wyobrażenia dotyczące mniejszych miejscowości przez tych, którzy wchodzą w 3

4 sytuację uruchamiania tam procesów partycypacyjnych. To co określa specyfikę tych miejsc wcale nie musi być oczywiste, a bardzo często traktowane jest intuicyjnie. Przypominają mi się dwie wypowiedzi samorządowców z niewielkich miejscowości: Urząd miasta, w którym obecnie pracuję, wydaje olbrzymie kwoty na konsultacje, na firmy zewnętrzne, na strony internetowe i komunikację on-line to nie działa. To nie jest sposób na zaangażowanie społeczności, to wygodne dla nas urzędników, wykonawców. radna Jasmine Love, parafia 700 mieszkańców w regionie Cirencester, Wielka Brytania, Jeśli chodzi o brak czasu ludzie różnią się pod tym względem, na pewno jest to ważny czynnik wpływający na to, kto weźmie udział w naszych procesach, musimy o tym pamiętać. Musimy koncentrować się na używaniu nowych technologii, mediów, internetu. burmistrz Lluc Pelaez, Figaro, miasteczko 1100 mieszkańców, Hiszpania. To zestawienie pokazuje miejscowości o podobnej skali, jednak o zupełnie różnym charakterze, a przez to różnych strategiach działania w prowadzonych procesach partycypacyjnych. Mieszkańcy Figaro są mobilni (nie spędzają w Figaro całego życia, migrują z i do Figaro), mocno utożsamiają się z regionem (Katalonia), chętnie korzystają z udogodnienia jakim jest bezpłatny dostęp do sieci Wi-Fi na terenie całej gminy (sieć została zresztą założona na życzenie mieszkańców projekt wygrał w jednej z corocznych edycji budżetu obywatelskiego). Identyfikują się jednak mocno ze miejscowością swojego zamieszkania, chcą wpływać na jej losy czego najlepszym świadectwem jest znaczący udział społeczności w częstych procesach partycypacyjnych. Wydawałoby się zatem, że w Figaro mieszkańcy mniej znają się nawzajem, w porównaniu do brytyjskiej parafii, w której internet jako narzędzie partycypacji nie działa a mieszkańcy są bardziej zakorzenieni w lokalnej społeczności korzystając z tradycyjnych form komunikacji. Nic bardziej błędnego. To właśnie w Cirencester okazało się, że w społeczności są problemy, o których nie wiedzą radni i tak zwana większość, ponieważ są one ukryte za drzwiami, których nikt nigdy nie chciał otwierać, aby dowiedzieć się na czym mogą polegać nieoczywiste bolączki, o których trudno mówić na spotkaniach otwartych albo za pomocą formularzy ankiet. Argument mówiący o tym, że w mniejszej miejscowości łatwiej prowadzić procesy partycypacyjne ponieważ wszyscy się znają (czytaj: intuicyjnie mamy do czynienia z większym kapitałem społecznym) powinniśmy poddać za każdym razem wątpliwości i jak mówi Jasmine Love: trzeba przełamać mit, że wiemy, co jest za tymi wszystkimi zamkniętymi drzwiami. Pamiętajmy, że w społecznościach na uboczu utarte ścieżki i sposoby działania oraz stałe autorytety nie muszą być z założenia sprzymierzeńcami procesów partycypacyjnych. Czasem bywa wręcz przeciwnie. Realne problemy mogą nie być zdiagnozowane a potrzeba diagnozy oddalana przekonaniem, że wszyscy wiemy jak jest, przecież się znamy. Bez wątpienia mniejsza anonimowość mieszkańców małych miejscowości jest faktem. Niemniej domniemanie, że ułatwia partycypację może być wygodnym złudzeniem. Podsumowując trudno o cechy dystynktywne dla procesów partycypacji w małych miejscowościach. Przychylam się nawet do zdania, że na potrzeby partycypacji obywatelskiej nie ma czegoś takiego jak mniejsze miejscowości są 4

