RAPORT studia sukcesu wdrożone zrównoważone systemy użytkowania terenu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT studia sukcesu wdrożone zrównoważone systemy użytkowania terenu"

Transkrypt

1 Projekt pn. Wyzwania zrównoważonego użytkowania terenu na realizowany w ramach: poddziałania Projekty badawcze z wykorzystaniem metody foresight Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka jest współfinansowany przez Unię Europejską ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego RAPORT studia sukcesu wdrożone zrównoważone systemy użytkowania terenu Gliwice, 1 marca 2012

2 ZESPÓŁ OPRACOWUJĄCY: Politechnika Śląska w Gliwicach Zbigniew Kamiński, Krzysztof Gasidło Tomasz Bradecki, Krzysztof Kafka, Roman Kuboś, Agnieszka Labus, Katarzyna Mazur-Belzyt, Agata Twardoch Strona 2 z 49

3 SPIS TREŚCI: Wstęp. Zrównoważone systemy użytkowania terenu Uzasadnienie podjęcia tematu... 5 Struktura raportu... 5 Wybrane przykłady Definicja pojęć kluczowych Nowy Urbanizm (New Urbanism) Wzrost inteligentny (Smart Growth) Odrodzenie miast (Urban Renaissance) Metoda badań Wyniki badań Lipsk Randstad Region Ruhry Stuttgart Zurych Rekomendacje Bibliografia: Strona 3 z 49

4 SPIS TABEL: Tabela 1-1. Zasady Karty Nowej Urbanistyki. Region: metropolia, duże i małe miasto Tabela 1-2. Zasady Wzrostu Inteligentnego Tabela 1-3. Kluczowe elementy prowadzące do odrodzenia miast Tabela 2-1. Wyznaczniki zrównoważonego systemu użytkowania terenu. Tabela zbiorcza Tabela 3-1. Lipsk zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu 19 Tabela 3-2. Randstad zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu Tabela 3-3. Region Ruhry zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu Tabela 3-4. Stuttgart zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu Tabela 3-5. Zurych zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu Tabela 4-1. Zestawienie wyników SPIS RYSUNKÓW: Rysunek 3-1. Region metropolitalny Lipska... Error! Bookmark not defined. Rysunek 3-2. Randstad Rysunek 3-3. Region Ruhry, schemat Rysunek 3-4. Stuttgart, schemat Rysunek 3-5. Zurych region metropolitalny, schemat Strona 4 z 49

5 Wstęp. Zrównoważone systemy użytkowania terenu. Uzasadnienie podjęcia tematu Wskutek postępującej urbanizacji w granicach administracyjnych miast oraz w strefach położonych wokół dużych ośrodków mieszka 75-80% ludności Polski [za: Koncepcja Przestrzennego, str. 36]. Według prognoz zaprezentowanych w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 koncentracja ludności będzie następować w dużych ośrodkach miejskich kraju, oraz w ich obszarach funkcjonalnych, a najwyższe tempo przyrostu wystąpi na obszarach metropolitalnych. Województwo Śląskie jest tu przypadkiem specyficznym gdyż z jednej strony cechuje je rozpoznawalnie wysoki udział ludności miejskiej, z drugiej strony dotykają je silne procesy dezurbanizacyjne: zarówno w obszarach rdzeniowych jak i w strefach podmiejskich. Z tego względu jakość życia w miastach i miejskich regionach ma dla Śląska znaczenie szczególne. Kwestia wzrostu poziomu jakości życia od ponad 20 lat łączona jest z doktryną zrównoważonego rozwoju 1, która stopniowo obejmuje wszystkie sektory działalności człowieka. Koncepcja wg której: potrzeby obecnego pokolenia mogą (i powinny) być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie (ze zdania przewodniego raportu WCED) jest nadal bardzo aktualna, lecz, ze względu na duży stopień ogólności niezmiernie trudna w operacjonalizacji [por. np. Zuziak 2010]. Dla implementacji polityki zrównoważonego rozwoju w strefę planowania regionalnego potrzebujemy skoordynowanego działania opartego na wspólnych zasadach społecznych, ekonomicznych i środowiskowych, sprzyjających osiąganiu zintegrowanego ładu przestrzennego. Wyzwaniem dla sfery polityki przestrzennej jest zatem znalezienie wyznaczników zrównoważonych systemów użytkowania terenu. Szczególna waga planowania na poziomie regionalnym, będącego przedmiotem tego opracowania, wynika z rozstrzygającej roli jaką planowanie regionalne ma dla najważniejszych kwestii rozwoju zarówno w skali kraju jak i w skali lokalnej, czego wyraz znajdujemy w programach rozwoju regionalnego Unii Europejskiej oraz w politykach krajów członkowskich. Struktura raportu Raport składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono założenia wybranych koncepcji rozwoju, wraz z uzasadnieniem doboru. W rozdziale drugim - metodę badań: opracowane na podstawie wybranych koncepcji rozwoju szczegółowe kryteria oceny uznanych za przykłady dobrej praktyki, regionów. W rozdziale trzecim przedstawiono wyniki badań wdrażania zrównoważonych systemów użytkowania terenu przez wybrane regiony. W 1 Rozwój zrównoważony (ang. sustainable development) zdefiniowany został w raporcie pt. Our common future przygotowanym przez World Commission on Environment and Development przy UE w 1987 r., pod przewodnictwem pani Brundtland. Strona 5 z 49

6 rozdziale czwartym, który stanowi podsumowanie badań, zaprezentowano końcowe rekomendacje dla osiągnięcia zrównoważonego systemu użytkowania terenu w Województwie Śląskim. Wybrane przykłady Studia nad przykładami udanego wdrażania zrównoważonych systemów użytkowania terenu przeprowadzono na pięciu regionach metropolitalnych: trzech obszarach metropolitalnych wieloośrodkowych: Randstad (Holandia), Region Ruhry (Niemcy) i Region Zurychu (Szwajcaria), oraz dwóch regionach miejskich: Lipska (wschodnie Niemcy) i Stuttgartu (Niemcy). Obszar metropolitalny Zurychu został wybrany jako przykład dobrej praktyki zrównoważonego użytkowania terenu oraz skutecznego wdrażania polityki przestrzennej ponieważ jest jednym z najsilniejszych w Europie obszarów gospodarczych, charakteryzującym się dostatnią i nowoczesną gospodarką rynkową, niskim bezrobociem i najlepszym w Europie systemem transportowym [Za: City Regions 2011]. Ponadto wg corocznego, światowego rankingu miast pod względem jakości życia, Zurych od lat plasuje się w pierwszej trójce 2. Randstad wybrano do badań jako odnoszący sukcesy region policentryczny, o wysokiej pozycji w rankingu regionów europejskich pod względem wysokości PKB na mieszkańca, wydajności pracy oraz wskaźnika zatrudnienia 3. Region Stuttgartu wybrano jako wyjątkowy w skali europejskiej przykład wprowadzania polityki regionalnej - interesująca jest szczególnie polityka transportu publicznego, który jest podstawowym obszarem działania Związku Regionalnego Stuttgartu. Z pozycji poszukiwania przykładów dobrej praktyki na uwagę zasługuje partycypacja społeczna, która stanowi istotny element niemieckiej polityki przestrzennej, a doświadczenia Stuttgartu, zdobyte przy okazji planowanej reorganizacji dworca kolejowego, są w tej kwestii szczególnie interesujące. Region metropolitalny Lipska oraz Region Ruhry wybrano ze względu na podobne do śląskich doświadczenia związane z dotkliwą restrukturyzacją przemysłu. W Regionie metropolitalnym Lipska, z którym Śląsk dzieli także doświadczenie transformacji ustrojowej, stojący u podstaw restrukturyzacji kryzys lat 90 XX wieku stał się bodźcem do podjęcia godnych uwagi działań planistycznych na różnych szczeblach; Lipsk był pierwszym miastem wschodnich Niemiec, w którym opracowano skuteczną strategię wyjścia z kryzysu i zatrzymania depopulacji. Jednym z budzących szczególne zainteresowanie elementów strategii była próba koordynacji sposobów użytkowania terenu w obrębie metropolii. Region Ruhry, w którym proces restrukturyzacji nie został jeszcze całkowicie ukończony, jest przykładem interesującym ze względu na udane, często pionierskie, przekształcenia terenów poprzemysłowych oraz konsekwentne dążenie do zmiany wizerunku przemysłowego regionu monofunkcyjnego. 2 Według corocznego, światowego rankingu miast pod względem jakości życia, opartego na analizie 39 czynników, przeprowadzonego przez Mercer Human Resorce Consulting (www.mercer.com, luty 2011). 3 Dane za Eurostat (www.epp.eurostat.ec.europa.eu, luty 2011). Strona 6 z 49

7 1 Definicja pojęć kluczowych W poszukiwaniu wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu, w niniejszym opracowaniu oparto się o trzy oryginalne, kompleksowe i powszechnie uznane koncepcje rozwojowe wynikające z założeń zrównoważonego rozwoju 4. Są to: Nowy Urbanizm (New Urbanizm, USA), Wzrost Inteligentny (Smart Growth, USA) oraz Odrodzenie Miast (Urban Renaissance, UK). 1.1 Nowy Urbanizm 5 (New Urbanism) Kongres Nowej Urbanistyki został zapoczątkowany w 1993 roku przez grupę entuzjastów - urbanistów i architektów: Petera Calthorpe, Andrésa Duany ego, Elizabeth Moule, Elizabeth Plater-Zyberk, Stefanosa Polyzoides oraz Dana Solomona. Inicjatywa miała na celu opracowanie wzorca przyjaznych mieszkańcom zespołów mieszkaniowych, będących alternatywą dla panującego w USA, od czasu II Wojny Światowej, modelu rozproszonej zabudowy podmiejskiej. Organizowane corocznie kongresy, które miały nawiązywać do europejskich zjazdów CIAM u, doprowadziły do wypracowania, w 1996 roku, Karty Nowej Urbanistyki. Podpisana na IV Kongresie w Charlstone karta precyzyjnie określa zasady planowania w skali regionu, miasta, dzielnicy, a także reguły urbanistyczne w skali odpowiadającej pojedynczym budynkom. Postulaty Kongresu Nowej Urbanistyki stały się przyczynkiem do zmiany amerykańskiej praktyki urbanistycznej, oraz do ogólnoświatowej dyskusji na temat jej reguł. Kongres Nowej Urbanistyki obecnie zrzesza tysiące architektów i urbanistów z USA i 20 innych krajów, promuje konkretne wizje oraz pomysły i strategie działań, a także dostarcza narzędzi planistycznych (np. Smartcode 6 ) pozwalających na przekształcenie chaosu przestrzennego w dzielnice przyjazne mieszkańcom. Ze względu na tematykę opracowania poniżej zaprezentowano jedynie część Karty Nowej Urbanistyki odnoszącą się do kwestii regionów. Tabela 1-1. Zasady Karty Nowej Urbanistyki. Region: metropolia, duże i małe miasto. Nr PRINCIPLES OF THE NEW URBANISM (The region: metropolis, city and town) ZASADY NOWEJ URBANISTYKI (Region: metropolia, duże i małe miasto) WYZNACZNIKI 1. Metropolitan regions are finite places with geographic boundaries derived from topography, watersheds, coastlines, farmlands, regional parks, and river basins. The metropolis is made of multiple centers that are cities, towns, and Regiony metropolitalne to obszary o granicach geograficznych wynikających z topografii, działów wodnych, linii brzegowych, obszarów rolniczych, parków regionalnych i zlewni rzek. Metropolia składa się z wielu 1a. Granice regionu wynikają z uwarunkowań topograficznych. 1b. Region składa się z wielu ośrodków. 4 W oparciu o założenia zrównoważonego rozwoju powstało wiele konceptów rozwoju przestrzennego, są one jednak zazwyczaj wtórne wobec omawianych koncepcji, lub nieprzystające do skali regionalnej, mowa tu o: Compact City, Urban Village, Transport Oriented Developement, Suistainable Urbanizm, etc. 5 Opracowano m.in. na podstawie: (luty 2012) 6 Por.: (luty 2012). Strona 7 z 49

8 villages, each with its own identifiable center and edges. 2. The metropolitan region is a fundamental economic unit of the contemporary world. Governmental cooperation, public policy, physical planning, and economic strategies must reflect this new reality. 3. The metropolis has a necessary and fragile relationship to its agrarian hinterland and natural landscapes. The relationship is environmental, economic, and cultural. Farmland and nature are as important to the metropolis as the garden is to the house. 4. Development patterns should not blur or eradicate the edges of the metropolis. Infill development within existing urban areas conserves environmental resources, economic investment, and social fabric, while reclaiming marginal and abandoned areas. Metropolitan regions should develop strategies to encourage such infill development over peripheral expansion. ośrodków, którymi są duże i małe miasta oraz wsie, z których każdy posiada własne czytelne centrum i wyraźne granice Region metropolitalny jest podstawową jednostką ekonomiczną współczesnego świata. Współpraca rządowa, polityka społeczna, planowanie przestrzenne i strategie ekonomiczne muszą odzwierciedlać tę nową rzeczywistość. Metropolia posiada niezbędne a zarazem delikatne powiązania ze swym zapleczem rolniczym i naturalnym krajobrazem. Powiązania te mają charakter środowiskowy, gospodarczy i kulturowy. Obszary rolnicze i środowisko przyrodnicze są tak samo ważne dla metropolii jak ogród dla domu. Struktury nowej zabudowy nie powinny zacierać ani likwidować granic metropolii. Rozwój wewnątrz istniejących obszarów zurbanizowanych chroni zasoby środowiska naturalnego, zainwestowanie gospodarcze i tkankę społeczną, jednocześnie odzyskując obszary obrzeżne i opuszczone. Regiony metropolitalne powinny wdrażać strategie zachęcające do wewnętrznego rozwoju, a nie ekspansji peryferii. 1c. Każdy ośrodek ma czytelne centrum. 1d. Każdy ośrodek ma czytelne granice. 2a. Ustrój polityczny uwzględnia szczebel regionalny. 2b. Polityka społeczna występuje na poziomie regionalnym. 2c. Planowanie przestrzenne występuje na poziomie regionalnym. 2d. Planowanie ekonomiczne występuje na poziomie regionalnym. 3a. Metropolia ma przyrodnicze powiązania z otaczającymi terenami przyrodniczymi. 3b. Metropolia ma gospodarcze powiązania z otaczającymi terenami przyrodniczymi. 3c. Metropolia ma kulturowe powiązania z otaczającymi terenami przyrodniczymi. 3d. Powiązania metropolii z otaczającymi terenami przyrodniczymi nie kolidują z interesami terenów przyrodniczych. 4a. Rozwój przestrzenny nie prowadzi do zacierania granic metropolii. 4b. Rozwój regionów przebiega głównie wewnątrz istniejących obszarów zurbanizowanych. Strona 8 z 49

9 5. Where appropriate, new development contiguous to urban boundaries should be organized as neighborhoods and districts, and be integrated with the existing urban pattern. Noncontiguous development should be organized as towns and villages with their own urban edges, and planned for a jobs/housing balance, not as bedroom suburbs. Nowa zabudowa na odpowiednio wybranych terenach przy granicach miast, powinna być zorganizowana w formie dzielnic zintegrowanych z istniejącą tkanką urbanistyczną. Tereny zabudowywane bez styczności z obszarami zurbanizowanymi, powinny być organizowane jako małe miasta lub osady w wyraźnych granicach, projektowane z zachowaniem równowagi funkcji zamieszkania i pracy, a nie jako podmiejskie sypialnie. 5a. Nowa zabudowa powstaje w formie dzielnic powiązanych z istniejącymi strukturami urbanistycznymi. 5b. Zabudowa na terenach bez styczności z terenami zurbanizowanymi, przyjmuje postać zespołów wielofunkcyjnych. 6. The development and redevelopment of towns and cities should respect historical patterns, precedents, and boundaries. Rozwój i przekształcanie małych i dużych miast powinno szanować ich historyczną tkankę założenia oraz granice. 6a. Przekształcenia miast przebiegają z poszanowaniem ich układów historycznych. 6b. Rozwój miast przebiega z poszanowaniem ich granic. 7. Cities and towns should bring into proximity a broad spectrum of public and private uses to support a regional economy that benefits people of all incomes. Affordable housing should be distributed throughout the region to match job opportunities and to avoid concentrations of poverty. 8. The physical organization of the region should be supported by a framework of transportation alternatives. Transit, pedestrian, and bicycle systems should maximize access and mobility throughout the region while reducing dependence upon the automobile. 9. Revenues and resources can be shared more cooperatively among the municipalities and centers within regions to avoid destructive Miasta powinny skupiać szerokie spektrum funkcji publicznych i prywatnych w celu wsparcia gospodarki regionalnej i zaspokojenia potrzeb mieszkańców o różnych dochodach. Dostępne budownictwo mieszkaniowe powinno być tak rozmieszczone w relacji do rynku pracy, aby uniknąć skupisk ubóstwa. Przestrzenna organizacja regionu powinna być wspomagana alternatywnymi rozwiązaniami transportowymi. Transport publiczny, ruch pieszy i rowerowy powinny maksymalizować dostępność i mobilność w regionie, redukując uzależnienie od samochodu. Dochody i zasoby mogą być dzielone pomiędzy gminy i ośrodki wewnątrz regionów w sposób skoordynowany tak, aby uniknąć 7a. W każdym mieście znajdują się usługi publiczne i prywatne dostępne mieszkańcom niezależnie od statusu materialnego. 7b. Mieszkania z sektora dostępnego nie są izolowane od pozostałych. 7c. Mieszkania z sektora dostępnego znajdują się w zasięgu miejsc pracy. 8a. W regionie jest szerokie spektrum środków transportu dostępnych dla mieszkańców. 8b. Transport publiczny, ruch pieszy i rowerowy pozwalają na ograniczenie ruchu samochodowego. 9a. System rozdziału podatków nie wzmaga negatywnych zjawisk przestrzennych (np. suburbanizacji). Strona 9 z 49

10 competition for tax base and to promote rational coordination of transportation, recreation, public services, housing, and community institutions. destruktywnej konkurencji o dochody podatkowe, a także w celu racjonalnej koordynacji transportu, rekreacji, usług, mieszkalnictwa i instytucji komunalnych. 9b. System podatkowy umożliwia koordynację transportu, rekreacji, usług, mieszkalnictwa i instytucji komunalnych pomiędzy gminami. Źródło: tłumaczenie: arch. P. Choynowski i arch. M. M. Mycielski, redakcja: arch. G. Buczek, opr. własne 1.2 Wzrost inteligentny 7 (Smart Growth) Ruch Smart Growth jest amerykańskim stowarzyszeniem organizacji z sektora publicznego, prywatnego oraz organizacji pozarządowych. Został zapoczątkowany przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska (U.S. Environmental Protection Agency EPA) w 1995 roku, w reakcji na negatywny wpływ jaki rozproszona zabudowa mieszkaniowa wywiera na środowisko przyrodnicze, stosunki społeczne oraz ekonomię. Początek działalności ruchu to wyznaczenie, na podstawie obserwacji satysfakcjonujących przykładów dzielnic mieszkaniowych, 10 zasad wzrostu inteligentnego (por. Tabela 1-2). Hasłowe zasady są doprecyzowane i uszczegółowione w wielu publikacjach 8 dzięki czemu łatwa jest ich implementacja do polityki przestrzennej na różnych szczeblach. Kilkanaście lat po zainicjowaniu ruchu, bazując na porównaniu dzielnic powstających zgodnie z zasadami Smart Growth oraz konwencjonalnych amerykańskich suburbiów, zwolennicy ruchu dowodzą, że przestrzeganie zasad wzrostu inteligentnego nie tylko prowadzi do powstania przyjaznych człowiekowi, żywych założeń, ale ma także uzasadnienie ekonomiczne 9. Tabela 1-2. Zasady Wzrostu Inteligentnego. Nr SMART GROWTH PRINCIPLES ZASADY WZROSTU INTELIGENTNEGO 1. Mix land uses Mieszanie użytkowania terenów 2. Take advantage of compact building design Wykorzystanie zwartego projektowania zabudowy 7 Opracowano m.in. na podstawie: (luty 2012) 8 Np.: Why Smart Growth, Best Development Practices, Pedestrian- and Transit-Friendly Design oraz dwie części serii Getting to Smart Growth: 100 Policies for Implementation, a także wiele broszur tematycznych, często dostępnych także w wersji elektronicznej. 9 Por. np.: Market Acceptance of Smart Growth U.S. Environmental Protection Agency, February 2011 (http://www.epa.gov/smartgrowth/pdf/market_acceptance.pdf, luty 2012): wartość rynkowa mieszkań, w przeliczeniu na metr kwadratowy, powstających w założeniach zgodnych z zasadami Smart Growth jest co najmniej taka sama lub wyższa niż mieszkań w porównywalnych założeniach typu suburbia. Fakt ten dowodzi opłacalności stosowania zasad Smart Growth, jest także przyczyną pojawiającej się krytyki ruchu jako prowadzącego do wzrostu cen nieruchomości, jest to jednak zarzut który może być stawiany wszystkim działaniom prowadzącym do poprawy jakości środowiska mieszkaniowego. Strona 10 z 49

11 3. Create a range of housing opportunities and choices Tworzenie oferty mieszkaniowej o wielu możliwościach i szerokim wyborze 4. Create walkable neighborhoods Tworzenie dzielnic przyjaznych pieszym 5. Foster distinctive, attractive communities with a strong sense of place 6. Preserve open space, farmland, natural beauty, and critical environmental areas 7. Strengthen and direct development towards existing communities Promowanie wyróżniających się, atrakcyjnych środowisk o silnej tożsamości miejsca Zachowanie przestrzeni otwartych, obszarów uprawnych, naturalnego krajobrazu i wrażliwych środowiskowo Wzmacnianie i kierowanie rozwojem w stronę istniejących środowisk 8. Provide a variety of transportation choices Zapewnienie zróżnicowanych możliwości transportowych 9. Make development decisions predictable, fair, and cost effective 10. Encourage community and stakeholder collaboration in development decisions Źródło: www. smartgrowth.org, tłumaczenie Z.K., A.T. Podejmowanie przewidywalnych, sprawiedliwych i opłacalnych decyzji rozwojowych Zachęcanie mieszkańców i interesariuszy do współpracy w podejmowaniu decyzji 1.3 Odrodzenie miast (Urban Renaissance) Termin Urban Renaissance używany jest do określenia zestawu zasad opracowanych w 1999 roku przez komisję Urban Task Force, stosowanych do repopulacji i regeneracji miast w Wielkiej Brytanii. W 1998 roku, w obliczu poważnej depopulacji miast, powołana zostaje komisja Urban Task Force pod przewodnictwem sir Richarda Rogersa, która ma za zadanie identyfikację przyczyn kryzysu oraz opracowanie wizji naprawy dla terenów miejskich. W wyniku prac komisji opublikowany zostaje raport Towards an Urban Renaissance [Rogers 1999], w którym zakreślona zostaje wizja dobrze zaprojektowanych, zawartych i połączonych ze sobą multifunkcjonalnych miast, gdzie ludzie żyją, pracują oraz spędzają czas wolny w jednym miejscu w zrównoważonym miejskim środowisku, dobrze zintegrowanym z transportem publicznym oraz podatnym na zmiany [Rogers 2005, str. 2, tłumaczenie A.T.]. Większość postulatów komisji Rogersa zostaje wzięta pod uwagę w rządowym dokumencie z 2000 roku, tak zwanym Urban White Paper, p.t.: Our Towns and Cities: The Future - Delivering an Urban Renaissance, który stanowi podstawę brytyjskiej miejskiej polityki przestrzennej. Działania podjęte w ramach tej polityki prowadzą do zmiany wizerunku miast brytyjskich, które na powrót stają się dobrym miejscem do życia. W ramach implementacji polityki zainicjowana zostaje także m.in. akcja Millennium Communities budowy nowych struktur osadniczych w 7 problemowych lokalizacjach, wybranych na terenach uprzednio zainwestowanych Np.: Greenwich Millennium Village w Londynie, oraz Allerton Bywater Millennium Community w pobliżu Leeds. Strona 11 z 49

12 Tabela 1-3. Kluczowe elementy prowadzące do odrodzenia miast 11. Nr CORE INGRIEDENS TO ACHIVE AN URBAN RENAISSANCES KLUCZOWE ELEMENTY PROWADZĄCE DO ODRODZENIA MIAST 1. Compact form: concentrating growth on existing centres and recycled land, while avoiding 'sprawl' around the edges. 2. Diversity: promoting a mix of activities within neighbourhoods, while encouraging cultural innovation and community participation in decision-making. 3. Connectivity: facilitating easy movement and contact by giving priority to walking, cycling and public transport, and integrating movement patterns with land use. 4. Economic strength: generating wealth and sustaining its value through targeted use of public and private investment. 5. Ecological awareness: ensuring efficient use of energy and safeguarding air, water and earth against pollution. Zwarta forma: koncentracja wzrostu w istniejących centrach, przy jednoczesnym unikaniu rozpełzania dookoła granic. Różnorodność: różnicowanie funkcji w obrębie każdego sąsiedztwa, przy jednoczesnym wspomaganiu kulturowej innowacyjności oraz partycypacji społecznej w procesie decyzyjnym. Powiązanie: priorytet dla ruchu pieszego, rowerowego oraz transportu publicznego, integracja systemu komunikacji z decyzjami o sposobie użytkowania terenu. Silna gospodarka: tworzenie i utrzymanie dobrobytu poprzez kierunkowe planowanie publicznych i prywatnych inwestycji. Świadomość ekologiczna: zapewnienie efektywnego użycia energii oraz ochrony powietrza, wody i ziemi przez zanieczyszczeniami. 6. Good governance: combining civic pride and forward-looking leadership with a commitment to strategic planning, participation and adaptation when needed. 7. Social inclusion: seeking to bring down economic and social barriers by mixing uses and tenures, with fairer access to housing, education and health services. 8. Good design: where architecture, landscape and urban design combine to create buildings and places of great beauty that lift the spirits. Dobre zarządzanie publiczne: łączenie dumy obywatelskiej z dalekowzrocznym, oddanym planowaniu strategicznemu, partycypacji i adaptacji przywództwem. Integracja społeczna: działania zmierzające do zredukowania społecznych i ekonomicznych barier: różnicowanie funkcji oraz form własności mieszkań, zapewnienie sprawiedliwego dostępu do mieszkań, edukacji oraz służby zdrowia. Dobre projektowanie: projektowanie architektoniczne, krajobrazowe oraz urbanistyczne razem powinny prowadzić do powstania pięknych przestrzeni, ku pokrzepieniu serc. Źródło: Rogers R. G. Sir. (red.), Urban Task Force: Towards an urban renaissance, Taylor & Francis, 1999, str. 306, tłumaczenie Z.K., A.T. 11 Tak jak w przypadku Karty Nowej Urbanistyki tu także przedstawiono jedynie tę część raportu Rogersa, która dotyczy zagadnień metropolitalnych. Strona 12 z 49

13 2 Metoda badań Wyznaczniki zrównoważonych systemów użytkowania terenu powstały poprzez syntezę trzech przedstawionych w rozdziale 1. zestawów wytycznych. Dla większej przejrzystości opracowania wyznaczniki zostały posegregowane w sześciu grupach tematycznych, odpowiadających odrębnym sferom zagadnień związanych z planowaniem regionalnym. Tabela 2-1. Wyznaczniki zrównoważonego systemu użytkowania terenu. Tabela zbiorcza. ELEMENT SMART GROWTH NEW URBANISM URBAN RENAISSANCE 1. FUNKCJE 1.1. Łączenie funkcji Mieszanie użytkowania terenów (1) Promowanie założeń interesujących o silnej tożsamości miejsca 2. STRUKTURA Promowanie wyróżniających się, atrakcyjnych środowisk o silnej tożsamości miejsca (5) Zabudowa na terenach bez styczności z terenami zurbanizowanymi, przyjmuje postać zespołów wielofunkcyjnych (5b) Różnorodność: różnicowanie funkcji w obrębie każdego sąsiedztwa, przy jednoczesnym wspomaganiu kulturowej innowacyjności ( ) (2) 2.1. Promowanie zabudowy zwartej Wykorzystanie zwartego projektowania zabudowy (2) 2.2. Zapewnienie powiązań nowej zabudowy z zabudową istniejącą Nowa zabudowa powstaje w formie dzielnic powiązanych z istniejącymi strukturami urbanistycznymi (5a) Mieszkania z sektora dostępnego nie są izolowane od pozostałych (7b) Mieszkania z sektora dostępnego znajdują się w zasięgu miejsc pracy (7c) 2.3. Koncentracja wzrostu wewnątrz istniejących obszarów zurbanizowanych Wzmacnianie i kierowanie rozwojem w stronę istniejących środowisk (7) Rozwój regionów przebiega głównie wewnątrz istniejących obszarów zurbanizowanych (4b) Zwarta forma: koncentracja wzrostu w istniejących centrach, przy jednoczesnym unikaniu rozpełzania dookoła 12 Liczby w nawiasach oznaczają numer zasady w danym systemie. Strona 13 z 49

14 2.4. Czytelne centra ośrodków metropolitalnych Każdy ośrodek ma czytelne centrum (1c) granic (1) 2.5. Zachowanie czytelnych granic ośrodków Rozwój przestrzenny nie prowadzi do zacierania granic metropolii (4a) Każdy ośrodek ma czytelne granice (1d) Rozwój miast przebiega z poszanowaniem ich granic (6b) 2.6. Zachowanie układów historycznych Przekształcenia miast przebiegają z poszanowaniem ich układów historycznych (6a) 2.7. Powiązania z terenami przyrodniczymi Metropolia ma przyrodnicze, gospodarcze i kulturowe powiązania z otaczającymi terenami przyrodniczymi (3a, 3b, 3c) 3. TRANSPORT 3.1. Prymat ruchu pieszego 3.2. Zróżnicowane możliwości transportowe Tworzenie dzielnic przyjaznych pieszym (4) Zapewnienie zróżnicowanych możliwości transportowych (8) W regionie jest szerokie spektrum środków transportu dostępnych dla mieszkańców (8a) Transport publiczny, ruch pieszy i rowerowy pozwalają na ograniczenie ruchu samochodowego (8b) Powiązanie: priorytet dla ruchu pieszego, rowerowego oraz transportu publicznego, integracja systemu komunikacji z decyzjami o sposobie użytkowania terenu (3) 4. WYRÓWNYWANIE SZANS 4.1. Różnorodność form mieszkaniowych (pod względem formy oraz sposobu zasiedlenia) Tworzenie oferty mieszkaniowej o wielu możliwościach i szerokim wyborze (3) Integracja społeczna: działania zmierzające do zredukowania społecznych i ekonomicznych barier: różnicowanie funkcji oraz form 4.2. Sprawiedliwy dostęp do usług W każdym mieście znajdują się usługi publiczne i prywatne dostępne mieszkańcom własności mieszkań, zapewnienie sprawiedliwego dostępu do mieszkań, edukacji oraz Strona 14 z 49

15 niezależnie od statusu materialnego (7a) służby zdrowia (7) 5. EKOLOGIA 5.1. Efektywne użycie zasobów Świadomość ekologiczna: zapewnienie efektywnego użycia energii oraz ochrony powietrza, wody i ziemi przez zanieczyszczeniami (5) 5.2. Ochrona terenów otwartych i cennych przyrodniczo 6. ZARZĄDZANIE 6.1. Przejrzysty i sprawiedliwy proces decyzyjny Zachowanie przestrzeni otwartych, obszarów uprawnych, naturalnego krajobrazu i wrażliwych środowiskowo (6) Podejmowanie decyzji rozwojowych w przewidywalnym procesie, sprawiedliwych i opłacalnych (9) Powiązania metropolii z otaczającymi terenami przyrodniczymi nie kolidują z interesami terenów przyrodniczych (3d) 6.2. Partycypacja społeczna Zachęcanie mieszkańców i interesariuszy do współpracy w podejmowaniu decyzji (10) Dobre zarządzanie publiczne: łączenie dumy obywatelskiej z dalekowzrocznym, oddanym planowaniu strategicznemu, partycypacji i adaptacji przywództwem (6) Różnorodność: różnicowanie funkcji w obrębie każdego sąsiedztwa, przy jednoczesnym wspomaganiu ( ) partycypacji społecznej w procesie decyzyjnym (2) 6.3. Istnieje planowanie na szczeblu regionalnym Ustrój polityczny uwzględnia szczebel regionalny (2a) Polityka społeczna występuje na poziomie regionalnym (2b) Planowanie przestrzenne występuje na poziomie regionalnym (2c) Planowanie ekonomiczne Strona 15 z 49

16 występuje na poziomie regionalnym (2d) 6.4. System podatkowy wspomaga zrównoważony rozwój w obrębie całych regionów metropolitalnych 6.5. Koordynacja systemu transportu, rekreacji, usług, mieszkalnictwa i instytucji komunalnych pomiędzy gminami System rozdziału podatków nie wzmaga negatywnych zjawisk przestrzennych (np. suburbanizacji) (9a) System podatkowy umożliwia koordynację transportu, rekreacji, usług, mieszkalnictwa i instytucji komunalnych pomiędzy gminami (9b) Opr. własne na podstawie Tabela 1-1, Tabela 1-2, Tabela 1-3. Strona 16 z 49

17 3 Wyniki badań Lipsk Rysunek 3-1. Region metropolitalny Lipska, schemat DELITZSCH HALLE LEIPZIG 0 10km 20km Źródło: opracowanie własne nazwa oficjalna / nazwy spotykane w literaturze: Stadt Leipzig państwo / region (kraj związkowy w przypadku federacji): Republika Federalna Niemiec / Saksonia Lipsk jest stolicą okręgu administracyjnego Lipsk, należy do aglomeracji Lipsk-Halle. o Leipzig (pol. Lipsk) - miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Saksonia o Bezirk Leipzig (pol. okręg Lipsk) - były okręg administracyjny o Direktionsbezirk Leipzig (pol. okręg administracyjny Lipsk) - okręg administracyjny w kraju związkowym Saksonia 13 Regiony zaprezentowano w porządku alfabetycznym. Strona 17 z 49

18 o Landkreis Leipzig (pol. powiat Lipsk) - powiat w kraju związkowym Saksonia liczba ludności: 1,00 mln - powierzchnia: km² status administracyjny: miasto na prawach powiatu struktura administracyjna: Okręg administracyjny Lipsk (niem. Direktionsbezirk Leipzig) - jeden z trzech tego typów okręgów w Saksonii, składa się z miasta na prawach powiatu oraz dwóch powiatów ziemskich 80 liczba gmin: krótki opis zawierający dane nt. położenia geograficznego, klimatu, potencjału gospodarczego, potencjału kulturowego, naukowego, poziomu życia itd. Region miasta Lipska położony jest w granicach landu Saksonii, w południowo - wschodnich Niemczech. Forma organizacyjna regionu to związek samorządów lokalnych: miasta Lipsk oraz 2 okręgów, będących odpowiednikiem polskich powiatów: Lipsk i Nordsachsen. W sąsiedztwie znajdują się inne regiony miejskie t. j. Drezno, Halle i Chemnitz. Miasto należy także do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok mieszkańców. Lipsk to duży ośrodek przemysłowy, jedno z ważniejszych niemieckich centrów handlu (Targi Lipskie), ośrodek kultury i nauki z kilkusetletnią tradycją. Pod koniec ostatniej wojny miasto było bombardowane przez wojska alianckie. W porównaniu z innymi miastami niemieckimi, zniszczenia były niewielkie - straty poniosło głównie Stare Miasto (Altstadt), które zostało tylko częściowo odbudowane. Uratowały się jednak pozostałe dzielnice, dzięki czemu Lipsk ma dziś najlepiej zachowany zespół architektury z wieku XIX i początku XX wieku. Miasta w Niemczech Wschodnich, w tym Lipsk na początku lat 90-tych XX wieku przechodziły kryzys, który objawiał się: o upadkiem przemysłu (90% utraconych miejsc pracy w przemyśle w latach ); o malejącą liczbą ludności (20% spadek liczby mieszkańców w latach ); o starzeniem się społeczeństwa; o suburbanizacją i rozlewaniem się miast (50 tys. osób przeprowadziło się z miasta na jego przedmieścia w latach ); o złym stanem technicznym budynków mieszkaniowych i wzrostem liczby pustostanów ( z 30 tys. w 1989r. do 62,5 tys. w 2000r.). Wobec kryzysu zostały podjęte na różnych szczeblach planowania: Lipsk był pierwszym miastem Wschodnich Niemiec, w którym opracowano strategię, która obejmowała zasadnicze problemy i miała wskazać kierunki działań w celu dokonania zmian w mieście. Strona 18 z 49

19 W 2000 roku przyjęto Plan Rozwoju Miasta (Städtentwicklungsplan Wohnungsbau und Städterneuerung STEP). Dokument ten stanowi trzon strategii rozwoju i odnowy miejskiej w Lipsku, dotyczy: obszarów starej zabudowy, osiedli bloków mieszkalnych i obrzeży miasta. Działania odnowy miejskiej w Lipsku realizowane są w ramach: o programów finansowanych przez Unię Europejską: Fundusze strukturalne tj. EFRR - Lipsk Wschodni oraz URBAN II Lipsk Zachodni; o działań rządu federalnego: Miasto Socjalne (Sociale Stadt Grunau, Lipsk Wschodni), Przebudowa miast Wschód (Stadtumbau Ost całe miasto), Ochrona zabytków budownictwa miejskiego (Städtebaulicher Denkmalschutz Lipskcentrum, Waldstrasse/Bachstrasse); o działań rządu landu Saksonia: Miejska Odnowa (Städtebauliche Erneuerung cały Lipsk); o działań na poziomie landu Saksonia: wzmocnienie i dostosowanie budownictwa miejskiego do prognozowanych zmian demograficznych, przede wszystkim w obszarze centrum i śródmieścia; o wspierania Mieszkalnictwa (Wohnungsbauförderung - cały Lipsk) o działań władz miasta Lipska: Domy miejskie - inicjatywa remontów lokatorskich, Program użytkowania własnego, Strażnicy domów - tymczasowe wykorzystanie prywatnych posiadłości jako strefy publicznej; Programami odnowy miejskiej na terenie Lipska zostało objętych ponad 900 ha, są to: o Lipsk Wschodni o Lipsk Zachodni o Osiedle Grünau o Łuk Północno-Południowy o Centrum o Obszary wokół ulicy Waldstrasse i Bachstrasse Tabela 3-1. Lipsk zestawienie wyznaczników zrównoważonego systemu użytkowania terenu 1. FUNKCJE wielofunkcjonalne zagospodarowanie terenu; przemyślana strategia budowania usług komercyjnych (kontrola jakie usługi powinny znaleźć się w danym miejscu); rewitalizacja terenów przemysłowych z przełomu wieku nowa sceneria kulturalna, nowoczesne biura, galerie i mieszkania (teren stanowił projekt Lipska na wystawę światową EXPO 2000) Łączenie funkcji Promowanie interesujących założeń o silnej tożsamości miejsca + 2. STRUKTURA Strona 19 z 49

20 perforowana, luźna zabudowa, śródmieście posiada zwartą zabudowę, natomiast nowe osiedla oddzielane są od siebie klinami terenów zieleni; powiązania funkcjonalne - prowadzenie stałego monitoringu w celu określenia czego brakuje w danej części miasta; reurbanizacja rozwój wewnętrzny, powrót ludzi do centrum miasta, programy zachęcające mieszkańców do kupowania mieszkań w centrum miasta; ograniczanie urban sprawl; parki zlokalizowane w bliskiej odległości od historycznego centrum miasta; liczne atrakcje przyrodnicze w mieście (mini-zoo, park krajobrazowy, plaże, kąpieliska, ogród botaniczny); 2.1. Promowanie zabudowy zwartej b.d Zapewnienie powiązań nowej zabudowy z zabudową istniejącą Koncentracja wzrostu wewnątrz istniejących obszarów zurbanizowanych Czytelne centra ośrodków metropolitalnych b.d Zachowanie czytelnych granic ośrodków Zachowanie układów historycznych b.d Powiązania z terenami przyrodniczymi + 3. TRANSPORT większość ulic w ścisłym centrum Lipska zamknięto dla ruchu; centrum przyjazne do życia - bez samochodów, podziemne parkingi rozmieszczone dookoła strefy centralnej; strefy uspokojonego ruchu obejmują 200 km ulic; dobrze rozwinięty transport tramwajowy, autobusowy, kolej podmiejska i regionalna: o druga, co do wielkości, sieć torowisk (po Berlinie), o 14 linii tramwajowych i 30 linii autobusowych, o rozwinięta sieć parkingów typu Park&Ride Prymat ruchu pieszego Zróżnicowane możliwości transportowe WYRÓWNYWANIE SZANS przestrzenie publiczne dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych Różnorodność form mieszkaniowych (pod względem formy oraz sposobu zasiedlenia) 4.2. Sprawiedliwy dostęp do usług + 5. EKOLOGIA niewielka uciążliwość hałasu i zanieczyszczeń w obszarze centralnym miasta; polityka rozwoju miasta promuje powstawanie nowej zabudowy na terenach uprzednio zainwestowanych; b.d. Strona 20 z 49

ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE

ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE ODNOWA MIAST A STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO EUROPEJSKIE MGR INŻ. ARCH. AGNIESZKA LABUS Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Przestrzennego, Politechnika Śląska w Gliwicach II KONGRES

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu www.ietu.katowice.pl Otwarte seminaria 2014 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu Dr inż. arch.

Bardziej szczegółowo

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dr Katarzyna HEBEL Prof. dr hab. Olgierd WYSZOMIRSKI Conference Baltic Sea Region advancing towards Sustainable Urban Mobility Planning Gdynia 22-24th of October 2014 Przejście od planów transportowych

Bardziej szczegółowo

ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU

ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU ZMIANY DEMOGRAFICZNE ZACHODZĄCE W WARSZAWIE I JEJ STREFIE PODMIEJSKIEJ PO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W 1989 ROKU DR INŻ. ARCH. MAŁGORZATA DENIS, DR INŻ. ARCH. ANNA MAJEWSKA, MGR INŻ. AGNIESZKA KARDAŚ Politechnika

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ MIASTA Przemiany Warszawy po 1990.

REWITALIZACJA I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ MIASTA Przemiany Warszawy po 1990. REWITALIZACJA I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ MIASTA Przemiany Warszawy po 1990. II KONGRES REWITALIZACJI MIAST Kraków 2012 Magdalena Staniszkis, Wydział Architektury, Politechnika Warszawska 1 ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

PROBLEM SUBURBANIZACJI W KONTEKŚCIE ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO

PROBLEM SUBURBANIZACJI W KONTEKŚCIE ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO PROBLEM SUBURBANIZACJI W KONTEKŚCIE ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO Dr inż. arch. Natalia Przesmycka Katedra Architektury, Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Wydział Budownictwa i Architektury Politechniki

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Mieszkalnictwo barierą rozwoju społecznego i gospodarczego miast

Mieszkalnictwo barierą rozwoju społecznego i gospodarczego miast P o l s k a A k a d e m i a N a u k Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Grzegorz Węcławowicz Mieszkalnictwo barierą rozwoju społecznego i gospodarczego miast Prezentacja na VI Forum Mieszkalnictwa

Bardziej szczegółowo

Polityka rozwoju miast a ich adaptacja do zmian klimatu. Janusz Radziejowski Towarzystwo Urbanistów Polskich Oddział w Warszawie

Polityka rozwoju miast a ich adaptacja do zmian klimatu. Janusz Radziejowski Towarzystwo Urbanistów Polskich Oddział w Warszawie Polityka rozwoju miast a ich adaptacja do zmian klimatu Janusz Radziejowski Towarzystwo Urbanistów Polskich Oddział w Warszawie Przedmiot rozważań Czy obecny stan zarządzania gospodarką obszarami miejskimi

Bardziej szczegółowo

Poznań. kliny zieleni. rzeki i jeziora. jakość życia. miasto zwarte. dialog społeczny

Poznań. kliny zieleni. rzeki i jeziora. jakość życia. miasto zwarte. dialog społeczny Poznań kliny zieleni rzeki i jeziora jakość życia miasto zwarte dialog społeczny NIEZAGOSPODAROWANA PRZESTRZEŃ W MIEŚCIE DZIURA W MIEŚCIE WOLNE TORY teren pokolejowy powstały po przeniesieniu ruchu towarowego

Bardziej szczegółowo

Cele rozwoju przestrzennego miasta. Gospodarcze. Cel ogólny: Atrakcyjne gospodarczo miasto. Podniesienie rangi Gdańska jako ośrodka akademickiego.

Cele rozwoju przestrzennego miasta. Gospodarcze. Cel ogólny: Atrakcyjne gospodarczo miasto. Podniesienie rangi Gdańska jako ośrodka akademickiego. Cele rozwoju przestrzennego miasta. Gospodarcze. Cel ogólny: Atrakcyjne gospodarczo miasto. Podniesienie rangi Gdańska jako ośrodka akademickiego. Podniesienie rangi Gdańska jako miasta portowego. Cele

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Dylematy polityki transportowej miast i regionów

Dylematy polityki transportowej miast i regionów Dylematy polityki transportowej miast i regionów Wojciech SUCHORZEWSKI Politechnika Warszawska IV Forum Transportu Aglomeracyjnego Warszawa, 24 czerwca 2015 Dylematy Rozwój sieci: Europejskiej, krajowej,

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO

KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO KRZYSZTOF GASIDŁO Politechnika Śląska REGIONALNE PRZESTRZENIE PUBLICZNE I MIESZKALNICTWO Regionalne Forum Rozwoju Województwa Śląskiego Katowice 2008 Cele województwa w kształtowaniu przestrzeni publicznych:

Bardziej szczegółowo

Szymala Kierunki rozwoju przestrzennego Wałbrzycha i jego powiązań Wałbrzych, 9 grudnia 2011 Historyczne dokumenty planistyczne: MIEJSCOWY PLAN OGÓLNY ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ZESPOŁU MIEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

W jakim mieście żyjemy?

W jakim mieście żyjemy? Andreas Billert (Dresden) Zintegrowany plan rozwoju miasta problemy planowania i realizacji przekształceń miejskich na przykładzie Drezna i innych miast niemieckich Dobre praktyki Konferencja Rewitalizacja

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO DYSKUSJI PANELOWEJ PROF. WOJCIECH SUCHORZEWSKI

WPROWADZENIE DO DYSKUSJI PANELOWEJ PROF. WOJCIECH SUCHORZEWSKI WPROWADZENIE DO DYSKUSJI PANELOWEJ PROF. WOJCIECH SUCHORZEWSKI Politechnika Warszawska Transport w miastach w polityce Temat miasta i transport we wszystkich dokumentach dot. polityki wybrane: UE: Biała

Bardziej szczegółowo

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej Opolskie w Internecie Podstawa prawna Realizacja projektu Opolskie w Internecie- system informacji przestrzennej i portal informacyjnopromocyjny

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej. Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR

Rewitalizacja. Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej. Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR Rewitalizacja Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej Rajmund Ryś Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE. Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl

Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE. Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl Cambridge - 27% Berno 15% Ferara 31% Fryburg 20% Bazylea 23% Berno 15% Amsterdam

Bardziej szczegółowo

Regietów, 20 stycznia 2010

Regietów, 20 stycznia 2010 OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU TRANSPORTU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO NA LATA 2010-2030 2030 Regietów, 20 stycznia 2010 PLAN PREZENTACJI Część I: Rola Strategii Rozwoju Transportu w planowaniu systemu transportowego

Bardziej szczegółowo

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej RPO WZ 2014-2020 Osie priorytetowe 1. Gospodarka Innowacje Technologie 2. Rozwój społeczeństwa informacyjnego 3. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej 4. Dostosowanie do zmian klimatu 5. Rozwój naturalnego

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy Seminarium Jakośd powietrza a ochrona klimatu synergia działao W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy dr inż. Andrzej Brzeziński 9 czerwca 2015 r Ministerstwo Środowiska WSTĘP 1) WSTĘP- STRATEGIE

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ TOMASZ KUŹNIAR WIELKOPOLSKIE BIURO PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego I. Założenia Kodeksu II. System planowania przestrzennego III. Proces inwestycyjny - etapy IV. Inwestycje publiczne V. Realizacja inwestycji

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego 1 ok. 80% danych to dane przestrzenne - ORSiP jest źródłem takich danych, każde wiarygodne i aktualne źródło danych przestrzennych jest

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MODERNIZACJI WOJEWÓDZKIEGO PARKU KULTURY I WYPOCZYNKU IM. GEN. J. ZIĘTKA

PROGRAM MODERNIZACJI WOJEWÓDZKIEGO PARKU KULTURY I WYPOCZYNKU IM. GEN. J. ZIĘTKA PROGRAM MODERNIZACJI WOJEWÓDZKIEGO PARKU KULTURY I WYPOCZYNKU IM. GEN. J. ZIĘTKA ZBIGNIEW J. KAMIŃSKI KONSULTANT PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA KATOWICE, 9 MAJA 2006 WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Prof. Dr. Peter Dehne PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE I ROZWÓJ PRZESTRZENNY W POLSKO- NIEMIECKIM REGIONIE PRZYGRANICZNYM

Prof. Dr. Peter Dehne PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE I ROZWÓJ PRZESTRZENNY W POLSKO- NIEMIECKIM REGIONIE PRZYGRANICZNYM Prof. Dr. Peter Dehne PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE I ROZWÓJ PRZESTRZENNY W POLSKO- NIEMIECKIM REGIONIE PRZYGRANICZNYM VI Konferencja Transgraniczna Nasze pogranicze. Między wizją a praktyką zbiór rekomendacji

Bardziej szczegółowo

Wytyczne do Pierwszy rewitalizacji projekt w kontekście

Wytyczne do Pierwszy rewitalizacji projekt w kontekście Wytyczne do Pierwszy rewitalizacji projekt w kontekście Narodowego Krajowej Programu Polityki Miejskiej Rewitalizacji Materiał na drugie spotkanie Zespołu ds. Rewitalizacji Departament Rajmund Polityki

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA TRANSPORT. Polityka Transportowa Warszawy. Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r.

WARSZAWA TRANSPORT. Polityka Transportowa Warszawy. Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r. Polityka Transportowa Warszawy Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r. WARSZAWA TRANSPORT Tadeusz Bartosiński Biuro Drogownictwa i Komunikacji Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020)

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) Samorządowa jednostka organizacyjna Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) ZAŁOŻENIA INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

I Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Wrocław, dn. 27 29 marca 2014 r.

I Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Wrocław, dn. 27 29 marca 2014 r. I Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Wrocław, dn. 27 29 marca 2014 r. I Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego współfinansowany jest przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w zarządzaniu mobilnością w aglomeracji warszawskiej

Wyzwania w zarządzaniu mobilnością w aglomeracji warszawskiej Konferencja Społeczne, gospodarcze i przestrzenne wyzwania dla polityki rozwoju Warszawy i jej obszaru metropolitalnego Wyzwania w zarządzaniu mobilnością w aglomeracji warszawskiej dr inż. Andrzej Brzeziński

Bardziej szczegółowo

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00 Wprowadzenie do obiegu gospodarczospołecznego terenów odzyskanych w wyniku zastosowania innowacyjnych technologii w obszarze prewencji rozproszonej emisji CO dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym)

PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym) PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym) PIOTR CZARNOCKI MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT ZRÓWNOWAŻONEGO

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

DOSTĘPNOŚĆ MIESZKAŃ I JAKOŚĆ ŚRODOWISKA MIESZKANIOWEGO

DOSTĘPNOŚĆ MIESZKAŃ I JAKOŚĆ ŚRODOWISKA MIESZKANIOWEGO Mieszkać godnie. Wspólnie budujemy politykę mieszkaniową w Polsce. Adam Kowalewski Architekt, dr nauk ekonomicznych Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Główna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna DOSTĘPNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Zrównoważona urbanistyka: nadzieja nowego ładu przestrzennego. Maciej M. Mycielski

Zrównoważona urbanistyka: nadzieja nowego ładu przestrzennego. Maciej M. Mycielski Program seminarium pn. Problemy planistyczne w gminach 29-30 września 2014 Zrównoważona urbanistyka: nadzieja nowego ładu przestrzennego Maciej M. Mycielski Program seminarium pn. Problemy planistyczne

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Obszary mieszkaniowe obszary o dominującej funkcji mieszkaniowej ( blokowiska ) obszary z przeważającą funkcją mieszkaniową

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r.

Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r. Foresight technologiczny rozwoju sektora usług publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Konferencja zamykająca pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Adama Matusiewicza Główny

Bardziej szczegółowo

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin PLAN PREZENTACJI UWARUNKOWANIA ROZWOJU STRUKTURY

Bardziej szczegółowo

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q <

r O CS < < k o. ł O z X U os K Z 11 1 ULI » u ITALI ANOWI ... Q X U 5: i2 < OO i UJ I o o Q < 2 00 8 r O CS k o. ł _J z O z as X U $ os K Z 11 1 ULI U» u UJ ry Q X OS o o U 5: i2.... ANOWI ITALI BIBLIOGRAFIA SPIS TABEL SPIS PLANSZ OO i UJ I Q > 236 BIBLIOGRAFIA MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE 1. Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Gdańsk w nowej perspektywie. zagospodarowania przestrzennego. Raport z debat (kwiecień-czerwiec 2015)

Gdańsk w nowej perspektywie. zagospodarowania przestrzennego. Raport z debat (kwiecień-czerwiec 2015) Gdańsk w nowej perspektywie Porozmawiajmy o Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Raport z debat (kwiecień-czerwiec 2015) Zagadnienia wprowadzające Partycypacja społeczna w planowaniu

Bardziej szczegółowo

BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ. 26.10.2010 godz. 17:00

BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ. 26.10.2010 godz. 17:00 BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ 26.10.2010 godz. 17:00 HARMONOGRAM 1. Wstęp Miasta Darłowo Burmistrz Arkadiusz! Klimowicz 2. POC Partners Doświadczenie belgijskie Dyrektor Generalny: Pan Taffeiren Peter 3. Arcas Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Definicja Rewitalizacja to kompleksowy proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe (powiązane wzajemnie przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Zagadnienia kluczowe dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wdrażania RPO dla województwa lubelskiego na lata 2014-2020 analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PROBLEMU

IDENTYFIKACJA PROBLEMU PREZENTACJA IDENTYFIKACJA PROBLEMU Problematyka rewitalizacji terenów zdegradowanych dotyczy każdego regionu poprzemysłowego. Również władze Miasta Piekary Śląskie zauważyły, że problem terenów przekształconych

Bardziej szczegółowo

LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO

LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO TRENDY Od kilku lat na polskim rynku handlu zachodzą bardzo dynamiczne zmiany. Klienci cenią wygodę i szybkość zakupów dokonywanych blisko domu oraz

Bardziej szczegółowo

Potencjał przestrzenny

Potencjał przestrzenny Potencjał przestrzenny dr hab. Inż. arch. Michał Stangel Politechnika Śląska 1/50 PDF:https://www.academia.edu/5717925/ODN OWA_MIAST_W_SPO%C5%81ECZE%C5%83 STWIE_INFORMACYJNYM._TECHNOLOGIE_I NFORMACYJNE_I_KOMUNIKACYJNE_W_PR

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO Wizja rozwoju Krakowa KRAKÓW MIASTEM OBYWATELSKIM, ZAPEWNIAJĄCYM WYSOKĄ JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ-EUROPEJSKĄ

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin PLAN PREZENTACJI UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak Wójt Gminy Gronowo Elbląskie STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY CZEMU SŁUŻY STUDIUM? jest wyrazem poglądów ipostanowień związanych z rozwojem gminy, w tym poglądów władz

Bardziej szczegółowo

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej?

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej? Artur Prażniewski Kujawsko-Pomorskie Biuro Planowania Przestrzennego i Regionalnego 1. Definicja Spójność terytorialna przynosi coraz to nowe zagadnienia oraz stawia istniejące problemy w nowym świetle.

Bardziej szczegółowo

Bildung. Rozwój obszarów wiejskich w Wolnym Kraju Związkowym Saksonia. Daniel Gellner Saksońskie Ministerstwo Stanu ds. Środowiska i Rolnictwa

Bildung. Rozwój obszarów wiejskich w Wolnym Kraju Związkowym Saksonia. Daniel Gellner Saksońskie Ministerstwo Stanu ds. Środowiska i Rolnictwa Przyjęcie Saksońskiego Ministra Stanu ds. Środowiska i Rolnictwa we Wrocławiu Rozwój obszarów wiejskich Daniel Gellner Saksońskie Ministerstwo Stanu ds. Środowiska i Rolnictwa Bildung Przegląd Obszar wiejski

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Kiedy pytają nas o Szczecin..

Kiedy pytają nas o Szczecin.. Kiedy pytają nas o Szczecin.. W pierwszej kolejności mówimy o niezwykłych walorach naturalnych i położeniu miasta. Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin grudzień 2013 Co z tego wynika? Tworząc Nasze

Bardziej szczegółowo

INTELIGENTNE STRATEGIE REGENERACJI TERENÓW NA STYKU MIASTO RZEKA LONDYN, ROTTERDAM. dr inż. arch. Agnieszka Zimnicka

INTELIGENTNE STRATEGIE REGENERACJI TERENÓW NA STYKU MIASTO RZEKA LONDYN, ROTTERDAM. dr inż. arch. Agnieszka Zimnicka INTELIGENTNE STRATEGIE REGENERACJI TERENÓW NA STYKU MIASTO RZEKA LONDYN, ROTTERDAM dr inż. arch. Agnieszka Zimnicka REGENERACJA NAD WODĄ: INTELIGENTNIE CZYLI JAK? długofalowo i elastycznie z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MODERNIZACJI WPKiW im.gen. J.ZIĘTKA ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNE PROGRAMU MODERNIZACJI PARKU I WIZJA ROZWOJU PARKU

PROGRAM MODERNIZACJI WPKiW im.gen. J.ZIĘTKA ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNE PROGRAMU MODERNIZACJI PARKU I WIZJA ROZWOJU PARKU PROGRAM MODERNIZACJI WPKiW im.gen. J.ZIĘTKA ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNE PROGRAMU MODERNIZACJI PARKU I WIZJA ROZWOJU PARKU ZBIGNIEW J. KAMIŃSKI URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ STRATEGII I

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM Jerzy Bański Konrad Czapiewski 1 PLAN PREZENTACJI/WARSZTATÓW 1. ZAŁOŻENIA I CELE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SWOT. położenia oraz potencjał przyrodniczokulturowy; Certyfikat miasta Najlepszy Produkt

ANALIZA SWOT. położenia oraz potencjał przyrodniczokulturowy; Certyfikat miasta Najlepszy Produkt ANALIZA SWOT MOCNE STRONY SŁABE STRONY Intensywna promocja marki Miasto Nieefektywnie wykorzystany potencjał Zakochanych położenia oraz potencjał przyrodniczokulturowy; Certyfikat miasta Najlepszy Produkt

Bardziej szczegółowo

Jak odczarować hutę? Czyli poszukiwanie sposobu na rewitalizację terenu pohutniczego

Jak odczarować hutę? Czyli poszukiwanie sposobu na rewitalizację terenu pohutniczego Ogólnopolski konkurs dla studentów i młodych pracowników nauki na prace naukowo-badawcze dotyczące rewitalizacji terenów zdegradowanych Jak odczarować hutę? Czyli poszukiwanie sposobu na rewitalizację

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwojowe pasma północnego Obszaru Metropolitalnego Warszawy

Tendencje rozwojowe pasma północnego Obszaru Metropolitalnego Warszawy Tendencje rozwojowe pasma północnego Obszaru Metropolitalnego Warszawy P R O F. D R H A B. I N Ż. A R C H. J A N M A C I E J C H M I E L E W S K I, M G R I N Ż. A G N I E S Z K A K A R D A Ś, M G R I N

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Konferencja Zachodniopomorski Biznes Społecznie Odpowiedzialny dofinansowana

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI

WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI PROGRAM WSTĘP DO REWITALIZACJI OBSZAROWEJ CENTRUM ŁODZI PROGRAM REMONTOWY DLA NIERUCHOMOŚCI GMINNYCH ZLOKALIZOWANYCH W STREFIE WIELKOMIEJSKIEJ ŁODZI NA LATA 2011-2014 OBSZAR DZIAŁANIA Programem objęty

Bardziej szczegółowo

Metropolia dla przyszłości Dwa lata funkcjonowania GOM Szanse perspektywy finansowej UE 2014-2020. Kartuzy, 11 kwietnia 2014 r.

Metropolia dla przyszłości Dwa lata funkcjonowania GOM Szanse perspektywy finansowej UE 2014-2020. Kartuzy, 11 kwietnia 2014 r. Metropolia dla przyszłości Dwa lata funkcjonowania GOM Szanse perspektywy finansowej UE 2014-2020 Kartuzy, 11 kwietnia 2014 r. 41 miast i gmin + 8 powiatów 1,27 mln mieszkańców + członkowie wspierający

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne w Polsce: polityka, zagadnienia i narzędzia

Planowanie przestrzenne w Polsce: polityka, zagadnienia i narzędzia Planowanie przestrzenne w Polsce: polityka, zagadnienia i narzędzia Magdalena Zagrzejewska, Zastępca Dyrektora Departament Polityki Przestrzennej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 28 maja 2013

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja źródłem zrównoważonego rozwoju społecznego. dr Aleksandra Jadach-Sepioło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Instytut Rozwoju Miast

Rewitalizacja źródłem zrównoważonego rozwoju społecznego. dr Aleksandra Jadach-Sepioło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Instytut Rozwoju Miast Rewitalizacja źródłem zrównoważonego rozwoju społecznego dr Aleksandra Jadach-Sepioło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Instytut Rozwoju Miast Plan prezentacji Skala i rodzaje potrzeb rewitalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

Nowe kierunki planowania transportu w świetle doświadczeń projektu ELTIS+

Nowe kierunki planowania transportu w świetle doświadczeń projektu ELTIS+ Nowe kierunki planowania transportu w świetle doświadczeń projektu ELTIS+ dr Marcin Wołek, prof. dr hab. Olgierd Wyszomirski Katedra Rynku Transportowego, Uniwersytet Gdański warsztaty promocyjne Zrównoważone

Bardziej szczegółowo

Bytom Szombierki Targowisko

Bytom Szombierki Targowisko Nieruchomość pod obiekt handlowy Bytom Szombierki Targowisko GC Investment S.A., Katowice, 2013 Strona 1 1 Lokalizacja: Polska, Górny Śląsk Bytom leży w sercu najbardziej uprzemysłowionego i zurbanizowanego

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Posiedzenie Komitetu Sterującego ds. Zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego Katowice, 25 marca 2015 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE. Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r.

INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE. Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r. INWESTYCYJNE PLANY ROZWOJU KOMUNIKACJI W KRAKOWIE Tadeusz Trzmiel, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Kraków, 19 października 2010 r. KRAKÓW MIASTO Z OGROMNYM POTENCJAŁEM Liczba mieszkańców - 755 tys.

Bardziej szczegółowo