Wiadomości o hałasie w środowisku pracy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wiadomości o hałasie w środowisku pracy"

Transkrypt

1 Wiadomości o hałasie w środowisku pracy Maciej Łabęda Hałasem został określony każdy niepożądany dźwięk, który może być uciążliwy albo szkodliwy dla zdrowia lub zwiększać ryzyko wypadku w pracy - rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz.U ). Dźwięki są to drgania mechaniczne polegające na ruchu cząstek środowiska sprężystego względem położenia równowagi. Środowiskiem, w którym występują drgania może być dowolny ośrodek płynny lub stały, a w szczególności powietrze. Przyrost ciśnienia środowiska ponad ciśnienie statyczne, które powstaje w wyniku powstawania i rozchodzenia się dźwięku nazywamy ciśnieniem akustycznym wyrażanym w Pa (paskalach). Z uwagi na szeroki zakres zmian ciśnienia akustycznego, najczęściej mierzoną wielkością pola akustycznego jest poziom ciśnienia akustycznego L, wyrażany w decybelach (db). W zależności od zmienności w czasie średniego (skutecznego) poziomu dźwięku A rozróżnia się następujące rodzaje hałasu : hałas ustalony gdy wahania poziomu dźwięku A w czasie nie przekraczają 5 db; hałas nieustalony gdy wahania poziomu dźwięku A w czasie przekraczają 5 db; hałas impulsowy złożony z pojedynczych lub ciągów zdarzeń dźwiękowych o czasie trwania krótszym niż 1 s. Hałas słyszalny są to dźwięki o częstotliwości od 20 Hz do Hz, dźwięki poniżej 20 Hz nazywamy infradźwiękami, natomiast te powyżej Hz ultradźwiękami. Infradźwięki i ultradźwięki są dla człowieka niesłyszalne. Czułość ucha ludzkiego na wrażenia słuchowe zależy przede wszystkim od częstotliwości dźwięku i jest największa z zakresie częstotliwości od 800 Hz do 4000 Hz. Przy porównaniu dźwięków o różnych częstotliwościach stosujemy pojęcie głośności w fonach. Narząd słuchu u człowieka składa się z: P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 1

2 ucha zewnętrznego małżowiny usznej, kanału słuchowego zakończonego błoną bębenkową; ucha środkowego błony bębenkowej, trzech kosteczek: młoteczka, kowadełka, strzemiączka; ucha wewnętrznego błędnika i nerwu statyczno-słuchowego. W skład błędnika wchodzi: ślimak wewnątrz którego znajduje się aparat zmysłu słuchu, przedsionek i trzy kanały półkoliste w których znajduje się aparat zmysłu równowagi. W uchu zewnętrznym i środkowym odbywa się przewodzenie dźwięku, a w uchu wewnętrznym odbiór dźwięku. Dalsza emisja bodźca słuchowego przebiega przez nerw słuchowy i drogę słuchową do kory mózgowej w płacie skroniowym. Jedną z głównych chorób zawodowych w Polsce jest upośledzenie słuchu. Z upływem lat postępuje ono ze względu na nakładanie się upośledzenia zawodowego oraz naturalne ubytki słuchu spowodowane procesem starzenia się. Pracodawca, u którego występują czynniki szkodliwe dla zdrowia na stanowiskach pracy m.in. hałas, ma obowiązek wykonać pomiary tych czynników. Hałas na stanowisku pracy jest charakteryzowany przez: - poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy i odpowiadającą mu ekspozycję dzienną lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do tygodnia pracy i odpowiadającą mu ekspozycję tygodniową (wyjątkowo w przypadku hałasu oddziałującego na organizm człowieka w sposób nierównomierny w poszczególnych dniach w tygodniu), - maksymalny poziom dźwięku A (czyli maksymalna wa rtość skuteczna dźwięku A w czasie narażenia), - szczytowy poziom dźwięku C (czyli maksymalna wartość chwilowa poziomu dźwięku C występująca w czasie narażenia). Przekroczenie, wartości normatywnych ustalonych dla tych parametrów może spowodować uszkodzenie słuchu. W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002r.. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U z późn. zm.) ustalono najwyższe dopuszczalne natężenia hałasu. P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 2

3 Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 db, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna nie może przekraczać wartości 3,64 x 10 3 Pa 2 x s lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do tygodnia pracy nie może przekraczać wartości 85 db, a odpowiadająca mu ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać wartości 18,2 x 10 3 Pa 2 x s, maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać wartości 115 db oraz szczytowy poziom dźwięku C nie może przekraczać wartości 135 db. Poza najwyższym dopuszczalnym natężeniem ustalono jeszcze progi działania dla hałasu: 1) dla poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do tygodnia pracy - wynosi 80 db, 2) dla szczytowego poziomu dźwięku C - wartość progu jest taka sama jak NDN wynosi 135 db. Dla kobiet w ciąży pracami szczególnie uciążliwymi i szkodliwymi są takie, gdzie w warunkach narażenia na hałas poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dobowego lub do przeciętnego tygodniowego, określonego w Kodeksie pracy, wymiaru czasu pracy przekracza wartość 65 db, szczytowy poziom dźwięku C przekracza wartość 130 db, oraz maksymalny poziom dźwięku A przekracza wartość 110 db - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U z późn. zm.). Ujemny wpływ hałasu na narząd słuchu zależy od ciśnienia akustycznego oraz czasu trwania narażenia na hałas. Im wyższy jest poziom ciśnienia akustycznego i dłuższy czas ekspozycji, tym hałas jest bardziej szkodliwy. Narząd słuchu toleruje poziom dźwięku A równy 85 db w ciągu 8 godzin, to może również tolerować poziom 88 db przez 4 godziny (inaczej skrócenie dziennego czasu narażenia o połowę pozwala na zwiększenie poziomu dźwięku o 3 db) 1. W Polskiej Normie PN-N-01307:1994 określone zostały dopuszczalne wartości hałasu ze względu na możliwość realizacji podstawowych zada ń przez pracownika na stanowisku pracy. W kabina bezpośredniego sterowania bez łączności telefonicznej, w laboratoriach ze źródłami hałasu, w pomieszczeniach z maszynami i urządzeniami liczącymi, 1 Pawełczyk-Łuszczyńska M., Zagrożenia wibroakustyczne środowiska pracy. Podstawy oceny narażenia. Materiały szkoleniowe, IMP Łódź P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 3

4 maszynami do pisania, dalekopisami itp. dopuszczalny równo ważny poziom dźwięku A L A eq, Te, wynosi 75 db; W kabinach dyspozytorskich, obserwacyjnych i zdalnego sterowania z łącznością telefoniczną używaną w procesie sterowania, w pomieszczeniach do wykonywania prac precyzyjnych itp. dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A L A eq, Te, wynosi 65 db; W pomieszczeniach: administracyjnych, biur projektowych, do opracowywania danych itp. dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A L A eq, Te, wynosi 55 db; Utrata słuchu następuje najczęściej bezboleśnie i stopniowo na skutek zmian przede wszystkim w uchu wewnętrznym. Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowonerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 db w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 khz stanowi kryterium rozpoznania i orzeczenia zawodowego uszkodzenia słuchu jako choroby zawodowej. Narażenie na hałas przy jednoczesnym kontakcie z niektórymi substancjami chemicznymi (tzw. substancjami ototoksycznymi, na przykład toluenem) może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia uszkodzenia słuchu. Oddziaływanie hałasu ma również bardzo duże skutki pozasłuchowe, które do końca nie są zbadane. Funkcje fizjologiczne organizmu ulegają zaburzeniu już w przypadku, gdy poziom ciśnienia akustycznego przekracza 75 db. W przypadku hałasu powyżej 80 db pracownik ma ograniczoną zdolność do koncentracji, narasta zmęczenie, trudniej mu wykonać prace precyzyjne i koncepcyjne, pogarsza się zrozumiałość mowy i percepcji sygnałów ostrzegawczych. Hałas sprzyja również rozwojowi nadciśnienia tętniczego, choroby wrzodowej, powoduje nerwice, a także ilościowe zmiany hormonów oraz zaburzenia snu. Obowiązki pracodawcy, u którego stwierdzono przekroczenia hałasu: oznacza znakami bezpieczeństwa miejsca pracy, w których wielkości charakteryzujące hałas przekraczają NDN oraz wydziela strefy z takimi miejscami i ogranicza do nich dostęp, jeśli jest to technicznie wykonalne; P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 4

5 sporządza i wprowadza w życie program działań organizacyjno -technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas. Program powinien uwzględniać w szczególności: - unikanie procesów lub metod pracy powodujących narażenie na hałas i zastępowanie ich innymi, stwarzającymi mniejsze narażenie; - dobieranie środków pracy o możliwie najmniejszym poziomie emisji hałasu; - ograniczanie narażenia na hałas takimi środkami technicznymi, jak: obudowy dźwiękoizolacyjne maszyn, kabiny dźwiękoszczelne dla personelu, tłumiki, ekrany i materiały dźwiękochłonne; - projektowanie miejsc pracy i rozmieszczanie stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu oraz ograniczających jednoczesne oddziaływanie wielu źródeł na pracownika; - ograniczanie czasu i poziomu narażenia oraz liczby osób narażonych na hałas przez właściwą organizację pracy, w szczególności stosowanie skróconego czasu pracy lub przerw w pracy i rotacji na stanowiskach pracy. zapewnia pracownikom narażonym na działanie hałasu informacje i szk olenia w zakresie wyników oceny ryzyka zawodowego, potencjalnych jego skutków i środków niezbędnych do wyeliminowania lub ograniczania tego ryzyka; Gdy uniknięcie lub wyeliminowanie ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas nie jest możliwe za pomocą wymienionych środków technicznych lub organizacyjnych, wówczas pracodawca udostępnia pracownikom środki ochrony indywidualnej (w przypadku przekroczenia wartości progów działania) oraz zobowiązuje pracowników do stosowania środków ochrony indywidualnej słuchu i nadzoruje prawidłowość ich stosowania (w przypadku osiągnięcia lub przekroczenia wartości NDN). Narażenie indywidualne pracownika (rzeczywiste narażenie po uwzględnieniu tłumienia uzyskanego w wyniku stosowania środków ochrony indywidualnej słuc hu) nie może przekroczyć wartości NDN. P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 5

6 Ograniczenie narażenia na hałas można realizować poprzez zastosowanie środków technicznych, rozwiązań organizacyjno administracyjnych, a jeżeli te działania nie przyniosą spodziewanego efektu należy zastosować środki ochrony indywidualnej. Środki techniczne ograniczające poziom natężenia hałasu na stanowiskach pracy: likwidacja zbędnych źródeł hałasu; zastosowanie cichszych maszyn i/lub technologii; odpowiednia konstrukcja maszyn; ekrany akustyczne; obudowy dźwiękoizolacyjne; tłumiki hałasu adaptacja akustyczna pomieszczeń; Organizacyjno administracyjne metody ograniczenia hałasu na stanowiskach pracy: skracanie czasu narażenia pracownika na hałas; rotacja pracowników, tak aby pracowali na stanowiskach o różnej emisji hałasu; wyprowadzenie poza pomieszczenia pracy źródeł hałasu; oddzielanie prac o małej emisji hałasu od prac powodujących znaczny hałas; oznakowanie stref i stanowisk zagrożonych hałasem, tak aby osoby postronne nie były narażone na prace w narażeniu; szkolenia pracowników na temat zagrożenia słuchu na skutek pracy w hałasie; Środki ochrony indywidualnej przed hałasem powinny być stosowane w ostateczności, w przypadku gdy inne metody redukcji hałasu nie przyniosły rezultatu. Środki ochrony indywidualnej powinny być dobrane w sposób odpowiedni do wielkości charakteryzujących hałas oraz do cech indywidualnych stosujących je pracowników. W celu dokładnego doboru ochronników słuchu, należy znać skład widmowy hałasu. Optymalnie dobrany ochronnik słuchu powinien zapewnić ciśnienie akustyczne pod ochronnikiem na poziomie db. Pracodawcy jest zobowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej, niezbędne do ochrony pracownika przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy. Ochronniki słuchu powinny zostać P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 6

7 dostarczone pracownikowi wraz z informacją o wartościach tłumienia dźwięku, metod czyszczenia, warunków przechowywania, instrukcją użytkowania, oznaczeniem rozmiaru wkładki itp. Ochronniki słuchu podlegają obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa. Rodzaje ochronników słuchu: - wkładki douszne; - nauszniki przeciwhałasowe; - hełmy przeciwhałasowe. Autor: Maciej Łabęda P.H.U. Ośrodek Badań i Oceny Środowiska Pracy "TOX-LUX" 7

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY zagrożenia i profilaktyka Hałas Każdy niepożądany dźwięk, który może być uciążliwy, albo szkodliwy dla zdrowia lub zwiększać ryzyko wypadku przy pracy Zagrożenie hałasem w środowisku

Bardziej szczegółowo

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY zagrożenia i profilaktyka Zagrożenie hałasem w środowisku pracy Zatrudnieni w warunkach zagrożenia czynnikami szkodliwymi i uciążliwymi w 2010 r. Zagrożenie hałasem w środowisku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY Dz.U.05.157.1318 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz.

Bardziej szczegółowo

Działania służby medycyny pracy w aspekcie profilaktyki narażenia na hałas w miejscu pracy

Działania służby medycyny pracy w aspekcie profilaktyki narażenia na hałas w miejscu pracy Działania służby medycyny pracy w aspekcie profilaktyki narażenia na hałas w miejscu pracy Katarzyna Skręt Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie Hałas Dźwięk wrażenie słuchowe, spowodowane falą

Bardziej szczegółowo

Hałas słyszalny w środowisku pracy. Ocena możliwości wykonywania pracy

Hałas słyszalny w środowisku pracy. Ocena możliwości wykonywania pracy 4. Hałas słyszalny w środowisku pracy. Ocena możliwości wykonywania 1 Hałas słyszalny w środowisku pracy Ocena możliwości wykonywania pracy 4.1. Charakterystyka zjawiska Środowisko akustyczne obejmuje

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy

Wyższy Urząd Górniczy Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie hałasem w górnictwie Zagrożenie hałasem w górnictwie Katowice 2010 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2010 Opracowanie Departament Warunków Pracy WUG Opracowanie

Bardziej szczegółowo

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY Materiały szkoleniowe HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB 1. Wprowadzenie zagrożenie hałasem w środowisku pracy Hałasem określa się każdy niepożądany

Bardziej szczegółowo

dr inż. Witold Mikulski

dr inż. Witold Mikulski Obowiązki wynikające z wprowadzenia w życie nowej dyrektywy europejskiej 2003/10/WE w sprawie minimalnych wymagań ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników narażonych na hałas dr inż. Witold Mikulski

Bardziej szczegółowo

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY Materiały szkoleniowe HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB 1. Wprowadzenie zagrożenie hałasem w środowisku pracy Hałasem określa się każdy niepożądany

Bardziej szczegółowo

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DRGANIA MECHANICZNE

KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DRGANIA MECHANICZNE KULTURA BEZPIECZEŃSTWA DRGANIA MECHANICZNE Drgania mechaniczne wibracje to ruch cząstek ośrodka spręzystego względem położenia równowagi. W środowisku pracy rozpatrywane są jedynie drgania przekazywane

Bardziej szczegółowo

Hałas. Dźwięk. Dźwięk definicja. Fizyczne parametry dźwięku. Słuch - funkcje. Natężenie i częstotliwość dźwięku

Hałas. Dźwięk. Dźwięk definicja. Fizyczne parametry dźwięku. Słuch - funkcje. Natężenie i częstotliwość dźwięku Dźwięk Hałas...- A dlaczego Babciu masz takie duże uszy? - spytał Czerwony Kapturek. - Żeby Cię lepiej słyszeć Kochana Wnusiu - odparł Wilk 1 2 Dźwięk definicja Zmiany w ciśnieniu powietrza, rozchodzące

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie hałasu na człowieka w środowisku pracy i życia, metody ograniczania. dr inż. Grzegorz Makarewicz

Oddziaływanie hałasu na człowieka w środowisku pracy i życia, metody ograniczania. dr inż. Grzegorz Makarewicz Oddziaływanie hałasu na człowieka w środowisku pracy i życia, metody ograniczania dr inż. Grzegorz Makarewicz 200000000 µpa 20000000 µpa Młot pneumatyczny 2000000 µpa 200000 µpa Pomieszczenie biurowe 20000

Bardziej szczegółowo

P 13 HAŁAS NA STANOWISKU PRACY

P 13 HAŁAS NA STANOWISKU PRACY PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA w Nowym Sączu P 13 HAŁAS NA STANOWISKU PRACY Spis treści 1. Pojęcia i parametry dźwięku 2. Wartości dopuszczalne hałasu 3. Pomiary hałasu 4. Wnioski Zespół ćwiczeniowy:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2005 r.) Dz.U.05.157.1318 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z naraŝeniem na hałas lub drgania mechaniczne 2)

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SZKODLIWE W MIEJSCU PRACY: HAŁAS

CZYNNIKI SZKODLIWE W MIEJSCU PRACY: HAŁAS RAW/05/16 CZYNNIKI SZKODLIWE W MIEJSCU PRACY: HAŁAS Hałas jest najpowszechniej występującym szkodliwym czynnikiem w środowisku pracy. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2011 r. w warunkach

Bardziej szczegółowo

Hałas przy zgrzewaniu ultradźwiękowym metali. dr inż. Jolanta Matusiak mgr Piotr Szłapa mgr inż. Joanna Wyciślik

Hałas przy zgrzewaniu ultradźwiękowym metali. dr inż. Jolanta Matusiak mgr Piotr Szłapa mgr inż. Joanna Wyciślik Hałas przy zgrzewaniu ultradźwiękowym metali dr inż. Jolanta Matusiak mgr Piotr Szłapa mgr inż. Joanna Wyciślik Charakterystyka procesu zgrzewania ultradźwiękowego Hałas słyszalny i hałas ultradźwiękowy

