Zasady żywienia. Kwalifikacja T.15.1 REFORMA 2012 PLANOWANIE I OCENA. Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zasady żywienia. Kwalifikacja T.15.1 REFORMA 2012 PLANOWANIE I OCENA. Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska"

Transkrypt

1 REFORMA 2012 Zasady żywienia PLANOWANIE I OCENA Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska Kwalifikacja T.15.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH

2 Autorzy: prof. dr hab. Hanna Kunachowicz rozdz.: 1, 3, 7, 8, 9, 14, 20 dr Irena Nadolna rozdz.: 3, 5, 6, 7, 8, 12, 13, dr inż. Beata Przygoda rozdz.: 8, 9, 10, 11, 13, dr Beata Sińska rozdz.: 2, 4, 15, 16, 17, 18 dr Halina Turlejska rozdz.: 14, 15, 17, 18, 19, 20 Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodach na podstawie opinii rzeczoznawców: dr Katarzyny Kozłowskiej, mgr inż. Zbigniewa Iwasiuka, dr inż. Rafała Tomasza Batora. Typ szkoły: technikum. Zawód: technik żywienia i usług gastronomicznych. Kwalifikacja: T.15. Organizacja żywienia i usług gastronomicznych. Część kwalifikacji: 1. Planowanie i ocena żywienia Rok dopuszczenia: 2013 Podręcznik szkolny dotowany przez Ministra Edukacji Narodowej. Copyright by Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o. Warszawa 2013 Wydanie I (2013) ISBN Opracowanie merytoryczne i redakcyjne: Mieczysława Kompanowska (redaktor koordynator), Ewa Puchalska (redaktor merytoryczny) Konsultacje: dr Edyta Gulińska Tłumaczenie podstawowych pojęć: Olga Dowgird (język angielski), Joanna Długokęcka (język niemiecki). Redakcja językowa: Olga Gorczyca-Popławska Redakcja techniczna: Maria Dylewska Projekt okładki: Ewa Pawińska Projekt graficzny: Dominik Krajewski, Katarzyna Trzeszczkowska Opracowanie graficzne: Dominik Krajewski Fotoedycja: Agata Bażyńska Skład i łamanie: KP Studio Katarzyna Pogrzebska Fotografia na okładce: Kiselev Andrey Valerich/Shutterstock.com Ilustracje: Roman Kirilenko Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Warszawa, Aleje Jerozolimskie 96 Tel.: Infolinia: Druk i oprawa: Color Graf Sp. z o.o., Gdańsk Publikacja, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo. Więcej na Polska Izba Książki

3 SPIS TREŚCI 3 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1 Cele i zadania nauki o żywieniu Rozwój nauki o żywieniu człowieka Problemy żywieniowe Polski i świata Organizacje zajmujące się problemami wyżywienia ludności Podstawy ustawodawstwa w zakresie żywności i żywienia Gospodarka energetyczna organizmu człowieka 2.1 Podstawowa przemiana materii Metody obliczania podstawowej przemiany materii Całkowita przemiana materii zapotrzebowanie na energię Wyznaczanie całodziennych wydatków energetycznych człowieka Bilans energetyczny organizmu, jego rodzaje i skutki zdrowotne Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3.1 Składniki pokarmowe i ich podział Białko Aminokwasy, podział i charakterystyka Budowa, podział, właściwości białek Rola białka w organizmie i główne kierunki przemian Wartość odżywcza białka i uzupełnianie białek Wykorzystanie białka przez organizm. Skutki nadmiaru i niedoboru Występowanie białka w żywności Tłuszcz i kwasy tłuszczowe Budowa, podział, właściwości tłuszczu Kwasy tłuszczowe, podział, właściwości Znaczenie tłuszczu i kwasów tłuszczowych w żywieniu Występowanie tłuszczu i kwasów tłuszczowych w żywności Rola cholesterolu w organizmie i jego źródła w żywności Węglowodany Budowa, podział i właściwości węglowodanów Węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne i ich rola w organizmie człowieka Znaczenie błonnika pokarmowego w organizmie Występowanie węglowodanów w żywności Zalecenia dotyczące spożycia węglowodanów Przemiany składników pokarmowych 4.1 Anatomia i fizjologia układu pokarmowego Charakterystyka enzymów trawiennych Trawienie białka, tłuszczu i węglowodanów Wchłanianie, przemiany białka, tłuszczu, węglowodanów oraz procesy wydalania Gruczoły dokrewne i wydzielane hormony

4 4 ZASADY ŻYWIENIA. PLANOWANIE I OCENA 5. Witaminy i ich rola w organizmie człowieka 5.1 Podział witamin Charakterystyka witamin rozpuszczalnych w tłuszczu Witamina A i jej prowitamina β-karoten Witamina D (kalcyferol) Witamina E (tokoferol) Witamina K (filochinon) Charakterystyka witamin rozpuszczalnych w wodzie Witamina B 1 (tiamina) Witamina B 2 (ryboflawina) Witamina PP (niacyna) Witamina B 6 (pirydoksyna) Foliany (kwas foliowy) Witamina B 12 (kobalamina) Biotyna (witamina H) Kwas pantotenowy (witamina B 5 ) Witamina C (kwas askorbinowy) Składniki mineralne jako składniki pożywienia 6.1 Podział, rola i źródła składników mineralnych Makroelementy Mikroelementy Równowaga kwasowo-zasadowa Przyczyny i skutki zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej Produkty spożywcze o właściwościach kwasotwórczych i zasadotwórczych Gospodarka wodna organizmu człowieka 7.1 Występowanie wody w organizmie Funkcje wody w organizmie i zapotrzebowanie organizmu na wodę Bilans wody, skutki niedoboru i nadmiaru Źródła wody. Naturalne wody mineralne i ich znaczenie w żywieniu Wymagania jakościowe dotyczące wody pitnej Inne składniki pożywienia 8.1 Substancje bioaktywne podział, występowanie i rola w organizmie człowieka Substancje antyodżywcze, podział, występowanie i ich rola w organizmie człowieka Substancje dodatkowe dodawane do żywności Wartość energetyczna pożywienia 9.1 Wartość energetyczna żywności Czynniki decydujące o wartości energetycznej żywności Wartość energetyczna produktów, potraw i posiłków Żywność o obniżonej wartości energetycznej

5 SPIS TREŚCI Wartość odżywcza produktów spożywczych 10.1 Pojęcie wartości odżywczej produktów spożywczych Obliczanie wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw Podział produktów spożywczych na grupy Charakterystyka wartości odżywczej poszczególnych grup produktów Zamienność produktów spożywczych w grupie i między grupami Żywność funkcjonalna, wzbogacana, suplementy diety i środki specjalnego przeznaczenia 11.1 Żywność funkcjonalna i jej rola w żywieniu człowieka Żywność wzbogacana i jej rola w żywieniu człowieka Suplementy diety Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego Wpływ procesów technologicznych na wartość odżywczą 12.1 Zmiany zachodzące w żywności pod wpływem procesów technologicznych i obróbki kulinarnej Zmiany barwy zachodzące w żywności pod wpływem procesów technologicznych Wpływ obróbki technologicznej na substancje antyżywieniowe Zmiany zawartości składników odżywczych podczas przetwarzania żywności Wpływ procesów przetwarzania żywności na zawartość w niej poszczególnych składników odżywczych Substancje szkodliwe powstające podczas obróbki technologicznej i kulinarnej żywności Zasady prawidłowego prowadzenia procesów technologicznych Wpływ warunków przechowywania żywności na wartość odżywczą Bazy danych, tabele, programy komputerowe oraz znakowanie żywności 13.1 Bazy danych o składzie i wartości odżywczej żywności i zasady ich tworzenia Tabele składu i wartości odżywczej żywności oraz ich praktyczne wykorzystanie Praktyczne znaczenie i wykorzystanie tabel składu i wartości odżywczej żywności i baz danych Programy komputerowe przeznaczone do obliczania wartości odżywczej żywności, posiłków i jadłospisów oraz oceny sposobu żywienia Znakowanie żywności Normy żywienia i zalecane racje pokarmowe 14.1 Co to są normy żywienia? Struktura norm żywienia i zasady ich opracowywania Normy żywienia dla wybranych grup ludności Górny tolerowany poziom spożycia (UL) witamin i składników mineralnych Normy żywienia a zalecane racje pokarmowe Zasady opracowywania zalecanych racji pokarmowych

6 6 ZASADY ŻYWIENIA. PLANOWANIE I OCENA 15. Zasady żywienia ludności 15.1 Rola i charakterystyka poszczególnych posiłków Prawidłowy rozkład posiłków w ciągu dnia Zasady układania jadłospisów Metody oceny sposobu żywienia Metody oceny stanu odżywienia Żywienie różnych grup ludności Żywienie kobiet w ciąży i w okresie laktacji Zasady żywienia niemowląt Zasady żywienia dzieci i młodzieży Zasady żywienia osób dorosłych o różnej aktywności fizycznej Zasady żywienia osób starszych Zasady żywienia rodziny Zasady organizacji żywienia zbiorowego Zalecenia dotyczące przygotowywania posiłków w obiektach żywienia zbiorowego Zasady obliczania kosztów realizacji żywienia zbiorowego Podstawy żywienia dietetycznego 16.1 Dieta podstawowa Podział, charakterystyka i zastosowanie diet leczniczych Dieta bogatoresztkowa Dieta łatwostrawna Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu Dieta łatwostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego Dieta ubogoenergetyczna Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów Dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych Dieta bogatobiałkowa Dieta niskobiałkowa Dieta o zmiennej konsystencji Inne diety lecznicze Żywienie w profilaktyce chorób żywieniowozależnych 17.1 Choroby żywieniowozależne Epidemiologia chorób żywieniowozależnych Główne czynniki ryzyka związane z występowaniem chorób żywieniowozależnych Rola żywienia w profilaktyce nadwagi i otyłości Rola żywienia w profilaktyce cukrzycy Rola żywienia w profilaktyce chorób układu krążenia Rola żywienia w profilaktyce chorób nowotworowych Rola żywienia w profilaktyce innych chorób żywieniowozależnych Rola żywienia w wybranych chorobach społecznych

7 SPIS TREŚCI Zwyczaje żywieniowe a alternatywne sposoby żywienia 18.1 Zwyczaje i nawyki żywieniowe Polaków Trendy i zmiany w polskich zwyczajach żywieniowych w ostatnich latach Wpływ sposobu żywienia na zdrowie Diety alternatywne i ich wpływ na zdrowie Rodzaje i charakterystyka diet wegetariańskich Popularne diety alternatywne zalety i wady Higiena procesu produkcji i zapobieganie zatruciom 19.1 Higiena żywności Skutki braku higieny w procesach produkcji posiłków Zagrożenia jakości zdrowotnej żywności (mikrobiologiczne, fizyczne, chemiczne) Zatrucia i zakażenia pokarmowe oraz ich przyczyny Zatrucia bakteryjne Wirusowe zatrucia pokarmowe Zatrucia chemiczne Choroby pasożytnicze układu pokarmowego Zarządzanie bezpieczeństwem żywności wdrażanie zasad dobrej praktyki higienicznej i dobrej praktyki produkcyjnej oraz systemu HACCP Dobra praktyka higieniczna Dobra Praktyka Produkcyjna (GMP Good Manufacturing Practice) System HACCP System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli (Hazard Analysis and Critical Control Point) Żywieniowa promocja zdrowia w Polsce 20.1 Zdrowie publiczne jako element polityki państwa Narodowy Program Zdrowia (NPZ) koncepcja i główne założenia Inne programy oraz projekty krajowe i międzynarodowe skierowane na poprawę zdrowia publicznego w Polsce i Unii Europejskiej Edukacja prozdrowotna instytucje i organy zajmujące się propagowaniem zdrowego stylu życia Bibliografia Bibliografia akty prawne Wykaz podstawowych terminów w językach polskim, angielskim i niemieckim Zawartość składników odżywczych w wybranych produktach spożywczych

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Sprzedaż imprez i usług turystycznych REFORMA 2012 MARKETING 2 część Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Kwalifikacja T.14.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Usługi żywieniowe. w hotelarstwie. Bożena Granecka-Wrzosek. Kwalifikacja T.12.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA

REFORMA 2012. Usługi żywieniowe. w hotelarstwie. Bożena Granecka-Wrzosek. Kwalifikacja T.12.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA REFORMA 2012 Usługi żywieniowe w hotelarstwie Bożena Granecka-Wrzosek Kwalifikacja T.12.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw

Funkcjonowanie przedsiębiorstw REFORMA 2012 Funkcjonowanie przedsiębiorstw Podstawy prawa 1 Joanna Ablewicz Kwalifikacja A.35.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Organizacja i przygotowanie budowy. Tadeusz Maj. Kwalifikacja B.33.1. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA

REFORMA 2012. Organizacja i przygotowanie budowy. Tadeusz Maj. Kwalifikacja B.33.1. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA REFORMA 2012 Organizacja i przygotowanie budowy Tadeusz Maj Kwalifikacja B.33.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw

Bardziej szczegółowo

Księgowość i kalkulacja

Księgowość i kalkulacja REFORMA 2012 Księgowość i kalkulacja Grażyna Borowska, Irena Frymark 2 Kwalifikacja A.36.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

dystrybucji Organizowanie i monitorowanie Kwalifikacja A.30.3 REFORMA 2012 Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna

dystrybucji Organizowanie i monitorowanie Kwalifikacja A.30.3 REFORMA 2012 Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna REFORMA 2012 Organizowanie i monitorowanie dystrybucji Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna Kwalifikacja A.30.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK LOGISTYK Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez

Bardziej szczegółowo

Podstawy hotelarstwa

Podstawy hotelarstwa REFORMA 2012 Podstawy hotelarstwa i usługi dodatkowe Witold Drogoń, Bożena Granecka-Wrzosek Kwalifikacja T.12.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

Księgowość i kalkulacja

Księgowość i kalkulacja REFORMA 2012 Księgowość i kalkulacja Grażyna Borowska, Irena Frymark 1 Kwalifikacja A.36.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

Obsługa maszyn i urządzeń

Obsługa maszyn i urządzeń REFORMA 2012 Obsługa maszyn i urządzeń Stanisław Legutko Kwalifikacja M.17.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK MECHANIK MECHANIK MONTER MASZYN I URZĄDZEŃ Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez

Bardziej szczegółowo

Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi

Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi REFORMA 2012 Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi Krzysztof Pytel, Sylwia Osetek Kwalifikacja E.13.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK INFORMATYK TECHNIK TELEINFORMATYK Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU Pracownia rachunkowości Część 1. Dokumenty NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA A.36 Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Publikacja Pracownia rachunkowości. Część 1. Dokumenty

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie. działalności gospodarczej

Prowadzenie. działalności gospodarczej Prowadzenie działalności gospodarczej REFORMA 2012 Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej Teresa Gorzelany Kompetencje personalne i społeczne Wiesława Aue Organizacja pracy małych zespołów

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Organizacja i technika pracy biurowej Urszula Łatka. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Organizacja i technika pracy biurowej Urszula Łatka. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Organizacja i technika pracy biurowej Urszula Łatka Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Podręcznik dla technikum i szkół policealnych prezentujący treści z zakresu organizacji i

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy

Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy REFORMA 2012 Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy 1 Tomasz Marciniuk, Krzysztof Pytel, Sylwia Osetek Kwalifikacja E.12.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK INFORMATYK Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Rysunek techniczny budowlany Tadeusz Maj

Rysunek techniczny budowlany Tadeusz Maj REFORMA 2012 Rysunek techniczny budowlany Tadeusz Maj Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA Podręcznik przeznaczony do kształcenia w kierunkach technik budownictwa na podstawie kwalifikacji: B.16.

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG

Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia twórców

Bardziej szczegółowo

fryzur Projektowanie Kwalifikacja A.23.1 REFORMA 2012 Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter

fryzur Projektowanie Kwalifikacja A.23.1 REFORMA 2012 Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter REFORMA 2012 Projektowanie fryzur Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter Kwalifikacja A.23.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK USŁUG FRYZJERSKICH Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez

Bardziej szczegółowo

przepływu zasobów i informacji w procesie produkcji

przepływu zasobów i informacji w procesie produkcji REFORMA 2012 Organizowanie i monitorowanie przepływu zasobów i informacji w procesie produkcji Daria Cybulska, Andrzej Kij, Magda Ligaj Kwalifikacja A.30.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK LOGISTYK Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż towarów. Obsługa klienta. Kwalifikacja A.18.2 REFORMA 2012. Donata Andrzejczak, Agnieszka Mikina Maria Danuta Wajgner, Beata Rzeźnik

Sprzedaż towarów. Obsługa klienta. Kwalifikacja A.18.2 REFORMA 2012. Donata Andrzejczak, Agnieszka Mikina Maria Danuta Wajgner, Beata Rzeźnik REFORMA 2012 Sprzedaż towarów Obsługa klienta Donata Andrzejczak, Agnieszka Mikina Maria Danuta Wajgner, Beata Rzeźnik 1 Kwalifikacja A.18.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA TECHNIK

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy

Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy REFORMA 2012 Przygotowanie stanowiska komputerowego do pracy 2 Tomasz Marciniuk, Krzysztof Pytel, Sylwia Osetek Kwalifikacja E.12.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK INFORMATYK Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa i postępowania administracyjnego

Podstawy prawa i postępowania administracyjnego REFORMA 2012 Podstawy prawa i postępowania administracyjnego Joanna Ablewicz, Anna Kociołek-Pęksa, Władysław Pęksa, Emilia Rucińska-Sech, Jarosław Wierzbicki Kwalifikacja A.68.2 Podręcznik do nauki zawodu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny

Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny Plan wynikowy 1 2 Propozycja nauczycielskiego planu wynikowego do przedmiotu podstawy żywienia człowieka w zawodzie kucharz na podstawie

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Podstawy. turystyki. Grażyna Leszka. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ

REFORMA 2012. Podstawy. turystyki. Grażyna Leszka. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ REFORMA 2012 Podstawy turystyki Grażyna Leszka Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik zawiera treści stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik obsługi turystycznej.

Bardziej szczegółowo

Marketing. w działalności gospodarczej. Kwalifikacja A.22.1 REFORMA 2012. Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski

Marketing. w działalności gospodarczej. Kwalifikacja A.22.1 REFORMA 2012. Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski REFORMA 2012 Marketing w działalności gospodarczej Halina Szulce, Magdalena Florek, Karolina Janiszewska, Tomasz Żyminkowski Kwalifikacja A.22.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC Ilustrator:

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Sprzedaż towarów. Jadwiga Jóźwiak, Monika knap. Kwalifikacja A.18.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA

REFORMA 2012. Sprzedaż towarów. Jadwiga Jóźwiak, Monika knap. Kwalifikacja A.18.2. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA REFORMA 2012 Sprzedaż towarów Jadwiga Jóźwiak, Monika knap 3 Kwalifikacja A.18.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Podstawy zdrowego żywienia Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Mgr inż. Ewelina Trojanowska Zespół dydaktyczny Mgr inż. Ewelina Trojanowska Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

Podstawy fryzjerstwa Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter

Podstawy fryzjerstwa Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter REFORMA 2012 Podstawy fryzjerstwa Teresa Kulikowska-Jakubik, Małgorzata Richter Podręcznik do nauki zawodu FRYZJER TECHNIK USŁUG FRYZJERSKICH Podręcznik zawiera treści stanowiące podbudowę do kształcenia

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Marketing. w hotelarstwie. Jan Cetner. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA

REFORMA 2012. Marketing. w hotelarstwie. Jan Cetner. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA REFORMA 2012 Marketing w hotelarstwie Jan Cetner Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA Podręcznik zawiera treści stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik hotelarstwa. Omówiono w

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iii semestr

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego

Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego Podstawy prawa pracy i prawa cywilnego REFORMA 2012 Podstawy prawa cywilnego Joanna Ablewicz 2 Kwalifikacja A.68.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ADMINISTRACJI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

Rok dopuszczenia: 2013 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2014 Copyright by Wydawnictwo REA s.j.

Rok dopuszczenia: 2013 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2014 Copyright by Wydawnictwo REA s.j. Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego dla spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodach na podstawie opinii rzeczoznawców:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka Ćwiczenie nr 4 Temat: Normy żywienia 1. Badania stosowane

Bardziej szczegółowo

Organizowanie sprzedaży. Część 2 Organizacja i techniki sprzedaży

Organizowanie sprzedaży. Część 2 Organizacja i techniki sprzedaży REFORMA 2012 Organizowanie sprzedaży. Część 2 Organizacja i techniki sprzedaży Donata Andrzejczak Agnieszka Mikina Beata Rzeźnik Maria Wajgner Kwalifikacja A.18.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC

Bardziej szczegółowo

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Spis treści 1. Co to dieta?... 2 2. Dlaczego ludzie przechodzą na dietę?... 3 3. Od czego zależy jaki rodzaj diety

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016

Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016 Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016 1. Co to jest wartość odżywcza żywności? Czynniki wpływające na wartość odżywczą produktów spożywczych i posiłków. 2. Zastosowanie tabel

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny Symbol kierunkowych efektów kształcenia l K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny WIEDZA Zna budowę,

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Lekarski, Zakład Higieny i Dietetyki UJCM. Zakład Higieny i Dietetyki. Podstawy żywienia człowieka

Wydział Lekarski, Zakład Higieny i Dietetyki UJCM. Zakład Higieny i Dietetyki. Podstawy żywienia człowieka Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Wydział Lekarski,

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

matematyka Nie tylko przed sprawdzianem szkoła podstawowa klasa 6 część 2 Karty pracy

matematyka Nie tylko przed sprawdzianem szkoła podstawowa klasa 6 część 2 Karty pracy matematyka Nie tylko przed sprawdzianem szkoła podstawowa klasa 6 część 2 Karty pracy Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2015 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN III POWIATOWY KONKURS WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA

REGULAMIN III POWIATOWY KONKURS WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA REGULAMIN III POWIATOWY KONKURS WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA STAWIAMY NA MLEKO I PRODUKTY MLECZNE 1. Organizator Konkursu: Zespół Szkół Techniczno Usługowych w Trzebini ul. Gwarków

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/v semestr 5.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Edyta Balejko Przedmiot: Żywienie człowieka Ćwiczenie nr 5 Temat: Wskaźniki oceny wartości odżywczej białek

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE ZDROWEGO I CHOREGO CZŁOWIEKA

ŻYWIENIE ZDROWEGO I CHOREGO CZŁOWIEKA PZWL Helena Ciborowska, Anna Rudnicka ŻYWIENIE ZDROWEGO I CHOREGO CZŁOWIEKA Współpraca: Artur Ciborowski Wydanie IV, rozszerzone i uaktualnione * PZWL Spis treści 1. Podstawy żywienia człowieka z elementami

Bardziej szczegółowo

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący:

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Centrum Mazowsze zaprasza na kurs: SPECJALISTA DO SPRAW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO Termin:17, 18 listopada, 8, 9 grudnia 2014, 10:00-15:00 Miejsce zajęć: Warszawa, ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Podstawy. anatomiczno- -dermatologiczne w kosmetyce. Magdalena Kaniewska. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK USŁUG KOSMETYCZNYCH

REFORMA 2012. Podstawy. anatomiczno- -dermatologiczne w kosmetyce. Magdalena Kaniewska. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK USŁUG KOSMETYCZNYCH REFORMA 2012 Podstawy anatomiczno- -dermatologiczne w kosmetyce Magdalena Kaniewska Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK USŁUG KOSMETYCZNYCH Podręcznik przeznaczony do nauki podstaw anatomii i dermatologii

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Maria Ratajczak, Marlena Kucz. Język niemiecki zawodowy. w budownictwie ZESZYT ĆWICZEŃ

REFORMA 2012. Maria Ratajczak, Marlena Kucz. Język niemiecki zawodowy. w budownictwie ZESZYT ĆWICZEŃ REFORMA 2012 Maria Ratajczak, Marlena Kucz Język niemiecki zawodowy w budownictwie ZESZYT ĆWICZEŃ Zeszyt ćwiczeń Język niemiecki zawodowy w budownictwie stanowi uzupełnienie podręczników do nauki zawodów

Bardziej szczegółowo

Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015. Wstęp

Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015. Wstęp Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 Wstęp Wiedza niezbędna do prawidłowego żywienia ma ogromne znaczenie, zarówno w

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pielęgniarstwo Studia I stopnia stacjonarne I (stacjonarne) II (stacjonarne)

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pielęgniarstwo Studia I stopnia stacjonarne I (stacjonarne) II (stacjonarne) Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Rok studiów Semestr Moduły wprowadzające / wymagania wstępne i dodatkowe Nazwa modułu (przedmiotu lub grupa przedmiotów): Typ modułu/

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: szkoła policealna /szkoła dla młodzieży/ 2 - letni okres nauczania /1/ Zawód: Dietetyk; symbol 322001 Podbudowa programowa:

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność: Dietetyka Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 45godzin Wykłady: 15godzin, Samokształcenie: 30godzin, Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Kod: Rok

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 48-53 2009

Bardziej szczegółowo

Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu

Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu REFORMA 2012 Organizowanie sprzedaży. Część 1 Towar jako przedmiot handlu Donata Andrzejczak Agnieszka Mikina Maria Wajgner Kwalifikacja A.18.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HANDLOWIEC SPRZEDAWCA

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN II POWIATOWEGO KONKURSU WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA

REGULAMIN II POWIATOWEGO KONKURSU WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA REGULAMIN II POWIATOWEGO KONKURSU WIEDZY O ŻYWNOŚCI I PRAWIDŁOWYM ŻYWIENIU CZŁOWIEKA Owoce w naszym żywieniu 1. Organizator Konkursu: Zespół Szkół Techniczno Usługowych w Trzebini ul. Gwarków 3, 32-541

Bardziej szczegółowo

Podstawy ywienia cz³owieka. Podstawy ywienia i higieny. Poradnik metodyczny. Cezary Skalski

Podstawy ywienia cz³owieka. Podstawy ywienia i higieny. Poradnik metodyczny. Cezary Skalski Cezary Skalski Podstawy ywienia cz³owieka Podstawy ywienia i higieny Poradnik metodyczny dla nauczycieli uczących w zawodzie kucharz 512[02] i technik żywienia i gospodarstwa domowego 321[10] podstawy_poradnik_tyt.indd

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS. Zakład Dietetyki i Żywienia Klinicznego

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS. Zakład Dietetyki i Żywienia Klinicznego Załącznik nr 5b do Uchwały nr 21/2013 Senatu Wydział Nauk o Zdrowiu KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS Kierunek Dietetyka Profil kształcenia ogólnoakademicki X praktyczny inny jaki. Nazwa jednostki realizującej

Bardziej szczegółowo

Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe. Klasa 3 2014/2015

Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe. Klasa 3 2014/2015 Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe Klasa 3 2014/2015 Temat 1: Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) na lekcjach zajęć technicznych. 1. Obowiązujące podręczniki.

Bardziej szczegółowo

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 40-47 2009

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany w oparciu o doniesienia naukowe oraz przyjęte

Bardziej szczegółowo

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia.

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia. Demografia i epidemiologia żywieniowa Diagnostyka laboratoryjna Edukacja i poradnictwo zywieniowe Farmakologia z elem. farmakoekonomiki Fizjologia żywienia człowieka Immunologia Kosztorysowanie jadłospisów

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi

Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi REFORMA 2012 Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi Krzysztof Pytel, Sylwia Osetek Kwalifikacja E.13.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK INFORMATYK Administrowanie.indd 1 2012-12-27 16:44:39

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu

W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu W pracach egzaminacyjnych ocenie podlegały następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia. III. Określenie rodzaju diety i celu jej zastosowania. IV. Wykaz głównych zaleceń dotyczących

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom TECHNIKA ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom Nr 2 Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) na lekcjach zajęć technicznych.

Bardziej szczegółowo

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Servier w Polsce

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Servier w Polsce Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Servier w Polsce Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 3, 63-68 2009 63 Alicja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu ukształtowania cech, jakich wymaga zawód dietetyka: rzetelnego podejścia do pracy, uczciwości, odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Opracowała: mgr inż. Anna Zając 1 1. Wstęp Program własny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH Uczelnia Szkoła Główna Turystyki i Rekreacji 2015/2016 Wydział Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Profil kształcenia Turystyki i Rekreacji Dietetyka 1. Dietetyka dla osób aktywnych fizycznie 2.

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15 454 31996L0008 L 55/22 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 6.3.1996 DYREKTYWA KOMISJI 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r.w sprawie żywności przeznaczonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności

Bardziej szczegółowo

profil ogólnoakademicki studia I stopnia

profil ogólnoakademicki studia I stopnia Opis na kierunku ŻYWIENIE CZŁOWIEKA z odniesieniem do oraz prowadzących profil ogólnoakademicki studia I stopnia Efekty NŻZ1_W01 NŻZ1_W02 NŻZ1_W03 NŻZ1_W04 WIEDZA Ma ogólną wiedzę z zakresu matematyki,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE DIETETYK

PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE DIETETYK PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE DIETETYK Symbol cyfrowy 321 [11] Spis treści Wprowadzenie I. Założenia programowo-organizacyjne stażu. 1. Charakterystyka zawodu - DIETETYK. 2. Organizacja

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu (kierunku) Pielęgniarstwo Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne Specjalność: Ścieżka dyplomowania: Nazwa

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

Poradnik metodyczny dla nauczyciela

Poradnik metodyczny dla nauczyciela Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek ZASADY ŻYWIENIA Poradnik metodyczny dla nauczyciela ZASADY_por_tyt.indd 1 2010-06-09, 07:23 Projekt okładki: Joanna Plakiewicz Redakcja: Barbara Gers Redaktor

Bardziej szczegółowo