PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ"

Transkrypt

1 PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ Autor: Wojciech Bijak, Wstęp Praca koncentruje się na ilościowych metodach i modelach pozwalających na wczesne wykrycie zagrożenia niewypłacalnością zakładów ubezpieczeń. Odrębną sprawą jest określanie rzeczywistych przyczyn niewypłacalności (w tym również niemierzalnych) oraz kosztów bankructwa (bezpośrednich i społecznych). Z punktu widzenia zapobiegania bankructwom zakładów ubezpieczeń duże znaczenie ma również infrastruktura instytucjonalna, informacyjna i nadzorcza. Przyczyny upadłości europejskich zakładów ubezpieczeń oraz wystąpienia zagrożenia niewypłacalnością zostały omówione np. w raporcie: Sharma Koszty bankructwa zakładów ubezpieczeń są trudne do modelowania ze względu na małą liczbę takich przypadków i brak odpowiednich informacji na temat zaspokajania w czasie zobowiązań wobec ubezpieczonych, uposażonych i uprawnionych z tytułu umów ubezpieczenia zawartych z upadłymi zakładami oraz skutków gospodarczych i społecznych tych upadłości. Próbę modelowania kosztów bankructwa zakładów ubezpieczeń w USA przedstawiono w pracy: Bohn i Hall W polskiej literaturze ubezpieczeniowej nie ma zwartych pozycji poświęconych aspektom instytucjonalnym upadłości zakładów ubezpieczeń. Próbę całościowego spojrzenia na to zagadnienie w odniesieniu do innych niż ubezpieczenia działów gospodarki w Polsce można znaleźć w pracy Bankructwa przedsiębiorstw Jedną z istotnych tendencji dających się ostatnio zauważyć jest dążenie do wzmocnienia roli mechanizmów rynkowych w zakresie gwarantowania bezpieczeństwa działania instytucji finansowych, a w tym zakładów ubezpieczeń. Coraz więcej krajów w odniesieniu do coraz większej grupy instytucji finansowych nakłada obowiązek podawania do publicznej wiadomości danych finansowych i danych dotyczących ryzyka ponoszonego przez te podmioty. Rodzą się więc m.in. pytania: 1. Czy na podstawie dostępnych publicznie danych można przeprowadzać kompetentnie niezależną (od organów nadzoru) analizę pozycji finansowej poszczególnych zakładów ubezpieczeń i identyfikować występujące zagrożenia? 2. Jakie metody i modele są odpowiednie do prowadzenia analiz, biorąc pod uwagę ograniczony zakres danych?

2 Niniejsza praca stanowi próbę odpowiedzi na postawione wyżej pytania i wskazuje, że można zaproponować całą gamę modeli o zbliżonych własnościach detekcyjnych jak te wykorzystywane przez organy nadzoru, pozwalających dodatkowo analizować różne aspekty działalności prowadzonej przez zakłady ubezpieczeń. Praca składa się z czterech rozdziałów. Rozdział 1 zawiera wprowadzenie w problematykę badania wypłacalności zakładów ubezpieczeń. Obejmuje rozważania dotyczące sposobów definiowania pojęcia wypłacalności. Omówione są w nim podstawowe elementy składające się na systemy monitorowania wypłacalności oraz rodzaje ryzyka, na jakie narażony jest zakład ubezpieczeń. W rozdziale 2 przedstawiony został model marginesu wypłacalności. Model tego rodzaju w sposób jednolity stosowany jest w krajach Unii Europejskiej do określania wymogów kapitałowych zakładów ubezpieczeń. Jego wprowadzenie w krajach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej w latach 70. XX w. poprzedziły liczne badania i dyskusje. Najważniejsze z nich zostały zaprezentowane w niniejszej pracy. W rozdziale 2 omówiono również modele rozszerzonego marginesu wypłacalności skonstruowane na podstawie danych publicznych dla zakładów ubezpieczeń na życie i nie na życie. W rozdziale 3 omówiono zagadnienia związane z mierzeniem ryzyka. Przedstawione zostały w nim różne miary ryzyka i miary zależności między poszczególnymi jego rodzajami. W rozdziale tym zaprezentowany został model kapitału obarczonego ryzykiem (Risk Based Capital - RBC) oraz różne jego wersje stosowane w wybranych krajach (USA, Australii, Kanadzie, Finlandii i Szwajcarii). Omówiono w nim również standardową formułę kapitałowego wymogu wypłacalności (Solvency Capital Requirement - SCR) określaną na potrzeby systemu Wypłacalność II. W rozdziale tym zaprezentowany został model RBC skonstruowany na podstawie danych publicznie dostępnych dotyczących polskich zakładów ubezpieczeń nie na życie. Rozdział 4 wprowadza w problematykę modelowania działalności zakładów ubezpieczeń za pomocą dynamicznych modeli symulacyjnych. Omówiono w nim zasady konstruowania i stosowania modeli wewnętrznych dla potrzeb określania wypłacalności zakładów ubezpieczeń. W rozdziale tym zaprezentowano model zakładu ubezpieczeń skonstruowany na podstawie danych publicznych i możliwości jego wykorzystania do kalibracji standardowej formuły określania minimalnego wymogu kapitałowego (Minimum Capital Requirement - MCR). Rozważania zawarte w niniejszej pracy ilustrowane są wynikami analiz empirycznych opartych na danych publicznie dostępnych dotyczących polskich zakładów ubezpieczeń. Najważniejszym źródłem danych publicznych jest Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski B". Recenzja

3 Praca dotyczy przede wszystkim metod pomiaru całkowitego ryzyka działalności zakładu ubezpieczeń i oceny wykorzystywanych w tym celu modeli ilościowych. Opracowanie stanowi bardzo użyteczne kompendium wiedzy z zakresu identyfikacji ryzyka i predykcji zagrożeń w funkcjonowaniu jednostek sektora ubezpieczeń. Ma walory nie tylko naukowe, ale także praktyczne. W pracy porządkowany jest dorobek badawczy w zakresie analizy ryzyka i predykcji bankructwa. Książka ta może z pewnością stanowić pomocne narzędzie dla menedżerów i decydentów na różnych poziomach gospodarki, odpowiedzialnych za tworzenie instytucjonalnych ram działalności przedsiębiorstw oraz kreujących standardy ryzyka działalności. Ma też cechy typowego podręcznika. z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Mączyńskiej Problematyka niewypłacalności zakładu ubezpieczeń należy do kluczowych zagadnień teorii i praktyki ubezpieczeń. Wiąże się z jedną z głównych zasad ochrony ubezpieczeniowej, tj. zasadą realności ochrony ubezpieczeniowej. Rozprawa Praktyczne metody badania niewypłacalności zakładów ubezpieczeń jest udaną próbą rozwinięcia zagadnień modelowania matematycznego w dziedzinie niewypłacalności ubezpieczycieli, uwzględniającą stopień niewypłacalności zakładów ubezpieczeń funkcjonujących na polskim rynku ubezpieczeń. Praca ta jest unikatowa w polskiej literaturze ubezpieczeniowej ze względu na szerokie i dogłębne rozwinięcie zagadnień niewypłacalności zakładów ubezpieczeń. Książka jest adresowana głównie do matematyków i statystyków zajmujących się profesjonalnie modelowaniem matematycznym w ubezpieczeniach, a także do innych uczestników rynku ubezpieczeń (takich jak specjaliści od nadzoru ubezpieczeniowego, aktuariusze, analitycy rynku ubezpieczeniowego) oraz osób studiujących problematykę niewypłacalności zakładów ubezpieczeń. z recenzji dr. hab. prof. Politechniki Radomskiej Kazimierza Ortyńskiego Spis treści Wstęp

4 1. Wypłacalność i ryzyko 1.1. Wypłacalność zakładów ubezpieczeń i nadzór ubezpieczeniowy - rys historyczny 1.2. Definicja wypłacalności 1.3. Rola kapitału w zabezpieczaniu wypłacalności 1.4. Skala bezpieczeństwa 1.5. Rodzaje ryzyka 2. Margines wypłacalności 2.1. Definicja i rys historyczny 2.2. Badania związane z modelem marginesu wypłacalności Unii Europejskiej 2.3. Model marginesu wypłacalności w Polsce 2.4. Model rozszerzonego marginesu wypłacalności dla ubezpieczeń nie na życie (RMW II) 2.5. Model rozszerzonego marginesu wypłacalności dla ubezpieczeń na życie (RMW I) 2.6. Kierunki rozwoju modelu RMW 3. Kapitał obarczony ryzykiem 3.1. Definicja i rys historyczny 3.2. Miary ryzyka 3.3. Miary zależności 3.4. Model standardowy 3.5. Przegląd modeli RBC 3.6. Modele RBC konstruowane na podstawie danych publicznych 4. Dynamiczna analiza finansowa w badaniu wypłacalności zakładów ubezpieczeń 4.1. Definicja i rys historyczny

5 4.2. Wykorzystanie DAF w badaniu wypłacalności zakładów ubezpieczeń 4.3. Elementy składowe modelu DAF 4.4. Modele DAF oparte na danych publicznych 4.5. Przykłady wykorzystania modelu DAF opartego na danych publicznych Zakończenie Literatura

Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ

Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ Oficyna wydawnicza SGH, Warszawa 2009 Problematyka niewypłacalności zakładu ubezpieczeń należy do kluczowych zagadnień teorii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

Recenzja książki Jerzego Handschke, Jana Monkiewicza (red.) pt. Ubezpieczenia. Teoria i praktyka

Recenzja książki Jerzego Handschke, Jana Monkiewicza (red.) pt. Ubezpieczenia. Teoria i praktyka Recenzja KAZIMIERZ ORTYŃSKI Recenzja książki Jerzego Handschke, Jana Monkiewicza (red.) pt. Ubezpieczenia. Teoria i praktyka Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2010, ss. 542 Zmiany w gospodarce światowej, dalszy

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO

SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO SPOŁECZNE ASPEKTY ROZWOJU RYNKU UBEZPIECZENIOWEGO Wstęp Ogólny zamysł napisania książki wywodzi się ze stwierdzenia, iż dalszy rozwój rynku ubezpieczeniowego w Polsce jest uzależniony od znacznego zwiększenia

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE RYZYKA UBEZPIECZENIOWEGO A EFEKTYWNOŚĆ UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE Autor: Adam Śliwiński,

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE RYZYKA UBEZPIECZENIOWEGO A EFEKTYWNOŚĆ UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE Autor: Adam Śliwiński, PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE RYZYKA UBEZPIECZENIOWEGO A EFEKTYWNOŚĆ UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE Autor: Adam Śliwiński, Wstęp Zadania badawcze wyznaczają strukturę pracy. Składa się ona z ośmiu rozdziałów. Rozdział

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17 Notki o autorach................................................... 11 Założenia i cele naukowe............................................ 15 Wstęp............................................................

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ - CHARAKTERYSTYKA

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ - CHARAKTERYSTYKA MOŻLIWOŚCI I SPRZECZNOŚCI WYNIKAJĄCE Z WYKORZYSTANIA DANYCH PRZEZ ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ. NANOTECHNOLOGIE CZY OGÓLNE DEKLARACJE UBEZPIECZAJĄCEGO? DR KRZYSZTOF ŁYSKAWA U N I W E R S Y T E T E K O N O M I C

Bardziej szczegółowo

ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ II

ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ II KOMISJA EUROPEJSKA DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług INSTYTUCJE FINANSOWE Ubezpieczenia i fundusze emerytalne Kwiecień 2006 r. MARKT/2515/06 ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów

3.1. Istota, klasyfikacja i zakres oddziaływania wydatkowych instrumentów Spis treści Wprowadzenie... 7 Rozdział 1. Cele, uwarunkowania i obszary działania współczesnej polityki fiskalnej... 11 1.1. Istota, zarys historyczny i uwarunkowania polityki fiskalnej... 12 1.2. Obszary

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 22 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 22 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz. 2338 ROZPORZĄDZENIE 1), 2) MINISTRA FINANSÓW z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu wyliczenia wysokości

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Finanse i Rachunkowość Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji Spis treści Przedmowa 11 1. Kreowanie systemu zarządzania wiedzą w organizacji 13 1.1. Istota systemu zarządzania wiedzą 13 1.2. Cechy dobrego systemu zarządzania wiedzą 16 1.3. Czynniki determinujące

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku Solvency II Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o Jakub Bojanowski 10 grudnia 2008 roku 1 Filar II System Zarządzania System zarządzania ryzykiem opisany

Bardziej szczegółowo

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Departament Monitorowania Ryzyk Ubezpieczeniowych Warszawa, 17 kwietnia 2008 r. Plan prezentacji Cele badania QIS4 Główne obszary badania QIS4 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa.

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa. KAPITAŁ W PRZEDSIĘBIORSTWIE I JEGO STRUKTURA Autor: Jacek Grzywacz, Wstęp W opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnienia dotyczące możliwości pozyskiwania przez przedsiębiorstwo kapitału oraz zasad kształtowania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z badania sprawozdania o wypłacalności i kondycji finansowej za rok obrotowy Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych MEDICUM

RAPORT. z badania sprawozdania o wypłacalności i kondycji finansowej za rok obrotowy Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych MEDICUM RAPORT z badania sprawozdania o wypłacalności i kondycji finansowej za rok obrotowy 2016 Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych MEDICUM Misters Audytor Adviser Spółka z o.o. Warszawa, 18 maja 2017 roku I.

Bardziej szczegółowo

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej Warszawa 10 Marca 2016 Robert Pusz Dyrektor Działu Ryzyka i projektu Solvency II System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem obejmuje

Bardziej szczegółowo

DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE)

DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE) L 323/22 DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE) 2015/2290 z dnia 12 czerwca 2015 r. w sprawie tymczasowej równoważności systemów wypłacalności obowiązujących w Australii, na Bermudach, w Brazylii, Kanadzie, Meksyku

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia (konspekt 2) dr Małgorzata Mierzejewska

Ubezpieczenia (konspekt 2) dr Małgorzata Mierzejewska Ubezpieczenia (konspekt 2) dr Małgorzata Mierzejewska Podstawowe źródła prawa ubezpieczeniowego Umowa ubezpieczenia definicja Strony umowy ubezpieczenia Elementy umowy ubezpieczenia OWU Podstawowe źródła

Bardziej szczegółowo

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ

Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Natalia Gorynia-Pfeffer STRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ Instytucjonalne uwarunkowania narodowego systemu innowacji w Niemczech i w Polsce wnioski dla Polski Frankfurt am Main 2012 1 Instytucjonalne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY SZACOWANIA KAPITAŁU WEWNĘTRZNEGO W DOMU MAKLERSKIM CAPITAL PARTNERS S.A.

PROCEDURY SZACOWANIA KAPITAŁU WEWNĘTRZNEGO W DOMU MAKLERSKIM CAPITAL PARTNERS S.A. PROCEDURY SZACOWANIA KAPITAŁU WEWNĘTRZNEGO W DOMU MAKLERSKIM CAPITAL PARTNERS S.A. Przyjęte uchwałą Zarządu nr 2/IV/2015 z dnia 23 kwietnia 2015 r. (zmienione uchwałami Zarządu nr 7/III/2016 z dnia 23

Bardziej szczegółowo

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r.

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego 2008 Celem analizy było sprawdzenie spełniania przez zakłady ubezpieczeń wymogów kapitałowych

Bardziej szczegółowo

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 58 28 fax :+48 22 694 39 50 Warszawa, 23 października 2014 r. www.mf.gov.pl Deregulacja Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II Witold Walkowiak Polska Izba Ubezpieczeń Warszawa, 17 marca 21 r. Polska: szybko rozwijający się rynek ubezpieczeniowy 45 Składka przypisana brutto (w

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze Spółki Akcyjnej Dom Inwestycyjny Nehrebetius POLITYKA ZMIENNYCH SKŁADNIKÓW WYNAGRODZEŃ OSÓB ZAJMUJĄCYCH STANOWISKA KIEROWNICZE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania podstawowego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Sędziszowie Młp.

INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Sędziszowie Młp. INFORMACJA Banku Spółdzielczego w Sędziszowie Młp. wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2015 roku Spis treści 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego w Sędziszowie Młp.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŁAŃCUCIE

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŁAŃCUCIE INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŁAŃCUCIE wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2015 roku SPIS TREŚCI 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego w Łańcucie poza terytorium

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W NIEMCACH

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W NIEMCACH Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Zarządu BS z dnia 09.08.2016r. INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W NIEMCACH wynikająca z art. 111 a ustawy Prawo bankowe 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie innowacjami i transferem technologii / Kazimierz Szatkowski. Warszawa, cop Spis treści

Zarządzanie innowacjami i transferem technologii / Kazimierz Szatkowski. Warszawa, cop Spis treści Zarządzanie innowacjami i transferem technologii / Kazimierz Szatkowski. Warszawa, cop. 2016 Spis treści Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1 Istota i rodzaje innowacji 17 1.1. Interpretacja pojęcia innowacji 17 1.2. Cele

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę 0.5 0.5

zaliczenie na ocenę 0.5 0.5 WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Rynkowy system finansowy - ubezpieczenia Nazwa w języku angielskim: Market financial system - insurance

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń

Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska 191 (Hotel COLIBRA) Termin: 5-6.07; 4-5.09; 26-27.10; 30.11-01.12.2017 r. Wykładowca: Trener biznesu, posiadający międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa Wykaz skrótów Bibliografia Wprowadzenie Rozdział I. Polityczne uwarunkowania regulacji europejskiego rynku usług finansowych

Spis treści Przedmowa Wykaz skrótów Bibliografia Wprowadzenie Rozdział I. Polityczne uwarunkowania regulacji europejskiego rynku usług finansowych Przedmowa... Wykaz skrótów... Bibliografia... Wprowadzenie... XIII XV XXI XXVII Rozdział I. Polityczne uwarunkowania regulacji europejskiego rynku usług finansowych... 1 1. Uwagi ogólne... 1 2. Od wspólnego

Bardziej szczegółowo

S Składki, odszkodowania i świadczenia oraz koszty wg linii biznesowych

S Składki, odszkodowania i świadczenia oraz koszty wg linii biznesowych S.02.01.02 Bilans Wartość bilansowa wg Wypłacalność II Aktywa Wartości niematerialne i prawne R0030 0 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego R0040 0 Nadwyżka na funduszu świadczeń emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp

EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp Praca składa się z pięciu rozdziałów. Całość zaprezentowana

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Nadzór, wymogi zarządcze oraz nadzór grupowy. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Krzysztof Stroiński

Solvency II. Nadzór, wymogi zarządcze oraz nadzór grupowy. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Krzysztof Stroiński Solvency II Nadzór, wymogi zarządcze oraz nadzór grupowy. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Krzysztof Stroiński 10 grudnia 2008 roku 1 Agenda Solvency II Podstawy systemu i harmonogram

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Finansów Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra,

Bardziej szczegółowo

dr Hubert Wiśniewski 1

dr Hubert Wiśniewski 1 dr Hubert Wiśniewski 1 Agenda: 1. Składka ubezpieczeniowa. 2. Rezerwy techniczno - ubezpieczeniowe. 3. Działalność lokacyjna. 4. Wypłacalność zakładów ubezpieczeniowych. 5. Wybrane dane rynkowe. 2 Ze względu

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania ilościowego QIS w sektorze ubezpieczeń za rok 2013.

Wyniki badania ilościowego QIS w sektorze ubezpieczeń za rok 2013. ` ` URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 8 GRUDNIA 2014 Autorzy: Mariusz Smętek (DMR) Grzegorz Szymański (DMR) Agnieszka Groniowska (DMR) Daria Ringwelska-Ładak (DMR) Małgorzata Wrzos-Bura (DMR)

Bardziej szczegółowo

METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH

METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH PREZENTACJA SEPCJALNOŚCI: METODY WSPOMAGANIA DECYZJI MENEDŻERSKICH WYDZIAŁ INFORMATYKI I KOMUNIKACJI KIERUNEK INFORMATYKA I EKONOMETRIA SEKRETARIAT KATEDRY BADAŃ OPERACYJNYCH Budynek D, pok. 621 e-mail

Bardziej szczegółowo

Nowe spojrzenie na kapitały

Nowe spojrzenie na kapitały solvency II Wypłacalność II Nowe spojrzenie na kapitały 10 risk focus Tadeusz Spanily Prezes MTU Mojego Towarzystwa Ubezpieczeń SA oraz Chief Risk Officer (CRO) Grupy Ergo Hestia. W grupie Ergo Hestia

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

METODY MATEMATYCZNE W DYDAKTYCE UBEZPIECZEŃ NA STUDIACH EKONOMICZNYCH

METODY MATEMATYCZNE W DYDAKTYCE UBEZPIECZEŃ NA STUDIACH EKONOMICZNYCH D I D A C T I C S O F M A T H E M A T I C S No. 7 (11) 2010 METODY MATEMATYCZNE W DYDAKTYCE UBEZPIECZEŃ NA STUDIACH EKONOMICZNYCH Abstract: In universities economics the issues associated with functioning

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia r.

Warszawa, dnia r. Warszawa, dnia 28.08. 2017 r. Polski Gaz Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie zaprasza do złożenia oferty na przeprowadzenie badania sprawozdań finansowych, raportów grupowych dla celów konsolidacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MODELE NADZORU FINANSOWEGO Ø Nadzór solo Ø Nadzór zintegrowany Ø Nadzór mieszany NADZÓR FINANSOWY W POLSCE Komisja Papierów Wartościowych i Giełd Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych Komisja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE HYBRYDOWE - NOWE UJĘCIE OCENY EFEKTYWNOŚCI

INWESTYCJE HYBRYDOWE - NOWE UJĘCIE OCENY EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJE HYBRYDOWE - NOWE UJĘCIE OCENY EFEKTYWNOŚCI Autor: Stanisław Kasiewicz, Waldemar Rogowski, Wstęp Po ukazaniu się książek Płaski świat Thomasa L. Friedmana i Wędrujący świat Grzegorza Kołodki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem finansowym

Zarządzanie ryzykiem finansowym Zarządzanie projektami Wrocław, 30 października 2013 Spis treści Motywacja Rachunek prawdopodobieństwa Koherentne miary ryzyka Przykłady zastosowań Podsumowanie Po co analizować ryzyko na rynkach finansowych?

Bardziej szczegółowo

ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA...9

ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA...9 SPIS TREŚCI ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP........................................................... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA.............9

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STANOWISKA RP

PROJEKT STANOWISKA RP PROJEKT STANOWISKA RP przygotowany w związku z art. 7 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15 Tytuł: Ubezpieczenia non-life Autorzy: Ewa Wierzbicka (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: W książce Ubezpieczenia non-life szczegółowo przedstawiono klasyczne oraz nowoczesne ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Transportowy Dozór Techniczny, ul. Chałubińskiego 8, Warszawa, woj.

I. 1) NAZWA I ADRES: Transportowy Dozór Techniczny, ul. Chałubińskiego 8, Warszawa, woj. Strona 1 z 7 Warszawa: Ubezpieczenie Transportowego Dozoru Technicznego w Warszawie Numer ogłoszenia: 263910-2015; data zamieszczenia: 06.10.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (druk nr 1065)

Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (druk nr 1065) Warszawa, dnia 22 września 2015 r. Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (druk nr 1065) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 9. 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów zewnętrznych

Wstęp... 9. 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów zewnętrznych Spis treści Wstęp............................................................. 9 1. Opłaty i podatki ekologiczne w teorii ekonomii środowiska.... 11 1.1. Pojęcie efektów zewnętrznych i ekologicznych kosztów

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Kadrze menedżerskiej i kierowniczej przedsiębiorstw Kierownikom

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński Zarządzanie ryzykiem Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zaprezentowanie studentom podstawowych pojęć z zakresu ryzyka w działalności

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja wskaźnika Altmana opiera się na trzech podstawowych założeniach:

Konstrukcja wskaźnika Altmana opiera się na trzech podstawowych założeniach: Raz, dwa, trzy... bankrutujesz Ty Prowadzenie działalności gospodarczej, podobnie jak w przypadku innych ekstremalnych zajęć, wiąże się z ryzykiem niewypłacalności lub bankructwa. Czy można z wyprzedzeniem

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Łódź: KOMPLEKSOWE UBEZPIECZENIE MIENIA i ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ oraz UBEZPIECZEŃ

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W STRZYŻOWIE

INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W STRZYŻOWIE Załącznik nr 1 INFORMACJA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W STRZYŻOWIE wynikająca z art. 111a ustawy Prawo bankowe Stan na 31 grudnia 2016 roku Spis treści 1. Informacja o działalności Banku Spółdzielczego w Strzyżowie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metod wielowymiarowej analizy statystycznej w kontekście zasady proporcjonalności projektu Wypłacalność II

Wykorzystanie metod wielowymiarowej analizy statystycznej w kontekście zasady proporcjonalności projektu Wypłacalność II Wykorzystanie metod wielowymiarowej analizy statystycznej w kontekście zasady proporcjonalności projektu Wypłacalność II Wojciech Bijak Tomasz Konieczny ZASADA PROPORCJONALNOŚCI W KONTEKŚCIE DYREKTYWY

Bardziej szczegółowo

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Nazwa: Rodzaj: Charakterystyka: Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Studia podyplomowe realizowane we współpracy z Polskim Instytutem Kontroli Wewnętrznej w Warszawie

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA. dotycząca adekwatności kapitałowej oraz informacji podlegających ogłaszaniu zgodnie z Rekomendacją M i P.

POLITYKA INFORMACYJNA. dotycząca adekwatności kapitałowej oraz informacji podlegających ogłaszaniu zgodnie z Rekomendacją M i P. Załącznik do Uchwały nr 5 / 60 /OK/2015 Zarządu O.K. Banku Spółdzielczego z dnia 20.11.2015r. Załącznik do Uchwały Nr 2 / 9 /2015 Rady Nadzorczej OK. Banku Spółdzielczego z dnia 16.12. 2015r. POLITYKA

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA-BoS-14/171 PL Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA STRATEGIA ZARZĄDZANIA RYZYKAMI

OGÓLNA STRATEGIA ZARZĄDZANIA RYZYKAMI Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 45/2013 Zarządu Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie Podlaskim z dnia 26 kwietnia 2013 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 18/2013 Rady Nadzorczej Powiatowego Banku Spółdzielczego

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2011 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2011 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2011 r. PUBLIC Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Prof. zw. dr hab. Jan Krzysztof Solarz, Instytut Ekonomiczny Społecznej Akademii Nauk

Prof. zw. dr hab. Jan Krzysztof Solarz, Instytut Ekonomiczny Społecznej Akademii Nauk opis Książka jest pierwszym tak obszernym opracowaniem zawierającym kompleksowy opis modeli do oceny ryzyka systemowego w sektorze bankowym. Autorka szczegółowo omawia istotę i źródła niestabilności systemu

Bardziej szczegółowo

Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II

Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II Od Solvency I do Solvency II starania w kierunku stworzenia

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 Wstęp Książka przedstawia wybrane kluczowe zagadnienia dotyczące finansowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa w obecnych, złożonych warunkach gospodarczych. Są to problemy

Bardziej szczegółowo

Wymogi sprawozdawcze zakładów ubezpieczeń a ich wypłacalność

Wymogi sprawozdawcze zakładów ubezpieczeń a ich wypłacalność ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 832 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 71 (2014) s. 149 157 Wymogi sprawozdawcze zakładów ubezpieczeń a ich wypłacalność Jadwiga Wawer-Bernat * Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Specjalności. Finanse i rachunkowość studia I stopnia

Specjalności. Finanse i rachunkowość studia I stopnia Specjalności Finanse i rachunkowość studia I stopnia specjalność: Rachunkowość gospodarcza i budżetowa Absolwent specjalności Rachunkowość gospodarcza i budżetowa posiada rozległą i głęboką wiedzę na temat

Bardziej szczegółowo

DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI

DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI TERMIN od: TERMIN do: CZAS TRWANIA:12 dni MIEJSCE: CENA: 7600 zł netto Tempo i złożoność funkcjonowania organizacji sprawia, że udana realizacja firmowych

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska SA na 31 grudnia 2009 r. Warszawa, 31 sierpnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska SA na 31 grudnia 2009 r. Warszawa, 31 sierpnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska SA na 31 grudnia 2009 r. Warszawa, 31 sierpnia 2010 r. Spis treści 1. Wstęp............................ 3 2. Fundusze własne...................

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 5/2014 Banku Spółdzielczego we Mstowie z dnia 29.01.2014r. Zatw. Uchwałą RN nr 3/2014 z dn. 30.01.2014 Tekst jednolity uwzględniający wprowadzone zmiany: 1) Uchwałą

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy

Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy Natalia Nehrebecka / Departament Statystyki Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy Statystyka Wiedza Rozwój, 17-18 października 2013 r. w Łodzi Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy 2

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Łódź: Kompleksowe ubezpieczenie MPO - Łódź Sp. z o.o. Numer ogłoszenia: 306686-2015;

Bardziej szczegółowo

Ryzyko i efektywność. Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ryzyko i efektywność. Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ryzyko i efektywność Ćwiczenia ZPI 1 Stopa zwrotu 2 Zadanie 1. Rozkład normalny Prawdopodobieństwa wystąpienia oraz spodziewane stopy zwrotu w przypadku danej spółki giełdowej są zaprezentowane w tabeli.

Bardziej szczegółowo

(Jan Łazowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach)

(Jan Łazowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach) UBEZPIECZENIE Ubezpieczenie to urządzenie gospodarcze zapewniające pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych, wywołanych u poszczególnych jednostek przez odznaczające się pewną prawidłowością zdarzenia losowe,

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Postanowienia ogólne 1 1. Kontrolę zarządczą w PUP stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG

Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG EIOPA-BoS-15/111 PL Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA STRATEGIA ZARZĄDZANIA RYZYKAMI

OGÓLNA STRATEGIA ZARZĄDZANIA RYZYKAMI Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 91/2011 Zarządu Powiatowego Banku Spółdzielczego w Sokołowie Podlaskim z dnia 14 grudnia 2011 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 17/2011 Rady Nadzorczej Powiatowego Banku Spółdzielczego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie firmą Celem specjalności jest

Zarządzanie firmą Celem specjalności jest Zarządzanie firmą Celem specjalności jest przygotowanie jej absolwentów do pracy na kierowniczych stanowiskach średniego i wyższego szczebla we wszystkich rodzajach przedsiębiorstw. Słuchacz specjalności

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Podstawy teoretyczne agrobiznesu Pojęcie agrobiznesu Inne określenia agrobiznesu... 17

Rozdział 1. Podstawy teoretyczne agrobiznesu Pojęcie agrobiznesu Inne określenia agrobiznesu... 17 Spis treści Wstęp... 11 Rozdział 1. Podstawy teoretyczne agrobiznesu 13 1.1. Pojęcie agrobiznesu... 13 1.2. Inne określenia agrobiznesu... 17 Rozdział 2. Pierwszy agregat agrobiznesu zaopatrzenie 20 2.1.

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW Książka przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat ubezpieczeń gospodarczych, ale również dla pracowników sektora ubezpieczeń oraz

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo