RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH A POLITYKA BANKU ANGLII

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH A POLITYKA BANKU ANGLII"

Transkrypt

1 Tomasz Lechowicz * RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH A POLITYKA BANKU ANGLII WST P Ostatnie 10 lat to dla polityki Banku Anglii czas wyzwa i wielu istotnych zmian. Sektor finansów uleg w 2007 r. jednemu z najwi kszych kryzysów. Kryzys ten porównywany bywa do wielkiego kryzysu z lat 30. XX w. W konsekwencji turbulencji na rynkach finansowych ucierpia a tak e gospodarka Wielkiej Brytanii. Celem tego artyku u jest ukazanie polityki banku Anglii w latach w okresie wzrostu i recesji w zakresie nieruchomo ci i podstawowych wska ników ekonomicznych, jak PKB, inflacja, stopa procentowa. 1. OKRESY RECESJI I WZROSTU W GOSPODARCE ANGLII Dynamiczny rozwój nieruchomo ci w Wielkiej Brytanii mo liwy by dzi ki kilku czynnikom. Po pierwsze w ci gu wielu lat utrzymuj cy si wzrost Produktu Krajowego Brutto (PKB), si gaj cy w latach odpowiednio od 3,1 do 3,5% (por. rysunek 2) i inflacja poni ej 3% (por. rysunek 5) oraz niskie stopy procento- * Tomasz Lechowicz jest magistrem ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i doktorantem tej e uczelni. Do jego zainteresowa badawczych nale przede wszystkim finansowania nieruchomo ci i poszukiwanie odpowiedzi dotycz cej róde finansowania nieruchomo- ci na przyk adzie rynku polskiego i brytyjskiego. 91

2 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 we (do 4,5% przed 2007 r.) sta y si dobr sposobno ci do rozwoju rynku nieruchomo ci i powstawania ba ki spekulacyjnej na rynku. Kryzys z 2007 r. na ca ym wiecie, w tym w Wielkiej Brytanii, zosta oceniony jako jeden z najpowa niejszych od 60 lat. W marcu 2009 r. po raz pierwszy od niemal pó wieku zaobserwowano zjawisko deflacji w gospodarce brytyjskiej. Wska nik RPI 1 spad do warto ci 0,4%. Gospodarka brytyjska w pierwszym kwartale 2009 r. skurczy a si o 1,8% w porównaniu z poprzednim kwarta em. Zarówno Bank Rysunek 1. Produkt Krajowy Brutto i Dochód Narodowy Brutto w Wielkiej Brytanii w latach (w mln ) Rok PKB (DNS) Dochód Narodowy Brutto (GNI) Brak danych za lata 2011 i ród o: opracowanie w asne na podstawie: -tables.html?edition=tcm%3a Inflacja RPI Retail Price Index czyli wska nik cen detalicznych obrazuj cy zmiany cen towarów nabywanych do konsumpcji w gospodarstwach domowych Wielkiej Brytanii, uwzgl dniaj cy koszty sp aty d ugu hipotecznego i poziom cen nieruchomo ci. 92

3 Problemy i pogl dy Anglii, jak i rz d brytyjski prowadzi y polityk antykryzysow od po owy 2008 r. W sytuacji najpierw kryzysu kredytowego, a nast pnie gospodarczego podj to kilka kroków. Otó obj to programami ratunkowymi banki, rynek nieruchomo ci i kredytobiorców, a nast pnie skupiono si na impulsach fiskalnych i agresywnej polityce pieni nej 2. Lata to okres za amania si sektora kredytów hipotecznych. Zdaniem Izby Po yczkodawców Hipotecznych (Council of Mortgage Lenders, CML), liczba zaci gni tych kredytów hipotecznych w 2008 r. spad a poni ej poziomu z 2003 r., a w 2009 r. wynosi a 2,5 razy mniej ni w 2007 r. PKB nominalne w latach systematycznie wzrasta. Wed ug danych przedstawionych na rysunku 1 PKB w badanych latach by ni szy ni Dochód Narodowy Brutto. Rysunek 2. Realne tempo wzrostu PKB w Wielkiej Brytanii w latach /procentowa zmiana w roku poprzednim 2012* 0, ,8 4, , ,8 2,1 3,6 3, ,6 2, ,1 2,8 2,9 2, ,8 3,5 2,4 2,6 2,9 3,1 5 * prognoza Realne tempo wzrostu PKB Realne tempo wzrostu PKB Eurostat ród o: opracowanie w asne na podstawie: Statystyka Banku wiatowego (http://data.worldbank. org/country/united-kingdom) i Eurostat (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table& init=1&language=en&pcode=tec00115&plugin=1) 2 M.M. Kowalska, Polityka stabilizacyjna Wielkiej Brytanii w warunkach kryzysu i jej konsekwencje po roku 2012, [w:] S. Antkiewicz, M. Pronobis (red.), Gospodarka w warunkach kryzysu, CeDeWu, Warszawa 2009, s