Bardziej szczegółowo

Ochrona słuchu przed hałasem. zasady doboru i stosowania. indywidualnych ochron słuchu

Ochrona słuchu przed hałasem. zasady doboru i stosowania. indywidualnych ochron słuchu Ochrona słuchu przed hałasem zasady doboru i stosowania indywidualnych ochron słuchu mgr inż. Emil Kozłowski Ochrona przed hałasem przepisy i praktyka. Kraków, 27 października 2005 r. Rozwiązania konstrukcyjne

Bardziej szczegółowo

Temat: Zagrożenie hałasem

Temat: Zagrożenie hałasem MODUŁ IV LEKCJA 2 Temat: Zagrożenie hałasem Formy realizacji: ścieżka edukacyjna, lekcja fizyki, techniki (45 minutowa jednostka lekcyjna). Cele szczegółowe lekcji: uświadomienie zagrożeń związanych z

Bardziej szczegółowo

Mapa akustyczna Torunia

Mapa akustyczna Torunia Mapa akustyczna Torunia Informacje podstawowe Mapa akustyczna Słownik terminów Kontakt Przejdź do mapy» Słownik terminów specjalistycznych Hałas Hałasem nazywamy wszystkie niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe

Bardziej szczegółowo

Hałas słyszalny w środowisku pracy

Hałas słyszalny w środowisku pracy 4. Hałas słyszalny w środowisku pracy. Ocena moŝliwości wykonywania 1 Hałas słyszalny w środowisku pracy Ocena moŝliwości wykonywania pracy 4.1. Charakterystyka zjawiska Środowisko akustyczne obejmuje

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH Lp. 1. Temat szkolenia Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian),

Bardziej szczegółowo

Słyszenie w środowisku

Słyszenie w środowisku Słyszenie w środowisku Wykład II Wpływ hałasu na organizm ludzki słuchowe efekty Anna Preis, email: apraton@amu.edu.pl 2.03.2016 Plan wykładu Natura dźwięku i hałasu: różnice w percepcji dźwięku i hałasu

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka zawodowego to proste!

Ocena ryzyka zawodowego to proste! Ocena ryzyka zawodowego to proste! Wprowadzenie Zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy powinno następować poprzez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku właściwej organizacji pracy, stosowania środków

Bardziej szczegółowo

Wymagania akustyczne jakie powinno spełniać środowisko pracy dotyczące hałasu pod względem możliwości wykonywania prac wymagających koncentracji uwagi

Wymagania akustyczne jakie powinno spełniać środowisko pracy dotyczące hałasu pod względem możliwości wykonywania prac wymagających koncentracji uwagi Wymagania akustyczne jakie powinno spełniać środowisko pracy dotyczące hałasu pod względem możliwości wykonywania prac wymagających koncentracji uwagi dr inż. Witold Mikulski, mgr inż. Izabela Warmiak

Bardziej szczegółowo

Ryzyko zawodowe i czynniki. szkodliwe dla zdrowia

Ryzyko zawodowe i czynniki. szkodliwe dla zdrowia Ryzyko zawodowe i czynniki szkodliwe dla zdrowia 1 Pomiary i badania czynników szkodliwych dla zdrowia 2 Najważniejsze definicje Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) (NDS może określać stężenia: pyłów.)

Bardziej szczegółowo

Hałas na stanowisku pracy

Hałas na stanowisku pracy Hałas na stanowisku pracy Temat: Warunki akustyczne w pomieszczeniu. 1. Przedmiot. Pomiar i ocena hałasu metodą orientacyjną, w miejscu przebywania ludzi na stanowisku pracy. 2. Zastosowanie - badanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ hałasu na człowieka

Wpływ hałasu na człowieka Zagadnienia Wpływ hałasu na człowieka dźwięk jako fala mechaniczna charakterystyka zdolności słyszenia człowieka definicja i rodzaje hałasu wpływ hałasu na organizm człowieka sposoby ograniczania naraŝenia

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: LexPolonica nr 2461011. Stan prawny 2014-01-12 Dz.U.2011.33.166 (R) Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Hałas maszyn i środowisko pracy

Hałas maszyn i środowisko pracy Krzywe korekcyjne, charakterystyki dynamiczne Hałas maszyn i środowisko pracy Czułość ucha ludzkiego jest największa dla dźwięków o częstotliwościach z przedziału od 800Hz do 4000Hz. Ze względu na to,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DOTYCZĄCY CHORÓB NARZĄDU SŁUCHU POCHODZENIA ZAWODOWEGO

KOMPLEKSOWY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DOTYCZĄCY CHORÓB NARZĄDU SŁUCHU POCHODZENIA ZAWODOWEGO KOMPLEKSOWY PROGRAM PROFILAKTYCZNY DOTYCZĄCY CHORÓB NARZĄDU SŁUCHU POCHODZENIA ZAWODOWEGO W ramach W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet II Działanie 2.3 Wzmocnienie potencjału zdrowia

Bardziej szczegółowo

Zmysł słuchu i równowagi

Zmysł słuchu i równowagi Zmysł słuchu i równowagi Ucho Jest narządem słuchu i równowagi. Składa się zasadniczo z trzech części: ucha zewnętrznego (1), środkowego (2) i wewnętrznego (3). Ucho zewnętrzne Składa się z małżowiny usznej

Bardziej szczegółowo

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla użytkowników urządzeń wytwarzających pole i promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości 0-300 GHz. Podstawy prawne krajowe uregulowania

Bardziej szczegółowo

Hałas. Dźwięk. Dźwięk definicja. Fizyczne parametry dźwięku. Słuch - funkcje. Natężenie i częstotliwość dźwięku

Hałas. Dźwięk. Dźwięk definicja. Fizyczne parametry dźwięku. Słuch - funkcje. Natężenie i częstotliwość dźwięku Dźwięk Hałas...- A dlaczego Babciu masz takie duże uszy? - spytał Czerwony Kapturek. - Żeby Cię lepiej słyszeć Kochana Wnusiu - odparł Wilk 1 2 Dźwięk definicja Zmiany w ciśnieniu powietrza, rozchodzące

Bardziej szczegółowo

Dźwięk i słuch. Percepcja dźwięku oraz funkcjonowanie narządu słuchu

Dźwięk i słuch. Percepcja dźwięku oraz funkcjonowanie narządu słuchu Dźwięk i słuch 1 Percepcja dźwięku oraz funkcjonowanie narządu słuchu Broszura ta jest pierwszą z serii broszur firmy WIDEX poświęconych słuchowi oraz tematom z nim związanym. Od fal dźwiękowych do słyszenia

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM NA STANOWISKU PRACY

OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM NA STANOWISKU PRACY LABORATORIUM WIBROAKUSTYKI MASZYN Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Mechaniki Stosowanej Zakład Wibroakustyki i Bio-Dynamiki Systemów Ćwiczenie nr 1 Cel ćwiczenia: OCENA ZAGROŻENIA HAŁASEM NA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ KODEKS PRACY Art. 226. Pracodawca: 1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko; 2) informuje pracowników o ryzyku

Bardziej szczegółowo

Temat: Drgania mechaniczne - wibracje. Hałas w środowisku pracy

Temat: Drgania mechaniczne - wibracje. Hałas w środowisku pracy LEKCJA 4 Temat: Drgania mechaniczne - wibracje. Hałas w środowisku pracy Czas realizacji: 1 godzina lekcyjna Cele operacyjne: Treści: Po zakończeniu zajęć uczeń: wie, co to są drgania mechaniczne, zna

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY Załącznik nr 2 WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY A. Hałas i hałas ultradźwiękowy 1. Hałas 1.1. Hałas w środowisku pracy jest

Bardziej szczegółowo

Pomiar i ocena wielkości charakteryzujących hałas w środowisku - ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas

Pomiar i ocena wielkości charakteryzujących hałas w środowisku - ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas Pomiar i ocena wielkości charakteryzujących hałas w środowisku - ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas Ze względu na cel (określenie emisji hałasu maszyn lub ocena narażenia ludzi) metody

Bardziej szczegółowo

Zdrowie i bezpieczeństwo w miejscu pracy Granice tolerancji natężenia hałasu i wibracji

Zdrowie i bezpieczeństwo w miejscu pracy Granice tolerancji natężenia hałasu i wibracji Granice tolerancji natężenia hałasu i wibracji Europejskie przepisy BHP zmodyfikowane o przepisy prawa polskiego Zwiększenie bezpieczeństwa i poprawa ochrony zdrowia w miejscu pracy ZAUFAJ NIEBIESKIM Przepisy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa 11 1. WSTĘP 13

SPIS TREŚCI. Przedmowa 11 1. WSTĘP 13 Przedmowa 11 1. WSTĘP 13 2. PODSTAWOWE PROBLEMY WIBROAKUSTYKI 19 2.1. Wprowadzenie 21 2.2. Drgania układów dyskretnych o jednym stopniu swobody 22 2.3. Wybrane zagadnienia z akustyki 30 2.3.1. Pojęcia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny sygnalizator akustyczny dla pojazdów uprzywilejowanych

Bezpieczny sygnalizator akustyczny dla pojazdów uprzywilejowanych Bezpieczny sygnalizator akustyczny dla pojazdów uprzywilejowanych Centralny Instytut Ochrony Pracy - PIB Warszawa ul. Czerniakowska 16 Sygnalizator pojazdu uprzywilejowanego jako źródło hałasu pojazd uprzywilejowany

Bardziej szczegółowo

Metodyka badań hałasu w zakresie słyszalnym, infradźwiękowym i ultradźwiękowym na stanowiskach pracy przy wydobyciu gazu łupkowego

Metodyka badań hałasu w zakresie słyszalnym, infradźwiękowym i ultradźwiękowym na stanowiskach pracy przy wydobyciu gazu łupkowego Metodyka badań hałasu w zakresie słyszalnym, infradźwiękowym i ultradźwiękowym na stanowiskach pracy przy wydobyciu gazu łupkowego Metodyka badań hałasu na stanowiskach pracy przy wydobyciu gazu łupkowego

Bardziej szczegółowo

POMIARY HAŁASU. 1. Metody pomiaru hałasu

POMIARY HAŁASU. 1. Metody pomiaru hałasu POMIARY HAŁASU Podstawowym celem pomiarów hałasu w środowisku pracy jest określenie ryzyka uszkodzenia zdrowia. Pomiary parametrów akustycznego środowiska pracy mogą być także wykonywane w innych celach,

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji ogólnych wymogów w kontrolowanych zakładach pracy

Ocena realizacji ogólnych wymogów w kontrolowanych zakładach pracy Ocena realizacji ogólnych wymogów w kontrolowanych zakładach pracy Lp. Kontrolowane zagadnienie 1. Czy od ostatniej kontroli nastąpiła zmiana miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, a zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań...

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań... Spis treści Rozdział I Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy 1. Podział czynników szkodliwych i uciążliwych.................................. 11 2. Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Hałas w środowisku. Wstęp. Hałas często kojarzony jest z dźwiękiem, jednakże pojęcia te nie są równoznaczne.

Hałas w środowisku. Wstęp. Hałas często kojarzony jest z dźwiękiem, jednakże pojęcia te nie są równoznaczne. Hałas w środowisku Wykład dla kierunku OCHRONA ŚRODOWISKA UWM w Olsztynie Wstęp Hałas często kojarzony jest z dźwiękiem, jednakże pojęcia te nie są równoznaczne. Dźwięk to pojęcie czysto fizyczne, natomiast

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 4. Wpływ hałasu na człowieka 4.1. Wprowadzenie

Wykład 4 4. Wpływ hałasu na człowieka 4.1. Wprowadzenie Wykład 4 4. Wpływ hałasu na człowieka 4.1. Wprowadzenie Zgodnie z podaną uprzednio definicją przez hałas rozumiemy dźwięki o dowolnym charakterze akustycznym, niepożądane w danych warunkach i dla danej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE BADAŃ I POMIARÓW CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

INFORMACJE DOTYCZĄCE BADAŃ I POMIARÓW CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GRODZISKU MAZ. POWIATOWA STACJA SANITARNO - EPIDEMIOLOGICZNA W GRODZISKU MAZ. ul. Żwirki i Wigury 10, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, e-mail: grodzisk@psse.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do Regulaminu Pracy ppup Poczta Polska

Załącznik nr 6 do Regulaminu Pracy ppup Poczta Polska Załącznik nr 6 do Regulaminu Pracy ppup Poczta Polska Wykaz prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom młodocianym w celu odbywania przygotowywania

Bardziej szczegółowo

dr inż. Leszek MORZYŃSKI SYSTEM ZDALNEGO NADZORU UŻYTKOWANIA NAUSZNIKÓW PRZECIWHAŁASOWYCH Materiały informacyjne

dr inż. Leszek MORZYŃSKI SYSTEM ZDALNEGO NADZORU UŻYTKOWANIA NAUSZNIKÓW PRZECIWHAŁASOWYCH Materiały informacyjne dr inż. Leszek MORZYŃSKI SYSTEM ZDALNEGO NADZORU UŻYTKOWANIA NAUSZNIKÓW PRZECIWHAŁASOWYCH Materiały informacyjne Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Warszawa 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet

Wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet Z a ł ą c z n i k n r 1 R e g u l a m i n u Pra c y W A K A D E M I I S Z T U K P I Ę K N Y C H W G D A Ń S K U Wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet Załącznik do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 21/2015 Starosty Kolneńskiego z dnia 15 grudnia 2015r. w sprawie zmian w regulaminie pracy w Starostwie Powiatowym w Kolnie

Zarządzenie Nr 21/2015 Starosty Kolneńskiego z dnia 15 grudnia 2015r. w sprawie zmian w regulaminie pracy w Starostwie Powiatowym w Kolnie Zarządzenie Nr 21/2015 w sprawie zmian w regulaminie pracy w Starostwie Powiatowym w Kolnie Na podstawie art.104 2 i art.104 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1502

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. (Dz. U. z dnia 27 września 1996 r.) Na podstawie art. 176 Kodeksu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZDALNEGO MONITORINGU PARAMETRÓW WIBROAKUSTYCZNYCH ŚRODOWISKA PRACY Z WYKORZYSTANIEM ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ DO JEGO ZASILANIA

SYSTEM ZDALNEGO MONITORINGU PARAMETRÓW WIBROAKUSTYCZNYCH ŚRODOWISKA PRACY Z WYKORZYSTANIEM ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ DO JEGO ZASILANIA dr inż. Leszek MORZYŃSKI mgr inż. Grzegorz SZCZEPAŃSKI SYSTEM ZDALNEGO MONITORINGU PARAMETRÓW WIBROAKUSTYCZNYCH ŚRODOWISKA PRACY Z WYKORZYSTANIEM ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ DO JEGO ZASILANIA Materiały

Bardziej szczegółowo

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY

HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY HAŁAS W ŚRODOWISKU PRACY Budowa ucha ludzkiego Narząd słuchu składa się z trzech zasadniczych części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego, ucha wewnętrznego. Drgania akustyczne powierzchniowe słyszalne

Bardziej szczegółowo

Przygotowała: prof. Bożena Kostek

Przygotowała: prof. Bożena Kostek Przygotowała: prof. Bożena Kostek Ze względu na dużą rozpiętość mierzonych wartości ciśnienia (zakres ciśnień akustycznych obejmuje blisko siedem rzędów wartości: od 2x10 5 Pa do ponad 10 Pa) wygodniej

Bardziej szczegółowo

MÓWIMY O TYM GŁOŚNO, ABY BYŁO CISZEJ!

MÓWIMY O TYM GŁOŚNO, ABY BYŁO CISZEJ! MÓWIMY O TYM GŁOŚNO, ABY BYŁO CISZEJ! CISZA całkowity brak dźwięków zdolnych wytworzyć wrażenia słuchowe. DŹWIĘK Dźwięki są jednym ze składników środowiska przyrodniczego człowieka. Są źródłem wielu informacji

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 września 2016 r. Poz. 1488 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 9 września 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Ochrona Przeciwdźwiękowa. Stosowanie indywidualnych ochron słuchu Skuteczność likwidacji hałasu

Ochrona Przeciwdźwiękowa. Stosowanie indywidualnych ochron słuchu Skuteczność likwidacji hałasu Ochrona Przeciwdźwiękowa Stosowanie indywidualnych ochron słuchu Skuteczność likwidacji hałasu 1 Wprowadzenie Określanie ryzyka zawodowego wynikającego z naraŝenia na hałas słyszalny (L EX,8h poziom ekspozycji

Bardziej szczegółowo

HAŁAS I SŁUCH. Czym jest hałas? Jakie są jego źródła? Jak można się przed nim chronić?

HAŁAS I SŁUCH. Czym jest hałas? Jakie są jego źródła? Jak można się przed nim chronić? HAŁAS I SŁUCH 4 Czym jest hałas? Jakie są jego źródła? Jak można się przed nim chronić? Broszura ta stanowi krótki opis hałasu, jego źródeł oraz sposobów ochrony przed jego szkodliwym wpływem. Jest to

Bardziej szczegółowo

Wpływ hałasu lotniczego na zdrowie człowieka czyli jak żyć krócej i chorować.

Wpływ hałasu lotniczego na zdrowie człowieka czyli jak żyć krócej i chorować. Wpływ hałasu lotniczego na zdrowie człowieka czyli jak żyć krócej i chorować. Hałas, w szczególności lotniczy, jest szkodliwy dla zdrowia; stały i uciążliwy hałas męczy nas psychicznie i fizycznie, pogarsza

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka związanego z występowaniem czynników mierzalnych w środowisku pracy

Ocena ryzyka związanego z występowaniem czynników mierzalnych w środowisku pracy 1 12. Ocena ryzyka związanego z występowaniem czynników mierzalnych w środowisku pracy Ocena ryzyka związanego z występowaniem czynników mierzalnych w środowisku pracy 12.1. Ryzyko zawodowe 12.1.1. Istota

Bardziej szczegółowo

DRGANIA MECHANICZNE W ŚRODOWISKU PRACY

DRGANIA MECHANICZNE W ŚRODOWISKU PRACY DRGANIA MECHANICZNE W ŚRODOWISKU PRACY zagrożenia i profilaktyka Zagrożenie drganiami mechanicznymi w środowisku pracy Zatrudnieni w warunkach zagrożenia czynnikami szkodliwymi i niebezpiecznymi w latach

Bardziej szczegółowo

Wytyczne do ograniczania zagrożenia hałasem emitowanym przez nietechnologiczne źródła ultradźwiękowe

Wytyczne do ograniczania zagrożenia hałasem emitowanym przez nietechnologiczne źródła ultradźwiękowe Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Bożena Smagowska Wytyczne do ograniczania zagrożenia hałasem emitowanym przez nietechnologiczne źródła ultradźwiękowe Publikacja opracowana

Bardziej szczegółowo

Określenie stanowisk pracy, na których występuje zagrożenie hałasem przy poszukiwaniu i wydobyciu gazu łupkowego

Określenie stanowisk pracy, na których występuje zagrożenie hałasem przy poszukiwaniu i wydobyciu gazu łupkowego Opracowano na podstawie wyników III etapu programu wieloletniego pn. Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy, finansowanego w latach 2014-2016 w zakresie zadań służb państwowych przez Ministerstwo Pracy

Bardziej szczegółowo

Wymagania i zalecenia dotyczące ograniczenia narażenia na hałas turbin wiatrowych

Wymagania i zalecenia dotyczące ograniczenia narażenia na hałas turbin wiatrowych Wymagania i zalecenia dotyczące ograniczenia narażenia na hałas turbin wiatrowych Danuta Augustyńska Dariusz Pleban Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy ul. Czerniakowska 16, 00-701

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny zawodowego na stanowiskach pracy Pojęcie zawodowego, zostało ustalone w dyrektywie z dnia 12 czerwca 1989 r. o wprowadzaniu środków w celu zwiększania bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ZROZUMIEĆ UBYTEK SŁUCHU

ZROZUMIEĆ UBYTEK SŁUCHU ZROZUMIEĆ UBYTEK SŁUCHU Ubytek słuchu i jego pierwsze symptomy Ubytek słuchu (niedosłuch) jest zaburzeniem funkcjonowania układu słuchowego, objawiającym się ograniczeniem zdolności do słyszenia dźwięków.

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA 2003/10/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 6 lutego 2003 r.

DYREKTYWA 2003/10/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 6 lutego 2003 r. DYREKTYWA 2003/10/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane

Bardziej szczegółowo

Eksperyment 11. Badanie związków między sygnałem a działaniem (wariant B) 335

Eksperyment 11. Badanie związków między sygnałem a działaniem (wariant B) 335 PRZEDMOWA... 9 1. WPROWADZENIE... 13 1.1. Geneza ergonomii jako dyscypliny naukowej... 14 1.2. Rozwój techniki i ewolucja jej roli dla człowieka oraz społeczeństwa... 17 1.3. Organizacja badań ergonomicznych,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym 1. Podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy zna podstawowe pojęcia związane z

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA POZIOMU HAŁASU NA STANOWISKACH TECHNOLOGICZNYCH W ZAKŁADACH PRZERÓBKI KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO

IDENTYFIKACJA POZIOMU HAŁASU NA STANOWISKACH TECHNOLOGICZNYCH W ZAKŁADACH PRZERÓBKI KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO Górnictwo i Geoinżynieria Rok 30 Zeszyt 3/1 2006 Aleksander Lutyński* IDENTYFIKACJA POZIOMU HAŁASU NA STANOWISKACH TECHNOLOGICZNYCH W ZAKŁADACH PRZERÓBKI KOPALŃ WĘGLA KAMIENNEGO 1. Wstęp Hałas jest jedną

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 861

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 861 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 861 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11, Data wydania: 12 października 2016 r. Nazwa i adres PRACOWNIA

Bardziej szczegółowo

Aktywne tłumienie drgań

Aktywne tłumienie drgań Aktywne tłumienie drgań wykład dla specjalności Komputerowe Systemy Sterowania dla kierunku Automatyka i Robotyka Dr inŝ. Zbigniew Ogonowski Instytut Automatyki, Politechnika Śląska Plan wykładu Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Górnictwa Podziemnego Pracownia Bezpieczeństwa Pracy i Ergonomii w Górnictwie Kraków 2015 Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Pole elektromagnetyczne. POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie.

Pole elektromagnetyczne. POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie. Pole elektromagnetyczne POLE ELEKTROMAGNETYCZNE - pewna przestrzeń, w której obrębie cząstki oddziałują na siebie elektrycznie i magnetycznie. INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA zjawisko powstawania siły elektromagnetycznej

Bardziej szczegółowo

Fale akustyczne. Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość. ciśnienie atmosferyczne

Fale akustyczne. Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość. ciśnienie atmosferyczne Fale akustyczne Jako lokalne zaburzenie gęstości lub ciśnienia w ośrodkach posiadających gęstość i sprężystość ciśnienie atmosferyczne Fale podłużne poprzeczne długość fali λ = v T T = 1/ f okres fali

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. Dz.U.1996.114.545 2015.11.13 zm. Dz.U.2015.1737 1 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. (Dz. U. z dnia

Bardziej szczegółowo

POMIARY I ANALIZA HAŁASU NA STANOWISKU PRACY

POMIARY I ANALIZA HAŁASU NA STANOWISKU PRACY INSTYTUT KONSTRUKCJI MASZYN KIERUNEK: INŻYNIERIA BEZPIECZEŃSTWA PRZEDMIOT: POMIARY I ANALIZA HAŁASU PRZEMYSŁOWEGO POMIARY I ANALIZA HAŁASU NA STANOWISKU PRACY POMIARY I ANALIZA HAŁASU NA STANOWISKU PRACY

Bardziej szczegółowo

HAŁAS SŁYSZALNY I NISKOCZĘSTOTLIWOŚCIOWY

HAŁAS SŁYSZALNY I NISKOCZĘSTOTLIWOŚCIOWY HAŁAS SŁYSZALNY I NISKOCZĘSTOTLIWOŚCIOWY BROSZURA INFORMACYJNA Z ZAKRESU OCHRONY ZDROWIA DLA PRACOWNIKÓW I PRACODAWCÓW Marta Boroń, Krystyna Pawlas, Natalia Pawlas Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka narażenia na hałas ultradźwiękowy w środowisku pracy 1

Profilaktyka narażenia na hałas ultradźwiękowy w środowisku pracy 1 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2012, nr 2(72), s. 5 11 Profilaktyka narażenia na hałas ultradźwiękowy w środowisku pracy 1 mgr inż. BOŻENA SMAGOWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy

Bardziej szczegółowo

Copyright by Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź 2010

Copyright by Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź 2010 Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, przygotowana w trakcie realizacji programu Opracowanie kompleksowych programów profilaktycznych Numer projektu:

Bardziej szczegółowo

HAŁAS NA STANOWISKACH PRACY. Witold Mikulski, Anna Karczmarska, Jolanta Koton

HAŁAS NA STANOWISKACH PRACY. Witold Mikulski, Anna Karczmarska, Jolanta Koton HAŁAS NA STANOWISKACH PRACY Witold Mikulski, Anna Karczmarska, Jolanta Koton 1 Hałas 1.1 Skutki oddziaływania hałasu na człowieka Termin hałas stosowany jest do dźwięków słyszalnych szkodliwych lub uciążliwych

Bardziej szczegółowo

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r.

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Wymagania przepisów dotyczące stosowania czynników szkodliwych dla zdrowia (W10) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Rodzaje czynników szkodliwych dla zdrowia Fizyczne: Hałas; Wibracja;

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe TEO Kompatybilność OZE z systemem energetycznym 2014-01-18. Dr inż. PAWEŁ A. MAZUREK 1

Studia Podyplomowe TEO Kompatybilność OZE z systemem energetycznym 2014-01-18. Dr inż. PAWEŁ A. MAZUREK 1 dr inż. Paweł A. Mazurek Instytut Podstaw Elektrotechniki i Elektrotechnologii studia podyplomowe TECHNOLOGIE ENERGII ODNAWIALNEJ Dźwięk w najogólniejszej postaci można rozumieć jako zaburzenie o charakterze

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Szkoły Ponadgimnazjalne Moduł III Foliogram 41. KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Substancje chemiczne ze względu na zagrożenia dla zdrowia i/lub środowiska dzielimy na:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W KONTAKCIE Z AZBESTEM

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W KONTAKCIE Z AZBESTEM PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GRODZISKU MAZ. POWIATOWA STACJA SANITARNO - EPIDEMIOLOGICZNA W GRODZISKU MAZ. ul. Żwirki i Wigury 10, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, e-mail: grodzisk@psse.waw.pl

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1115

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1115 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1115 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 19 września 2014 r. Nazwa i adres EWA NICGÓRSKA-DZIERKO

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY Załącznik nr 2 WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY A. Hałas i hałas ultradźwiękowy 1. Hałas 1.1. Hałas w środowisku pracy jest

Bardziej szczegółowo

Hałas na drogach: problemy prawne, ekonomiczne i techniczne szkic i wybrane elementy koniecznych zmian

Hałas na drogach: problemy prawne, ekonomiczne i techniczne szkic i wybrane elementy koniecznych zmian Zastosowanie nowoczesnych technologii w konstrukcjach nawierzchni Zakopane, 15-17 września 2010 r. Hałas na drogach: problemy prawne, ekonomiczne i techniczne szkic i wybrane elementy koniecznych zmian

Bardziej szczegółowo

Hałas powoduje choroby!

Hałas powoduje choroby! Opiekunowie projektu: Anna Stańczyk, Grażyna Gajda, Wojciech Nalberski uczniowie: Natalia Orzeł (kl. III I), Anna Walewska (kl. III D), Klaudia Twardowska ( III D), Katarzyna Życka ( kl. III D) Hałas powoduje

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO Lista pytań kontrolnych dla specjalisty zewnętrznego ds. bhp lub oceniającego jego pracę pracodawcy Przedstawiona lista dotyczy podstawowych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Zwalczanie hałasu w środowisku pracy w ramach działalności kontrolno-nadzorczej i prewencyjnej Państwowej Inspekcji Pracy

Zwalczanie hałasu w środowisku pracy w ramach działalności kontrolno-nadzorczej i prewencyjnej Państwowej Inspekcji Pracy Zwalczanie hałasu w środowisku pracy w ramach działalności kontrolno-nadzorczej i prewencyjnej Państwowej Inspekcji Pracy Europejski Tydzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy 23 maja 2005 r. Zatrudnieni

Bardziej szczegółowo

Projekt Hałas niewidzialny wróg. Pokochaj ciszę

Projekt Hałas niewidzialny wróg. Pokochaj ciszę Projekt Hałas niewidzialny wróg. Pokochaj ciszę Szkoła to miejsce, w którym spędzasz kilka godzin dziennie. Na lekcjach zdobywasz wiedzę, a na przerwach rozmawiasz, biegasz, grasz w różne gry. Często jednak

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik bezpieczeństwa i higieny pracy 315[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik bezpieczeństwa i higieny pracy 315[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 22 Strona 2 z 22 Strona 3 z 22 Strona 4 z 22 Strona 5 z 22 Strona 6 z 22 Strona 7 z 22 Strona 8 z 22 Strona 9 z 22 Strona 10 z 22 Strona 11 z 22 Ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej:

Bardziej szczegółowo

Projekt W ś wiecie dź więko w

Projekt W ś wiecie dź więko w Projekt W ś wiecie dź więko w Adresaci projektu: uczniowie gimnazjum. Formy i metody pracy: pogadanka wprowadzająca, praca grupowa, metoda projektów. Czas realizacji : 3 tygodnie Cele projektu: Cel główny:

Bardziej szczegółowo