Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny"

Transkrypt

1 Cezary Skalski Podstawy żywienia człowieka Podstawy żywienia i higieny Plan wynikowy 1

2 2

3 Propozycja nauczycielskiego planu wynikowego do przedmiotu podstawy żywienia człowieka w zawodzie kucharz na podstawie programu nauczania 512[02]/T-4,TU,SP/MENiS/ oraz do przedmiotu podstawy żywienia i higieny w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego na podstawie programu nauczania 321[10]/MEN/ Lp. Temat zajęć 1. Omówienie programu nauczania i wymagań edukacyjnych 2. Cel i zadania nauki o żywieniu Uczeń Wymagania poziom podstawowy poziom ponadpodstawowy identyfikuje wymagania podstawowe wskazuje znaczenie nauki o żywieniu w świecie współczesnym, określa ogólne cele przedmiotu, przedstawia rozwój nauki o żywieniu na przestrzeni lat, identyfikuje problematykę wyżywienia ludności w Polsce i na świecie, wymienia organizacje zajmujące się problemami wyżywienia ludności, WSTĘP liczba godzin: kucharz 1, technik żywienia i gospodarstwa domowego 1 charakteryzuje wymagania ponadpodstawowe ZNACZENIE I ZAKRES NAUKI O ŻYWIENIU CZŁOWIEKA liczba godzin: kucharz 3, technik żywienia i gospodarstwa domowego 3 wyjaśnia znaczenie nauki o żywieniu, zna najważniejsze zadania nauki o żywieniu, wymienia charakterystyczne cechy sposobu odżywiania na poszczególnych etapach rozwoju ludzkości, wymienia nazwiska uczonych i przedstawia ich zasługi, jakie wnieśli w rozwój nauki o żywieniu, charakteryzuje problemy żywieniowe Polski i świata, charakteryzuje organizacje i instytucje zajmujące się problematyką żywieniową w skali ogólnoświatowej. Ćwiczenia Analizowanie danych dotyczących spożycia poszczególnych produktów żywnościowych w Polsce i na świecie na podstawie ogólnodostępnych statystyk Wyszukiwanie w literaturze, internecie, specjalistycznych czasopismach organizacji zajmujących się problemami wyżywienia ludności w Polsce i na świecie Analiza własnego sposobu żywienia i porównywanie jej z zaleceniami żywieniowymi 3

4 3. Podział i rola składników pokarmowych SKŁADNIKI ODŻYWCZE I ICH ZNACZENIE DLA ORGANIZMU CZŁOWIEKA liczba godzin: kucharz 48, technik żywienia i gospodarstwa domowego 48 wymienia składniki pokarmowe i dokonuje ich podziału ze względu na funkcje, jaką pełnią w organizmie, wskazuje podstawowe różnice pomiędzy składnikiem pokarmowym, a składnikiem odżywczym, wymienia składniki nieodżywcze, definiuje składniki pokarmowe, charakteryzuje różnice pomiędzy składnikiem pokarmowym, a składnikiem odżywczym, charakteryzuje składniki nieodżywcze oraz określa ich wpływ na wartość pożywienia, podaje źródła składników pokarmowych występujących w pożywieniu, 4. Skład chemiczny produktów żywnościowych wymienia składniki odżywcze znajdujące się w pożywieniu, wyjaśnia rolę składników pokarmowych jaką pełnią w organizmie człowieka, określa zależność pomiędzy prawidłowym funkcjonowaniem organizmu człowieka a odpowiednim składem pożywienia, Analiza tabel składu chemicznego i wartości odżywczej produktów spożywczych Przegląd wybranych produktów spożywczych i analiza wartości składników pokarmowych 5. Racjonalne żywienie i zdrowotne skutki nieprawidłowego odżywiania się definiuje pojęcia: prawidłowe żywienie, racjonalne żywienie, nadmiar i niedobór składników pokarmowych, edukacja żywieniowa, określa zapotrzebowanie organizmu na składniki pokarmowe, wymienia skutki nadmiaru i niedoboru składników pokarmowych w organizmie człowieka, wymienia choroby, powstałe na skutek nieprawidłowego odżywianie się, charakteryzuje skutki nadmiaru i niedoboru składników pokarmowych w organizmie człowieka i ocenia ich wpływ na rozwój chorób, których podłożem jest nieprawidłowe żywienie, charakteryzuje choroby których przyczyną jest nieprawidłowe odżywianie, Analizowanie skutków wywołanych niedoborem i nadmiarem składników pokarmowych w diecie 4

5 6. Głód jakościowy i ilościowy 7. Węglowodany budowa, podział i właściwości węglowodanów 8. Węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne przez organizm człowieka 9. Funkcje błonnika pokarmowego w organizmie człowieka definiuje pojęcie głód i apetyt, dokonuje podziału głodu na głód jakościowy i ilościowy, charakteryzuje głód jakościowy i ilościowy, określa, co to są węglowodany, dokonuje podziału węglowodanów ze względu na budowę chemiczną i przyswajalność, wymienia cukry proste i złożone, identyfikuje wiązania chemiczne za pomocą których połączone są cukry złożone, wymienia węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne przez organizm człowieka, wymienia podstawowe funkcje, jakie pełni błonnik pokarmowy w organizmie człowieka, wymienia podstawowe źródła błonnika w pożywieniu, określa skutki nadmiaru i niedoboru spożycia błonnika w diecie, wymienia miejsca na świecie, w których występują problemy niedożywienia i głodu, charakteryzuje zmiany zachodzące w organizmie człowieka wywołane głodem jakościowym i ilościowym, wyjaśnia proces syntezy węglowodanów w roślinach, charakteryzuje obieg węglowodanów w przyrodzie, charakteryzuje cukry proste i złożone, przedstawia budowę chemiczną poszczególnych cukrów w postaci wzorów sumarycznych i strukturalnych, przedstawia schemat powstawania wiązania glikozydowego, charakteryzuje węglowodany przyswajalne i nieprzyswajalne przez organizm człowieka, wymienia i charakteryzuje składniki błonnika pokarmowego, zna zalecane spożycie błonnika pokarmowego wyrażone w g/dzień, Analiza rodzaju cukrów występujących w poszczególnych produktach spożywczych na podstawie informacji zamieszczonej na opakowaniu Zestawienie produktów będących najlepszym źródłem błonnika pokarmowego 5

6 10. Rola węglowodanów w żywieniu człowieka i źródła węglowodanów w pożywieniu określa podstawową rolę węglowodanów przyswajalnych i nieprzyswajalnych w żywieniu człowieka, wymienia źródła węglowodanów w pożywieniu, porównuje zawartość węglowodanów w produktach spożywczych na podstawie tabel składu i wartości odżywczych w produktach spożywczych, a także wyciąga wnioski z porównań, wie, ile kcal otrzymujemy ze spalenia 1g węglowodanów, Analizowanie zawartości węglowodanów w poszczególnych produktach spożywczych na podstawie informacji podanej na opakowaniu 11. Zapotrzebowanie organizmu na węglowodany i skutki nadmiernego ich spożycia zna normy spożycia węglowodanów, wie, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywają węglowodany, określa skutki nadmiaru i niedoboru spożycia węglowodanów, identyfikuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru węglowodanów w organizmie człowieka, charakteryzuje zmiany zachodzące w organizmie człowieka wynikające z nadmiaru lub niedoboru węglowodanów, charakteryzuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru węglowodanów w organizmie człowieka, Obliczanie udziału węglowodanów, stanowiących źródło energii w całodziennej racji pokarmowej Obliczanie udziału węglowodanów w zapotrzebowaniu kalorycznym organizmu 12. Budowa chemiczna, podział i właściwości tłuszczów określa, co to są tłuszcze, dokonuje podziału tłuszczu ze względu na budowę, pochodzenie i konsystencję, wymienia podstawowe właściwości tłuszczów, określa rolę tłuszczów w organizmie człowieka, wskazuje, czym różnią się tłuszcze nasycone od nienasyconych, charakteryzuje budowę chemiczną tłuszczu, omawia proces otrzymywania tłuszczów, podaje przykłady kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych, opisuje konfigurację przestrzenną cis i trans, 6

7 13. Wartość odżywcza i rola tłuszczów w żywieniu człowieka 14. Źródła i poziom cholesterolu 15. Rola niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych w organizmie wymienia rodzaje tłuszczów w organizmie człowieka, charakteryzuje rolę tłuszczów w żywieniu człowieka, zna witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wymienia źródła kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych w pożywieniu, identyfikuje różnice między tłuszczami roślinnymi i zwierzęcymi, wie, jaką rolę odgrywa cholesterol w organizmie człowieka, zna prawidłowy poziom cholesterolu w organizmie człowieka, wymienia źródła cholesterolu w przeciętnej diecie, wie, od czego zależy strawność tłuszczów, charakteryzuje rolę tłuszczu zapasowego i konstytucyjnego w organizmie człowieka, charakteryzuje różnice w wartości odżywczej tłuszczu pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, wie, ile kcal otrzymujemy ze spalenia 1g tłuszczu, dokonuje podziału cholesterolu na poszczególne frakcje i potrafi je scharakteryzować, zna negatywne skutki nadmiernej ilości cholesterolu w organizmie człowieka, wyjaśnia, w jaki sposób można obniżyć poziom cholesterolu we krwi, wymienia NNKT i wskazuje ich źródła w pożywieniu, podaje zapotrzebowanie organizmu na tłuszcze w tym NIKT, określa rolę NNKT w organizmie człowieka, wymienia kwasy tłuszczowe zaliczane do rodziny n-3 i n-6, które muszą być dostarczone do organizmu wraz z pożywieniem, charakteryzuje wielonienasycone kwasy tłuszczowe na podstawie ich budowy chemicznej, przedstawia schemat przekształcenia kwasu linolowego i linolenowego na inne kwasy tłuszczowe z rodziny n-3 i n-6, Określanie zawartości tłuszczów w produktach żywnościowych Obliczanie i porównywanie z dzienna normą spożycia zawartości cholesterolu we własnym jednodniowym jadłospisie Sporządzanie wykazu produktów będących źródłem tłuszczów nasyconych i nienasyconych Określanie produktów będących źródłem cholesterolu Określanie produktów będących źródłem NNKT 7

8 16. Zawartość tłuszczu w produktach spożywczych. Zalecane normy spożycia tłuszczów. 17. Tłuszcze, a choroby cywilizacyjne 18. Skład chemiczny i budowa białek 19. Podział białek i ich właściwości 20. Rola białek w żywieniu człowieka. wymienia źródła tłuszczów w pożywieniu, rozróżnia produkty o małej i dużej zawartości tłuszczu, zna zalecaną normę spożycia tłuszczu przez osobę dorosłą, wie, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywają tłuszcze, określa skutki nadmiaru i niedoboru spożycia tłuszczu, identyfikuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru tłuszczu w organizmie człowieka i ich objawy, zna zastosowanie tłuszczów w technologii gastronomicznej, zna definicję białka, określa budowę chemiczną białek, w tym budowę aminokwasów, identyfikuje wiązania peptydowe, dokonuje podziału białka pod względem budowy chemicznej, wymienia rodzaje białek prostych i złożonych, dokonuje podziału białek w zależności od pełnionej funkcji, wymienia podstawowe funkcje białek strukturalnych i funkcjonalnych w organizmie człowieka, charakteryzuje źródła tłuszczów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, klasyfikuje produkty o małej i dużej zawartości tłuszczu, charakteryzuje zmiany zachodzące w organizmie człowieka wynikające z nadmiaru lub niedoboru tłuszczu w organizmie, charakteryzuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru tłuszczu w organizmie człowieka oraz opisuje sposoby ich zwalczania, omawia zmiany zachodzące w tłuszczach podczas obróbki termicznej, charakteryzuje budowę chemiczną białek, wyjaśnia mechanizm powstawania wiązania peptydowego na podstawie schematu powstawania, charakteryzuje białka proste i złożone, dobiera odpowiednie przykłady produktów spożywczych do rodzaju białka, charakteryzuje rolę, jaką pełnią białka strukturalne i funkcjonalne w organizmie człowieka, Określanie zawartości tłuszczów w produktach żywnościowych Sporządzanie wykazu produktów będących źródłem białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego 8

9 21. Podział aminokwasów dokonuje podziału aminokwasów, charakteryzuje aminokwasy endogenne i egzogenne, opisuje rolę aminokwasów w organizmie człowieka, potrafi wymienić nazwy aminokwasów niezbędnych do syntezy białek i wskazać ich funkcje w organizmie, 22. Wartość odżywcza białek. Białka komplementarne rozumie pojęcie: wartość biologiczna białka, aminokwas ograniczający, zna metodę oceny wartości odżywczej białka (WAO), wie, na czym polega strawność białek, wyjaśnia pojęcia: białko pełnowartościowe, białko niepełnowartościowe, wymienia białka pełnowartościowe, wie, na czym polega zjawisko uzupełniania aminokwasów, potrafi zastosować metodę (WAO) do oceny wartości odżywczej białka, potrafi określić, co to są białka komplementarne, wskazuje i charakteryzuje czynniki, od których zależy wartość odżywcza białka, określa zjawisko uzupełniania aminokwasów, wymienia potrawy, w których zachodzi uzupełnianie aminokwasów, Ocenianie wartości biologicznej białka na podstawie składu aminokwasowego Analizowanie wartości odżywczej wybranych posiłków pod kątem uzupełniania składu aminokwasowego białek Uzupełnianie białek niepełnowartościowych białkami pełnowartościowymi w zestawach potraw 23. Bilans azotowy wie, na czym polega bilans azotowy, wymienia rodzaje bilansu azotowego, charakteryzuje rodzaje bilansu azotowego, opisuje bilans azotowy zrównoważony, wyjaśnia, na czym polega równowaga azotowa w organizmie człowieka, wyjaśnia wpływ wartości odżywczej białka na bilans azotowy ujemny i dodatni, 9

10 24. Zalecane spożycie białek. Źródła białek w produktach żywnościowych wymienia źródła białek w pożywieniu, rozróżnia produkty zawierające białka pełnowartościowe i niepełnowartościowe, zna zalecaną normę zapotrzebowania na białko osoby dorosłej, wie, jaki procent dziennego zapotrzebowania na energię pokrywają białka, charakteryzuje źródła białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wymienia białka występujące w danym produkcie żywnościowym, klasyfikuje produkty o małej i dużej zawartości białka pełnowartościowego, wie, ile kcal otrzymujemy ze spalenia 1g białka, Określanie zawartości białka w produktach spożywczych 25. Skutki nadmiaru i niedoboru białek w organizmie. Spożycie białka a zdrowie. określa skutki nadmiaru i niedoboru spożycia białka, identyfikuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru białka w organizmie człowieka, wymienia choroby wywołane na skutek nietolerancji białka przez organizm człowieka, charakteryzuje zmiany zachodzące w organizmie człowieka wynikające z nadmiaru lub niedoboru białka w organizmie, charakteryzuje choroby powstałe na skutek nadmiaru i niedoboru białka w organizmie człowieka oraz opisuje sposoby ich zwalczania, dokonuje charakterystyki celiakii i fenyloketonurii, omawia zmiany zachodzące w białkach podczas obróbki termicznej, 26. Podział i rola składników mineralnych w organizmie człowieka definiuje pojęcie: składniki mineralne, klasyfikuje składniki mineralne ze względu na ich ilości występujące w organizmie (makroelementy i mikroelementy), wymienia pierwiastki należące do makro- i mikroelementów, definiuje pojęcia: makroelementy, mikroelementy, Określanie źródeł składników mineralnych na podstawie tabel składu i wartości odżywczych produktów spożywczych 10

11 27. Funkcje składników mineralnych w organizmie człowieka 28. Składniki mineralne jako materiał budulcowy. 29. Rola wapnia w organizmie człowieka i jego źródła w pożywieniu 30. Skutki nadmiaru i niedoboru wapnia w organizmie Rola i znaczenie fosforu w organizmie i jego źródła w pożywieniu Skutki nadmiaru i niedoboru fosforu w organizmie dokonuje podziału składników mineralnych w zależności od funkcji, jakie pełnią w organizmie, przyporządkowuje odpowiednie składniki mineralne do funkcji, jaką pełnią w organizmie, wymienia składniki mineralne stanowiące materiał budulcowy, określa podstawową rolę wapnia w organizmie człowieka, podaje źródła wapnia w pożywieniu, wymienia czynniki utrudniające przyswajanie wapnia, podaje objawy nadmiaru i niedoboru wapnia w organizmie, zna zapotrzebowanie na wapń różnych grup ludności, określa podstawową rolę fosforu w organizmie, podaje produkty będące źródłem fosforu w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru fosforu w organizmie, zna zapotrzebowanie na fosfor, wymienia prawidłowy stosunek wapnia do fosforu, omawia podstawową rolę składników mineralnych w organizmie, charakteryzuje znaczenie wapnia w żywieniu, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru wapnia w organizmie, wyjaśnia znaczenie fosforu w żywieniu, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru fosforu w organizmie, wyjaśnia, dlaczego odpowiedni stosunek wapnia do fosforu stanowi ważny element w gospodarce wapniowo-fosforanowej, Określanie funkcji składników mineralnych w organizmie człowieka Określanie skutków niedoboru wapnia w organizmie człowieka 11

12 33. Rola i znaczenie magnezu w organizmie i jego źródła w pożywieniu 34. Skutki nadmiaru i niedoboru magnezu i sodu w organizmie Rola i znaczenie siarki i fluoru w organizmie i ich źródła Skutki nadmiaru i niedoboru siarki i fluoru w organizmie 37. Składniki mineralne krwiotwórcze określa podstawową rolę magnezu w organizmie, podaje źródła magnezu w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru magnezu w organizmie, zna zapotrzebowanie na magnez, wyjaśnia znaczenie magnezu w żywieniu, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru magnezu w organizmie, określa podstawową rolę siarki i fluoru w organizmie, podaje źródła siarki i fluoru w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru siarki i fluoru w organizmie, podaje sposoby zapobiegania schorzeniom powstałym na skutek niedoboru fluoru w organizmie, zna zapotrzebowanie na siarkę i fluor, wyjaśnia znaczenie siarki i fluoru w żywieniu, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru siarki i fluoru w organizmie, wyjaśnia pojęcie: składniki mineralne krwiotwórcze, wymienia składniki mineralne krwiotwórcze, Określanie skutków niedoboru magnezu w organizmie człowieka 12

13 Rola i znaczenie żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie i ich źródła w pożywieniu Skutki nadmiaru i niedoboru żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie określa podstawową rolę żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie człowieka, podaje źródła żelaza, miedzi i kobaltu w pożywieniu, wymienia główne przyczyny niedoboru żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie, podaje objawy nadmiaru i niedoboru żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie, zna zapotrzebowanie na żelazo, miedz i kobalt, wyjaśnia znaczenie żelaza, miedzi i kobaltu w żywieniu, zna rozmieszczenie żelaza w organizmie, wie, od czego zależy stopień wchłaniania żelaza przez organizm, wymienia składniki diety wpływające na wchłanianie żelaza, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru żelaza, miedzi i kobaltu w organizmie, 40. Składniki o działaniu regulującym wyjaśnia pojęcie: składniki mineralne regulujące, wymienia składniki mineralne o działaniu regulującym, Rola i znaczenie cynku, jodu i selenu w organizmie i ich źródła w pożywieniu Skutki nadmiaru i niedoboru cynku, jodu i selenu w organizmie. określa podstawową rolę cynku, jodu i selenu w organizmie człowieka, podaje źródła cynku, jodu i selenu w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru cynku, jodu i selenu w organizmie, zna zapotrzebowanie na cynk, jod i selen, wyjaśnia znaczenie cynku, jodu i selenu w żywieniu, wymienia czynniki wpływające na wchłanianie cynku, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru cynku, jodu i selenu w organizmie, 13

14 Rola i znaczenie chromu, manganu i molibdenu w organizmie i ich źródła w pożywieniu Skutki nadmiaru i niedoboru cynku, jodu i selenu w organizmie 45. Składniki mineralne odpowiedzialne za gospodarkę wodno-elektrolitową określa podstawową rolę chromu, manganu i molibdenu w organizmie człowieka, podaje źródła chromu, manganu i molibdenu w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru chromu, manganu i molibdenu w organizmie, wyjaśnia pojęcie: elektrolity, wymienia składniki mineralne odpowiedzialne za gospodarkę wodno-elektrolitową, określa podstawową rolę sodu, potasu i chloru w organizmie człowieka, podaje źródła sodu, potasu i chloru w pożywieniu, podaje objawy nadmiaru i niedoboru sodu, potasu i chloru w organizmie, zna zapotrzebowanie na sód, potas i chlor, wyjaśnia znaczenie sodu, potasu i chloru w żywieniu, opisuje skutki niedoboru i nadmiaru sodu, potasu i chloru w organizmie, 14

15 46. Równowaga kwasowo- zasadowa w organizmie. Produkty o właściwościach kwasotwórczych i zasadotwórczych 47. Metale ciężkie w żywności 48. Podział i źródła witamin Historia odkrycia witamin 49. Rola witamin w organizmie człowieka. Charakterystyka witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i wodzie wyjaśnia pojęcie: równowaga kwasowo-zasadowa, wymienia pierwiastki kwasotwórcze i zasadotwórcze, wymienia produkty o działaniu kwasotwórczym i zasadotwórczym (alkalizującym), wymienia mechanizmy regulujące równowagę kwasowo-zasadową, wymienia metale ciężkie obecne w żywności, zna pochodzenie metali ciężkich obecnych w żywności, zna dopuszczalne normy ilości pierwiastków szkodliwych w żywności, wyjaśnia pojęcia: witaminy, prowitaminy, dokonuje podziału witamin, wymienia witaminy rozpuszczalne w wodzie i tłuszczach, zna działalność polskiego uczonego Kazimierza Funka, określa podstawową rolę witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i wodzie, opisuje mechanizmy regulujące równowagę kwasowo-zasadową, wymienia objawy zakwaszenia organizmu, omawia skutki działania metali ciężkich na organizm człowieka, zna nazwy poszczególnych witamin, przedstawia historię odkrycia witamin, charakteryzuje witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i wodzie, określa zawartość witaminy A w żywności, wie, na czym polega rola witaminy A w procesie widzenia, wymienia związki wykazujące aktywność biologiczną witaminy A i E, określa, w jaki sposób witamina D wpływa na gospodarkę wapniem, Analizowanie wpływu składu surowcowego potraw na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej na podstawie receptur, Planowanie posiłków z uwzględnieniem proporcji produktów kwasotwórczych i zasadotwórczych 15

16 50. Główne źródła witamin 51. Skutki nadmiaru i niedoboru witamin w organizmie człowieka 52. Witaminy o właściwościach antyoksydacyjnych 53. Normy spożycia witamin 54. Zawartość i znaczenie wody w organizmie człowieka wskazuje produkty będące najlepszym źródłem witamin, charakteryzuje produkty będące dobrym źródłem witamin, wymienia produkty o najwyższej zawartości poszczególnych witamin, Zestawienie produktów będących najlepszym źródłem witaminy C i karotenu definiuje pojęcia: awitaminoza, hiperwitaminoza, hipowitaminoza, przedstawia objawy nadmiaru i niedoboru witamin w organizmie oraz identyfikuje ich skutki, omawia skutki nadmiaru i niedoboru witamin w organizmie, wie, do jakich chorób może przyczyniać się niedobór witaminy A, D, E, K i C, charakteryzuje choroby powstałe na skutek niedoboru witamin w organizmie, wyjaśnia pojęcie: witaminy antyoksydacyjne, zna witaminy o właściwościach antyoksydacyjnych, wymienia funkcje witamin o właściwościach antyoksydacyjnych, wymienia produkty bogate w witaminy A, E i C, charakteryzuje witaminy o właściwościach antyoksydacyjnych, omawia znaczenie witamin o właściwościach antyoksydacyjnych w żywieniu, wie, od czego zależy zapotrzebowanie na witaminy, zna zapotrzebowanie na witaminy. Obliczanie ilości produktów potrzebnych do pokrycia dziennego zapotrzebowania na witaminę C wie, od czego zależy zawartość wody w organizmie i jaki procent stanowi, przedstawia podstawową rolę wody w organizmie, GOSPODARKA WODNA ORGANIZMU liczba godzin: kucharz 4, technik żywienia i gospodarstwa domowego 4 wymienia procentową zawartość wody w organizmie osób w różnym wieku, charakteryzuje rolę, jaką pełni woda w organizmie człowieka, 16

17 55. Źródła wody i zapotrzebowanie organizmu na wodę wskazuje, od jakich czynników zależy zapotrzebowanie na wodę, zna minimalną i przeciętną ilość wody potrzebną do podtrzymania funkcji życiowych, wymienia najważniejsze źródła wody dla organizmu człowieka, charakteryzuje czynniki, od których zależy zapotrzebowanie na wodę, podaje normy spożycia wody w zależności od wieku i płci dla różnych grup ludności, podaje zawartość wody w poszczególnych produktach spożywczych, Określanie zawartości wody w produktach spożywczych Analizowanie składu chemicznego wód mineralnych na podstawie informacji zamieszczonej na opakowaniu 56. Zaburzenia w gospodarce wodno-elektrolitowej organizmu człowieka. Skutki nadmiaru i niedoboru wody określa, co to jest bilans wodny, wymienia drogi wydalania wody z organizmu, wskazuje konsekwencje zachwiania bilansu wodnego, wymienia przyczyny i objawy odwodnienia organizmu, określa sposoby zapobiegania odwodnieniu organizmu, wymienia skutki nadmiaru i niedoboru wody w organizmie człowieka, charakteryzuje źródła wody i drogi jej wydalania z organizmu, opisuje mechanizmy regulujące gospodarkę wodną w organizmie, wie, na czym polega funkcja wody w termoregulacji, definiuje wodę metaboliczną, wyjaśnia, dlaczego zachowanie równoważnego bilansu wodnego jest ważne dla zachowania zdrowia, charakteryzuje skutki i konsekwencje nadmiaru i niedoboru wody w organizmie człowieka, Sporządzanie bilansu wodnego dla określonej grupy wiekowej 57. Warunki, jakim powinna odpowiadać woda do picia charakteryzuje wodę zdatną do picia. określa normy, jakim powinna odpowiadać woda zdatna do picia. 17

18 58. Anatomia i fizjologia przewodu pokarmowego PRZEMIANY SKŁADNIKÓW POKARMOWYCH W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA liczba godzin: kucharz 12, technik żywienia i gospodarstwa domowego 8 definiuje proces odżywiania, zna funkcje przewodu pokarmowego, wymienia kolejne odcinki przewodu pokarmowego, charakteryzuje poszczególne odcinki przewodu pokarmowego i ich funkcje, Określanie na schemacie poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego 59. Charakterystyka enzymów trawiennych definiuje pojęcie enzymy trawienne, dokonuje podziału enzymów trawiennych, wskazuje rolę enzymów, charakteryzuje rolę enzymów trawiennych, 60. Hormony i ich rola w procesach życiowych definiuje pojęcie: hormony, wymienia funkcje, jakie pełnią hormony w organizmie człowieka, zna rozmieszczenie gruczołów dokrewnych i wie, jakie hormony produkują, zna podstawową rolę hormonów w procesach życiowych, charakteryzuje hormony produkowane przez gruczoły dokrewne, 18

19 61. Charakterystyka enzymów trawiennych wymienia enzymy biorące udział w trawieniu białka, tłuszczów i węglowodanów, wskazuje poszczególne odcinki przewodu pokarmowego, w których trawione są poszczególne składniki odżywcze, określa rolę jamy ustnej w procesie trawienia, wie, jakie funkcje pełni żołądek w procesie trawienia, określa rolę jelita cienkiego i jelita grubego w procesie trawienia, omawia rolę wątroby i trzustki w procesie trawienia, charakteryzuje enzymy biorące udział w procesie trawienia, charakteryzuje proces trawienia białek, tłuszczów i węglowodanów w poszczególnych odcinkach przewodu pokarmowego, opisuje, w której części przewodu pokarmowego proces trawienia przebiega najintensywniej i dlaczego, opisuje rolę żółci w procesie trawienia, przedstawia produkty końcowe trawienia poszczególnych składników odżywczych i ich wykorzystanie przez organizm, Określanie na schemacie przewodu pokarmowego miejsc działania enzymów trawiących białka, tłuszcze i węglowodany Sporządzanie schematów przedstawiających trawienie węglowodanów, tłuszczów i białek Analizowanie wzajemnych powiązań przemian węglowodanów, tłuszczów i białek na podstawie schematów przemian składników w organizmie Analizowanie procesów zachodzących podczas rozkładu białek, tłuszczów i węglowodanów 62. Wchłanianie i przemiany metaboliczne składników odżywczych. Wydalanie niestrawionych resztek pokarmu. wie, na czym polega proces wchłaniania składników odżywczych, zna sposoby wchłaniania składników odżywczych, wskazuje poszczególne odcinki przewodu pokarmowego, w których wchłaniane są poszczególne składniki odżywcze, opisuje proces wydalania niestrawionych resztek pokarmu. charakteryzuje metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów w organizmie na podstawie schematów przemian składników odżywczych w organizmie człowieka, charakteryzuje procesy wydalania. 63. Potrzeby energetyczne organizmu definiuje pojęcia: metabolizm, anabolizm, katabolizm, zna potrzeby energetyczne organizmu, wie, skąd pochodzi energia, GOSPODARKA ENERGETYCZNA ORGANIZMU liczba godzin: kucharz 12, technik żywienia i gospodarstwa domowego 7 charakteryzuje potrzeby energetyczne organizmu, wymienia podstawowe źródła energii, 19

20 64. Przemiana materii pojecie, rodzaje, czynniki wpływające na jej wysokość 65. Metody oznaczania wydatków energetycznych człowieka 66. Zapotrzebowanie na energię 67. Bilans energetyczny organizmu, jego rodzaje i skutki zdrowotne Kontrola masy ciała definiuje pojęcia: podstawowa przemiana materii PPM, ponadpodstawowa przemiana materii PPPM, całkowita przemiana materii CPM, wskazuje czynniki wpływające na PPM, wymienia elementy składowe PPPM i określa czynniki mające na nią wpływ, zna elementy składowe CPM, zna metody oznaczania PPM i CPM, wie, od czego zależy zapotrzebowanie energetyczne poszczególnych grup ludności, zna zapotrzebowanie energetyczne uzależnione od wieku i płci, definiuje i wymienia rodzaje bilansu energetycznego, wie, do czego może doprowadzić dodatni i ujemny bilans energetyczny, wie, co decyduje o wartości energetycznej produktów spożywczych, potrafi na podstawie swojej masy ciała obliczyć wskaźnik BMI, dokonuje oceny prawidłowości masy ciała na podstawie BMI. wskazuje różnice pomiędzy podstawową, a ponadpodstawową przemianą materii, wie, jak zmienia się wielkość CPM pod wpływem intensywnego wysiłku fizycznego, charakteryzuje termogenezę poposiłkowa, charakteryzuje metody oznaczania PPM i CPM, potrafi obliczyć wielkość własnej PPM i CPM, wskazuje, u kogo zapotrzebowanie energetyczne jest największe, charakteryzuje udział węglowodanów, tłuszczów i białek w zaspokojeniu dziennego zapotrzebowania na energię, charakteryzuje poszczególne rodzaje bilansu energetycznego, opisuje skutki ujemnego bilansu energetycznego, wskazuje, dlaczego dodatni bilans energetyczny może być groźny dla zdrowia, opisuje skutki nadwagi i otyłości, wie, do czego służy wskaźnik WHR i potrafi go obliczyć. Obliczanie podstawowej i całkowitej przemiany materii Obliczanie dobowych wydatków energetycznych Obliczanie bilansu energetycznego Obliczanie wskaźnika BMI i WHR 20

21 68. Wartość energetyczna pożywienia 69. Udział węglowodanów, tłuszczów i białek w pokryciu dziennego zapotrzebowania na energię 70. Wartość energetyczna produktów, potraw i posiłków definiuje pojęcie wartość energetyczna pożywienia i wskazuje składniki pokarmowe, które tę wartość kształtują, zna jednostki energetyczne i potrafi je przeliczać, wymienia czynniki decydujące o wartości energetycznej pożywienia, wie, ile wynoszą i o czym mówią równoważniki fizjologiczne netto, zna zalecenia żywieniowe dotyczące udziału energii w dziennej racji pokarmowej, WARTOŚĆ ENERGETYCZNA POŻYWIENIA liczba godzin: kucharz 8, technik żywienia i gospodarstwa domowego 8 charakteryzuje czynniki decydujące o wartości energetycznej pożywienia, dokonuje podziału i opisu równoważników energetycznych, stosuje równoważniki energetyczne Atwatera w praktyce, Obliczanie wartości energetycznej produktów na podstawie składu chemicznego z wykorzystaniem równoważników Atwatera Obliczanie wartości energetycznej potraw na podstawie tabel składu wartości odżywczych produktów spożywczych Obliczanie wartości energetycznej posiłków wymienia produkty spożywcze wysokokaloryczne, wymienia czynniki wpływające na wartość energetyczną żywności oraz określa ich wpływ, zna metody oznaczania wartości energetycznej żywności, potrafi posłużyć się tablicami składu i wartości odżywczej produktów, oblicza wartość energetyczną prostych potraw i posiłków na podstawie ich składu recepturowego. dokonuje podziału produktów spożywczych w zależności od ich wartości energetycznej, stosuje sposoby określania wartości energetycznej żywności w praktyce, oblicza udział węglowodanów, tłuszczów i białek w dostarczaniu energii, dobiera środki spożywcze o obniżonej wartości energetycznej dla osób na diecie o ograniczonej ilości energii, wskazuje różnice pod względem wartości odżywczej między produktami spożywczymi tradycyjnymi a produktami o obniżonej wartości energetycznej, wie, jak można zmniejszyć wartość energetyczną żywności. Obliczanie udziału węglowodanów, tłuszczów i białek w dostarczeniu energii Obliczanie wartości energetycznej całodziennego pożywienia 21

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG

Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG Tematyka zajęć z zasad żywienia człowieka klasa: 1 TG 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia twórców

Bardziej szczegółowo

Podstawy ywienia cz³owieka. Podstawy ywienia i higieny. Poradnik metodyczny. Cezary Skalski

Podstawy ywienia cz³owieka. Podstawy ywienia i higieny. Poradnik metodyczny. Cezary Skalski Cezary Skalski Podstawy ywienia cz³owieka Podstawy ywienia i higieny Poradnik metodyczny dla nauczycieli uczących w zawodzie kucharz 512[02] i technik żywienia i gospodarstwa domowego 321[10] podstawy_poradnik_tyt.indd

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Podstawy zdrowego żywienia Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Mgr inż. Ewelina Trojanowska Zespół dydaktyczny Mgr inż. Ewelina Trojanowska Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny Symbol kierunkowych efektów kształcenia l K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny WIEDZA Zna budowę,

Bardziej szczegółowo

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom

Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom TECHNIKA ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE Dział programowy: Kuchnia bezpieczna i przyjazna użytkownikom Nr 2 Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) na lekcjach zajęć technicznych.

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Strona 5 z 16 Strona 6 z 16 Strona 7 z 16 Strona 8 z 16 W pracach egzaminacyjnych oceniane były następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.

Bardziej szczegółowo

Zasady żywienia. Kwalifikacja T.15.1 REFORMA 2012 PLANOWANIE I OCENA. Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska

Zasady żywienia. Kwalifikacja T.15.1 REFORMA 2012 PLANOWANIE I OCENA. Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska REFORMA 2012 Zasady żywienia PLANOWANIE I OCENA Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska, Halina Turlejska Kwalifikacja T.15.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni

PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM. Podstawowe [P] zna przedmiotowe zasady oceniania omawia regulamin pracowni PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W GIMNAZJUM KLASA III Moduł Dział podręcznika Treści nauczania Wiadomości Osiągnięcia szczegółowe uczniów Umiejętności Podstawowe [P] Ponadpodstawowe [PP] Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący:

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Centrum Mazowsze zaprasza na kurs: SPECJALISTA DO SPRAW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO Termin:17, 18 listopada, 8, 9 grudnia 2014, 10:00-15:00 Miejsce zajęć: Warszawa, ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Żywienie człowieka KOD WF/I/st/35 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/v semestr 5.

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum. Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka.

Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum. Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka. Konspekt lekcji diagnozującej z biologii dla kl. II gimnazjum Temat: Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego człowieka. Hasło programowe: Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. Cele lekcji: w

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Opracowała: mgr inż. Anna Zając 1 1. Wstęp Program własny

Bardziej szczegółowo

Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015. Wstęp

Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015. Wstęp Maria Sokołowska-Nowak PROGRAM NAUCZANIA DIETETYKA PRZEDMIOT W KLASIE II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 Wstęp Wiedza niezbędna do prawidłowego żywienia ma ogromne znaczenie, zarówno w

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

Wydział Lekarski, Zakład Higieny i Dietetyki UJCM. Zakład Higieny i Dietetyki. Podstawy żywienia człowieka

Wydział Lekarski, Zakład Higieny i Dietetyki UJCM. Zakład Higieny i Dietetyki. Podstawy żywienia człowieka Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Wydział Lekarski,

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Edyta Balejko Przedmiot: Żywienie człowieka Ćwiczenie nr 5 Temat: Wskaźniki oceny wartości odżywczej białek

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Poradnik metodyczny dla nauczyciela

Poradnik metodyczny dla nauczyciela Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek ZASADY ŻYWIENIA Poradnik metodyczny dla nauczyciela ZASADY_por_tyt.indd 1 2010-06-09, 07:23 Projekt okładki: Joanna Plakiewicz Redakcja: Barbara Gers Redaktor

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: szkoła policealna /szkoła dla młodzieży/ 2 - letni okres nauczania /1/ Zawód: Dietetyk; symbol 322001 Podbudowa programowa:

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU PROMOCJA ZDROWIA

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU PROMOCJA ZDROWIA PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU PROMOCJA ZDROWIA SZKOŁA: VIII Liceum Ogólnokształcące w Poznaniu TYP PROGRAMU: PRZEDMIOTOWY RODZAJ PROGRAMU: LINIOWY AUTORZY, RECENZENCI PROGRAMU NAUCZANIA: Autor: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu ukształtowania cech, jakich wymaga zawód dietetyka: rzetelnego podejścia do pracy, uczciwości, odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka Ćwiczenie nr 4 Temat: Normy żywienia 1. Badania stosowane

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA

KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA KONSPEKT LEKCJI Z REALIZACJI EDUKACJI EKOLOGICZNEJ I PROZDROWOTNEJ - KORELACJA MIĘDZYPRZEDMIOTOWA Temat: CZY ŻYWNOŚĆ ZAWSZE JEST ZDROWA? Opracowanie: mgr Izydora Antczak Czas trwania zajęć: 2godziny Przedmiot:

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA - ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE

TECHNIKA - ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE TECHNIKA - ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE WYMAGANIA PROGRAMOWE KLASA III Ewa Baran Treści nauczania określenie znaczenia BHP przy korzystaniu ze sprzętu AGD analizowanie sytuacji mogących prowadzić do zagrożenia zdrowia

Bardziej szczegółowo

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla chorych z cukrzycą proponowanych przez firmę Novo Nordisk w Polsce Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 48-53 2009

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

GDA. Prawidłowe odżywianie

GDA. Prawidłowe odżywianie GDA Prawidłowe odżywianie Co to jest GDA? Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Aby móc dopasować swój sposób odżywiania do stylu życia jaki prowadzimy, niezbędne

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Spis treści 1. Co to dieta?... 2 2. Dlaczego ludzie przechodzą na dietę?... 3 3. Od czego zależy jaki rodzaj diety

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu (kierunku) Pielęgniarstwo Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne Specjalność: Ścieżka dyplomowania: Nazwa

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016

Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016 Zagadnienia na egzamin dyplomowy studia pierwszego stopnia maj 2016 1. Co to jest wartość odżywcza żywności? Czynniki wpływające na wartość odżywczą produktów spożywczych i posiłków. 2. Zastosowanie tabel

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

profil ogólnoakademicki studia I stopnia

profil ogólnoakademicki studia I stopnia Opis na kierunku ŻYWIENIE CZŁOWIEKA z odniesieniem do oraz prowadzących profil ogólnoakademicki studia I stopnia Efekty NŻZ1_W01 NŻZ1_W02 NŻZ1_W03 NŻZ1_W04 WIEDZA Ma ogólną wiedzę z zakresu matematyki,

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15 454 31996L0008 L 55/22 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 6.3.1996 DYREKTYWA KOMISJI 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r.w sprawie żywności przeznaczonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Podstawy dietetyki KOD WF/II/st/19 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iii semestr

Bardziej szczegółowo

Żywność, żywienie, zdrowie

Żywność, żywienie, zdrowie Żywność, żywienie, zdrowie est modus in rebus Roman Cichon CM UMK 2013 ŻYWNOŚĆ BEZPIECZNA pod względem higienicznym, UMOŻLIWIAJĄCA dostarczanie potrzebnych składników odżywczych, UMOŻLIWIAJĄCA prawidłowe

Bardziej szczegółowo

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Umiejscowienie w obszarach kształcenia: studia podyplomowe w zakresie Dietetyki w sporcie i odnowie biologicznej lokują się w obszarze nauk medycznych nauk o zdrowiu i nauk o kulturze

Bardziej szczegółowo

Komentarz Dietetyk 322[20] Czerwiec 2012. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży KOMENTARZ DO PRAC EGZAMINACYJNYCH. w zawodzie: Dietetyk 322[20]

Komentarz Dietetyk 322[20] Czerwiec 2012. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży KOMENTARZ DO PRAC EGZAMINACYJNYCH. w zawodzie: Dietetyk 322[20] Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży KOMENTARZ DO PRAC EGZAMINACYJNYCH w zawodzie: Dietetyk 322[20] ETAP PRAKTYCZNY SESJA LETNIA 2012 Łomża, lipiec 2012 r. Strona 1 z 35 1. Treść zadania z załącznikami:

Bardziej szczegółowo

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Kod ucznia Informacje dla ucznia 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu wpisz swój kod ustalony przez komisję.

Bardziej szczegółowo

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia dr hab. inż., lek. med. DanUSZ WŁODAREK dr. hab. inż. Ew a LANGE dr. hab. inż. Lucyna KOZŁOWSKA dr inż. Dominika

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji biologii w klasie II.

Konspekt lekcji biologii w klasie II. Konspekt lekcji biologii w klasie II. I. Hasło programowe: Odżywianie się organizmów. Opracowanie: mgr Halina Gołąb II. Temat: Witaminy i sole mineralne - czynniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! W ROKU SZKOLNYM 2008/2009 III EDYCJA I. CEL GŁÓWNY: Zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie. II.

Bardziej szczegółowo

Woda i procesy metaboliczne zajęcia pozalekcyjne, prowadzący: Małgorzata Węgrzyniak

Woda i procesy metaboliczne zajęcia pozalekcyjne, prowadzący: Małgorzata Węgrzyniak 240 - Woda i procesy metaboliczne - kółko z biologii dla klasy II i III LO Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_240 Zmień rolę na... Włącz tryb edycji Osoby Uczestnicy Tematyka

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność: Dietetyka Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 45godzin Wykłady: 15godzin, Samokształcenie: 30godzin, Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Kod: Rok

Bardziej szczegółowo

PLAN I RAMOWY PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH na kierunku: DIETETYKA, studia I stopnia

PLAN I RAMOWY PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH na kierunku: DIETETYKA, studia I stopnia Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie Wydział Nauk Społecznych ul. Królowej Jadwigi 10 64-100 Leszno Tel. 65 529 47 77 PLAN I RAMOWY PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH na kierunku:

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r.

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. 594 mln litrów mleka, czyli 20% całej polskiej produkcji tyle w ubiegłym roku wyprodukowała wysokomazowiecka spółdzielnia mleczarska. Tym samym

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk?

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Podczas intensywnego treningu organizm produkuje energię znacznie szybciej, niż wówczas, gdy aktywność jest mała. W trakcie ćwiczeń serce bije częściej,

Bardziej szczegółowo

Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe. Klasa 3 2014/2015

Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe. Klasa 3 2014/2015 Tematy Zajęcia techniczne - żywieniowe Klasa 3 2014/2015 Temat 1: Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) na lekcjach zajęć technicznych. 1. Obowiązujące podręczniki.

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Metadane scenariusza Zasady zdrowego żywienia 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna zasady prawidłowego żywienia, - zna piramidę zdrowego żywienia, - zna zapotrzebowanie energetyczne dla osób w danym

Bardziej szczegółowo

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne 1. Celem Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! jest edukacja w zakresie trwałego

Bardziej szczegółowo

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce

Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce Alicja Nowicka, Marcin Skrok, Piotr Jurkowski Ocena diet dla osób chorych na cukrzycę proponowanych przez firmę Bayer w Polsce Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 2, 40-47 2009

Bardziej szczegółowo

Wymagania z zajęć technicznych dla klasy II. Technika w praktyce Zajęcia żywieniowe. Materiały wydawnictwa Nowa Era. Lp. Temat zajęć.

Wymagania z zajęć technicznych dla klasy II. Technika w praktyce Zajęcia żywieniowe. Materiały wydawnictwa Nowa Era. Lp. Temat zajęć. Technika w praktyce Zajęcia żywieniowe. Materiały wydawnictwa Nowa Era. Wymagania z zajęć technicznych dla klasy II Lp. Temat zajęć. 1 Zapoznanie z programem i systemem oceniania. Bezpieczeństwo i higiena

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS

PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS PRODUKTY PLUS FIRMY TIENS TIENS POLSKA PRZEDSTAWIA NOWĄ SERIĘ PRODUKTÓW PLUS 5000 lat chińskiej tradycji i wiedzy połączone z najnowszą technologią z Europy PRODUTY PLUS FIRMY

Bardziej szczegółowo

Patologia problemów żywieniowych u dzieci i młodzieży. Witold Klemarczyk Zakład Żywienia Instytut Matki i Dziecka

Patologia problemów żywieniowych u dzieci i młodzieży. Witold Klemarczyk Zakład Żywienia Instytut Matki i Dziecka Patologia problemów żywieniowych u dzieci i młodzieży Witold Klemarczyk Zakład Żywienia Instytut Matki i Dziecka Prawidłowe odżywianie to dostarczenia odpowiedniej ilości materiału energetycznego i budulcowego

Bardziej szczegółowo

K.3.2 PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU FAKULTATYWNY DLA KIERUNKU Forma studiów

K.3.2 PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU FAKULTATYWNY DLA KIERUNKU Forma studiów Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE K.3. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU FAKULTATYWNY

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż,

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Główny Inspektorat Sanitarny i Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2014/2015

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA ŻYWIENIOWE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2014/2015 (na podstawie podręcznika Technika w praktyce zajęcia żywieniowe ) UWAGA!

Bardziej szczegółowo