PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ BŁAŻEJ PRUSAK Katedra Ekonomii i Zarządzania Przedsiębiorstwem ZNIEKSZTAŁCENIE RZECZYWISTEJ SYTUACJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW WSKUTEK PROWADZENIA AGRESYWNEJ KSIĘGOWOŚCI Celem artykułu jest ukazanie problematyki fałszowania sprawozdań finansowych. W artykule przedstawiono metody zniekształcania wyników i sytuacji finansowej przedsiębiorstw. W wielu przypadkach autor odwołuje się do przykładów praktycznych. 1. WPROWADZENIE Sytuacji gospodarczej na rynkach światowych towarzyszy ostatnio wiele skandali księgowych. Wydawało się, że problem spółki Enron będzie przypadkiem odosobnionym. Nic złudnego. Mimo podjęcia kroków zaradczych, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, w wyniku zaanagażowania w ten problem m.in. prezydenta Busha nadal pojawiają się nowe przypadki fałszowania sprawozdań finansowych zarówno w Ameryce, jak i w Europie. Wydaje się, że z tym problemem mamy także do czynienia w polskich realiach. Problem zniekształcania sprawozdań finansowych nie jest jednak wymysłem ostatnich lat. Okazuje się, że występowaniu skandali księgowych niejednokrotnie towarzyszyło załamanie koniunktury na rynkach giełdowych. Tak było, m.in. pod koniec lat 20., na początku lat 70. oraz w roku Skandale księgowe wpływają negatywnie na postrzeganie przez inwestorów rynków giełdowych i przyczyniają się w wielu przypadkach do opóźnienia wyjścia z dołka cen akcji 1. Dzieje się to przeważnie na skutek ucieczki inwestorów z rynku akcji. Rynek akcji staje się bowiem bardziej niepewny a przez to mniej przewidywalny. Ponadto manipulacje księgowe wykorzystywane są przez zarządy przedsiębiorstw, w celu sterowania i kształtowania nastrojów wśród inwestorów, a poprzez to także wpływania na kurs akcji. 2. POJĘCIE I PRZYCZYNY PROWADZENIA AGRESYWNEJ KSIĘGOWOŚCI W literaturze przedmiotu, a także w prasie ukształtowało się wiele pojęć, które są zamiennie używane w przypadku dokonywania manipulacji wynikami księgowymi. Manipulacje takie często określa się mianem: twórczej księgowości, kreatywnej księgowości, agresywnej księgowości, rasowaniem sprawozdań, sterowaniem 1 Zob. E.S. Browning, Agresywne księgowanie nie jest wymysłem lat 90. Gazeta Wyborcza z , s. 30.

2 Błażej Prusak 2 zyskiem, a także strojeniem okna wystawowego 2. Najczęściej można spotkać się jednak z definicją kreatywnej, bądź agresywnej księgowości. Zdaniem E. Mączyńskiej posługiwanie się pojęciem kreatywnej księgowości jest niezbyt fortunne 3. Słowo kreatywność kojarzy się z czymś pozytywnym, np. z twórczym myśleniem. W tym przypadku mamy do czynienia jednak z aspektem negatywnym, polegającym na zatajeniu rzeczywistości, a właściwie na kłamstwie. Dlatego pojęciem, które w lepszy sposób obrazuje zaistniałe manipulacje sprawozdaniami finansowymi jest agresywna księgowość. Według jednej z uchwał Komisji Papierów Wartościowych i Giełd agresywna księgowość polega na stosowaniu zabiegów księgowych, które mają na celu sztuczne poprawienie wizerunku sytuacji finansowej spółki i polegają na sporządzaniu sprawozdań niezgodnie z przepisami i (lub) na podstawie nierzetelnych danych 4. Niektórzy eksperci wskazują, że agresywna księgowość nie musi oznaczać stosowania takich zabiegów, które łamią prawo. Zdaniem A. F. Reczka agresywna księgowość ma miejsce wówczas, gdy ktoś stosuje rozwiązania dopuszczalne przez prawo, ale będące na krawędzi legalności 5. Ponadto nie zawsze manipulacji księgowych dokonuje się w celu upiększenia wizerunku firmy. Występują przypadki, aczkolwiek rzadziej się to zdarza, że spółki przedstawiają sytuację finansową w gorszym świetle niż ona jest. Z taką sytuacją można się spotkać najczęściej w sektorze finansowym, tzn. w bankach i w przedsiębiorstwach ubezpieczeniowych. Spółki z tego sektora chcą być postrzegane jako stabilne. W związku z tym zdarza się, że wygładzają one zyski, tzn. w okresie gorszej koniunktury zawyżają wynik finansowy, po to żeby w lepszych czasach go zaniżyć 6. Podsumowując powyższe rozważania za agresywną księgowość można uznać stosowanie odpowiednich sztuczek księgowych, naruszających prawo, bądź dopuszczalnych przez prawo, ale będących na krawędzi legalności, które mają na celu przedstawienie wizerunku firmy zgodnie z zamierzeniem osób zarządzających i równocześnie naruszają koncepcję wiernego i rzetelnego obrazu przedsiębiorstwa. Główną przyczyną stosowania agresywnej księgowości jest pogoń za zyskiem. W przypadku amerykańskich menedżerów sytuacja taka najczęściej jest związana z systemem ich wynagradzania, zakładającym wypłatę dodatkowych premii, bądź przekazaniem opcji na akcje, których wielkość uzależniona jest od kwoty wypracowanego przez przedsiębiorstwo zysku. Ponadto menedżerowie, chcąc utrzymać własne posady, mimo wzrastającej na rynku konkurencji muszą wykazać się osiągnięciem odpowiednich wyników finansowych. W przypadku wystąpienia trudności, zaczynają stosować zabiegi polegające na manipulacjach księgowych. Inną wcześniej wspomnianą przyczyną jest tzw. wygładzanie wyników finansowych. Ponadto różnego rodzaju machinacje wykonuje się w celu poprawy płynności przedsiębiorstwa, przerzucenia części zobowiązań do innych podmiotów, najczęściej do spółek zależnych, co skutkuje korzystniejszym kształtowaniem się struktury źródeł finansowania w spółce nadrzędnej. Spółki posiadające dobrą płynność oraz mniejszą wartość kapitałów obcych są w stanie łatwiej i na korzystniejszych warunkach pozyskać kapitał z zewnątrz. Często spółki wykorzystują różnego rodzaju sztuczki w celu ukazania lepszego wizerunku firmy przed wypuszczeniem nowej emisji akcji. Badania i obserwacje przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych ukazują ponadto, że stosowanie agresywnej księgowości w przypadku spółek notowanych na giełdzie może mieć na celu sztuczne sterowanie cenami akcji. Wartości rynkowe spółek niejednokrotnie 2 W. Wąsowski, Cel, zakres i metody fałszowania sprawozdań finansowych, Bank i Kredyt, nr 10, 2002, s E. Mączyńska, To zwykła defraudacja, 4 Kreatywna księgowość nie zawsze oznacza oszustwo, s Tamże, s Zob. Nieufność wobec raportów finansowych, Zarządzanie na Świecie, nr 4, 2002, s. 24.

3 Zniekształcenie rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorstw wskutek prowadzenia agresywnej księgowości 3 odbiegają od rzeczywistych wycen przedsiębiorstw, ustalonych za pomocą metod dyskontowych, w których wykorzystuje się prognozy przepływów pieniężnych. Dlatego coraz częściej zaczęto zwracać uwagę na aspekt psychologiczny w kształtowaniu i sterowaniu cen akcji. Okazuje się, że zarządy spółek stosują w praktyce odpowiednie zestawy technik kształtowania percepcji i oczekiwań inwestorów, które mają wpływ na zmiany ceny akcji. Spośród kilku metod, dwie z nich związane są z manipulacjami księgowymi, mającymi na celu zniekształcenie wyników finansowych przedsiębiorstwa. Do technik tych należą: gra w zyski oraz zarządzanie oczekiwaniami 7. Gra w zyski polega na tworzeniu raportów finansowych, w taki sposób, aby odzwierciedlały one życzenia zarządu, niezależnie od tego, czy stanowią one wierny obraz kondycji finansowej przedsiębiorstwa 8. Okazuje się, że najlepiej postrzegane są spółki, które realizują swoje prognozy lub nieznacznie je przekraczają. Zarządy spółek, które są świadome tego, że nie zrealizują prognoz w określonym okresie skłonne są do silniejszego pogorszenia wyników w danym sprawozdaniu, po to aby w przyszłych raportach przedstawić sytuację firmy w sposób pozytywny. Przeprowadzanie takiego mechanizmu wiąże się z tym, że inwestorzy lepiej postrzegają występowanie serii drobnych korzyści, niż jedną dużą. Przedsiębiorstwa realizujące taką strategię są bowiem postrzegane jako mniej ryzykowne. Każde niezrealizowanie prognoz, choćby w nieznacznych rozmiarach jest postrzegane w sposób negatywny. Rozmiary niezrealizowanych prognoz nie odgrywają w tym przypadku, aż tak wielkiej roli, gdyż inwestorzy i tak odczytają taką sytuację jako zjawisko negatywne 9. Dlatego zarządy przedsiębiorstw są skłonne w takich przypadkach do jeszcze większego zaniżania wyników, gdyż stwarza to im szanse do łatwiejszego wywiązania się z prognoz w okresach następnych. Drugą wyżej wspomnianą techniką jest zarządzanie oczekiwaniami. Zgodnie z teorią perspektyw Kahnemana i Tversky ego niezadowolenie z gorszego wyniku niż oczekiwano jest silniejsze niż zadowolenie z odpowiadającej jej wartościowo poprawie wyniku 10. Oznacza to, że menedżerowie dążą do ulepszenia wyników w trudnych dla firmy okresach, po to żeby spełnić oczekiwania inwestorów. Ewentualnie pokazują obraz firmy w gorszym świetle niż on jest w rzeczywistości, wówczas, gdy przedsiębiorstwo osiągnęło ponadnormatywne zyski, a ich utrzymanie w przyszłości może okazać się trudne. 3. PROBLEM RZETELNEJ OCENY SYTUACJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA Podstawowym celem rachunkowości oraz ewidencji księgowej jest dostarczanie potencjalnym inwestorom, kontrahentom i innym zainteresowanym podmiotom rzetelnej i prawdziwej informacji, dotyczącej zaistniałych w jednostce zdarzeń. E. Burzyn określa rachunkowość jako uniwersalny, elastyczny, podmiotowy system informacyjno-kontrolny, zdeterminowany metodą bilansową, która jest nierozerwalnie z nim związana metodą poznawczą, umożliwiającą tworzenie liczbowego obrazu powstawania, podziału i przepływu wartości oraz wynikających stąd rachunków między podmiotami gospodarczymi 11. Prawidłowo sporządzone sprawozdania finansowe mają na celu dostarczenie 7 Zob. L. Pietrewicz, Psychologia giełdy a ceny akcji, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstw, nr 12, 2002, s J.R. Duncan, Twenty Pressures to Manage Earnings, The CPA Journal, lipiec 2002, podano za L. Pietrewicz, op. cit L. Pietrewicz, op. cit Tamże, s E. Burzym, Rachunkowość przedsiębiorstw i instytucji, PWE, 1980, s. 13 podano za M. Andrzejewski, Rachunkowość a ujawnianie informacji przez spółki giełdowe, PWN, Warszawa 2002, s. 21.

4 Błażej Prusak 4 zainteresowanym odbiorcom informacji, które mogą być im przydatne w procesie podejmowania określonych decyzji, np. takich jak: czy warto zainwestować w akcje danego przedsiębiorstwa, czy warto współpracować jako dostawca lub odbiorca produktów z jakimś podmiotem gospodarczym itp. Dzięki sprawozdaniom finansowym można bowiem wstępnie stwierdzić, czy przedsiębiorstwo ma problemy z płynnością, jaki jest stan zadłużenia; można ocenić efektywność wykorzystania majątku, rentowność, przewidzieć przyszłą sytuację firmy. W tym przypadku pomocna jest znajomość analizy finansowej, która niejednokrotnie uznawana jest jako integralna część rachunkowości, służąca do interpretacji udostępnianych w rachunkowości danych 12. Rachunkowość nie jest dziedziną ścisłą. W wielu przypadkach występuje możliwość różnej interpretacji określonych zdarzeń. Dlatego w rachunkowości przyjęło się określone zasady, które powinny być respektowane. Najważniejszą z nich jest zasada prawdziwego i wiernego obrazu przedsiębiorstwa (true and fair view), która ma na celu wierne i zgodne z prawdą odzwierciedlenie stanu gospodarki (majątku, kapitałów, wyniku finansowego) przedsiębiorstwa prezentowanego w jego sprawozdawczości finansowej 13. Do innych zasad, które bezpośrednio są podporządkowane zasadzie prawdziwego i wiernego obrazu firmy zalicza się: zasadę memoriału, według której skutki transakcji i zdarzeń ujmuje się z chwilą ich wystąpienia, a nie wpływu lub wypływu środków pieniężnych oraz wykazuje się je w księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych okresu, którego dotyczą 14, zasadę wyższości treści nad formą, z której wynika, że określone operacje muszą być ujęte w księgach, a następnie wykazane w sprawozdaniach finansowych zgodnie z ich treścią i rzeczywistością ekonomiczną; nawet jeśli z formalnego punktu widzenia nie powinny się tam znaleźć 15, zasadę ostrożnej wyceny, zgodnie z którą składniki majątku należy wycenić, uwzględniając ceny, możliwe do uzyskania w przypadku ich sprzedaży (w ustawie wartość taką określa się mianem wartości godziwej), zasadę kontynuacji działalności, zakładającą, że przedsiębiorstwo w najbliższej przyszłości zamierza prowadzić działalność, zasadę istotności, według której w sprawozdawczości należy uwzględnić wszystkie istotne zdarzenia, które mogą wpłynąć na obraz firmy. Nie trzeba uwzględniać informacji mniej istotnych, które nie wywierają znaczącego wpływu na kształtowanie się poszczególnych wielkości zawartych w sprawozdaniach finansowych. Natomiast o tym, co jest istotne, a co nie niejednokrotnie decydują księgowi, zasadę ciągłości, która głosi, że przedsiębiorstwa powinny stosować te same reguły, które dotychczas wykorzystywały, np. kształtując politykę amortyzacji. Ewentualne zmiany reguł postępowania powinny znaleźć odzwierciedlenie w informacji dodatkowej. Naruszenie którejkolwiek zasady wywiera wpływ na zniekształcenie rzeczywistego obrazu przedsiębiorstwa. Wydaje się, że najczęściej naruszanymi zasadami są zasada memoriału, zasada ostrożnej wyceny oraz zasada wyższości treści nad formą. Przyczyny 12 B. Micherda, Płaszczyzny analizy finansowej, Problemy rachunkowości, nr 3-4, 2002, s A. Beresińska, M. Golec, A. Karmańska, Koncepcja true and fair view w praktyce światowej i w Polsce, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, 1997, nr 40, s.12 podano za R. Kamiński, Polityka bilansowa przedsiębiorstwa a koncepcja prawdziwego i wiernego obrazu, Problemy rachunkowości, nr 3-4, 2002, s W. Wąsowski, op. cit., s B. Gierusz, Podręcznik samodzielnej nauki księgowania, ODDK, Gdańsk 2001, s. 17.

5 Zniekształcenie rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorstw wskutek prowadzenia agresywnej księgowości 5 naruszenia powyższych zasad mogą być zamierzone i mieć na celu świadome upiększenie, a czasami pogorszenie obrazu firmy. Mogą również wynikać z nieświadomych błędów księgowych, które związane są z występowaniem dużej liczby operacji niestandardowych, np. dotyczących operacji instrumentami finansowymi, sprzedaży majątku, obrotu papierami wartościowymi oraz z niezrozumienia odmienności reguł ujęcia różnic występujących między przepisami o rachunkowości a przepisami podatkowymi 16. Jeżeli występują jakiekolwiek wątpliwości lub możliwe odstępstwa od zachowania poszczególnych zasad to wiadomości na ten temat powinny się znaleźć w informacji dodatkowej. Podmioty korzystające ze sprawozdań finansowych, w przypadku wystąpienia kontrowersyjnych zdarzeń lub operacji powinny mieć szansę na ich ocenę. 4. SPOSOBY FAŁSZOWANIA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH W praktyce wykształciło się wiele sposobów manipulowania wielkościami księgowymi. W tym rozdziale zaprezentowano tylko kilka przykładów. Należy pamiętać, że rzeczywistość, bądź to nowe rozwiązania prawne są niejednokrotnie źródłem powstawania nowych pomysłów. Odwołując się do jednej z największych afer księgowych ostatnich czasów, tzn. afery Enrona, można zauważyć, że w tym przypadku księgowi wykorzystali strukturę powiązań Enrona ze spółkami zależnymi. Niejednokrotnie tworzono spółki zależne, mające status jednostek specjalnego przeznaczenia celem ukrycia strat lub ulokowania w nich zobowiązań. Zgodnie z prawem obowiązującym w Stanach Zjednoczonych sprawozdania spółek zależnych, w przypadku, gdy założyciel znajdzie niezależnego partnera, który obejmie 3% udziałów nie muszą podlegać konsolidacji 17. Drugi co do wielkości skandal księgowy dotyczy przedsiębiorstwa World Com, które podobnie jak Enron stało się bankrutem. W tym przypadku spółka zaniżyła koszty operacyjne, księgując m.in. koszty wynajęcia łącz od innych operatorów jako wydatki inwestycyjne. Ponadto rozwiązano część rezerw na złe długi i obowiązkowe opłaty podwyższając przez to przychody 18. Agresywna księgowość zagościła również w spółce Xerox. W tym przypadku zaliczano do bieżącego wyniku finansowego przychody przyszłych okresów, np. opłaty z wynajmu lub leasingu. W Stanach Zjednoczonych takich zdarzeń odnotowano więcej. Swojego czasu Komisja Amerykańskiej Izby Reprezentantów zażądała wyjaśnień od 13 firm, którym zarzucono stosowanie agresywnej księgowości. Należały do nich m.in. Tyco, Global Crossing, Qwest, Waste Management, Kmart, MicroStrategy 19. Podobne problemy coraz częściej dosięgają również spółek europejskich. Sytuacja ta związana jest głównie z obecną stagnacją gospodarczą w Europie i niejednokrotnie z nadmiernym zadłużeniem spółek. Przykładem mogą być tutaj British Aerospace oraz holenderski koncern handlowy Ahold. W obydwu przypadkach sytuacja była podobna, tzn. następowało zawyżanie wyników finansowych poprzez księgowanie przychodów od razu, a nie w momencie wystąpienia wpływów. Należy pamiętać, że w wielu krajach, inaczej niż w Polsce obowiązuje zasada kasowa, a nie memoriałowa. Ponadto Britsh Aerospace, jako przedsiębiorstwo zbrojeniowe zaliczał przychody dotyczące wieloletnich kontraktów finansowych na początku ich realizacji; powinien natomiast rozliczyć je poprzez przychody przyszłych okresów proporcjonalnie do stopnia ich zaawansowania. Głośnych echem odbiła 16 E. Jakubczyk-Cały, K. Skibiński, Nieprawidłowości w sprawozdaniach finansowych jednostek, Monitor Rachunkowości i Finansów, nr 6, 2001, s Szukanie partnerów Enrona, Parkiet z , s Kreatywna księgowość nie zawsze oznacza oszustwo, op. cit., s Tamże, s. 1.

6 Błażej Prusak 6 się także sprawa francuskiego koncernu Alstom, produkującego m.in. statki i pociągi. Przedsiębiorstwo to utrzymywało wysokie zobowiązania pozabilansowe, które wynikały z udzielonych przez nie gwarancji. Gwarancje te udzielano bankom, które przyznawały kredyty klientom Alstoma na zakup ich produktów. Pomimo, że w wielu sytuacjach klienci Alstoma nie regulują płatności kredytowych, a nawet występują przypadki, że ogłoszono u nich upadłość, spółka nadal zalicza kwotę wynikającą z takich gwarancji do zobowiązań pozabilansowych, a nie do zobowiązań bilansowych lub rezerw 20. Prawidłowe ujęcie zaistniałych zdarzeń przyczyniłoby się bowiem do obniżenia wyniku finansowego spółki oraz do pogorszenia struktury finansowania. W Polsce również zanotowano przypadki wykorzystania agresywnej księgowości. Za przykład może w tym wypadku posłużyć spółka Elektrim 21. Pierwszy raz spółka zwiększyła zysk netto w roku 1997 w wyniku dokonania równoczesnej operacji sprzedaży i odkupu akcji Bydgoskiej Fabryki Kabli. W związku z tym, że cena rynkowa Bydgoskiej Fabryki Kabli była wyższa niż wartość ujęta w bilansie (w bilansie akcje Bydgoskiej Fabryki Kabli były wycenione według ceny zakupu) Elektrim zrealizował zysk. Kolejne sztuczki księgowe polegały na wyłączeniu strat osiągniętych przez spółki zależne ze sprawozdań skonsolidowanych. Odwołując się do innych przykładów, manipulacji księgowych dokonywano często w spółkach przed wejściem do nich inwestora strategicznego. Spółki w tym przypadku, nie tworzyły wymaganych rezerw na pokrycie przyszłych strat, np. z tytułu udzielonych gwarancji, na skutek obniżenia wartości papierów wartościowych itd. Taka operacja pozwoliła utrzymać wynik finansowy na wysokim poziomie. Po przejęciu przedsiębiorstwa przez inwestora strategicznego okazywało się, że w następnym roku spółka musiała zwiększyć rezerwy, co znalazło odzwierciedlenie w znacznym spadku wyniku finansowego w porównaniu do roku poprzedniego. Takie sytuacje dotyczyły m.in. spółki Animex, banków Pekao SA i BPH 22. W praktyce wykształciło się wiele metod mających na celu zniekształcenie rzeczywistego obrazu przedsiębiorstwa. Wykorzystuje się w nich głównie, albo luki prawne i niedoskonałości prawa, albo co jest dosyć częstym zjawiskiem w księgowości dowolność w interpretowaniu niektórych zjawisk. Techniki agresywnego księgowania, z którymi najczęściej można się spotkać polegają na 23 : 1. nagłym wzroście przychodów ze sprzedaży w grudniu, przy czym taka sytuacja ma miejsce tylko na papierze. W rzeczywistości produkty nie opuszczają magazynów sprzedawcy a potencjalny odbiór realizowany jest nawet po pół roku, 2. zakwalifikowaniu do przychodów ze sprzedaży całej wartości wysłanych produktów, przy czym niejednokrotnie część produktów zostaje po jakimś czasie zwrócona przez odbiorcę. Z taką sytuacją można najczęściej spotkać się w handlu, gdzie odbiorca, np. dom towarowy, supermarket zastrzega sobie w umowie, że niesprzedane produkty zwraca dostawcy, 3. sprzedaży składnika aktywów trwałych, najczęściej akcji lub udziałów z zyskiem i jednoczesnym jego odkupieniu (taki zabieg jest przeprowadzany oddzielnie, czyli towarzyszy jemu zawarcie dwóch transakcji). W tym przypadku spółka zwiększa swój zysk na papierze oraz następuje wzrost wartości aktywów, na skutek odkupienia danego 20 Zob. Nieufność wobec raportów finansowych, op. cit., s Zob. T. Świderek, Od wzlotu do upadku, /ekonomia_a_1.htm, s M. Andrzejewski, op. cit., s Techniki agresywnego księgowania opracowano na podstawie: A. Mielczarek, Oszukane raporty, Parkiet z , s. 1, 6, 7; Nieufność wobec raportów finansowych, op. cit ; W. Wąsowski, op. cit., s. 69 oraz na podstawie przemyśleń i informacji zdobytych przez autora.

7 Zniekształcenie rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorstw wskutek prowadzenia agresywnej księgowości 7 składnika aktywów trwałych po wyższej cenie, niż ta która była wykazana w bilansie przed przeprowadzeniem operacji, 4. potraktowaniu kosztów jako wydatków inwestycyjnych, co ma odzwierciedlenie w zaniżeniu kosztów danego okresu, 5. przeprowadzeniu wyceny aktywów przez znajomego rzeczoznawcę, który zawyża ich wartość. W przypadku aktywów trwałych wyższa wycena składników majątku powoduje, że następuje wzrost wartości aktywów trwałych oraz wzrost kapitału z aktualizacji wyceny. Poprawia się struktura finansowania przedsiębiorstwa, gdyż kapitały z aktualizacji wyceny wchodzą w skład kapitałów własnych, 6. przekwalifikowaniu inwestycji finansowych z długoterminowych na krótkoterminowe z równoczesnym przeszacowaniem ich wartości. W wyniku przeprowadzenia takiej operacji następuje zwiększenie zysku oraz wzrost płynności przedsiębiorstwa, który jest wynikiem zwiększenia wartości inwestycji krótkoterminowych w aktywach obrotowych, 7. ukrywaniu strat w spółkach zależnych oraz przenoszeniu zobowiązań do spółek zależnych, których sprawozdań finansowych nie uwzględnia się w sprawozdaniu skonsolidowanym. Zwiększenie wartości wyniku finansowego spółki dominującej kosztem spółek zależnych może odbywać się w różny sposób, np. spółka dominująca wykonuje ekspertyzę dla spółki zależnej, zawyżając znacznie wartość wycenianego aktywu; spółka dominująca udziela na papierze pożyczki spółce zależnej, czerpiąc od niej przychody w formie ustalonej kwoty odsetek itp., 8. nieprawidłowym rozliczeniu w czasie przychodów i kosztów. Do przychodów np. zalicza się w całości zaliczki w momencie ich otrzymania, niezależnie od stopnia zaawansowania realizacji umowy. Z takimi przypadkami często można spotkać się w branży budowlanej lub leasingowej. Firmy budowlane często zaliczają przychody do danego okresu w wielkości nieproporcjonalnej do stopnia stanu zaawansowania prac budowlanych. Prawidłowe rozliczenie powinno zostać przeprowadzone za pomocą rozliczeń międzyokresowych, a przychody należałoby proporcjonalnie zaliczać do poszczególnych okresów, np. biorąc pod uwagę stan zaawansowania prac budowlanych, 9. nieprawidłowym zawiązywaniu i rozwiązywaniu rezerw. Rezerwy są zawiązywane najczęściej w niższych wartościach niż wartość przewidywanych przez spółkę strat w przyszłości lub spółka rozwiązuje część wcześniej zawiązanych rezerw, tłumacząc taką decyzję tym, że występuje wysokie prawdopodobieństwo odzyskania tych środków pieniężnych, na które wcześniej zawiązano rezerwę. W obydwu przypadkach następuje zawyżenie wyniku finansowego, 10. odpowiednim kształtowaniu stawek amortyzacji składników majątku trwałego, przez co można wpływać na wartość kosztów poszczególnych okresów. 5. WNIOSKI KOŃCOWE Agresywna księgowość jest zjawiskiem niebezpiecznym z punktu widzenia gospodarki kraju, regionu, przedsiębiorstwa. Nasilenie zjawisk związanych z manipulacjami księgowymi następuje w okresach załamania lub stagnacji gospodarek. W takich momentach osoby zarządzające próbują ukryć rzeczywistą sytuację przedsiębiorstw, upiększając ich sprawozdania finansowe. Zjawiskiem niepokojącym jest to, że księgowość w takim przypadku zaczyna pełnić rolę pewnej strategii działania, a nie funkcji informacyjnej lub kontrolnej, która pierwotnie została jej przypisana. Głównym założeniem rachunkowości jest bowiem dostarczanie zainteresowanym odbiorcom informacji, przedstawiających w sposób rzetelny i prawdziwy obraz firmy. Nieistotne jest w tym przypadku, czy przedsiębiorstwa upiększają swój wizerunek zgodnie z prawem, wykorzystując luki prawne lub znajomości

8 Błażej Prusak 8 skomplikowanych przepisów, czy nie. Ważne jest, aby sprawozdania finansowe były w jasny i zrozumiały sposób sporządzone, a ewentualne wiadomości o kontrowersyjnych zdarzeniach lub księgowaniach znalazły się w informacji dodatkowej. Agresywna księgowość ma charakter destrukcyjny z punktu widzenia przeprowadzanych analiz finansowych. W takich przypadkach analiza finansowa staje się narzędziem bezużytecznym, gdyż nie odzwierciedla rzeczywistych wyników osiągniętych przez przedsiębiorstwa. Stosowanie manipulacji księgowych może negatywnie wpłynąć na wizerunek przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwa wykorzystujące agresywną księgowość są narażone na to, że potencjalni inwestorzy mogą się od nich odwrócić. Takie spółki są bowiem uważane za mało wiarygodne i niepewne. Zarządy przedsiębiorstw powinny być zainteresowane przedstawieniem sytuacji finansowej w sposób obiektywny. Działania polegające na stosowaniu agresywnej księgowości mogą przyczynić się jedynie do osiągnięcia korzyści krótkookresowych i doraźnych, natomiast wykrycie manipulacji księgowych może wpłynąć negatywnie na działalność przedsiębiorstwa w dłuższym okresie czasu. Pośrednio za rzetelność i obiektywność sprawozdań finansowych odpowiadają biegli rewidenci. Ich zadaniem jest wystawienie opinii na temat sporządzonych przez przedsiębiorstwo sprawozdań finansowych. Oni powinni także wskazać na ewentualne zagrożenia kontynuacji działalności przedsiębiorstwa w przyszłości. Biegli rewidenci mogą wydać kilka opinii odnośnie do badanych sprawozdań finansowych, np. opinia może być 24 : pozytywna, pozytywna z uwagami, pozytywna z zastrzeżeniami, negatywna lub biegły rewident może odmówić wydania opinii. W opinii powinny znaleźć się również stwierdzenia o skali występujących w sprawozdaniach błędów oraz o tym, czy błędy te w znaczący sposób wpływają na zniekształcenie rzeczywistego obrazu firmy 25. Problem polega na tym, że biegli rewidenci są potencjalnymi klientami przedsiębiorstw, co może skutkować tym, że niejednokrotnie ulegają oni presji zarządu i nie udzielają w pełni obiektywnych opinii. W Stanach Zjednoczonych miała miejsce również taka sytuacja, że w skład przedsiębiorstw konsultingowych wchodził dział audytu oraz dział doradczy i inwestycyjny. Występowały podejrzenia, że dział audytu może wydawać nieobiektywne opinie po to, aby dział inwestycyjny osiągał dobre wyniki finansowe. Większość przedsiębiorstw konsultingowych po nagłośnieniu tej sprawy w mediach, zrezygnowała z jednej z wyżej wymienionych działalności, najczęściej sprzedając dział inwestycyjny innej spółce. W Stanach Zjednoczonych pojawiło się kilka pomysłów na zobiektywizowanie pracy audytorów, m.in. pomysł, aby powołać specjalną instytucję, która przydzielałaby wykonanie usługi zbadania sprawozdań finansowych poszczególnym audytorom. Wydaje się, że nie jest to dobry pomysł, gdyż narusza zasady konkurencji i stwarza dodatkowo możliwości o charakterze korupcyjnym. Moim zdaniem lepszym pomysłem byłoby wprowadzenie w prawie bardziej surowych sankcji, zarówno w stosunku do zarządów spółek, świadomie i w sposób nieobiektywny przedstawiających obraz spółki, jak i tych biegłych rewidentów, którzy taki zniekształcony obraz zatwierdzają. Sankcje te mogłyby polegać, w przypadku biegłych rewidentów na zakazie prowadzenia zawodu, zaś w stosunku do członków zarządu na zakazie pełnienia wysokich funkcji w przedsiębiorstwach oraz zakazie prowadzenia działalności. Podsumowując rozważania zawarte w tym artykule należy stwierdzić, że wykorzystywanie agresywnej księgowości ma negatywny wpływ na: przedsiębiorstwa stosujące manipulacje księgowe, giełdy papierów wartościowych, a także pośrednio na gospodarki państw. Nieobiektywne przedstawianie obrazu przedsiębiorstw stawia także pod znakiem zapytania sens istnienia analizy finansowej. Wydaje się jednak, że mimo nasilenia 24 E. Jakubczyk-Cały, K. Skibiński, op. cit., s Tamże, s. 9.

9 Zniekształcenie rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorstw wskutek prowadzenia agresywnej księgowości 9 stosowania agresywnej księgowości w ostatnich latach, przyjmuje ona niewielkie rozmiary w skali poszczególnych krajów. BIBLIOGRAFIA [1] M. Andrzejewski: Rachunkowość a ujawnianie informacji przez spółki giełdowe, PWN, Warszawa 2002, [2] E.S. Browning: Agresywne księgowanie nie jest wymysłem lat 90., Gazeta Wyborcza z , [3] B. Gierusz: Podręcznik samodzielnej nauki księgowania, ODDK, Gdańsk 2001, [4] E. Jakubczyk-Cały, K. Skibiński: Nieprawidłowości w sprawozdaniach finansowych jednostek, Monitor Rachunkowości i Finansów, nr 6, 2001, [5] R. Kamiński: Polityka bilansowa przedsiębiorstwa a koncepcja prawdziwego i wiernego obrazu, Problemy rachunkowości, nr 3-4, 2002, [6] Kreatywna księgowość nie zawsze oznacza oszustwo, [7] E. Mączyńska: To zwykła defraudacja, d1 [8] B. Micherda: Płaszczyzny analizy finansowej, Problemy rachunkowości, nr 3-4, 2002, [9] A. Mielczarek: Oszukane raporty, Parkiet z , [10] Nieufność wobec raportów finansowych, Zarządzanie na Świecie, nr 4, 2002, [11] L. Pietrewicz: Psychologia giełdy a ceny akcji, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstw, nr 12, 2002, [12] Szukanie partnerów Enrona, Parkiet z , [13] T. Świderek: Od wzlotu do upadku, /ekonomia_a_1.htm, [14] W. Wąsowski: Cel, zakres i metody fałszowania sprawozdań finansowych, Bank i Kredyt, nr 10, Recenzent: dr hab. F. Bławat prof. PG

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja grup kapitałowych. Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera

Konsolidacja grup kapitałowych. Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera Konsolidacja grup kapitałowych Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera Cele wykładu Zapoznanie się z głównymi definicjami związanymi z konsolidacją Podstawowe wymogi

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r.

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r. Raport Roczny Skonsolidowany za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. VERBICOM S.A. Poznań, VI.2009 r. S t r o n a 2 Nazwa (firma): Kraj: Siedziba: Adres: Verbicom Spółka Akcyjna Polska Poznań ul. Skarbka

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w zł) Data KAPITAŁY NADZOROWANE KAPITAŁY PODSTAWOWE 31.01.2013

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać

Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać Piotr Rybicki Karpacz, 7 czerwca 2014r. godz. 9.00-10.00 1 Plan spotkania Wstęp Rachunkowość kreatywna definicja Parę słów o zysku netto Przykłady

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Spółka jest jednostką zależną, w całości należącą do Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej ("Bank PKO ). Spółka nie zatrudnia pracowników. Działalność Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 1196/50/V/2015 z dnia 07.07.2015 r.

Załącznik do Uchwały nr 1196/50/V/2015 z dnia 07.07.2015 r. Załącznik do Uchwały nr 1196/50/V/2015 z dnia 07.07.2015 r. Wytyczne dotyczące badania rocznych sprawozdań finansowych za 2015 rok samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotem

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Bydgoszcz dnia 30 marca 2015 roku SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 Nazwa podmiotu: Fundacja Dorośli Dzieciom Siedziba: 27-200 Starachowice ul. Staszica 10 Spis treści

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Cel Celem Podyplomowych Studiów Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jest umożliwienie zdobycia aktualnej wiedzy z zakresu międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości.

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. PAS KONSOLIDACJA IQ 00 Raport przedstawia skonsoliwane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. Szczegółowe informacje na temat działalności

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2014 ROK CASPAR ASSET MANAGEMENT S.A.

JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2014 ROK CASPAR ASSET MANAGEMENT S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2014 ROK CASPAR ASSET MANAGEMENT S.A. Szanowni Państwo! Z przyjemnością przedstawiamy jednostkowy raport roczny Caspar Asset Management S.A. za 2014 rok. CASPAR ASSET MANAGEMENT

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.)

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) za okres I kwartału 2012 r. (od 01 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r.) 15 maj 2012 r. Wrocław 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania testowe jednokrotnego wyboru

Przykładowe pytania testowe jednokrotnego wyboru Kurs: Samodzielny Księgowy na Księgach Handlowych- podstawy Przykładowe pytania testowe jednokrotnego wyboru 1 Zasada wzrastającej wymagalności dotyczy: a budowy pasywów b budowy aktywów c terminów płatności

Bardziej szczegółowo

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o Załącznik nr 2 do ustawy z dnia Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Badanie przeprowadzono w biurze rachunkowym w dniach od 10.04 do 12.05.2010 r.

Badanie przeprowadzono w biurze rachunkowym w dniach od 10.04 do 12.05.2010 r. Sprawozdanie Rady Spółki DOMEX-BUD DEVELOPMENT Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu z oceny sprawozdania finansowego, sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz wniosku Zarządu w sprawie podziału

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS Talex SA skonsolidowany raport półroczny SAPS WYBRANE DANE FINANSOWE tys. zł tys. EUR półrocze półrocze półrocze półrocze / 2002 / 2001 / 2002 / 2001 I. Przychody netto ze 50 003 13 505 sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Kamil Heliński, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu W niniejszej pracy przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość w gospodarstwie rolnym

Rachunkowość w gospodarstwie rolnym Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Rachunkowość w gospodarstwie rolnym 1 ZAKRES I PRZYDATNOŚĆ RACHUNKOWOŚC

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPORZĄDZONE DLA FUNDACJI DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO ZA ROK 2015 Kraków 2016 Zawartość sprawozdania : I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego II. Bilans III.

Bardziej szczegółowo

LPP SA SAPSr 2004 tys. zł tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE półrocze / 2004 półrocze / 2003 półrocze / 2004 półrocze / 2003 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 223 176 47 172

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721

Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721 Warszawa, dnia 31 grudnia 2013 r. Poz. 1721 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 24 grudnia 2013 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Na podstawie art. 17

Bardziej szczegółowo

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej Treść informacyjna sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a zatem i danych porównywalnych, uwzględnia wymogi prezentacyjne wynikające ze znowelizowanej ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Spółki BPX Spółka Akcyjna

Spółki BPX Spółka Akcyjna Sprawozdanie Rady Nadzorczej Spółki BPX Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu z oceny sprawozdania finansowego, sprawozdania Zarządu z działalności spółki oraz wniosku Zarządu w sprawie podziału zysku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych:

B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych: B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych: W okresie sprawozdawczym w Spółce nie występowały: Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q

Narodowy Fundusz Inwestycyjny HETMAN Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna Raport kwartalny SAFQ WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. zł w tys. EUR 1 kwartały narastająco / 2004 okres od 20040101 do 20040331

Bardziej szczegółowo

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ dr Roman Seredyñski Katarzyna Szaruga Marta Dziedzia Arkadiusz Lenarcik OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ Wycena i ujêcie na kontach wed³ug polskiego prawa bilansowego (w tym KSR) MSR/MSSF prawa

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 Warszawa, 2009.06.19 Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 W 2008 r. na wartość majątku i wyniki finansowe przedsiębiorstw maklerskich niekorzystny wpływ wywarły psychologiczne następstwa

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R.

RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R. RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R. 1. WPROWADZENIE: Pełna nazwa Kraj siedziby Siedziba Forma prawna Sąd rejestrowy Air Market Spółka Akcyjna Polska Warszawa Spółka

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za okres: od 01 stycznia 2013 do 31 grudnia 2013 roku

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za okres: od 01 stycznia 2013 do 31 grudnia 2013 roku 43-300 Bielsko-Biała ul. Komorowicka 23 OPP- KRS 0000138204 tel/fax 033/819 19-99 Bank Millennium S.A. 78 1160 2202 0000 0002 1278 7075 www.dzieciecy-usmiech.org.pl Bielsko Biała; dn. 24.03.2014 r. INFORMACJA

Bardziej szczegółowo

Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward.

Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 1. Charakterystyka instrumentów finansowych Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward. kurs realizacji: 4,0374, kurs realizacji: 4,0374, kurs realizacji: 4,0374,

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2013 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy Bilans Jest to podstawowy dokument księgowy, który jest podstawą dla zamknięcia rachunkowego roku obrotowego - bilans zamknięcia, a takŝe dla otwarcia kaŝdego następnego roku obrotowego - bilans otwarcia.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE

SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE Sprawozdania skonsolidowane Grupy Kapitałowej HAWE S.A. BILANS AKTYWA 31-03-2007 31-12-2006 Aktywa trwałe 58 655 55 085

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć Podstawy księgowości rozszerzony 60 g

Harmonogram zajęć Podstawy księgowości rozszerzony 60 g - 1 - Harmonogram zajęć Podstawy księgowości rozszerzony 60 g Moduł I - Podstawowe pojęcia i zakres rachunkowości regulacje prawne A. Zakres rachunkowości, w tym: zakładowe zasady (polityka) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA

RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA WSTĘP RACHUNKOWOŚĆ Przedmiot - majątek przedsiębiorstwa i źródła jego finansowania, koszty, przychody i wynik finansowy działalności gospodarczej w określonym czasie; Rachunkowość dzieli się na finansową

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA

OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA Dla Akcjonariuszy Banku Handlowego w Warszawie Przeprowadziliśmy badanie załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej, której dominującą

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej?

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? Wycena jednostki działającej za granicą w sprawozdaniu finansowym jednostki sporządzonym zgodnie z MSSF

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o. pl. Wiosny Ludów 2 61-831 Poznań Polska tel.: +48

Bardziej szczegółowo

REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ

REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ Zakres tematyczny: Finanse księgowość Prawo zarządzanie Podatki Sprzedaż Kwalifikacje interpersonalne Pozyskiwanie funduszy unijnych Audyt Przykłady realizowanych tematów szkoleniowych:

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku (zgodnie z 91 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z 19 października 2005 Dz. U. Nr 209, poz. 1744) 1.

Bardziej szczegółowo

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA PÓŁROCZNE SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZAKOOCZONE 30 CZERWCA 2011 ROKU ORAZ 30 CZERWCA 2010 ROKU PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MSR 34 załącznik do skonsolidowanego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów wybranych spółek z udziałem Skarbu Państwa Minister Skarbu

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a c j a d o d a t k o w a OPP do sprawozdania finansowego za 2010r. 1 a). Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów i ich charakterystyka

I n f o r m a c j a d o d a t k o w a OPP do sprawozdania finansowego za 2010r. 1 a). Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów i ich charakterystyka Piła, dnia 28 marca 2011r Fundacja Na Rzecz Szpitala Specjalistycznego w Pile 64-920 P I Ł A Załącznik do sprawozdania finansowego OPP KRS 0000053885 za 2010r Jednostka nie prowadząca dział. gospodarczej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych. Wpisany przez Agnieszka Tłaczała

Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych. Wpisany przez Agnieszka Tłaczała Rachunek ten, zgodnie z ustawą o rachunkowości, może być sporządzany metodą bezpośrednią albo pośrednią, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki. Rachunek przepływów pieniężnych, zgodnie

Bardziej szczegółowo

do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009 r. do sprawozdania finansowego

do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009 r. do sprawozdania finansowego Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i Na Diecie I n f o r m a c j a d o d a t k o w a do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009 r. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego 1.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014 SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014 1. Przedmiot sprawozdania Przedmiotem niniejszego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej Programy motywacyjne oparte na płatnościach akcjami MSSF 2 Instrumenty finansowe wg Ustawy o Rachunkowości lub MSSF Ujawnienia na temat instrumentów finansowych MSSF 7 Aktualności MSR/MSSF Niektóre spółki

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4 KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie zakresu tematycznego

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa MINOX S. A. ul. Echa Leśne 58 03-257 Warszawa

Grupa Kapitałowa MINOX S. A. ul. Echa Leśne 58 03-257 Warszawa Grupa Kapitałowa MINOX S. A. ul. Echa Leśne 58 03-257 Warszawa Raport uzupełniający opinię z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 roku Raport z badania

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia dotyczące nowych standardów w sprawozdaniu finansowym według Międzynarodowych Stand. Wpisany przez Krzysztof Maksymiuk

Ujawnienia dotyczące nowych standardów w sprawozdaniu finansowym według Międzynarodowych Stand. Wpisany przez Krzysztof Maksymiuk MSSF wymagają, by jednostka ujawniała mające nastąpić zmiany zasad (polityki) rachunkowości, nawet jeśli nowy standard bądź interpretacja nie weszły jeszcze w życie, ale zostały już opublikowane. Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja SPIS TREŚCI Wstęp 1. Pojęcie, metody i rodzaje inwentaryzacji 2. Organizacja, przebieg i dokumentacja inwentaryzacji 3. Różnice inwentaryzacyjne i ich ewidencja

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Do przeliczenia wybranych danych finansowych dotyczących rachunku wyników oraz rachunku przepływów przyjęto średnią arytmetyczną średnich kursów EURO z tabel NBP na ostatni dzień miesiąca w okresie od

Bardziej szczegółowo

I. Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności w 2012 roku

I. Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności w 2012 roku Sprawozdanie Rady Nadzorczej Spółki POLSKA GRUPA ODLEWNICZA S.A. dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z oceny sprawozdania finansowego Spółki, sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz wniosku Zarządu

Bardziej szczegółowo

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Spis treści Wstęp............................................. 7 Część I Podstawy rachunkowości 1. Rachunkowość jako część

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS 2004 (zgodnie z 93 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 marca 2005 r. - Dz. U. Nr 49, poz. 463) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2001 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A. podaje

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014

GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA SPIS

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY 2014 za okres od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 roku GRUPA HRC SA z siedzibą w Warszawie

RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY 2014 za okres od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 roku GRUPA HRC SA z siedzibą w Warszawie RAPORT ROCZNY SKONSOLIDOWANY 2014 za okres od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 roku GRUPA HRC SA z siedzibą w Warszawie Warszawa, dnia 26 czerwca 2015 r. 1 SPIS TREŚCI: 1. LIST ZARZĄDU DO AKCJONARIUSZY

Bardziej szczegółowo