4 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 W 2009 r. gospodarka Wielkiej Brytanii znalaz a si w fazie recesji. Wed ug akceptowalnej regu y recesja uwa ana jest wtedy, gdy Produkt Krajowy Brutto dwa kwarta y z rz du b dzie mia warto ujemn 3. Zdecydowanie z rysunku 2 wynika, e okres recesji by w latach Wcze niejsze lata mia y dodatnie PKB, co oznacza, e by to okres wzrostu gospodarczego (por. rysunek 2). Gospodarka brytyjska po okresie g bokiej recesji w 2009 r. (spadek PKB o 4,9%) wydaje si znajdowa w fazie umiarkowanego rozwoju. Ostatnie szacunki wskazuj, e w 2010 r. wzrost brytyjskiego PKB wyniós 1,8% wed ug Banku wiatowego i 2,1% wed ug Eurosatu. Wcze niej sugerowano wzrost PKB na poziomie 1,2%. W 2011 r. prognozy mówi y o PKB rz du ponad 2%, jednak wed ug danych Eurostatu wyniós on tylko 0,8%. Prognoza na rok 2012 szacowana jest na 0,5%. Rysunek 3. Produkcja ca kowita w Wielkiej Brytanii w latach (mln ) Rok Brak danych za lata 2011 i Produkcja całkowita ród o: opracowanie w asne na podstawie: gdp-growth 3 W. Nawrot, Globalny kryzys finansowy w XXI wieku. Przyczyny, przebieg, skutki, prognozy, CeDeWu, Warszawa 2009, s

5 Problemy i pogl dy Produkcja ca kowita w gospodarce wzrasta a do rekordowego 2008 r., gdy odnotowano j na poziomie mln funtów. Potem w 2009 r. widoczny jest spadek produkcji o 4,6%, a w 2010 roku odnotowano wzrost o 1,4%. 2. WP YW POLITYKI BANKU NA STOPY PROCENTOWE W LATACH Tu po wprowadzeniu planu ratowania systemu finansowego w Stanach Zjednoczonych og oszono bail-out brytyjskiego systemu finansowego. Brytyjski plan ratunkowy zosta wyceniony na 697 mld USD. Zawarto w nim liczne dzia ania interwencyjne, maj ce na celu podtrzymanie p ynno ci na rynku finansowym, m.in. wprowadzenie gwarancji zobowi za banków, zmian w polityce Banku Centralnego w kierunku ci stóp procentowych, podwy szenie kwoty depozytów obj tych gwarancjami skarbu pa stwa, dokapitalizowanie banków (program Bank Reconstruction Fund). Celem tej polityki by o odblokowanie rynków mi dzybankowych i ustalenia nowych warunków finansowania. Bank Anglii rozszerzy sw zasadnicz dzia alno kredytow dla banków poprzez udzielanie po yczek w d u szym terminie, wprowadzi szczególn procedur p ynno ci wymiany niep ynnych, wysokiej jako ci aktywów banków w zamian za bony skarbowe 4. Rezerwa Federalna wprowadzi a szereg instrumentów dla zapewnienia p ynno ci. Bank Anglii rozpocz zakup komercyjnych papierów warto ciowych i obligacji korporacyjnych poprzez specjalnie utworzony Fundusz Zakupów Aktywów (Asset Purchase Facility). W maju 2010 r. Europejski Bank Centralny (EBC) dokona zakupu obligacji rz dowych w ramach programu Securities Markets Programme (SMP) w odpowiedzi na kryzys strefy euro 5. Powaga sytuacji, w jakiej znalaz y si banki na ca ym wiecie, w tym Bank Anglii, po upadku Lehman Brothers sprawi a, e w warunkach presji inflacyjnej Bank zdecydowa si na daleko id ce ci cia stóp procentowych. 8 pa dziernika 2008 r. obni ono stopy procentowe (BoE Interest Rate) o 0,5 pkt proc. do poziomu 4,5%, a 6 listopada 2008 r. o kolejne 1,5 pkt proc., do poziomu 3% 6. Stopa procentowa w Wielkiej Brytanii ostatnio zg aszana by a na poziomie 0,5%. W Wielkiej Brytanii Bank Anglii ma niezale no operacyjn. Decyzje dotycz ce stóp procentowych s podejmowane przez Komitet Polityki Pieni nej (RPP). Bank Anglii przyjmuje za oficjaln stop procentow stop repo, któr stosuje do 4 Zob. J. Roberts i Weeken (2012). 5 Quarterly Bulletin, 2012 Q1, Vol. 52, No. 1, Bank of England, s W. Nawrot, Globalny kryzys finansowy w XXI wieku, op. cit., s

6 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 operacji otwartego rynku z grup kontrahentów (banki, towarzystwa budowlane, firmy inwestycyjne). Bazowa stopa procentowa BoE jest utrzymywana na poziomie 0,5% od 2009 r. do chwili obecnej. Wzi wszy pod uwag wcze niejsz polityk quantitative easing (na poziomie 200 mld PKB), polityk monetarn nale y uzna za ekspansywn. Dynamiczny wzrost stóp procentowych w latach w stosunkowo krótkim czasie musia prze o y si negatywnie zarówno na mo liwo dalszego wzrostu, jak i koszty obs ugi kredytów zaci gni tych na zakup nieruchomo ci mieszkalnych. Rysunek 4. Stopa procentowa w Wielkiej Brytanii w latach (%) ród o: Historycznie rzecz bior c, od 1989 do 2012 r., w Wielkiej Brytanii inflacja wynios a rednio 2,8%, osi gaj c rekordowy poziom 5% w 2008 r. i rekordowo niski poziom 1,1% z pocz tkiem 2010 r. Stopa inflacji odnosi si do ogólnego wzrostu cen mierzonego przez standardowy poziom si y nabywczej. Do najbardziej znanych miar inflacji zalicza si CPI (por. rysunek 4), który mierzy ceny konsumpcyjne, oraz deflator PKB, który mierzy inflacj w ca ej gospodarce. Inflacja mierzona jako CPI szacowana by a na poziomie 2,7% (IV kwarta 2010 r.), jako RPI 3,7%. Roczna stopa inflacji CPI wynosi a 3,0% w kwietniu 2012 r., w porównaniu z 3,5% w marcu. Roczna stopa podobna by a ostatnio w grudniu 2009 r., kiedy wynios a 2,9% i w lutym 2010 r. 3,0%. Najwi ksz presj na zmiany w rocznej inflacji CPI mi dzy 2007 r. a 2010 r. by kryzys finansowy i gospodarczy na wiecie, w tym w Wielkiej Brytanii, co prze o y o si na wzrost stopy inflacji do poziomu ponad 5% w 2009 r. i 2011 r., i 4% pocz tkiem 2012 r. Aby przeciwdzia a skutkom globalnego kryzys finansowego i ratowa gospodark brytyjsk przed recesj, zdecydowano w ko cu 2008 r. o ci ciach podatków od dochodów dla najni ej zarabiaj cych oraz o kolejnych obni eniach stóp 96