5 to po prostu społeczności, z którymi chcemy pracować. A w miejscu wyróżnika małe/mniejsze miejscowości znajdują się raczej nasze intuicyjne założenia o tym, że coś jakościowo innego z punktu widzenia prowadzenia procesów partycypacji obywatelskiej łączy miejsca, w których mieszka do 3-5 tysięcy mieszkańców. KLASYCZNE PROBLEMY I SKALA MOŻLIWOŚCI W trakcie warsztatu wypracowaliśmy mini katalog opisujący specyfikę uruchamiania procesów partycypacyjnych w małych miejscowościach. Znakomita część uwarunkowań, które wylistowaliśmy dotyczyła stosunku władzy do partycypacji. Trzeba się zastanowić przed rozpoczęciem działań jakie są potrzeby władzy w małych miejscowościach. Jakie są ich intencje? Czy nie ma drugiego dna w ich działaniach? Dlaczego mieliby chcieć wprowadzać procesy partycypacyjne? Trzeba starać się zrozumieć motywację, a nie narzucać rozwiązań z zewnątrz. Cześć wójtów/burmistrzów w mniejszych miejscowościach/gminach wiejskich nie widzi potrzeby takich działań zostaliśmy wybrani, nie potrzebujemy nikogo więc już pytać. Trzeba mówić językiem korzyści, pokazywać, że konsultacje to nie tylko więcej pracy ale i więcej poparcia u mieszkańców. Władza chce osiągnąć korzyści dla siebie, w postaci większego poparcia to jest pole do dialogu, wspólnych działań i edukacji. Trzeba dostosować język, którym się posługujemy do specyfiki mniejszych społeczności, dla których są to nowe procesy, i dla władzy i dla mieszkańców. Zastanawiając się na ile powyższa specyfikacja pracy dotyczy jedynie małych miejscowości dochodzę do wniosku, że w pełni nadaje się również do opisu sytuacji w większych ośrodkach. I ponownie przychodzi mi na myśl, że ważny pozostaje argument skali. W tychże mniejszych miejscowościach na jednego radnego przypada mniej mieszkańców, mogą zatem czuć się upoważnieni do twierdzenia, że dobrze znają tych, którzy reprezentują argument mniejszej skali działania. Na nim może budować się przekonanie o tym, że nie potrzeba już więcej demokracji, dyskusji, deliberacji o dobru wspólnym albo po prostu o rozwiązaniach poszczególnych problemów. Radni i władze wykonawcze wiedzą już wystarczająco dobrze, co i jak trzeba zrobić, ponieważ są w stanie objąć całość społeczności coś co dużo trudniej argumentować w skali dziesiątek tysięcy mieszkańców. Tutaj upatrywałbym głównej specyfiki pracy w mniejszych miejscowościach. Pozostałe uwarunkowania wspomniane podczas warsztatu z łatwością odnoszę do pracy nawet w Warszawie są to klasyczne niemalże problemy i wyzwania w realizacji procesów partycypacyjnych. W sposób nieunikniony wracam więc do kwestii skali, w jakiej prowadzone są działania partycypacyjne. Wspólnym mianownikiem, punktem odniesienia pomysłów na specyfikę pracy w małych miejscowościach może być ich wielkość. Tutaj można pokusić się o poszukiwanie pewnych prawidłowości. Dotyczą one głównie zagadnienia dostępności mieszkańców: ich czasu do współpracy (im mniej mieszkańców tym trudniej znaleźć za każdym razem chętnych do współpracy) oraz kompetencji (im mniej mieszkańców tym mniejsza szansa na to, że znajdą się w społeczności specjaliści w różnych dziedzinach). To natomiast wpływa na różnorodność światów, z którymi możemy mieć do czynienia potencjalnie mniejszą w małych miejscowościach. Mniejsze światy potencjalnie oferują mniejszy wachlarz 5

6 możliwości. Łatwo w nich o stałe przypisywanie ról społecznych i ścisłe ich przestrzeganie. Wynikać to może z czysto pragmatycznego podejścia: jest nas mniej, więc mniej głów do odgrywania różnych ról w tym uczestnika procesu partycypacyjnego, czyli lokalnego decydenta. Trzeba jednak pamiętać o tym, jak łatwo stać się więźniem takiego założenia (patrz wyżej: argument mniejszej skali działania) bardzo łatwo w takich warunkach o dyktowanie warunków i przejmowanie procesu przez tzw. stałych liderów, czy to rekrutujących się spośród władz, czy też liderów społecznych, lokalnych autorytetów. Myślę, że to jedna z głównych pułapek w procesach partycypacyjnych prowadzonych w mniejszych miejscowościach i łatwiej w nią wpaść tutaj niż w większym ośrodku. Do tego dochodzi potencjalnie mniejsza różnorodność społeczności im mniej ludzi tym mniej charakterów i pomysłów, czyli większy potencjał do unifikacji i narzucania lokalnie rozumianej normatywności zachowań i przekonań, często wspieranej silniejszą kontrolą społeczną, o którą łatwiej w mniejszej społeczności leżącej na uboczu. W takich warunkach z jednej strony łatwo o zgodę z autorytetem (np. władzą) i nie zadawanie dodatkowych pytań, a z drugiej strony trudniej o sprzymierzeńców w realizacji niestandardowych pomysłów. I znów to pewne potencjały wynikające ze skali małych miejscowości, które mogą ale nie muszą ich definiować. SPADOCHRONIARZE Jak w tej niedookreślonej sytuacji mają odnaleźć się eksperci ds. procesów partycypacyjnych spadochroniarze z większych miast? Tak jak w każdej innej. Katalog, który stworzyliśmy w trakcie warsztatu składa się z uniwersalnych przykazań wrażliwości: nie narzucać swoich rozwiązań, dostosować je do kontekstu i szczególnych warunków, w których pracujemy, traktować każdy przypadek indywidualnie, starać się zrozumieć każdą ze stron, sprzyjać dialogowi władzy z mieszkańcami, który pozwala na lepsze poznanie się nawzajem. To, co unikalne w pracy małych miejscowościach, to czysto praktyczne różnice w realiach, w których działamy (np. mieszkańcy kończą pracę o 14:00:15:00 a nie 16:00-17:00 czy nawet później). No i oczywiście skala działania zarówno ta ilościowa (liczba mieszańców) jak i jakościowa (potencjał różnorodności wewnątrz społeczności). A to na co szczególnie warto zwrócić uwagę to konieczność każdorazowej weryfikacji swoich często mitycznych wyobrażeń na temat małych miejscowości: zachowujmy wrażliwość i otwartość na uwarunkowania procesów grupowych zachodzących w mniejszych społecznościach jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. 6

Młodzieżowe Rady. sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym

Młodzieżowe Rady. sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym Młodzieżowe Rady sposób na systematyczne uczestnictwo młodzieży w życiu publicznym VI seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej: partycypacja młodzieży 11-12 października 2011 roku Zaczęło się

Bardziej szczegółowo

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA Ewa Stokłuska Kraków, 12.05.2014r. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Seminarium projektu Decydujmy razem. Wrze czy stygnie? -o temperaturze partycypacji w polskich samorządach. Warszawa, 25-26.10.2012r.

Seminarium projektu Decydujmy razem. Wrze czy stygnie? -o temperaturze partycypacji w polskich samorządach. Warszawa, 25-26.10.2012r. Seminarium projektu Decydujmy razem Wrze czy stygnie? -o temperaturze partycypacji w polskich samorządach Warszawa, 25-26.10.2012r. Zasoby, więzi czy środowisko? Od czego zależy partycypacja analizy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Mazowiecka Sieć Edukacyjna

Mazowiecka Sieć Edukacyjna Mazowiecka Sieć Edukacyjna projekt realizowany przez Federację Inicjatyw Oświatowych oraz Fundację Civis Polonus Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI SZKOLENIA DLA NAUCZYCIELI W RAMACH PROJEKTU JA MŁODY OBYWATEL

RAPORT Z EWALUACJI SZKOLENIA DLA NAUCZYCIELI W RAMACH PROJEKTU JA MŁODY OBYWATEL RAPORT Z EWALUACJI SZKOLENIA DLA NAUCZYCIELI W RAMACH PROJEKTU JA MŁODY OBYWATEL Raport ewaluacyjny numer 1 Projekt Ja-Młody Obywatel jest realizowany przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Edukacja Dialog - Partycypacja

Edukacja Dialog - Partycypacja Mamy zaszczyt zaprosić na konferencję Edukacja Dialog Partycypacja. Wyzwania i szanse Dolnego Śląska w zakresie polityki młodzieżowej i aktywizacji obywatelskiej młodzieży, będącej elementem projektu Gmina

Bardziej szczegółowo

Obywatelski audyt efektywności świadczenia usług administracyjnych przez samorządy lokalne, czyli jak zarządzać sprawniej?

Obywatelski audyt efektywności świadczenia usług administracyjnych przez samorządy lokalne, czyli jak zarządzać sprawniej? Obywatelski audyt efektywności świadczenia usług administracyjnych przez samorządy lokalne, czyli jak zarządzać sprawniej? Magdalena Sroga Małgorzata Brennek PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W

Bardziej szczegółowo

Wybrane przykłady partycypacji w Europie Tytuł slajdu Jak opisać i zmierzyć partycypację społeczną? seminarium Warszawa, 10 grudnia 2010

Wybrane przykłady partycypacji w Europie Tytuł slajdu Jak opisać i zmierzyć partycypację społeczną? seminarium Warszawa, 10 grudnia 2010 Wybrane przykłady partycypacji w Europie Jak opisać i zmierzyć partycypację społeczną? seminarium Warszawa, 10 grudnia 2010 1 Na podstawie publikacji zawierającej 17 przykładów dobrych praktyk : 1. Strategie

Bardziej szczegółowo

obszarze usługa publicznych

obszarze usługa publicznych Partycypacja obywatelska w obszarze usługa publicznych Ewa Stokłuska PBIS Stocznia Zarządzanie efektywnością usług w urzędach jednostek samorządu terytorialnego Kraków, 28.05.2013r. Zmiany w modelu rządzenia

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Fundacja korporacyjna jako instytucja ucząca się rola mechanizmów ewaluacji VII. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce, 11 września 2014

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych. realizuje dialog na temat gazu łupkowego.

Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych. realizuje dialog na temat gazu łupkowego. Gdańsk, 6 września 2013 r. Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych realizuje dialog na temat gazu łupkowego. Fundacja Rozwiązań Ekoenergetycznych jest autorem i organizatorem innowacyjnych, na skalę europejską,

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń Instytucja Edukacyjna m.st. Warszawa

Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń Instytucja Edukacyjna m.st. Warszawa Budżet partycypacyjny Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych Budżet gminy Budżet gminy to plan jej dochodów i wydatków. Wyłączną kompetencję do uchwalania budżetu gminy oraz dokonywania w nim zmian w trakcie

Bardziej szczegółowo

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego , Siła woli potrafi zaskakiwać rozmachem wizji i zdumiewać osiągnięciami po jej urzeczywistnieniu. To właśnie na motywacji, chęci

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU ZOOM NA RADY SENIORÓW. UNIWERSYTET OBYWATELSKI

REGULAMIN KONKURSU ZOOM NA RADY SENIORÓW. UNIWERSYTET OBYWATELSKI REGULAMIN KONKURSU ZOOM NA RADY SENIORÓW. UNIWERSYTET OBYWATELSKI 1. ORGANIZATORZY KONKURSU Organizatorem Konkursu jest Towarzystwo Inicjatyw Twórczych ę zwane w dalszej części regulaminu Organizatorem.

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

III Walne Zgromadzenie Członków PREMD Już 19 20 października, w Konstancinie Jeziorna ZAPRASZAMY!

III Walne Zgromadzenie Członków PREMD Już 19 20 października, w Konstancinie Jeziorna ZAPRASZAMY! Biuletyn PREMD Numer 3(7)/2012 Zapraszamy do zapoznania się z kolejnym Biuletynem Partnerstwa na Rzecz Rozwoju i Edukacji Małych Dzieci (PREMD). Chcielibyśmy, aby Biuletyn stał się źródłem informacji nie

Bardziej szczegółowo

Strachówka. 30 września 2014 r.

Strachówka. 30 września 2014 r. Strachówka 30 września r. Moja i Twoja Historia to projekt realizowany na terenie gminy Strachówka przez partnerstwo organizacji: Stowarzyszenie Rzeczpospolita Norwidowska, Zespół Szkół im. Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dialogu społecznego, animowanie partycypacji obywatelskiej: wyzwania i wnioski

Warsztaty dialogu społecznego, animowanie partycypacji obywatelskiej: wyzwania i wnioski Warsztaty dialogu społecznego, animowanie partycypacji obywatelskiej: wyzwania i wnioski Agata Urbanik, ISS UW Projekt Partycypacja obywatelska: diagnoza barier i stworzenie narzędzi wspomagających dobre

Bardziej szczegółowo

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej?

Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Paweł Grygiel O pracach domowych czyli, czy więcej znaczy lepiej? Dlaczego zadawać? 1. utrwalanie w pamięci nabytej wiedzy, 2. lepsze zrozumienia materiału 3. kształtują umiejętność krytycznego myślenia

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i Młodzieży budżet: 37 mln

Bardziej szczegółowo

Władza i Wpływ cz.2. - Kontekst działania Jakie rodzaje władzy i wpływu są najbardziej skuteczne w określonych warunkach działania?

Władza i Wpływ cz.2. - Kontekst działania Jakie rodzaje władzy i wpływu są najbardziej skuteczne w określonych warunkach działania? 1 Władza i Wpływ cz.2. - Kontekst działania Jakie rodzaje władzy i wpływu są najbardziej skuteczne w określonych warunkach działania? Problem nie polega na tym, że nieodpowiedni ludzie mają za dużo władzy

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU

AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU AKADEMIA MENAGERA CZYLI ZARZĄDZAJ PO MISTRZOWSKU To cykl szkoleń podnoszących kompetencje menadżerskie zaprojektowany dla kierowników, menadżerów i dyrektorów, którzy mają ochotę rozwijać swoje zdolności

Bardziej szczegółowo

YouChoose: symulator budżetu on-line

YouChoose: symulator budżetu on-line YouChoose: symulator budżetu on-line Kilka słów wstępu Narzędzie YouChoose zostało opracowane w urzędzie londyńskiej gminy Redbridge we współpracy z LocalGovernmentGroup oraz organizacją YouGov, aby zaangażować

Bardziej szczegółowo

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI BARBARA KUBICKA - KLUCZNY Cross-coaching nowoczesne narzędzie rozwoju w organizacji Zarówno o coachingu indywidualnym jak i zespołowym powiedziano

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 4 S t r o n a

Spis treści. 4 S t r o n a Spis treści POZNAJ POSTĘPOWANIE SĄDOWE... 7 Sąd powszechny, sąd polubowny - co wybrać?... 8 Sąd polubowny... 8 Sąd powszechny... 9 Jaki wybór?... 9 Właściwy tryb postępowania A raczej, czy zawsze będzie

Bardziej szczegółowo

Katalog pytań do mieszkańców

Katalog pytań do mieszkańców Dostępny samorząd podsumowanie kadencji 2010-2014 Katalog pytań do mieszkańców Pytania pogrupowane są w bloki tematyczne. Odpowiedzi na pytania z danego bloku powinny dać obraz sytuacji w danym obszarze.

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA ZAŁOŻEŃ BUDŻETU OBYWATELSKIEGO W BIAŁYMSTOKU NA 2015 ROK

PROPOZYCJA ZAŁOŻEŃ BUDŻETU OBYWATELSKIEGO W BIAŁYMSTOKU NA 2015 ROK PROPOZYCJA ZAŁOŻEŃ BUDŻETU OBYWATELSKIEGO W BIAŁYMSTOKU NA 2015 ROK Przedstawiamy Państwu dokument, opisujący założenia budżetu obywatelskiego w Białymstoku na rok 2015. Został on opracowany przez grupę

Bardziej szczegółowo

Partycypacja obywatelska a kapitał społeczny?

Partycypacja obywatelska a kapitał społeczny? Partycypacja obywatelska a kapitał społeczny? Kraków, 31 maja 2011 r. Katarzyna Starzyk Kim jesteśmy Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej Prowadzenie portalu www.partycypacjaobywatelska.pl Metody i

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania koordynatora sieci. Warszawa,11.10.2012r.

Rola i zadania koordynatora sieci. Warszawa,11.10.2012r. Rola i zadania koordynatora sieci. Warszawa,11.10.2012r. Celem prezentacji jest: Przedstawienie roli i zadań koordynatora w moderowaniu sieci współpracy i samokształcenia. Wyjaśnienie specyfiki obowiązków

Bardziej szczegółowo

OPIS CIEKAWEGO PRZYKŁADU

OPIS CIEKAWEGO PRZYKŁADU PRACOWNIA BADAŃ I INNOWACJI SPOŁECZNYCH STOCZNIA OPIS CIEKAWEGO PRZYKŁADU PARTYCYPACJI OBYWATELSKI NADZÓR NAD INSTYTUCJAMI WEST LOTHIAN, SZKOCJA MARIA NOWAK Opracowanie powstało w ramach projektu Kurs

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Zgodnie z przekazanymi informacjami, wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację POPT wyniesie 700,1 mln EUR wkładu

Bardziej szczegółowo

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ Podstawowym założeniem, które przyjęto dla potrzeb opracowania Lokalnej Strategii Rozwoju dla obszaru PROWENT na lata 2014-2020 jest szerokie włączenie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA, CZYLI BADANIE POTRZEB

DIAGNOZA, CZYLI BADANIE POTRZEB DIAGNOZA, CZYLI BADANIE POTRZEB EATPY PROCESU PARTYCYPACYJNEGO KOMUNIKACJA DIAGNOZA ZASIĘGANIE OPINII INFORMACJA ZWROTNA DOBRA DECYZJA EWALUACJA Badać można wszystko Tylko po co? DIAGNOZA W PROCESIE PARTYCYPACYJNYM

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Konsultujmy bo warto. Projekt upowszechniania i wdrażania mechanizmów konsultacji społecznych w gminie miejskiej Ciechanów realizacja projektu: 01.09.2013 31.03.2014 Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne w bibliotece - czy to się moŝe udać?

Konsultacje społeczne w bibliotece - czy to się moŝe udać? Konsultacje społeczne w bibliotece - czy to się moŝe udać? Czy konsultacje społeczne prowadzone w bibliotece mają szanse zakończyć się powodzeniem? Czy jest jakikolwiek sens prowadzenia ich w takich warunkach?

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Budowa i wsparcie sieci organizacji działających na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie mazowieckim

Budowa i wsparcie sieci organizacji działających na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie mazowieckim REGULAMIN uczestnictwa w projekcie Budowa i wsparcie sieci organizacji działających na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie mazowieckim POKL.05.04.02-00-I16/14 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BUDŻETU OBYWATELSKIEGO MIASTA BOCHNIA

REGULAMIN BUDŻETU OBYWATELSKIEGO MIASTA BOCHNIA REGULAMIN BUDŻETU OBYWATELSKIEGO MIASTA BOCHNIA I Wstęp (projekt) Regulamin budżetu partycypacyjnego, zwanego dalej Budżetem Obywatelskim obejmuje zbiór zasad i reguł, oraz sposób działań, mających na

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Opis produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego (maksymalnie 6 stron) Temat innowacyjny.

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI. Zielona Góra 65-031 ul. Chopina 15 a

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI. Zielona Góra 65-031 ul. Chopina 15 a ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Zielona Góra, 20.12.2013 r. NAZWA SZKOŁY Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) Osrodek Doskonalenia Nauczycieli Zielona Góra

Bardziej szczegółowo

- w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego

- w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego Opracowanie dokumentów planistycznych o charakterze strategicznym i operacyjnym oraz dokumentów wdrożeniowych dla podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego Blisko Krakowa - w ramach projektu Razem Blisko

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Osoby w wieku 50+ a rozwój kapitału społecznego. Diagnoza i ewaluacja wielkopolskich inicjatyw kulturalnych

Osoby w wieku 50+ a rozwój kapitału społecznego. Diagnoza i ewaluacja wielkopolskich inicjatyw kulturalnych Osoby w wieku 50+ a rozwój kapitału społecznego. Diagnoza i ewaluacja wielkopolskich inicjatyw kulturalnych PROPOZYCJA PARTNERSTWA Projekt badawczy dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Teambuilding budowanie zespołu

Teambuilding budowanie zespołu Teambuilding budowanie zespołu Opis szkolenia: Praca zespołowa jest to jedna z najbardziej cenionych i potrzebnych umiejętności pracowników w większości firm. Zgrany i zaangażowany zespół nie może pracować

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis 18 sierpnia 2010 r. Młody obywatel Opis Młodzie ludzie przy wsparciu nauczycieli i władz samorządowych badają kapitał społeczny w swojej miejscowości. Przedstawiają wnioski władzom lokalnym. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Partycypacja w usługach publicznych uwagi ogólne

Partycypacja w usługach publicznych uwagi ogólne Partycypacja w usługach publicznych uwagi ogólne Kuba Wygnański Seminarium organizowane jest w ramach projektu Kurs - Partycypacja!, współfinansowanego przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu

Bardziej szczegółowo

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan opracowany został w ramach projektu Wzmocnienie mechanizmów współpracy finansowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa uczestniczek i uczestników w projekcie Współpracujemy profesjonalnie!

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa uczestniczek i uczestników w projekcie Współpracujemy profesjonalnie! Regulamin rekrutacji i uczestnictwa uczestniczek i uczestników w projekcie Współpracujemy profesjonalnie! Objaśnienia skrótów i używanych terminów: Projekt Współpracujemy profesjonalnie! - projekt realizowany

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Partycypacja Kobiet. Wyniki analiz w powiecie Ostrów Mazowiecka styczeń 2013

Partycypacja Kobiet. Wyniki analiz w powiecie Ostrów Mazowiecka styczeń 2013 Partycypacja Kobiet Wyniki analiz w powiecie Ostrów Mazowiecka styczeń 2013 Założenia Partycypacja kobiet jest bardzo ważna (powiemy dlaczego) Partycypacja kobiet jest o wiele za słaba na poziomie krajowym,

Bardziej szczegółowo

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL 14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL Konkluzje Rady na temat architektury: udział kultury w zrównoważonym rozwoju RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. POWOŁUJĄC SIĘ na Traktat ustanawiający Wspólnotę

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści Planowanie metody, ćwiczenia, czas, zasoby przestrzeń, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Ocena w jakim stopniu zostały zaspokojone

Bardziej szczegółowo

Bezdomność- przeciwko stereotypom

Bezdomność- przeciwko stereotypom Bezdomność- przeciwko stereotypom Scenariusz zajęć z zakresu przełamywania stereotypów dotyczących osoby bezdomnej. Autor: Barbara Ruksztełło- Kowalewska Scenariusz przygotowany w ramach projektu Agenda

Bardziej szczegółowo

Rodzice 6- i 7-latków o swoich dzieciach

Rodzice 6- i 7-latków o swoich dzieciach Rodzice 6- i 7-latków o swoich dzieciach Dzieci w opinii rodziców czują się dobrze i są ogólnie zadowolone z życia, bez względu na to, czy poszły do szkoły, czy zerówki. Rodzice nie zaobserwowali różnic

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z prac grupy B

Sprawozdanie z prac grupy B B/1 Sprawozdanie z prac grupy B W dniu 11 lipca 2015 roku w godzinach 10:00 14:00 obyło się pierwsze spotkanie grupy roboczej B w ramach projektu Nowy Wymiar Konsultacji. Projekt został dofinansowany ze

Bardziej szczegółowo

Regulamin projektu pt. Społeczny dialog mądre decyzje! POKL.05.04.02.00-E98/13

Regulamin projektu pt. Społeczny dialog mądre decyzje! POKL.05.04.02.00-E98/13 Regulamin projektu pt. Społeczny dialog mądre decyzje! POKL.05.04.02.00-E98/13 REALIZOWANEGO W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Działanie 5.4 Rozwój potencjału trzeciego sektora Poddziałanie 5.4.2

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. biuro@fundacjaperitia.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. biuro@fundacjaperitia.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu ubiegającego się o wpis nazwa inicjatywy Centrum NGO Poznań nazwa podmiotu Fundacja Kształcenia Ustawicznego PERITIA dokładny adres Grottgera 16/1, 60-758

Bardziej szczegółowo

ZMIANA W ŚRODOWISKU LOKALNYM URUCHOMIENIE POTENCJAŁU SPOŁECZNEGO

ZMIANA W ŚRODOWISKU LOKALNYM URUCHOMIENIE POTENCJAŁU SPOŁECZNEGO ZMIANA W ŚRODOWISKU LOKALNYM URUCHOMIENIE POTENCJAŁU SPOŁECZNEGO Kurs szkoleniowy: Liderzy Natury Irena Krukowska Szopa Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja Kurs jest realizowany w ramach projektu pn.: Liderzy

Bardziej szczegółowo

Polsko-Kanadyjski Program Wsparcia Demokracji konkurs grantowy 2014/2015 wyniki oceny wniosków wstępnych ścieżka Demokracja lokalna

Polsko-Kanadyjski Program Wsparcia Demokracji konkurs grantowy 2014/2015 wyniki oceny wniosków wstępnych ścieżka Demokracja lokalna PROJEKTY MODUŁOWE Projekty modułowe zakwalifikowane do II etapu konkursu Wnioski oceniane indywidualnie przez dwóch członków Grantowej oraz na plenarnym posiedzeniu (max. ilość punktów do uzyskania: 200)

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Zarządzanie projektami. Zasoby i organizacja. Gliwice, 25 czerwca 2013

TEMAT: Zarządzanie projektami. Zasoby i organizacja. Gliwice, 25 czerwca 2013 C EP Centrum Energetyki Prosumenckiej Politechnika Śląska Wydział Elektryczny Klaster 3x20 TEMAT: Zarządzanie projektami. Zasoby i organizacja. Zofia Wawrzyczek Gliwice, 25 czerwca 2013 Agenda Główne przyczyny

Bardziej szczegółowo

na przykładzie EWALUACJI EX-ANTE konkursu Rozwiązania jutra w HR

na przykładzie EWALUACJI EX-ANTE konkursu Rozwiązania jutra w HR 2012 Ewaluacja 2.0 nowe formy komunikacji w badaniach jakościowych na przykładzie EWALUACJI EX-ANTE konkursu Rozwiązania jutra w HR GSE POKL Miedzeszyn, 11.06.2012 r. Dotychczasowe konkursy nie przyniosły

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA DOBRA WSPÓLNEGO. czyli co dalej z dobrem wspólnym w mojej społeczności?

PRACOWNIA DOBRA WSPÓLNEGO. czyli co dalej z dobrem wspólnym w mojej społeczności? PRACOWNIA DOBRA WSPÓLNEGO czyli co dalej z dobrem wspólnym w mojej społeczności? CO TO TAKIEGO PRACOWNIA DOBRA WSPÓLNEGO? Najprościej rzecz ujmując, to przestrzeń współpracy uczestników programu Lokalne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po Budżecie Obywatelskim Gminy Bobolice na 2015. Krok po Kroku

Przewodnik po Budżecie Obywatelskim Gminy Bobolice na 2015. Krok po Kroku Przewodnik po Budżecie Obywatelskim Gminy Bobolice na 2015 Krok po Kroku Bobolice, luty 2014 1 Budżet Obywatelski? Bobolicki Budżet Obywatelski (Partycypacyjny) jest to wydzielona z budżetu Gminy kwota,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim

Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim Zarządzanie innowacją Adaptacja i zastosowanie sprawdzonych rozwiązań hiszpańskich na gruncie polskim Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne 31 maja 2011 r. Elementy składowe celu 2 Strategii wypływają m.in.

Bardziej szczegółowo

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu 1 Warunkiem skutecznego uczenia się jest dobrowolność i świadomość celów podejmowanych działań, dlatego bardzo istotną kwestią, na którą kursanci

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Jak współdecydowanie wzmacnia postawę obywatelską uczniów. Michał Tragarz Centrum Edukacji Obywatelskiej Warszawa, 2.07.2014

Jak współdecydowanie wzmacnia postawę obywatelską uczniów. Michał Tragarz Centrum Edukacji Obywatelskiej Warszawa, 2.07.2014 Jak współdecydowanie wzmacnia postawę obywatelską uczniów Michał Tragarz Centrum Edukacji Obywatelskiej Warszawa, 2.07.2014 Po co jest szkoła? gruntownie uczyć wiedzy ogólnej i specjalistycznych umiejętności

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ

OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ OFERTA PROJEKTU CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ Centrum Aktywności Lokalnej to projekt oferujący kompleksowe wsparcie dla organizacji pozarządowych oraz grup nieformalnych działających na terenie województwa

Bardziej szczegółowo

POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA

POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA Wieloletni program współpracy rozwojowej 2016-2020 kryteria wyboru priorytetów geograficznych materiały robocze Departament Współpracy Rozwojowej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI

OPIS DOBREJ PRAKTYKI OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące gminy/powiatu nazwa inicjatywy Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Niepołomice na lata 2012-2020 nazwa gminy/powiatu Urząd Miasta i Gminy Niepołomice dokładny adres

Bardziej szczegółowo

Decydujmy razem. Badanie stosowanych w projekcie metod podnoszenia poziomu partycypacji. dr Anna Olech Warszawa 27 października 2011 r.

Decydujmy razem. Badanie stosowanych w projekcie metod podnoszenia poziomu partycypacji. dr Anna Olech Warszawa 27 października 2011 r. Decydujmy razem Badanie stosowanych w projekcie metod podnoszenia poziomu partycypacji dr Anna Olech Warszawa 27 października 2011 r. Przedmiot i cele badania 1. Zidentyfikowanie dających się powielać

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie celów badania. Zakresu poruszanych tematów. Informacja o nagraniu przebiegu rozmowy i zapewnienie anonimowości

Wyjaśnienie celów badania. Zakresu poruszanych tematów. Informacja o nagraniu przebiegu rozmowy i zapewnienie anonimowości Ciesz-Lab. Cieszyńskie Laboratorium Współpracy Scenariusz Zogniskowanego Wywiadu Pogłębionego FGI I Aranżacja dyskusji. Wyjaśnienie celów badania. Zakresu poruszanych tematów. Informacja o nagraniu przebiegu

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne przykłady włączania osób starszych w procesy decyzyjne

Zagraniczne przykłady włączania osób starszych w procesy decyzyjne Zagraniczne przykłady włączania osób starszych w procesy decyzyjne VIII seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej Warszawa, 9 marca 2012 r. Krajowa Rada Seniorów (Kanada) organ doradczy rządu

Bardziej szczegółowo

400 SPOSOBÓW ZMNIEJSZANIA OBCIĄŻEŃ DLA BENEFICJENTÓW FUNDUSZY UE -ROLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W WYKORZYSTANIU WIEDZY PŁYNĄCEJZ EWALUACJI

400 SPOSOBÓW ZMNIEJSZANIA OBCIĄŻEŃ DLA BENEFICJENTÓW FUNDUSZY UE -ROLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W WYKORZYSTANIU WIEDZY PŁYNĄCEJZ EWALUACJI 400 SPOSOBÓW ZMNIEJSZANIA OBCIĄŻEŃ DLA BENEFICJENTÓW FUNDUSZY UE -ROLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W WYKORZYSTANIU WIEDZY PŁYNĄCEJZ EWALUACJI OPOLSKA KONFERENCJA MONITOROWANIA I EWALUACJI POLITYK PUBLICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Wolontariatu CENTERKO (do niedawna Punkt Pośrednictwa. Pracy Wolontarystycznej CENTERKO ) od 2008 roku działa przy Stowarzyszeniu

Regionalne Centrum Wolontariatu CENTERKO (do niedawna Punkt Pośrednictwa. Pracy Wolontarystycznej CENTERKO ) od 2008 roku działa przy Stowarzyszeniu 1 DLACZEGO MY? Regionalne Centrum Wolontariatu CENTERKO (do niedawna Punkt Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO ) od 2008 roku działa przy Stowarzyszeniu Pomost promując ideę wolontariatu jako

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Projekt Jasne, że razem

Projekt Jasne, że razem Scenariusz zajęć dla uczniów częstochowskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z zakresu partycypacji obywatelskiej OPRACOWANIE: dr Edyta Widawska Zaproponowane do przeprowadzenia zestawy ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

P artycypacja. zróbmy kolejny krok! Wzmocnienie dialogu społecznego samorządów z mieszkańcami w wybranych gminach Małopolski

P artycypacja. zróbmy kolejny krok! Wzmocnienie dialogu społecznego samorządów z mieszkańcami w wybranych gminach Małopolski P artycypacja zróbmy kolejny krok! Wzmocnienie dialogu społecznego samorządów z mieszkańcami w wybranych gminach Małopolski O projekcie Celem projektu Partycypacja zróbmy kolejny krok! jest wzmocnienie

Bardziej szczegółowo

2. Zebranie problemów i potrzeb mieszkańców (50 min) Wprowadzenie do ćwiczenia generowanie pomysłów, wskazywanie braków na osiedlu.

2. Zebranie problemów i potrzeb mieszkańców (50 min) Wprowadzenie do ćwiczenia generowanie pomysłów, wskazywanie braków na osiedlu. Zarówno ilość spotkań oraz ich przebieg mieszkańcy powinny dostosować do swoich możliwości i potrzeb. Czasem cały proces decyzyjny odbywa się podczas jednego spotkania i wówczas należy go maksymalnie uprościć.

Bardziej szczegółowo

11-13 maja 2012, Miedzeszyn k. Warszawy

11-13 maja 2012, Miedzeszyn k. Warszawy Miej wpływ na wydatki z funduszu korkowego w swojej gminie 11-13 maja 2012, Miedzeszyn k. Warszawy Cele spotkania: Poznanie się i integracja grup Masz Głos Masz Wybór Poznanie osób oraz ich motywacji do

Bardziej szczegółowo

Biblioteki się liczą!

Biblioteki się liczą! Biblioteki się liczą! Biblioteka w Ostroszowicach 1 1/4 Europejczyków (prawie 100 milionów ludzi) korzysta co roku z bibliotek publicznych. Dlaczego? W których krajach najczęściej odwiedzają biblioteki?

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej FREE ARTICLE Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej Luty 2009 Podobnie jak kultury społeczne świata różnią się od siebie, tak też jest w przypadku kultury biznesowej

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU GMINNE RADY SENIORÓW W OKRĘGU MIEDZIOWYM

REGULAMIN PROJEKTU GMINNE RADY SENIORÓW W OKRĘGU MIEDZIOWYM REGULAMIN PROJEKTU GMINNE RADY SENIORÓW W OKRĘGU MIEDZIOWYM współfinansowanym ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo