ZATRUDNIENIE TYMCZASOWE SPOSOBEM NA DOBRĄ PRACĘ I EFEKTYWNOŚĆ FIRM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZATRUDNIENIE TYMCZASOWE SPOSOBEM NA DOBRĄ PRACĘ I EFEKTYWNOŚĆ FIRM"

Transkrypt

1 1 ZATRUDNIENIE TYMCZASOWE SPOSOBEM NA DOBRĄ PRACĘ I EFEKTYWNOŚĆ FIRM podrecznik_pop.indd :30:32

2 2 podrecznik_pop.indd :30:32

3 3 ZATRUDNIENIE TYMCZASOWE SPOSOBEM NA DOBRĄ PRACĘ I EFEKTYWNOŚĆ FIRM pod redakcją Małgorzaty Dobrowolskiej Krzysztofa Kaszuby Rzeszów 2007 podrecznik_pop.indd :30:32

4 4 Recenzenci: dr hab. prof. UJ Teresa SASIŃSKA-KLAS Uniwersytet Jagielloński dr hab. prof. URz Jerzy KITOWSKI Uniwersytet Rzeszowski Łamanie: Agata MOŚCICKA Projekt okładki: Monika GROLIK ISBN Copyright by Pro-Inwest s.c. Katowice 2007 Publikacja powstała w ramach projektu Z/2.18/II/2.1/139/05 Zatrudnienie tymczsowe sposobem na dobrą pracę i efektywność firm, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, Europejskiego Funduszu Społecznego, Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2.1, pod nadzorem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie. podrecznik_pop.indd :30:32

5 5 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 7 CZĘŚĆ I. TEORETYCZNE I EMPIRYCZNE ASPEKTY ZATRUDNIENIA TYMCZASOWEGO Dr Dariusz Makowski Rozdział 1. Polska regulacja zatrudnienia tymczasowego w świetle prawa Unii Europejskiej Dr Krzysztof Kaszuba Rozdział 2. Ekonomiczne aspekty zatrudnienia tymczasowego rynek pracy, instytucje, pracownicy Dr Robert Geisler Rozdział 3. Socjologiczne spojrzenie na pracę tymczasową w województwie podkarpackim Dr Anna Pawłowska Rozdział 4. Psychologiczna analiza funkcjonowania pracownika tymczasowo zatrudnionego CZĘŚĆ II. PRAKTYCZNE ASPEKTY ZATRUDNIENIA TYMCZASOWEGO Adam Panek Rozdział 1. Praca tymczasowa z perspektywy pracownika publicznych służb zatrudnienia Eugeniusz Pelczar Rozdział 2. Praca tymczasowa z perspektywy menadżera firmy użytkownika podrecznik_pop.indd :30:32

6 6 Zbigniew Mączko Rozdział 3. Praca tymczasowa z perspektywy menadżera agencji pracy tymczasowej Agnieszka Janowska Rozdział 4. Praca tymczasowa z perspektywy specjalisty praktyka od zatrudnienia tymczasowego Anna Krupa Rozdział 5. Praca tymczasowa z perspektywy pracownika agencji pracy tymczasowej Działalność Pro-Inwest podrecznik_pop.indd :30:32

7 7 PRZEDMOWA Niniejszy podręcznik jest efektem prac badawczych prowadzonych w ramach projektu: Zatrudnienie tymczasowe sposobem na dobrą pracę i efektywność firm, realizowanego w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Celem projektu była analiza funkcjonowania pracowników w warunkach zatrudnienia tymczasowego, należącego do tzw. nietradycyjnych, nietypowych, elastycznych, alternatywnych form zatrudnienia oraz poznanie prawidłowości i konsekwencji tej formy zatrudnienia dla pracownika, organizacji i rynku pracy w województwie podkarpackim. Podręcznik poświęcony jest interdyscyplinarnej analizie zatrudnienia tymczasowego i wynikających z niego problemów oraz poszukiwania najlepszych rozwiązań w odniesieniu do każdej ze stron, która w zatrudnieniu tymczasowym odgrywa jakąś rolę. Chodzi tu między innymi o przedstawicieli publicznych służb zatrudnienia, menedżerów firm użytkowników, przedstawicieli agencji pracy tymczasowej i samych pracowników tymczasowych. Zagadnienie pracy tymczasowej jest częścią szerszej problematyki pracy ludzkiej w ogóle, będącej przedmiotem badań wielu dziedzin naukowych m.in.: ekonomii, prawa, socjologii, filozofii czy psychologii. Jest to zatem problematyka wielodyscyplinarna, która powinna łączyć wiedzę teoretyczną z wynikami badań empirycznych i zastosowaniem praktycznym. Podjęcie problemu pracy tymczasowej przez naukowców teoretyków, jak i specjalistów praktyków, nabiera zwłaszcza w ostatnich latach coraz większego znaczenia w związku z intensywnym rozwojem rynku pracy w kierunku coraz większego w nim udziału pracowników, podejmujących atypowe zatrudnienie. Rozwój ten w dużej mierze podyktowany jest przemianami gospodarczymi w naszym kraju i ogólnymi procesami o charakterze globalnym, których jedną z charakterystycznych cech jest rozwój i ekspansja korporacji transnarodowych. Te zaś nie są zainteresowane zatrudnianiem wielu pracowników na czas dłuższy aniżeli wymaga tego realizacja poszczególnych zleceń czy projektów. podrecznik_pop.indd :30:33

8 8 Przedmowa Od pracownika tymczasowego, podobnie jak od zatrudnionego na stałe, oczekuje się bezbłędnego i aktywnego działania w wyznaczonym, bardzo konkretnie czasie, co z jednej strony wymaga wysokiej wydajności i efektywności, a z drugiej doskonałych kompetencji, pozwalających elastycznie dostosować się do każdych warunków. Książka ta jest poświęcona obydwu tym zagadnieniom i, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwość wykorzystania uzyskanych wyników badań dla nowoczesnych systemów zarządzania firm użytkowników, jak i pracowników publicznych służb zatrudnienia i usług poradnictwa zawodowego, ma charakter pionierski. Nie bez znaczenia dla wartości użytkowej podręcznika jest wnikliwie przedstawione tło prawnych zasad dla możliwości funkcjonowania zatrudnienia tymczasowego oraz praw i obowiązków pracowników korzystających z tej formy zatrudnienia w Polsce. W książce zostało zaprezentowane wielodyscyplinarne ujęcie empiryczne, dające możliwie kompletny obraz problemów i wyzwań, jakie wynikają i będą wynikać wraz ze stopniowym zwiększaniem się podaży na pracę tymczasową i korzystających z tej formy zatrudnienia pracowników. Zebranie i opublikowanie tych badań w podręczniku jest inicjatywą, która podejmuje próbę uporządkowania posiadanej, jakże znikomej dotychczas wiedzy empirycznej o pracownikach tymczasowych i atypowych formach zatrudnienia, ale także ma za zadanie uogólnić ją i popularyzować. Wytycza również możliwe kierunki dalszych naukowych poszukiwań i dociekań badawczych oraz kreśli pole dla działań praktycznych. Praca tymczasowa staje się coraz powszechniejszą formą zatrudniania pracowników w Polsce w ubiegłym roku zatrudnionych w tej formie było ponad 200 tysięcy osób. Do tej pory zatrudnienie analizowane było jako bardziej trwała forma pracy, na przykład etatowej czy bardziej na stałe. Jednak zmiany zachodzące w gospodarce, technologii i procesach społecznych wymusiły kreowanie nowych form zatrudnienia bardziej elastycznych, mniej trwałych i dostosowanych do potrzeb organizacji i rynku. Tak więc z perspektywy zachodzących zmian, a także procesów integracji i globalizacji należy przyjąć szerszą niż dotąd perspektywę spostrzegania problemu zatrudnienia. Organizacje przestały funkcjonować jedynie w wymiarze regionalnym czy krajowym. Działają one lub zaczynają swoje działanie na arenie międzynarodowej i w związku z tym rysują się wyraźne zmiany ich strategii, struktur, systemów zarządzania. Nowe sposoby funkcjonowania są na pewno kosztorodne, ale też stanowią wyzwanie dla pracowników, którzy poszukując właściwego dla siebie typu zatrudnienia, mogą wykazać się większą samodzielnością i przedsiębiorczością. Projekt badawczy miał charakter kompleksowy (w badaniu funkcjonowania pracowników tymczasowych analizowane były trzy czynniki: podmiopodrecznik_pop.indd :30:33

9 Przedmowa 9 towe, środowiskowe, relacyjne) oraz interdyscyplinarny (analiza warunków zatrudnienia tymczasowego oparta została na czterech perspektywach: psychologicznej, socjologicznej, ekonomicznej, prawnej). Zaprezentowane w niniejszej pracy wyniki badań prowadzonych na próbie pracowników tymczasowych, menedżerów i pracowników firm użytkowników oraz populacji województwa podkarpackiego, dają wgląd w niektóre istotne mechanizmy leżące u podstaw aktywności zawodowej pracowników tymczasowo zatrudnionych i warunków zatrudnienia tymczasowego. W projekcie założono przeprowadzenie jedenastu analiz badawczych, które miały stanowić kompleksowy opis warunków zatrudnienia tymczasowego i umożliwić pełną analizę funkcjonowania pracowników w warunkach zatrudnienia tymczasowego. W ramach projektu wykorzystano następujące metody badawcze: wywiady kwestionariuszowe, wywiady pogłębione, wywiady grupowe (FGI), badania opinii publicznej, badania sędziów kompetentnych oraz eksperyment laboratoryjny. W wyniku przeprowadzonych badań uzyskano nie tylko nową wiedzę na temat szeroko pojętego funkcjonowania pracowników tymczasowych, ale sformułowano również wskazówki praktyczne dotyczące zatrudnienia tymczasowego. Opracowane zostały nowoczesne i nowatorskie rozwiązania z zakresu poradnictwa zawodowego, zarządzania zasobami ludzkimi, profilaktyki pracy i wypalenia zawodowego, a także broszura dla pracowników tymczasowych Praca tymczasowa od A do Z oraz innowacyjny Program Adaptacji Pracowników Tymczasowych (PAPT). Realizacja projektu wymagała zaangażowania ekspertów pracowników naukowych, specjalistów w dziedzinie prawa, ekonomii, socjologii i psychologii. Dodatkowo zaangażowano pięciu sędziów kompetentnych reprezentujących praktyczne spojrzenie na problem pracy tymczasowej, w tym menedżera firmy użytkownika, menedżera agencji pracy tymczasowej, pracownika agencji pracy tymczasowej, pracownika służb zatrudnienia, specjalistę praktyk od zatrudnienia tymczasowego. Podręcznik ten podzielony został na dwie części. Pierwszą, stanowią przygotowane przez ekspertów w dziedzinie prawa, ekonomii, socjologii i psychologii, opracowania naukowe, oparte o wybrane rezultaty badań i analiz warunków zatrudnienia tymczasowego prowadzone w województwie podkarpackim w trakcie realizowanego projektu badawczego. Rozdział pierwszy ma na celu przybliżenie prawnej problematyki zatrudnienia tymczasowego w Polsce na tle prawa Unii Europejskiej, zarówno w odniesieniu do działania agencji pracy tymczasowej, korzystania z tej formy zatrudnienia przez firmy użytkowników, jak i podejmowania pracy przez pracowników tymczasowych. Zdefiniowane i omówione zostały najczęściej stosowane nietypowe formy zatrudnienia, co umożliwia prawną identyfikapodrecznik_pop.indd :30:33

10 10 Przedmowa cję zatrudnienia tymczasowego oraz określenie podstawowych właściwości tej formy zatrudnienia. Zasadnicza część rozdziału jest poświęcona analizie zatrudnienia tymczasowego w świetle przepisów prawa polskiego. Analiza ta pozwala ustalić, które z obowiązujących uregulowań w obszarze zatrudnienia tymczasowego wywołują najwięcej wątpliwości interpretacyjnych. Polskie przepisy o zatrudnieniu tymczasowym zostały poddane ocenie z punktu widzenia ich zgodności ze standardami międzynarodowymi i europejskimi. Końcowa część rozdziału zawiera propozycje zmian niektórych obecnie obowiązujących przepisów w kontekście standardów Unii Europejskiej oraz przepisów obowiązujących w innych krajach. Autor dokonując przeglądu i wyjaśnienia istniejących w prawie polskim aktów prawnych regulujących ten typ zatrudnienia, uzupełnia wywód o wątpliwości interpretacyjne, z którymi najczęściej borykają się polscy prawnicy i użytkownicy pracy tymczasowej, co dla celów podręcznika jest szczególnie cenne. Nasza obecność we Unii Europejskiej każe od razu spojrzeć również na przepisy z perspektywy standardów międzynarodowych i zasygnalizować postulowane przez zainteresowanych klientów pracy tymczasowej ewentualne zmiany w przepisach. W rezultacie odnajdujemy zwięzły wywód zawierający niezbędne informacje prawne przydatne dla każdej z trzech stron będących podmiotami pracy tymczasowej. W rozdziale drugim dokonano analizy ekonomicznych aspektów zatrudnienia tymczasowego z perspektywy gospodarki światowej, instytucji rynku pracy, pracowników tymczasowych oraz pracodawców użytkowników. Część pierwsza prezentuje podstawowe czynniki wzrostu zatrudnienia tymczasowego w gospodarce światowej. Na tle danych liczbowych ukazujących znaczący wzrost liczby pracowników tymczasowych w krajach wysoko rozwiniętych autor przedstawia społeczno-ekonomiczne dylematy regulacji rynku pracy. Analizuje wpływ nowych form pracy na zachowanie pracowników i firm. Wskazuje, że pewna forma interwencji państwa na rynku pracy jest uzasadniona poprzez potrzebę ochrony pracowników przed arbitralnymi działaniami pracodawców oraz koniecznością zabezpieczenia stabilności w zatrudnieniu. Z punktu widzenia rozwoju społecznego, ważne jest, w jakim stopniu regulacje dotyczące przyjmowania i zwalniania pracowników zachęcają firmy do inwestowania w kapitał ludzki. Prezentując przykłady rozwiązań dotyczących pracy tymczasowej, w różnych krajach świata autor pokazuje, że rosnąca liczba nowych firm użytkowników pracowników tymczasowych oraz agencji pracy tymczasowej potwierdza, że polityka zwiększania elastyczności pracy cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród przedsiębiorstw i przedsiębiorców na całym świecie. Druga część pracy poświęcona jest analizie instytucji rynku pracy tymczasowej w świecie, w Polsce i na Podkarpaciu. Autor podkreśla, że analiza podrecznik_pop.indd :30:33

11 Przedmowa 11 danych liczbowych dotyczących agencji pracy tymczasowej oraz pracowników tymczasowych jest obarczona zasadniczym błędem jakim są różnice występujące pomiędzy krajami w zakresie definicji agencji pracy tymczasowych oraz pracowników tymczasowych. Dane pokazują, że pracownicy tymczasowi w roku 2005 stanowili relatywnie niewielki odsetek pracujących w krajach Unii Europejskiej a najwyższy odsetek pracowników tymczasowych znajdował się w najbogatszych krajach Wielkiej Brytanii, Holandii, Belgii i Stanach Zjednoczonych. Autor wskazuje, że obroty agencji pracy w takich krajach jak Wielka Brytania, Francja, Niemcy czy też Holandia są dowodem, że z biznesowego punktu widzenia jest to interesująca, dochodowa branża. Poznanie motywów zatrudniania pracowników tymczasowych oraz opinii o wadach i zaletach tej formy rozwoju zasobów pracowniczych (w warunkach wciąż jeszcze najwyższego w Unii Europejskiej bezrobocia) jest głównym tematem trzeciej części opracowania. W przeprowadzonych badaniach jakościowych 30 dyrektorów i kierowników kilkunastu podkarpackich przedsiębiorstw poproszono o udzielenie odpowiedzi na kilkadziesiąt pytań dotyczących pracy tymczasowej. Przedstawione w artykule odpowiedzi prezentujące opinie pracodawców na temat pracy tymczasowej oraz pracowników tymczasowych, mogą być interesującym źródłem wiedzy nie tylko dla przedstawicieli firm użytkowników pracowników tymczasowych, ale także dla polityków, samorządowców, dziennikarzy, przedstawicieli instytucji edukacyjnych oraz oczywiście pracowników tymczasowych i agencji pracy. Przedmiotem zainteresowania rozdziału trzeciego są socjologiczne aspekty zatrudnienia tymczasowego w województwie podkarpackim. Autor podkreśla przede wszystkim brak wiedzy na temat pracy tymczasowej wśród mieszkańców społeczności regionalnej oraz negatywne ocenianie tego zjawiska przez większość badanych, nie tylko mieszkańców, ale również samych pracowników i ich współpracowników. Ponieważ województwo podkarpackie, jak każdy region Polski, znalazł się w ostatnich pięciu latach pod presją czynników związanych z postfordyzmem, globalizacją i wymogami Strategii Lizbońskiej, na fali szeroko rozumianych przemian w przedsiębiorstwach zlokalizowanych w regionie wprowadzono elastyczne formy zatrudnienia. Badania na reprezentatywnej próbie mieszkańców regionu ukazują pewnego rodzaju pęknięcie zbiorowości na osoby mające poczucie konieczności mobilności i uczestnictwa w zmieniającym się świecie oraz na osoby przyzwyczajone do państwa dobrobytu i gospodarki pełnego zatrudnienia. Na osobną uwagę natomiast zasługuje stwierdzenie o zróżnicowaniu wiedzy potocznej badanych a wiedzy ekspertów na temat pracy tymczasowej, co oznacza, że badani definiują pracę tymczasową niezgodnie z jej prawnymi określeniami. Z kolei badania jakościowe przeprowadzone wśród pracowników zatrudnionych tymczasowo oraz ich współpracowników pokazują, że praca tymczasowa jest postrzegana podrecznik_pop.indd :30:33

12 12 Przedmowa raczej jako negatywne zjawisko ze względu na brak poczucia bezpieczeństwa, chociaż w niektórych przypadkach (absolwenci czy osoby uczące się/studiujące) daje się zauważyć plusy tego typu zatrudnienia. W dwojaki sposób oceniane są również agencje pracy tymczasowej: pozytywnie jako instytucje dające pracę i zatrudnienie, czyli przede wszystkim możliwości zarabiania pieniędzy, a z drugiej jako instytucje wyzyskujące pracowników, co w konsekwencji prowadzi do mniejszych zarobków. W badaniach nieustannie pojawia się leitmotiv dotyczący chęci bezpieczeństwa badanych i jego obniżenia we współczesnych czasach, również dzięki pojawieniu się pracy tymczasowej. Rozdział czwarty prezentuje psychologiczną analizę funkcjonowania pracowników tymczasowych ze szczególnym uwzględnieniem konsekwencji zatrudnienia tymczasowego dla podmiotu i firmy. Pytania, jakie sobie autorka postawiła i na które próbuje znaleźć odpowiedź w dociekaniach teoretycznych i empirycznych dotyczą uwarunkowań satysfakcji z pracy i psychologicznych kosztów i zachodzących między nimi relacji u pracowników tymczasowych. Tak zakreślony zakres badań wyznacza zawartość części teoretycznej pracy. Na jej początku zostały przedstawione nietypowe formy zatrudnienia, ze szczególną koncentracją na pracy tymczasowej, co stanowi podstawę dalszych rozważań. Omawiając zagadnienie pracy tymczasowej autorka wskazuje na coraz częściej występującą strukturę zatrudnienia pracowników obejmującą tzw. trzon i pracowników peryferyjnych, co może odpowiadać kategoriom: pracownicy stali i tymczasowi. Zwraca uwagę na jej istotną właściwość, tj. trójstronną relację pracownika z agencją i pracodawcą oraz rozpatruje konsekwencje tej formy zatrudnienia zarówno z punktu widzenia organizacji, ukazując ich niejednoznaczność, jak i z punktu widzenia jednostki. Uwzględnia także fakt, że kategoria pracowników tymczasowych nie jest kategorią jednolitą (różne typy umów, dobrowolność decyzji versus przymusowość) oraz porusza problem identyfikacji pracowników tymczasowych z organizacją ich zatrudniającą oraz pracownikami stałymi. Sprawia to, że prezentowany rozdział stanowi wyczerpujące psychologiczne kompendium wiedzy na temat pracowników tymczasowych. Podkreśla potrzebę nowego podejścia w psychologii pracy i organizacji. Prezentuje wybrane wyniki badań przeprowadzonych na próbie 300 pracowników tymczasowych z województwa podkarpackiego, uwzględniające rolę zmiennych, pozytywnie i negatywnie regulujących zachowania się człowieka wobec pracy. W końcowej części rozdziału zebrano implikacje praktyczne, stanowiące przykładowe sugestie dla menedżerów praktyków. Część druga podręcznika stanowi zbiór artykułów zespołu badawczego sędziów kompetentnych prezentujących praktyczne aspekty pracy tymczasowej z różnych punktów widzenia. Praca tymczasowa widziana oczami pracownika służb zatrudnienia zaprezentowana jest w rozdziale pierwszym. Autor podejmuje próbę analizy podrecznik_pop.indd :30:34

13 Przedmowa 13 przyczyn rozwijania się rynku pracy tymczasowej w województwie podkarpackim. Porusza problemy znaczenia pracy tymczasowej dla poszczególnych adresatów pracy tymczasowej. Podczas analizy specyfiki zatrudnienia tymczasowego przywołuje szereg przykładów instytucji działających podobnie jak Agencje Pracy Tymczasowej, które choć posiadają inny status, kierują się podobną formułą oraz standardami zatrudniania i oddelegowywania pracowników do tzw. prac krótkoterminowych. Autor podejmuje próbę analizy stopnia rozwoju pracy tymczasowej w województwie wpływającej na sytuację rynku pracy, zwłaszcza w sferze zatrudnienia osób bezrobotnych oraz analizy długofalowego efektu pracy tymczasowej w kontekście zmian osobowościowych człowieka. Praca tymczasowa i jej zalety oraz mankamenty podkreślone zostały przez menedżera firmy użytkownika w rozdziale drugim, który poświęcony jest analizie pracy tymczasowej i współpracy z agencjami świadczącymi usługi pracy tymczasowej. Przedstawia punkt widzenia firmy problemy, na jakie napotyka pracodawca użytkownik w zderzeniu z obowiązującymi go regulacjami prawnymi i rządzącą się swoimi prawami codziennością wykonywania pracy. Podkreśla również korzyści dla przedsiębiorstwa zlecającego wyszukiwanie pracowników tymczasowych. W rozdziale trzecim spojrzenie na pracę tymczasową prezentuje menedżer właściciel agencji pracy tymczasowej. Przedstawione i omówione zostały prawne zagadnienia związane z pracą tymczasową w Polsce w kontekście funkcjonowania agencji pracy tymczasowej oraz praktyczne rozwiązania dla firm użytkowników i samych pracowników tymczasowych. Dodatkowo poruszony został temat sposobów rekrutacji i selekcji pracowników stosowanych przez agencje pracy tymczasowej oraz przykłady nowoczesnych rozwiązań w zakresie naboru i doboru personelu tymczasowego. Autor porusza również istotny temat kierowania pracowników tymczasowych do innych krajów członkowskich Unii Europejskiej. W rozdziale czwartym problematyka pracy tymczasowej przedstawiona została przez specjalistę praktyka od zatrudnienia tymczasowego. Autorka rekomenduje tę formę zatrudnienia jako jedną z najskuteczniejszych metod rozwoju przedsiębiorstw, a także walki z bezrobociem. Jednocześnie przybliża kwestię formalno-prawnych rozwiązań stosowanych przez agencje pracy tymczasowej przy zatrudnianiu i wypożyczaniu pracowników, w tym prawa i obowiązki trzech podmiotów pracy tymczasowej. Rozdział piąty poświęcony został pracy tymczasowej analizowanej przez pracownika agencji pracy tymczasowej. Autorka przedstawiła zasady zatrudniania i współpracy pracowników tymczasowych z agencją pracy tymczasowej. Przedstawione zostały również korzyści wynikające dla firm użytkowników i pracowników tymczasowych korzystających z tej formy zatrudnienia. podrecznik_pop.indd :30:34

14 14 Przedmowa Praca tymczasowa została ukazana z jednej strony jako efektywne rozwiązanie dla osób poszukujących pracy, z drugiej strony jako alternatywa wobec nielegalnego zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach. W tym miejscu pragniemy serdecznie podziękować w imieniu całego zespołu projektu wszystkim osobom badanym menedżerom i pracownikom firm użytkowników, pracownikom tymczasowym, agencjom pracy tymczasowej oraz mieszkańcom województwa podkarpackiego, że zaszczycili nas swoją wiedzą i zaufaniem. Dziękujemy również Instytucji Wdrażającej pracownikom Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie za wsparcie na wszystkich etapach realizacji projektu i powstawania tej pracy. Recenzentom dr hab. prof. UJ Teresie Sasińskiej-Klas, dr hab. prof. URz Jerzemu Kitowskiemu za inspirujące i krytyczne uwagi oraz wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki. dr Małgorzata Dobrowolska dr Krzysztof Kaszuba podrecznik_pop.indd :30:34

15 15 CZĘŚĆ I. TEORETYCZNE I EMPIRYCZNE ASPEKTY ZATRUDNIENIA TYMCZASOWEGO podrecznik_pop.indd :30:34

16 16 podrecznik_pop.indd :30:34

17 17 ROZDZIAŁ 1. POLSKA REGULACJA ZATRUDNIENIA TYMCZASOWEGO W ŚWIETLE PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ Dr Dariusz Makowski WSTĘP Regulacja zatrudnienia tymczasowego w prawie UE (w prawie wspólnotowym) wiąże się z planowymi działaniami Komisji Europejskiej na rzecz promocji tzw. nietypowych form zatrudnienia. Do nietypowych form zatrudnienia należy także zatrudnienie tymczasowe. Nietypowość tej formy zatrudnienia wynika przede wszystkim z trójpodmiotowej konstrukcji prawnej. W realizacji zatrudnienia tymczasowego biorą bowiem udział nie dwa, jak to ma miejsce w typowym stosunku pracy, lecz trzy podmioty: osoba fizyczna (pracownik tymczasowy) zatrudniana jest przez agencję pracy tymczasowej, tj. z agencją łączy ją odpowiednia umowa o świadczenie pracy, ale pracę tę wykonuje będąc skierowaną do innego podmiotu (pracodawcy użytkownika). Okresy wykonywania pracy są ograniczone, co tłumaczy określenie tej postaci zatrudnienia mianem zatrudnienia tymczasowego. Zatrudnienie tymczasowe jest aktualnie normowane w dwóch dyrektywach UE: w dyrektywie nr 91/383 z 25 czerwca 1991 r. uzupełniającej działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na podstawie stosunku pracy tymczasowej (dyrektywa podrecznik_pop.indd :30:34

18 18 Część I. Teoretyczne i empiryczne aspekty zatrudnienia tymczasowego 91/383/EWG) 1 oraz w dyrektywie nr 96/71 z 16 grudnia 1996 r. dotyczącej kierowania pracowników do pracy za granicę w ramach świadczenia usług (dyrektywa 96/71/WE) 2. Dyrektywy te nie zajmują się zatrudnieniem tymczasowym kompleksowo, ale dotyczą tylko pewnych aspektów z nim związanych. Inaczej więc niż w przypadku innych nietypowych form zatrudnienia, którym w całości poświęcono osobne dyrektywy (np. dyrektywa 97/81/WE o zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy, dyrektywa 99/70/WE o zatrudnieniu okresowym), zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej wciąż oczekuje na akt prawny o podobnym zakresie i znaczeniu. Oczekiwania te spełnić ma przygotowywana od jakiegoś czasu dyrektywa o pracy tymczasowej. Chociaż prace nad projektem takiej dyrektywy z 20 marca 2002 r. zostały niedawno wstrzymane 3, to jednak projekt ten zasługuje na uwagę z uwagi na to, że rozwiązania prawne w nim przewidziane były brane pod uwagę przy ustanawianiu polskiej regulacji pracy tymczasowej 4. Gdy chodzi o regulacje zatrudnienia tymczasowego w innych krajach UE, to można zaobserwować trzy sposoby podejścia do tego zjawiska. Pierwszy polega na braku ustawowego określenia tej formy zatrudnienia lub wprowadzeniu bardzo skromnej regulacji w tym zakresie (Dania, Finlandia, Wielka Brytania, Irlandia). Drugi sposób to wyodrębnienie rodzajowe zatrudnienia tymczasowego w przepisach oraz przyjęcie regulacji odnoszących się głównie do relacji występujących między agencją pracy tymczasowej, pracodawcą użytkownikiem i pracownikiem (Niemcy, Austria, Hiszpania, Holandia, Szwecja, Luksemburg). W końcu, możliwa jest szczegółowa reglamentacja tej formy zatrudnienia, w ramach której określa się również status prawny pracownika tymczasowego. Tak jest we Francji, Belgii, Włoszech, Portugalii i Grecji 5. 1 Dziennik Urzędowy WE nr L 206 z r. 2 Dziennik Urzędowy WE nr L 018 z r. 3 Szerzej na ten temat por. P. Korzyński, Przyczyny wstrzymania projektu dyrektywy w sprawie pracowników tymczasowych, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 11/2005, s Por. uzasadnienie projektu ustawy z r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (http//:www.sejm.gov.pl). 5 Por. Z. Hajn, Regulacja prawna funkcjonowania prywatnych agencji zatrudnienia w prawie międzynarodowym i europejskim, Studia Prawno-Europejskie 5/2001, s. 67. Por. też uzasadnienie projektu dyrektywy wspólnotowej z r. o pracy tymczasowej. Przegląd regulacji pracy tymczasowej w krajach UE zawiera mój artykuł Agencje (przedsiębiorstwa) pracy czasowej miejsce i rola w prawie pracy państw Wspólnoty Europejskiej, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 3/1999, s podrecznik_pop.indd :30:35

19 Rozdział 1. Polska regulacja zatrudnienia tymczasowego w świetle ZATRUDNIENIE TYMCZASOWE W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ (UE) I W WYBRANYCH USTAWODAWSTWACH KRAJOWYCH 1.1 Zatrudnienie tymczasowe w prawie UE Pierwszą dyrektywą unijną z zakresu zatrudnienia tymczasowego była dyrektywa 91/383/EWG poświęcona bezpieczeństwu i ochronie zdrowia pracowników tymczasowych. Dyrektywa ta definiuje zatrudnienie tymczasowe jako stosunek pracy nawiązywany przez pracownika i agencję pracy tymczasowej, będącą jego pracodawcą, w ramach którego to stosunku pracownik zostaje przekazany do dyspozycji pracodawcy użytkownika w celu świadczenia pracy na jego rzecz i pod jego kierownictwem (art. 1 pkt 2 dyrektywy). Przyjęcie osobnej dyrektywy na temat bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników tymczasowych stanowi bez wątpienia wyraz przekonania prawodawcy europejskiego o szczególnych zagrożeniach, jakie czyhają na tych pracowników w toku wykonywania pracy u pracodawcy użytkownika. Jak zaznacza się w preambule tej dyrektywy, pracownicy tymczasowi są narażeni w pewnych sektorach na ryzyko wypadku przy pracy oraz ryzyko chorób zawodowych w większym stopniu aniżeli inni pracownicy. Sytuacja taka uzasadnia wydanie przepisów, które, w myśl zasady równego traktowania wszystkich pracowników, zapewnią pracownikom tymczasowym poziom ochrony adekwatny do występujących zagrożeń (art. 2 pkt 1). Dużą rolę dyrektywa 91/383/EWG przypisuje informowaniu oraz szkoleniu pracownika tymczasowego na początku stosunku pracy. Co do obowiązku informowania przewiduje się wieloetapowy, a zarazem wielokierunkowy, przepływ informacji. Pracodawca użytkownik, przed skierowaniem do niego pracownika tymczasowego, obowiązany jest udzielić agencji dokładnych informacji dotyczących w szczególności wymaganych kwalifikacji zawodowych kandydata do pracy oraz charakterystyki stanowiska pracy przeznaczonego do objęcia. Uprawnia się jednocześnie państwa członkowskie do ustanowienia w krajowych porządkach prawnych obowiązku zamieszczenia informacji, jakie pracodawca użytkownik udziela agencji, w umowie zawieranej przez te dwa podmioty (art. 7). Wszystkie uzyskane od pracodawcy użytkownika informacje agencja powinna przekazać pracownikowi tymczasowemu. Dyrektywa wymaga, aby pracownik tymczasowy był powiadomiony także przez pracodawcę użytkownika o zagrożeniach związanych z podjęciem pracy (art. 3). Jeśli chodzi o obowiązek szkolenia, dyrektywa stanowi, że pracownik powinien zostać przeszkolony stosownie do właściwości stanowiska pracy z uwzględnieniem jego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego (art. 4). Dyrektywa nie precyzuje, na kim spoczywa obowiązek przeszkolenia pracownika, ale podrecznik_pop.indd :30:35

20 20 Część I. Teoretyczne i empiryczne aspekty zatrudnienia tymczasowego biorąc pod uwagę inne jej postanowienia wydaje się, że obowiązek ten skierowany jest przede wszystkim do pracodawcy użytkownika. Dyrektywa uprawnia państwa członkowskie do wprowadzenia zakazu powierzania pracownikowi tymczasowemu prac o wyższym stopniu zagrożenia dla jego bezpieczeństwa i zdrowia, w tym zwłaszcza prac, które, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, wykonywane są pod szczególnym nadzorem służb medycznych. W razie nieustanowienia takiego zakazu, państwa członkowskie zobowiązane są zapewnić pracownikowi odpowiednią opiekę medyczną. Odpowiednia, specjalistyczna opieka medyczna może być roztoczona również nad kandydatem do zatrudnienia w okresach pomiędzy skierowaniami do pracodawcy użytkownika (art. 5). Rozwiązanie takie pozwala przeciwdziałać szkodliwym skutkom wykonywania pracy, które mogą się objawić dopiero po dłuższym czasie od zakończenia pracy u danego pracodawcy użytkownika. Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie, aby pracownicy lub inne osoby powołane u pracodawcy użytkownika do zapewnienia ochrony zdrowia i zapobiegania ryzyku zawodowemu, były informowane o zatrudnieniu pracowników tymczasowych, co pozwoli skuteczniej przeciwdziałać występującym zagrożeniom (art. 6). Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia rozwiązań prawnych, które, nie naruszając zasad odpowiedzialności agencji związanych z bezpieczeństwem, higieną i ochroną zdrowia pracownika tymczasowego określonych przez ustawodawstwo krajowe, odpowiedzialnością za te warunki przez czas wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego obarczałyby pracodawcę użytkownika (art. 8). Innego aspektu zatrudnienia tymczasowego dotyczy kolejna dyrektywa wspólnotowa odnosząca się do tej formy zatrudnienia. Dyrektywa 96/71/WE, bo o niej mowa, została poświęcona kierowaniu pracowników do pracy za granicę w ramach świadczenia usług. Zasadniczym celem tej dyrektywy jest zapewnienie właściwej ochrony pracownikowi tymczasowemu (a także innym wymienionym w dyrektywie kategoriom pracowników), który, ze względu na skierowanie do pracy na obszar innego państwa, mógłby być narażony na obchodzenie w stosunku do niego ochronnych przepisów prawa pracy. Dyrektywę tę stosuje się do agencji pracy tymczasowej działającej w jednym z krajów UE, która w ramach świadczenia usług kieruje pracownika na określony czas do wykonywania pracy u pracodawcy użytkownika na terytorium innego kraju Unii, przy czym w okresie wykonywania pracy pracownik pozostaje w stosunku pracy z agencją (art. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 2). W świetle dyrektywy 96/71/WE agencja kierująca pracownika do pracy jest zobowiązana zapewnić pracownikowi tymczasowemu takie warunki pracy i płacy, jakie są przewidziane w prawie państwa, na obszar którego pracownik jest kierowany. Dyrektywa stanowi dodatkowo, że kraje członkowskie mogą nałożyć na agencję pracy tymczasowej obowiązek zapewnienia tym pracownikom wapodrecznik_pop.indd :30:35

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw Konieczność wdrożenia T/N TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu o zmianie - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw TYTUŁ PROJEKTU: TYTUŁ WDRAŻANEGO AKTU PRAWNEGO/ WDRAŻANYCH AKTÓW

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1)

Ustawa. z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) (Dz. U. z dnia 22 września 2003 r., Nr 166, poz. 1608, zmiany: Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2003 r. Nr 166, poz. 1608, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z 2007

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

USTAWA. z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych USTAWA z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608 z 22 września 2003 r., zmiany: Dz.U. z 2004r., Nr 96, poz. 959) Rozdział I Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje

Bardziej szczegółowo

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP)

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe w UE Państwo Okres Wzrost Przyrost Hiszpania 1985 1995 z 15 do 35% ok. 133% Portugalia 1992 2002 z 11 do

Bardziej szczegółowo

Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie

Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie Delegowanie pracowników do innych krajów UE Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie źródła prawa Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 96/71/WE z dnia 16.12.1996r.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Umowa o pracę tymczasową

Umowa o pracę tymczasową Umowa o pracę tymczasową Uwagi ogólne Zatrudnienie tymczasowe Pracodawca, chcąc się uwolnić od uciążliwości licznych obowiązków wobec zatrudnianych pracowników, może rozważyć alternatywę wypożyczenia pracownika

Bardziej szczegółowo

Pracowniczy kontrakt menedżerski

Pracowniczy kontrakt menedżerski Pracowniczy kontrakt menedżerski Uwagi ogólne Definicja Przedmiotem kontraktu menedżerskiego jest zarządzanie jednostką gospodarczą (względnie jej działami, konkretnymi produktami lub projektami). Innymi

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa Podpisuję umowę. Moment podjęcia pracy jest nie tylko zakończeniem trudnej ścieżki aplikacyjnej ale także ważnym wydarzeniem w życiu każdej osoby starającej się o posadę. Zanim wejdziemy w nowe środowisko

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r. DYREKTYWA RADY z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PRAWA PRACY W MIKRO I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH

PRZEPISY PRAWA PRACY W MIKRO I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEPISY PRAWA PRACY W MIKRO I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH Sprawdź, jakim jesteś pracodawcą?! Każdy prowadzący na własny rachunek działalność gospodarczą ma obowiązek spełniać wymagania prawa pracy, w tym

Bardziej szczegółowo

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Agencje zatrudnienia Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Zagadnienia ogólne. Z przepisów art. 18 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, iż prowadzenie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

CENTRUM SZKOLENIOWE DACPOL

CENTRUM SZKOLENIOWE DACPOL Tytuł: Zasady współpracy przedsiębiorcy ze związkami zawodowymi. Organizator: Centrum Szkoleniowe Partner merytoryczny: Orłowski-Patulski-Walczak Sp. z o.o. Termin: 16-09-2015 Zakres: A. STATUS ZWIĄZKU

Bardziej szczegółowo

Klauzule społeczne w zamówieniach publicznych na przykładach:

Klauzule społeczne w zamówieniach publicznych na przykładach: Zbigniew Skowroński Temat Klauzule społeczne w zamówieniach publicznych na przykładach: - udzielonego zamówienia ochrona (marzec-czerwiec 2014 r.) przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014

Bardziej szczegółowo

Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania. Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA. Konwent Prawa Pracy

Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania. Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA. Konwent Prawa Pracy Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA Konwent Prawa Pracy 1 Umowy terminowe w kodeksie pracy Rodzaje umów terminowych: 1. Umowa o pracę na okres

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf Sygn. akt II PK 326/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lipca 2013 r. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

Bardziej szczegółowo

Zmiany kadrowe w szkołach w 2014 roku. Polecamy także nasze inne publikacje: Dostępne pod adresem: http://fabrykawiedzy.com

Zmiany kadrowe w szkołach w 2014 roku. Polecamy także nasze inne publikacje: Dostępne pod adresem: http://fabrykawiedzy.com Publikacja zawiera praktyczne omówienie zmian kadrowych w szkołach na 2014 rok. Wskazuje, jak skutecznie zmienić stanowisko, miejsce pracy lub wymiar zatrudnienia nauczyciela w zależności od formy zatrudnienia.

Bardziej szczegółowo

Krajowa Reprezentacja Doktorantów

Krajowa Reprezentacja Doktorantów Warszawa, 10 listopada 2014 r. Opinia Zespołu Prawnego Rzecznika Praw Doktoranta Krajowej Reprezentacji w przedmiocie ustalenia czy: 1. obowiązek realizacji praktyk doktoranckich, w formie prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 9

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 9 SPIS TREŚCI Przedmowa.................................................................... 9 CZĘŚĆ I. Teoretyczne i empiryczne aspekty zatrudnienia tymczasowego................. 13 Rozdział 1. Prawne aspekty

Bardziej szczegółowo

Zamówienie Nr 006 Obowiązująca w Unii Europejskiej stawka podatku VAT na artykuły dziecięce. realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu

Zamówienie Nr 006 Obowiązująca w Unii Europejskiej stawka podatku VAT na artykuły dziecięce. realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu Parlamentarne Procedury Legislacyjne projekt Phare PL0003.06, EuropeAid/113506/D/SV/PL realizowany przez konsorcjum z udziałem ECO European Consultants Organisation (Bruksela) EFICOM - European and Financial

Bardziej szczegółowo

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia

Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

Jacek Męcina Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Warszawa, 21.11.2012 r.

Jacek Męcina Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Warszawa, 21.11.2012 r. Jacek Męcina Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Warszawa, 21.11.2012 r. Uelastycznienie przepisów dotyczących organizowania procesu pracy: nowelizacja Kodeksu pracy, a także w

Bardziej szczegółowo

Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń

Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń Biblioteka Przewoźnika Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 Wzory dokumentów, porady ekspertów,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

a. z upływem terminu, na który została zawarta, jeżeli wypada on po 31.12.2011 r. (art. 35 ust. 3 KryzysU), albo

a. z upływem terminu, na który została zawarta, jeżeli wypada on po 31.12.2011 r. (art. 35 ust. 3 KryzysU), albo Toruń, dnia 21 września 2011 Ustawa antykryzysowa a zatrudnienie na podstawie umów na czas określony. Od 22.8.2009 do 31.12.2011 przedsiębiorców prowadzących zarobkową działalność gospodarczą obowiązuje

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot opinii. 2. Podstawa prawna opinii. 3. Stan faktyczny. Warszawa, 23 października 2010 r.

1. Przedmiot opinii. 2. Podstawa prawna opinii. 3. Stan faktyczny. Warszawa, 23 października 2010 r. Warszawska Kancelaria Prawnicza Krzysztof Kluj radca prawny ul. Świętokrzyska 18, lokal 426, 00-052 Warszawa telefony: 22 828 22 38 lub 606 836 617 fax 22 829 93 29 e-mail: radcaprawny@krzysztofkluj.eu

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 ««««««««««««Komisja Prawna 2009 WERSJA TYMCZASOWA 2004/0097(COD) 22.02.2005 r. PROJEKT OPINII Komisji Prawnej dlakomisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie projektu dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA. Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA. Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś Radom 24.02.2010 EURES - CO TO JEST? EURES Europejskie Służby Zatrudnienia (European Employment

Bardziej szczegółowo

ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ

ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ ZANIM PODEJMIESZ PRACĘ Stosunek pracy Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne www.pip.gov.pl Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne W obecnym stanie prawnym praca może być wykonywana nie tylko na podstawie umowy

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania?

Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania? Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania? Pojęcie oddelegowania nie zostało zdefiniowane w polskim prawie. Przez oddelegowanie pracownika należy rozumieć przejściowe wykonywanie przez niego pracy

Bardziej szczegółowo

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerw ca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późniejszymi zmianami). Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU I. INFORMACJE OGÓLNE 1. Na podstawie art. 69 a i 69 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2012 r. o zmianie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz innych ustaw. ( projekt ) Art. 1.

USTAWA z dnia 2012 r. o zmianie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz innych ustaw. ( projekt ) Art. 1. USTAWA z dnia 2012 r. o zmianie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz innych ustaw ( projekt ) Art. 1. W ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr

Bardziej szczegółowo

Nowe przepisy ograniczające stosowanie pracy tymczasowej

Nowe przepisy ograniczające stosowanie pracy tymczasowej Konferencja prasowa Nowe przepisy ograniczające stosowanie pracy tymczasowej Konfederacja Lewiatan, 21 lipca 2016 r. PRACA TYMCZASOWA W POLSCE 800 tys. liczba pracowników tymczasowych w Polsce w 2015 47%

Bardziej szczegółowo

Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16

Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16 Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16 2 Stosunki pracy pomiędzy pracownikami i pracodawcami na terytorium RCz reguluje Kodeks pracy (Zákoník práce; ustawa Nr 262/2006, kp) oraz pozostałe przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

A.DANE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY. 1. Pełna nazwa pracodawcy... ...

A.DANE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY. 1. Pełna nazwa pracodawcy... ... POWIATOWY URZĄD PRACY CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ 47 400 Racibórz, ul. Klasztorna 6 tel.:+48 32 415 45 50 faks: +48 32 414 04 98 e-mail: kara@praca.gov.pl; sekretariat@pup-raciborz.pl www.pup-raciborz.pl;

Bardziej szczegółowo

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy.

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) to zespół warunków oraz czynników (organizacyjnych, technicznych,

Bardziej szczegółowo

Podręczniki Prawnicze. Prawo pracy. Ludwik Florek. 17. wydanie. C.H.Beck

Podręczniki Prawnicze. Prawo pracy. Ludwik Florek. 17. wydanie. C.H.Beck Podręczniki Prawnicze Prawo pracy Ludwik Florek 17. wydanie C.H.Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Ludwik Florek Prawo pracy W sprzedaży: L. Florek (wprow.) PRAWO PRACY, wyd. 2 Zbiory Orzecznictwa Becka M. Barzycka-Banaszczyk

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY Podstawowym aktem prawnym regulującym działalność sip jest ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. CELE DZIAŁANIA SIP Art. 1. ustawy o sip Społeczna inspekcja

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Jan M. Pióro. Vademecum BHP. Szkolenia BHP. komentarz do rozporządzenia

Jan M. Pióro. Vademecum BHP. Szkolenia BHP. komentarz do rozporządzenia Vademecum BHP Jan M. Pióro Szkolenia BHP komentarz do rozporządzenia Jan M. Pióro SZKOLENIA BHP komentarz do rozporządzenia Autor: Jan M. Pióro specjalista z zakresu prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl

Regulamin pracy i wynagradzania. www.pip.gov.pl Regulamin pracy i wynagradzania www.pip.gov.pl Podstawowe informacje Regulamin pracy, tak jak regulamin wynagradzania, jest wewnątrzzakładowym źródłem prawa pracy. Regulaminy pracy i wynagradzania określają

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października

UZASADNIENIE. - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października UZASADNIENIE Potrzeba nowelizacji ustawy o transporcie drogowym wynika z obowiązku wdrożenia do polskiego porządku prawnego niektórych przepisów wynikających z pakietu drogowego trzech rozporządzeń Unii

Bardziej szczegółowo

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej UZASADNIENIE Celem opracowania projektowanej zmiany ustawy o cudzoziemcach jest konieczność transponowania do polskiego porządku prawnego postanowień przepisów prawa Unii Europejskiej. W dniu 16 grudnia

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1

USTAWA. z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1 Projekt z dnia 25 lutego 2015 r. USTAWA z d n ia... 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1 Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz.

Bardziej szczegółowo

10 LAT PRACY TYMCZASOWEJ W POLSCE 29 września 2014 r.

10 LAT PRACY TYMCZASOWEJ W POLSCE 29 września 2014 r. 10 LAT PRACY TYMCZASOWEJ W POLSCE 29 września 2014 r. Organizatorzy Partner merytoryczny Patroni Rozwój polskiego rynku pracy tymczasowej Liczba agencji wzrosła do poziomu blisko 5 tys. podmiotów (pod

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH

PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH Program seminarium skierowany jest do osób kierujących pracownikami

Bardziej szczegółowo

RODZAJE UMÓW O PRACĘ 2010

RODZAJE UMÓW O PRACĘ 2010 PRAWO PRACY W PRAKTYCE PRAKTYCZNY INFORMATOR RODZAJE UMÓW O PRACĘ 2010 PRZYKŁADY WYJAŚNIENIA DOKUMENTY Formułuj umowy zgodnie z przepisami i z korzyścią dla swojej firmy 6 wzorów umów 28 przykładów 12

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA. z dnia 13 marca 2003 r.

Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA. z dnia 13 marca 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA z dnia 13 marca 2003 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 192, 1220. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA. z dnia 13 marca 2003 r.

Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA. z dnia 13 marca 2003 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 2003 Nr 90 poz. 844 USTAWA Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 192, 1220, 1268. z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

Bardziej szczegółowo

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach

Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. w formie pisemnej. elementy zasadach Rodzaje umów o pracę 1. Definicja umowy o pracę. Poprzez umowę rozumie się zgodne oświadczenie woli dwóch stron, zmierzające do wywołania określonych skutków prawnych. W przypadku umowy o pracę oświadczenia

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK PRACODAWCY o przyznanie świadczenia aktywizacyjnego

WNIOSEK PRACODAWCY o przyznanie świadczenia aktywizacyjnego ... (pieczęć Wnioskodawcy) Prezydent m. st. Warszawy za pośrednictwem Urzędu Pracy m. st. Warszawy WNIOSEK PRACODAWCY o przyznanie świadczenia aktywizacyjnego za zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR L 134/32 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 463/2014 z dnia 5 maja 2014 r. ustanawiające, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 223/2014 w sprawie Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia podlegające kontroli inspekcji pracy w agencjach zatrudnienia pod kątem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak

Zagadnienia podlegające kontroli inspekcji pracy w agencjach zatrudnienia pod kątem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak Zagadnienia podlegające kontroli inspekcji pracy w agencjach zatrudnienia pod kątem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również innych ustaw 1 W 2014 r. kontrola w zakresie niniejszego

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA PRZYZNAWANIA PRACODAWCY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEJ OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ

KRYTERIA PRZYZNAWANIA PRACODAWCY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEJ OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ KRYTERIA PRZYZNAWANIA PRACODAWCY REFUNDACJI KOSZTÓW WYPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY DLA SKIEROWANEJ OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ - w szczególności uregulowane są w: 1) Ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Informacja prasowa Warszawa, 31.05.2012 r. Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Rozpoczął się proces rekrutacji do udziału w projekcie Aktywny emeryt. Usługa szkoleniowo-doradcza realizowana

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna Istota umowy agencyjnej Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna art. 758 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przepisy

Bardziej szczegółowo

Rezygnacja z umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy

Rezygnacja z umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy Rezygnacja z umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy Nowelizacja z 25.06.2015 r. eliminuje z obrotu prawnego umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy. Wejdzie ona w życie po upływie 6

Bardziej szczegółowo

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie Międzynarodowe doświadczenia w zakresie zatrudnienia wspomaganego osób niepełnosprawnych Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie K o n s p e k t 1. Definicja zatrudnienia wspomaganego

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 958)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 958) Warszawa, dnia 7 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 958) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks

Bardziej szczegółowo

Nawiązanie stosunku pracy Jak sformułować umowę o pracę? wydanie 1. ISBN 83-7387-964-1. Autor: Przemysław Ciszek. Redakcja: Małgorzata Budzich

Nawiązanie stosunku pracy Jak sformułować umowę o pracę? wydanie 1. ISBN 83-7387-964-1. Autor: Przemysław Ciszek. Redakcja: Małgorzata Budzich Nawiązanie stosunku pracy Jak sformułować umowę o pracę? wydanie 1. ISBN 83-7387-964-1 Autor: Przemysław Ciszek Redakcja: Małgorzata Budzich Wydawnictwo C.H. Beck ul. Gen. Zajączka 9, 01-518 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej MARIOLA PELCZAR Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej I. Ogólna charakterystyka spółki akcyjnej Istnieją różne formy prowadzenia działalności gospodarczej. Jedną z takich form, moim zdaniem najciekawszą,

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia

Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia Formalno-prawne aspekty zatrudniania w NGO Podstawy prawne wolontariatu i elastyczności zatrudnienia 1 WOLONTARIAT Akty prawne Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 29 maja

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 do Regulaminu pracy w Uniwersytecie Śląskim PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU 1. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU

OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU STAŻ Nabywanie przez osobę bezrobotną umiejętności praktycznych do wykonywania pracy, poprzez

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.2.2015 L 29/3 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/171 z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie niektórych aspektów procedury wydawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym (Tekst mający znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY

WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY WARUNKI ŚWIADCZENIA PRACY Wszelkie zagadnienia związane ze świadczeniem pracy reguluje KODEKS PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. W Kodeksie Pracy znajdziemy m.in. informacje

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników

ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników ROZDZIAŁ I Zatrudnianie pracowników 1. Zgłoszenie pracodawcy Zgodnie z art. 209 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy na pracodawcy ciąży obowiązek powiadamiania na piśmie właściwego okręgowego

Bardziej szczegółowo

Część I. Elastyczne formy zatrudnienia (zagadnienia ogólne) Rozdział I. Zatrudnienie elastyczne - uwagi ogólne

Część I. Elastyczne formy zatrudnienia (zagadnienia ogólne) Rozdział I. Zatrudnienie elastyczne - uwagi ogólne Spis treści Wykaz skrótów Przedmowa Wprowadzenie Część I. Elastyczne formy zatrudnienia (zagadnienia ogólne) Rozdział I. Zatrudnienie elastyczne - uwagi ogólne 1.2. Płaszczyzny uelastyczniania zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów 1. Wstęp 1.1. Niniejsza polityka w zakresie zapobiegania konfliktom interesów przedstawia w

Bardziej szczegółowo

Warszawa, Warszawa, dnia 10 kwietnia 2014 r.

Warszawa, Warszawa, dnia 10 kwietnia 2014 r. Warszawa, Warszawa, dnia 10 kwietnia 2014 r. PIERWSZY PREZES SĄDU NAJWYŻSZEGO RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ BSA III-4110-2/14 BSA III - 4110 2/14 Sąd Najwyższy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.5.2014 L 139/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 492/2014 z dnia 7 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych!

Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych! Poznaj podstawowe zasady jakie obowiązują przy zatrudnianiu młodocianych! Kto jest pracownikiem młodocianym w myśl kp? Młodocianym jest osoba która ukończyła 16 lat a nie przekroczyła 18 lat (art. 190

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Dokument referencyjny

Dokument referencyjny 1 Konsultacje społeczne w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy ( dyrektywa w sprawie pisemnego oświadczenia ) *** Dokument

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy

USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy W trosce o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w celu zapewnienia związkom zawodowym niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów

Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów AGENCJA RATINGOWA: Warszawa, styczeń 2015 PREAMBUŁA 1. 1. Niemniejszy dokument opisuje politykę i procedury agencji ratingu kredytowego Rating Sp. z

Bardziej szczegółowo