7 Problemy i pogl dy Rysunek 5. Inflacja (CPI) w Wielkiej Brytanii w latach ród o: procentowych, z nadziej, e Brytyjczycy przeznacz ten wzrost na wydatki konsumpcyjne. Zdecydowano tak e o podwy szeniu stopy opodatkowania dochodów osób, które zarabiaj wi cej ni 150 tys. rocznie do 45% pocz wszy od nowej kadencji parlamentarnej. W dodatku rz d pod koniec listopada 2008 r. og osi tymczasowe obni enie podatku od warto ci dodanej (VAT) z 17,5% do 15% do ko ca 2009 r RYNEK MIESZKANIOWY A KREDYTY HIPOTECZNE W WIELKIEJ BRYTANII W LATACH Kryzys finansowy zamieni si w g bok recesj dla wielu krajów Europy. Jego pocz tek nast pi w 2007 r. w Stanach Zjednoczonych, a nast pnie dotar do Wielkiej Brytanii i na nasz kontynent 8. wiat finansów regularnie wpada w powa ne tarapaty. Wed ug danych Mi dzynarodowego Funduszu Walutowego, tylko w latach wyst pi y 54 du e kryzysy bankowe. Wszystkie uda o si przetrwa, a nawet zdarzy o si po drodze zaliczy kilka koniunkturalnych wzrostów. Nigdy dot d nie odczuwano jednak tak bole nie skutków powi zania ze sob gospodarek lokalnych 9. Wska nik cen produkcji w budownictwie w Wielkiej Brytanii w latach przedstawia tabela 1. 7 W. Nawrot, Globalny kryzys finansowy w XXI wieku, op. cit., s W. Gadomski, Chmury bardzo czarne, Manager 2009, Nr 1 (50), s M. Jurek, Lekarstwo na ekonomiczn depresj, Rynki Zagraniczne 2008, Nr (7672), s

8 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 Tabela 1. Wska nik cen produkcji dla nowego budownictwa w Wielkiej Brytanii w latach (2005=100) Rok Budynki publiczne Budynki prywatne Pokoje do wynaj cia publiczne Budynki przemys owe prywatne Budynki handlowe prywatne Budynki komunalne Wszystkie nowe zabudowania ,9 79,2 81,6 71,0 79,7 95,5 81, ,7 86,3 83,7 82,2 85,8 96,1 87, ,6 90,6 87,9 85,7 91,7 94,8 90, ,4 94,3 93,0 91,0 92,7 96,0 93, ,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100, ,6 104,8 104,8 103,7 105,4 107,7 105, ,7 108,4 110,5 108,4 109,4 115,4 109, ,3 114,4 118,9 116,2 110,6 116,7 113, ,8 115,6 116,7 109,0 107,2 112,6 111, ,1 115,8 107,6 98,7 100,9 112,3 107, * 110,9 117,3 107,7 103,7 100,9 117,1 109,0 * ceny prognozowane ród o: Outpoot Price Indices, June 2012, doc. excel Od 2001 r. wska nik cen produkcji dla nowego budownictwa systematycznie wzrasta do 2010 r., kiedy to odnotowano spadek w przypadku budynków publicznych o 5,7 pkt proc., a tak e w przypadku budynków przemys owo-prywatnych o 10,3 pkt proc., w przypadku budynków handlowo-prywatnych o 6,3 pkt proc. oraz w przypadku budynków komunalnych o 0,3%. W przypadku wszystkich zabudowa nowych spadek w 2010 r. wyniós 4,3 pkt proc. W okresie boomu na rynku nieruchomo ci oraz rosn cego rynku kredytu hipotecznego sekurytyzacja aktywów cieszy a si niegasn cym powodzeniem w ród wszystkich uczestników rynku. Jak wiadomo, sekurytyzacja aktywów to operacja finansowa, której efektem jest pozyskanie kapita u w drodze wyemitowania papierów warto ciowych bazuj cych na wybranych sk adników aktywów emitenta. Papiery warto ciowe wystawione w drodze sekurytyzacji aktywów nazwano papierami warto ciowymi zabezpieczonymi aktywami (basset-backed securities ABS). 10 Zacz to wykorzystywa 10 W. Nawrot, Globalny kryzys finansowy w XXI wieku, op. cit., s

9 Problemy i pogl dy j ju w latach 70. w Stanach Zjednoczonych. Pocz tkowo sekurytyzacji podlega y wy cznie kredyty hipoteczne, co by o zwi zane z boomem mieszkaniowym w tym okresie i du ym zapotrzebowaniem na fundusze 11. W Europie pierwsza transakcja sekurytyzacyjna mia a miejsce w Wielkiej Brytanii w 1987 r. i tak e dotyczy a kredytów hipotecznych. Warto kredytów hipotecznych w mln funtów przedstawiono w badanych latach na rysunku 6. Rysunek 6. Kredyty hipoteczne w Wielkiej Brytanii w latach (mln ) Kredyty hipoteczne 2010 r. dane za I kwarta. Brak danych za lata 2011 i Kredyty hipoteczne brutto nie wyrównane sezonowo ród o: Office for National Statistics Financial Statistics, Bank of England, i Najlepszym okresem, je li chodzi o zaci gni te kredyty hipoteczne, by rok Od 2001 r. warto kredytów systematycznie ros a do 2005 r., kiedy to lekko si skurczy a do mln (o 9,42% w stosunku do 2004 r.). Wed ug Rady Kredytodawców Hipotecznych w maju 2012 r. warto kredytów hipotecznych szacowana by a na 12,2 mld, co stanowi 24% wzrost w stosunku do 9,9 mld w kwietniu tego roku i 13% wzrost w stosunku do maja 2011 r. (10,8 mld ) 12. Optymalna warto cen mieszka na rynku w latach wzros a. Mimo kryzysu w latach ceny mieszka wynosi y rednio 180 tys. funtów (cena w 2001 r. wynosi a rednio 88,5 tys. funtów). Nale y doda, e nowe budynki s dro sze ni starsze. W 2008 r. ich cena wynosi a 110 tys. funtów, czyli o 24% wi cej ni rednia cena na rynku mieszkaniowym. 11 A. Kosi ski, Sekurytyzacja aktywów na wiecie i w Polsce, Wyd. Biblioteka Mened era i Bankowca, Warszawa 1997, s

10 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 Rysunek 7. rednie ceny na rynku mieszkaniowym w Wielkiej Brytanii w latach (mln ) Brak wielu danych za lata mediana wszystkich mieszkań mediana budynków nowych ród o: Rysunek 8. Rynek mieszkaniowy sprzeda nieruchomo ci w Wielkiej Brytanii w latach Rok Anglia Walia Londyn Za 2012 r. cena z maja 2012 r., sprzeda za pierwszy kwarta 2012 r. Pozosta e kwoty na koniec grudnia. ród o: opracowanie w asne na podstawie danych ewidencji gruntów. 100

11 Problemy i pogl dy Po kryzysie zmala a sprzeda mieszka na ca ym rynku nieruchomo ci (por. rysunek 8). Najdotkliwiej odczuwany spadek odnotowano w Anglii w 2009 r., kiedy liczba sprzedanych mieszka wynios a 586,9 tys. w stosunku do 1 190,3 tys. mieszka sprzedanych do 2007 r., w którym wybuch kryzys. Spadek ten wyniós 102,8%. W 2010 r. odnotowano popraw w stosunku do 2009 r. o 6,6%. Najlepszy w ci gu 10 badanych lat okaza si rok 2002, kiedy to sprzedano tys. mieszka. Podobnie sytuacja wygl da a w Londynie i Walii. PODSUMOWANIE Bank Anglii stworzy nowe zasady po kryzysie finansowym w celu ratowania sektora bankowego i jego finansów. Ostatnia dekada by a owocna w do wiadczenia dla ca ej gospodarki brytyjskiej, która przesz a po fazie wzrostu gospodarczego w faz recesji w latach 2007 i 2008, po czym sytuacja zacz a lekko si poprawia. PKB powoli ro nie. Wed ug prognoz na lata istnieje du e prawdopodobie stwo poprawy sytuacji na rynku nieruchomo ci oraz w ca ej gospodarce, jednak przestrzega si przed ponown ba k na rynku nieruchomo ci. Wa ne, aby Bank Anglii trzyma piecz nad udzielaniem nadmiernej liczby kredytów hipotecznych, co by o przyczyn ba ki spekulacyjnej, tani kredyt by bowiem katalizatorem boomu w nieruchomo ciach. Polityka finansowa Banku Anglii ogranicza si do dwóch mo liwych instrumentów: kredytu do okre lonego procentu warto ci nieruchomo ci lub po yczki do okre lonych dochodów po yczkobiorcy. Da oby to kontrol nad rynkiem nieruchomo ci w razie nadmiernego wzrostu. W celu utrzymania niskiej inflacji (obecnie 2,8%, a planowane jest 2,0%), a co za tym idzie zachowania warto ci pieni dza, Bank Anglii ustala stopy procentowe na poziomie 0,5% w 2009 r., co do chwili obecnej przyczynia si do stabilno ci i poprawy systemu finansowego. Abstract In the economically developed world, in 2008 the banking system fell into a serious crisis. In response to this situation, regulators and central banks have focused on building a more stable banking system for the future through better leverage. The system was supposed to be more fluid and better supervised. The outlook for the financial services industry is closely linked to the macroeconomic outlook for the UK. Financial services for businesses and consumers have a significant effect on the changes in the economy. In difficult economic times, many households have lower incomes and their personal finances shrink under the influence of macro-economic changes, such as fiscal consolidation and higher inflation. 101

12 Bezpieczny Bank 4(49)/2012 The purpose of this article is to review the decision of the bank of England, and their impact on the housing market in the UK that are more relevant to consumers. Bibliografia Gadomski W., Chmury bardzo czarne, Manager 2009, Nr 1 (50), s. 55. Jurek M., Lekarstwo na ekonomiczn depresj, Rynki Zagraniczne 2008, Nr (7672). Kosi ski A., Sekurytyzacja aktywów na wiecie i w Polsce, Wyd. Biblioteka Mened era i Bankowca, Warszawa Kowalska M.M., Polityka stabilizacyjna Wielkiej Brytanii w warunkach kryzysu i jej konsekwencje po roku 2012, [w:] S. Antkiewicz, M. Pronobis (red.), Gospodarka w warunkach kryzysu, CeDeWu, Warszawa Nawrot W., Globalny kryzys finansowy w XXI wieku. Przyczyny, przebieg, skutki, prognozy, CeDeWu, Warszawa Quarterly Bulletin, 2012 Q1, Vol. 52, No. 1, Bank of England. Roberts J. i Weeken (2012), Bank wiatowy Eurostat n&pcode=tec00115&plugin=1 Bank Anglii Rada kredytodawców hipotecznych (CML), Urz d Statystyczny Wielkiej Brytanii -output-and-productivity/price-indices-and-inflation/index.html tisticsby/housingmarket/livetables/ _page.asp

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

BANK OF ENGLAND A RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH W LATACH 2001 2013

BANK OF ENGLAND A RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH W LATACH 2001 2013 Tomasz Lechowicz* BANK OF ENGLAND A RYNEK NIERUCHOMO CI MIESZKANIOWYCH W LATACH 2001 2013 WST P Kryzys finansowy negatywnie wp yn na gospodark realn Wielkiej Brytanii. Ograniczy mo liwo ci konsumpcyjne

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030 Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030 I. Objaśnienia wartości dochodów przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT D UGU PUBLICZNEGO 00-916 Warszawa, ul. wi tokrzyska 12 tel. (48 22) 694-57-97 Warszawa, 5 lipca 2002 r. Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 I. ZAD U ENIE SKARBU PA STWA

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018 WIELOLETNIA PROGNOZA FINANSOWA GMINY MIASTA CHEŁMŻY NA LATA 2015-2025 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr VII/53/15 Rady Miejskiej Chełmży z dnia 17 września 2015r. L.p. Formuła Wyszczególnienie Wykonanie 2012

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Statystyka finansowa

Statystyka finansowa Statystyka finansowa Rynki finansowe Rynek finansowy rynek na którym zawierane są transakcje finansowe polegające na zakupie i sprzedaży instrumentów finansowych Instrument finansowy kontrakt pomiędzy

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście RAPORT2015 Rynek najmu w Polsce Kredyt na mieszkanie w 2016 roku Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów MdM w dużym mieście strona 16 Podsumowanie rynku kredytów hipotecznych w 2015 roku Za nami rok

Bardziej szczegółowo

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r.

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) miasta Łodzi na lata 2011-2031 ujętej w załączniku Nr 1 do uchwały Nr VI/51/11 Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Załącznik nr 3 do uchwały o Wieloletniej Prognozie Finansowej Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Uwagi ogólne Przewidywana w nowej ustawie o finansach publicznych wieloletnia prognoza

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 12 października 2015 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW KREDYTOWYCH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH KREDYTY NA CELE MIESZKANIOWE ORAZ CELE ZWIĄZANE Z BUDOWNICTWEM

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/83/15 Rady Gminy Dmosin z dnia 30 grudnia 2015 r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 I. Objaśnienia

Bardziej szczegółowo

Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR

Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR Wolumen otwartych pozycji indeksowanych do stawki WIBOR Agenda Cel badania Analiza Metodyka Źródła danych Cel badania Celem badania jest oszacowanie, jak na polskim rynku kształtuje się wolumen instrumentów

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacyjny nr 3/2010 2010-12-08 15:37:23

Biuletyn Informacyjny nr 3/2010 2010-12-08 15:37:23 Biuletyn Informacyjny nr 3/2010 2010-12-08 15:37:23 2 Najważniejsze informacje o węgierskiej gospodarce w skrócie (za okres pażdziernika 2010) Budapeszt, 9 listopada 2010 r. 1. Rada Monetarna zdecydowała

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; fax: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl/; e-mail: SekretariatUSRze@stat.gov.pl BUDŻETY

Bardziej szczegółowo

Konsultacje miały charakter powszechny i otwarty, umożliwiający wszystkim zainteresowanym podmiotom wyrażenie opinii na temat projektu.

Konsultacje miały charakter powszechny i otwarty, umożliwiający wszystkim zainteresowanym podmiotom wyrażenie opinii na temat projektu. Raport z konsultacji publicznych oraz opiniowania projektu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych

Bardziej szczegółowo

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016 Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie 31 maja 2016 Dotychczasowe działania banków w sferze ograniczenia konsekwencji skokowego wzrostu kursu CHF Sześciopak

Bardziej szczegółowo

Rynek bankowy Czech odporny na kryzys strefy euro

Rynek bankowy Czech odporny na kryzys strefy euro https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/rynek-bankowy-czech-okazuje-sie-na-kry z Wszystko wskazuje na to, że rynek bankowy Czech okazuje się odporny na kryzys strefy euro. Z analizy struktury

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne U S T AWA Projekt z dnia 26.11.2015 r. z dnia o szczególnych zasadach zwrotu przez jednostki samorządu terytorialnego środków europejskich uzyskanych na realizację ich zadań oraz dokonywania przez nie

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 1 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025

Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025 Załącznik Nr 3 do uchwały w sprawie przyjęcia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025 1. Założenia wstępne

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 )

Tabela oprocentowania kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015 1 ) Załącznik do uchwały zarządu nr 204 /2015 z dnia 30.12.2015 r. wchodzi w życie z dniem 01.01.2016. r. Tabela kredytów Rybnickiego Banku Spółdzielczego (obowiązuje dla kredytów udzielonych od dnia 05.03.2015

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20

KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 ptbssp. z o.o. 43 200 Pszczyna ul. Jana Kilińskiego 5a KALKULACJA CZYNSZU DLA BUDYNKÓW MIESZKALNO-UśYTKOWYCH W PSZCZYNIE PRZY UL. KS. BISKUPA H. BEDNORZA 10,12, 14,16, 18 I 20 NA MOMENT ODDANIA BUDYNKÓW

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r.

Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r. MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY Departament Strategii Budownictwa i Mieszkalnictwa Akceptuję: Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r. Kierunki reformy systemu budownictwa społecznego

Bardziej szczegółowo

INSTRUMEWNTY FINANSOWE umożliwiające pomoc rolnikom w usuwaniu skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych

INSTRUMEWNTY FINANSOWE umożliwiające pomoc rolnikom w usuwaniu skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych INSTRUMEWNTY FINANSOWE umożliwiające pomoc rolnikom w usuwaniu skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych Aleksandra Szelągowska Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozporządzenie Rady Ministrów z

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów

Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów Tomasz Makowski Specjalista Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 27 listopada 2015 r. Z BGK przyszłość zaczyna się dziś Misją BGK

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni.

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące Pożyczkodawcy. Pożyczkodawca: Adres: SuperGrosz Sp. z o.o. ul. Inflancka 11/27, 00-189 Warszawa Numer telefonu:

Bardziej szczegółowo

Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa.

Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa. Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa. Zgodnie z art. 267 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

Uczeń ma świadomość, jak wielkie znaczenie dla obywateli i całej gospodarki mają decyzje dotyczące wydatków i dochodów państwa.

Uczeń ma świadomość, jak wielkie znaczenie dla obywateli i całej gospodarki mają decyzje dotyczące wydatków i dochodów państwa. 1. Budżet państwa Uczeń zna: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcia: budżet państwa, deficyt, równowaga budżetowa, procedurę uchwalania ustawy budżetowej, podstawowe dochody i wydatki państwa. ii.

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1.

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1. Projekt U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę Art. 1. W ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz.

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Komentarz do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2004 roku

Komentarz do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2004 roku Komentarz do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2004 roku 1. Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzeniu raportu. 1.1. Fortis Bank Polska S.A. prowadzi rachunkowość na zasadach

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Opracowano w Departamencie Kontrolingu Dobra sytuacja banków spółdzielczych na tle sektora bankowego Opracowano w Departamencie

Bardziej szczegółowo

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1)

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1) FORMULARZ INFORMACJI PRZEDSTAWIANYCH PRZY UBIEGANIU SIĘ O POMOC DE MINIMIS Stosuje się do de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 84/2015 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE. z dnia 18 sierpnia 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 84/2015 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE. z dnia 18 sierpnia 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 84/2015 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE w sprawie opracowania materiałów planistycznych do projektu uchwały budżetowej Gminy Żukowice na 2016 rok. Na podstawie art. 233 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw)

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety dotyczącej Pani/a opinii na temat prawdopodobieństwa wystąpienia przedstawionych zjawisk w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akcje na giełdzie dr Adam Zaremba Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 28 kwietnia 2016 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL PLAN WYKŁADU I.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka. Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY BANKI

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka. Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY BANKI Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka Uniwersytet Gdański 5 kwietnia 2016 roku Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165 NADZÓR I REGULACJE BANKOWE Plan wykładu Obszary regulacji bankowych Komitet Bazylejski Regulacje UE Regulacje bankowości amerykańskiej Wyzwania dla regulacji bankowych Obszary regulacji bankowych Regulacja

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Złotoryi

Powiatowy Urząd Pracy w Złotoryi Powiatowy Urząd Pracy w Złotoryi Bezrobocie w powiecie złotoryjskim oraz aktywne działania w zakresie zmniejszania jego skutków w 2003 roku Złotoryja marzec 2004 r. 1. INFORMACJA O STANIE I STRUKTURZE

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT... 4 WYKRES 1.

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE KBF-4100-12-01/2012 P/12/033 Warszawa, dnia 16 maja 2012 r. Pan Jan Vincent-Rostowski Minister Finansów WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej

Bardziej szczegółowo

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 104/08 Burmistrza Bolkowa z dnia 25.08.2008 r w sprawie zasad rachunkowości w Urzędzie Miejskim w Bolkowie. Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego)

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. Informacja dodatkowa została sporządzona w oparciu o art. 48 ustawy o rachunkowości według załącznika

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 16-23.10.2015

Komentarz tygodniowy 16-23.10.2015 Komentarz tygodniowy 16-23.10.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Stopa bezrobocia - GUS Wskaźnik IX 2014 VIII 2015 IX 2015 Stopa bezrobocia 11,5 % 9,9 % 9,7 % Według danych GUS, stopa bezrobocia rejestrowanego

Bardziej szczegółowo

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY 08 kwietnia 2014 r. Od dziś, 1 kwietnia 2014 r., przez najbliższe cztery miesiące, ubezpieczeni płacący składki emerytalne będą mogli zdecydować gdzie chcą gromadzić kapitał na przyszłe emerytury: czy

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo