Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece."

Transkrypt

1 !"! " #$%& $$'()*+'$%,)-#! #$!$ $!!%&" -$$!.$$&%$! /0 /10!2$ Czcionka o stałej szerokoci Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. Czcionka o stałej szerokoci pogrubiona Podaje tekst, który naley dosłownie przepisa. W przypadku plików ródłowych wyrónia istotniejsze fragmenty. Czcionka o stałej szerokoci kursyw Tekst komentarza w przykładowych sesjach przy terminalu. Czcionka o stałej szerokoci kursyw pogrubiona Wyrónia istotniejsze fragmenty wyników działania wydawanych polece. 3!*%$ Celem pierwszego wiczenia jest zapoznanie studenta z najwaniejszymi zasadami pracy w systemie LINUX. Poniewa systemy operacyjne z rodziny UNIX bd (były lub s) tematem innego przedmiotu, dlatego te podane zostanie tylko minimum informacji niezbdnych do opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 1

2 rozpoczcia programowania w jzyku C w rodowisku systemu LINUX. Student powinien samodzielnie, stopniowo zapoznawa si z tym systemem operacyjnym. Poniej podano tylko najwaniejsze informacje, które naley traktowa jako wstp do bardziej wnikliwego poznawania systemu LINUX. Zakładamy, e praca z systemem bdzie odbywa si wyłcznie w czystej postaci, czyli bez porednictwa adnego menadera okien (jak na przykład GNOME, KDE, czy te inne). Wszystkie polecenia bd wic wydawane z konsoli a uywane programy bd pracowa w trybie tekstowym (cho niektóre z nich, jak np. bardzo popularny Midnight Commander, bd posiadały namiastk grafiki, tzw. semigrafik). "!4$$'()*+!(%5$ Po rozpoczciu zaj prowadzcy poda kademu studentowi: nazw serwera, nazw konta, hasło dostpowe, do systemu LINUX. Kady student otrzyma indywidualne konto, które nie bdzie zmieniane w czasie trwania kursu. Nie bdzie te kasowana zawarto jego katalogu roboczego. Jakkolwiek podłczenie si do serwera LINUX moliwe jest na wiele rónych sposobów i z uyciem wielu rónych programów, sugerujemy aby uywa do tego celu programu o nazwie PuTTY (jest to bezpłatny program, który mona pobra ze strony WWW: Jego niewtpliw zalet jest bardzo prosta, wrcz intuicyjna obsługa. Po prawidłowym zalogowaniu si powiniene zobaczy ekran podobny do pokazanego poniej: login as: lab1 password: Linux mykonos bf2.4 #1 Son Apr 14 09:53:28 CEST 2002 i686 unknown ********************************************** * Witamy na serwerze * * mykonos.iie.uz.zgora.pl * * Debian GNU/Linux * * * * Uniwersytet Zielonogorski * * Instytut Informatyki i Elektroniki * ********************************************** Czytam plik: /etc/profile Wygld ekranu (czyli np. uyta czcionka, kolorystyka itd.) mona z łatwoci zmieni konfigurujc odpowiednio program PuTTY. Poniewa obsługa tego programu jest bardzo intuicyjna proponujemy samodzielnie dostosowa wygld ekranu do swoich upodoba. Katalogiem domowym kadego uytkownika jest odpowiedni podkatalog w katalogu /home (np. dla uytkownika lab1 bdzie to /home/lab1). Na dzie dobry w kadym z tych katalogów znajduj si pliki ukryte (o nazwach zaczynajcych si od znaku kropki).bash_profile oraz.bashrc (ten drugi jest wywoływany z wntrza tego pierwszego). Wszystkie wpisane tam polecenia bd wykonywane automatycznie w czasie logowania si uytkownika do systemu. opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 2

3 Mona wiec wpisywa tam swoje własne polecenia dostosowujce rodowisko pracy do indywidualnych potrzeb. Aby zakoczy prac z systemem naley wyda polecenie exit lub logout (czasami mona równie uy kombinacji klawiszy Ctrl-D). '''!( Pracujc z systemem LINUX bardzo czsto musimy wpisywa do długie nazwy plików i komend (zwłaszcza te pierwsze potrafi by naprawd baaaaaardzo długie). Aby nie wklepywa ich za kadym razem moemy wykorzysta bardzo prosty i jednoczenie bardzo funkcjonalny mechanizm automatycznego uzupełniania nazw. Po wpisaniu pocztkowego fragmentu nazwy wciskamy klawisz Tab. Jeeli ten pocztkowy fragment jednoznacznie wskazuje na dokładnie jeden plik lub dokładnie jedn komend nastpuje automatyczne uzupełnienie nazwy. Gdy natomiast pocztkowy fragment moe zosta skojarzony z dwoma lub wicej plikami lub komendami to system, po powtórnym naciniciu klawisza Tab, wywietli wszystkie nazwy pasujce do podanego wzorca. Moemy wówczas doprecyzowa zapytanie wpisujc kolejne znaki nazwy i ponownie nacisn klawisz Tab. Jeeli wprowadzany tekst jest pierwszym słowem w linii to system zakłada, e jest to nazwa komendy i próbuje wówczas dopasowa do podanego wzorca te komendy, które s dostpne w lokalizacjach okrelonych przez zmienn PATH. Poniej pokazano fragment sesji przy terminalu. Tab oraz Enter oznacza nacinicie klawisza Tab oraz Enter. $ ls Enter moj_plik1 moj_plik2 plik1 plik2 Poniewa fraza 'pl' jest pierwszym słowem w linii, wic LINUX traktuje je jako nazw komendy. Wywietlane s wic wszystkie komendy, które rozpoczynaj si od frazy 'pl'. $ pl Tab Tab pl2pm pldes plog $ pl Teraz (przy pomocy komendy cat) chcemy wywietli zawarto wybranego pliku. Po wpisaniu frazy 'p' i naciniciu Esc LINUX automatycznie uzupełni nazw do 'plik'. Poniewa 'moj_plik1' oraz ' moj_plik2' nie pasuj do wzorca s pomijane przy wywietlaniu. $ cat p Esc $ cat plik Tab Tab plik1 plik2 Dopisujemy do nazwy '1' i wywietlamy zawarto pliku. $ cat plik1 Enter Oto jest zawartosc pliku 'plik1' $ opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 3

4 6!)7$$% Poniej zebrano kilkanacie najwaniejszych polece systemu LINUX, bez znajomoci których praktycznie nie sposób pracowa z systemem. Kade z tych polece posiada pewn liczb opcji (czasem do pokan!), których szczegółowy opis mona znale w dokumentacji systemowej man patrz opis w kolejnym rozdziale. Opcje, czsto jednoliterowe, umieszczane s zawsze za nazw polecenia i poprzedzone s znakiem minusa. Naley samodzielnie przewiczy kade z tych polece 1. ls, cp, rm, rmdir, mv, mkdir, touch, find, cat, grep, sort, cd, chmod, pwd, head, tail, id, info, man, more, less, passwd, logout, exit Uwaga: w systemie LINUX (i kadym innym z rodziny UNIX) rozróniane s małe i due litery, wic polecenie ls to nie to samo co LS lub Ls (te dwa ostatnie nie wystpuj po prostu w standardowej instalacji systemu cho oczywicie nic nie stoi na przeszkodzie, aby napisa samodzielnie programy o takich włanie nazwach). Poniej podano polecenia, które naley wykona. Naley do kadego z nich dopasowa odpowiednie polecenie z podanych powyej. Jeeli uda Ci si wiadomie wszystkie je wykona moesz przyj, e masz opanowany podstawowy kanon polece systemu UNIX (LINUX). zmieni swoje hasło dostpowe, wywietli dane o sobie (nazw konta, grup lub grupy, do których naley zalogowany uytkownik), wywietli zawarto swojego katalogu roboczego. Uy opcji a, l, C, F, R odpowiedniego polecenia i zaobserwowa ich działanie, utworzy w swoim katalogu domowym (czyli /home/nazwa_konta) katalog o nazwie kat1 a w nim jeszcze jeden katalog o nazwie podkat1, wywietli informacj o katalogu, gdzie w danej chwili jestemy (czyli katalogu biecym), przej do katalogu podkat1. Nastpnie przej do katalogu głównego (ang. root directory, oznaczanego znakiem ukonika /) i z powrotem do katalogu domowego (szybki sposób przejcia do katalogu domowego to uycie znaku tyldy ~). Katalog domowy przechowywany jest w zmiennej rodowiskowej $HOME, utworzy w katalogu podkat1 plik pierwszy.txt i wpisa do niego dowolny tekst. Zamkn ten plik i ponownie wczyta go do dowolnego edytora tekstowego. Dopisa do niego dowolny tekst (tak, aby było w sumie około 50 linii tekstu), wywietli 5 pierwszych linii tekstu z pliku pierwszy.txt, wywietli 5 ostatnich linii tekstu z pliku pierwszy.txt, wywietli na ekranie te linie z pliku pierwszy.txt, które zawieraj słowo LINUX (zakładamy oczywicie, e w pliku to słowo si znajduje. W przeciwnym wypadku polecenie oczywicie nic nie wywietli na ekranie), zmieni nazw pliku pierwszy.txt na drugi.txt, skopiowa plik drugi.txt do katalogu kat1 1 Niektóre z podanych tu polece s bardzo proste, inne dosy rozbudowane i o bardzo wielu moliwociach (opcjach). opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 4

5 dla pliku $HOME/kat1/drugi.txt odebra prawa dostpu dla wszystkich innych uytkowników ni właciciel pliku. Jak przekona si, e prawa zostały rzeczywicie odebrane? usun katalogi kat1 oraz podkat1 wraz z zawartoci, nada dla wszystkich uytkowników prawo do czytania dla dowolnego pliku w swoim katalogu domowym. W odpowiednim poleceniu uy zarówno trybu symbolicznego jak i ósemkowego do okrelania praw dostpu, znale na dysku wszystkie pliki, których nazwa rozpoczyna si fraz lin. Znalezion list zapisa do pliku z pominiciem ewentualnych komunikatów o błdach, odnale na dysku wszystkie pliki, których rozmiar mieci si w zakresie od 100kb do 500kb i nazwy tych plików wywietli poleceniem ls. Polecenie napisa w taki sposób, aby wszelkie ew. komunikaty o błdach (np. zwizane z brakiem uprawnie do przegldania plików) były ignorowane, tzn. nie pojawiały si na ekranie. (wskazówka: uy przełczników size, -exec oraz przekierowania 2>/dev/null), posortuj alfabetycznie (!?) tre manual-a (polecenie man) polecenia passwd, prawidłowo zakoczy prac w systemie LINUX.! Wikszo polece zawartych w ramce powyej moe korzysta z bardzo efektywnych operatorów systemowych jakim s tzw. przekierowania i potoki. Bez moliwoci ich stosowania, wikszo polece systemu Linux byłaby bardzo uboga i mało uyteczna. Kady działajcy w systemie proces (program) ma przypisany do siebie jeden lub wicej tzw. strumieni danych. W systemie UNIX strumieniem okrela si ródło danych, na których pracuje proces (program) lub miejsce, do którego proces wysyła dane bdce efektem jego działania. Takim strumieniem moe by dowolny plik, czyli na przykład plik dyskowy, ekran monitora, klawiatura 2. Domylnie dla kadego procesu tworzone s trzy tzw. strumienie standardowe: standardowy strumie wejciowy o numerze 0 (ang. standard input) oznaczany przez stdin, standardowy strumie wyjciowy o numerze 1 (ang. standard output) oznaczany przez stdout, standardowy strumie błdów o numerze 2 (ang. standard error) oznaczany przez stderr. Podczas normalnej pracy procesy (programy) pobieraj dane ze standardowego strumienia (domylnie klawiatura), a wyniki wysyłaj na standardowe wyjcie (domylnie na ekran). Przypisanie strumieni wejciowych i wyjciowych mona jednak prosto zmieni (przekierowa) przed uruchomieniem procesu. Słu do tego operatory <, >, <<, >>. Wypisuje zawarto pliku na ekranie $ cat plik.txt 2 W systemie UNIX klawiatura i ekran traktowane s jak pliki, z których mona czyta dane i do których mona wysyła dane. opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 5

6 Zmieniono standardowe wyjcie z ekranu (który z punktu widzenia systemu operacyjnego jest plikiem) na własny plik o nazwie plik.txt. Standardowego wejcia nie zmienilimy, wic system oczekuje na dane ze standardowego pliku wejciowego, czyli z klawiatury. $ cat > plik.txt Piszemy cokolwiek Ctrl-D To co napisalimy trafia do wskazanego pliku, czyli do plik.txt. Plik plik.txt zostanie wic utworzony i po naciniciu Ctrl-D zapisany na dysku. Uwaga: Ta wersja tworzenia pliku jest troch niebezpieczna. Gdy ponownie wydamy polecenie i gdy plik.txt ju istnieje, to zostanie on usunity i utworzony na nowo stracimy wic cał jego dotychczasow zawarto! $ cat > plik.txt Teraz zmieniamy standardowe wejcie. Dane zamiast z klawiatury bd pobierane z pliku. $ cat < plik.txt Teraz zmieniamy standardowe wejcie i wyjcie jednoczenie. Dane z jednego pliku zostan skierowane do drugiego pliku. $ cat < wej.txt > wyj.txt Teraz zamiast nadpisywa wyniki, dopiszemy je do pliku. $ cat >> plik.txt Piszemy cokolwiek Ctrl-D Gdy wywietlamy zawarto np. 300 plików i w czasie wykonywania tej czynnoci 18. plik nie istnieje, to pojawi si komunikat o błdzie. W wielkiej iloci informacji wywietlajcych si na ekranie prawdopodobnie tego nie zauwaymy. Moemy jednak skorzysta ze standardowego strumienia błdów. Ewentualne komunikaty o błdach znajd si w pliku err.txt. $ cat 1.txt 2.txt txt 2> err.txt Uwaga: kropki nie s elementem polecenia! W tej wersji ewentualne komunikaty zostan, poprzez przesłanie ich do specjalnego strumienia o nazwie null, zignorowane. $ cat 1.txt 2.txt txt 2> /dev/null W tej wersji wynik pojawi si w pliku out.txt a ewentualne komunikaty zostan tak jak poprzednio zignorowane. $ cat 1.txt 2.txt txt > out.txt 2> /dev/null Bez przekierowania dla zwykłego uytkownika na ekranie bdzie pojawia si bardzo duo informacji o braku praw odczytu do katalogu. Aby odsia te błdy, pozbdziemy si ich przez odpowiednie przekierowanie strumienia. $ find /usr name abc* 2> /dev/null opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 6

7 Strumienie procesów mona ze sob łczy, tworzc tzw. potoki. Przykładowo dane wyjciowe z jednego procesu mog sta si danymi wejciowymi drugiego procesu. Do obsługi potoków słuy operator (pionowa kreska). Polecenie more zatrzymuje (strona po stronie) informacje pojawiajce si na ekranie (bardziej ogólnie: bdce jego argumentem). Łatwo moemy wic obejrze zawarto duego katalogu. $ ls la /usr/bin more Wywietlamy najpierw pierwsze 10 linii z pliku plik.txt a nastpnie z tych 10 linii wywietlamy pi ostatnich linii. $ cat plik.txt head n 10 tail n 5 Błdy trafiaj NIE do potoku, ale (domylnie) na ekran. Na ekranie pojawi si wic pierwsze 10 znalezionych plików oraz komunikaty o błdach. $ find /usr name abc* head n 10 Teraz odsialimy błdy. $ find /usr name abc* 2> /dev/null head n 10 Teraz komunikaty o błdach obsługujemy na równi z wynikami polecenia find. Zarówno wyniki polecenia find jak i komunikaty o błdach przesłalimy do strumienia jednego stdout (o numerze 1). Nastpnie dane w tym strumieniu obrabiamy poleceniem head. $ find /usr name abc* 2>&1 head n 10 Istnieje moliwo łczenia całego szeregu potoków. Ponisze polecenie wywietli objto w megabajtach (przełcznik m) wszystkich podkatalogów w naszym katalogu domowym uytkownika (polecenie du i symbol tyldy ~), wynik zostanie posortowany w odwróconym porzdku (przełcznik r) i według wartoci liczbowych łacuchów (przełcznik n). Na ekranie pojawi si pierwszych 20-tu rekordzistów jeli chodzi o zajto dysku (polecenie head) $ du b ~ sort -rn head -20 Teraz dodatkowo do pliku wylemy wszystkie wyniki, a na ekran (tak jak poprzednio) tylko pierwsze 20 pozycji. Skorzystano tu z bardzo uytecznego narzdzia tee. $ du b ~ sort -rn tee plik.txt head -20 8!. Podstawowym ródłem wiedzy na temat systemu UNIX (LINUX) (oprócz oczywicie ksiek, których jest na rynku ksigarskim bardzo duo i kady student powinien wybra sobie tak / takie, które jemu najbardziej odpowiadaj) jest system pomocy man (ang. manual). Jest to zestaw dokumentów tekstowych opisujcych róne aspekty systemu. Jako parametr polecenia naley poda nazw polecenia, dla którego pomoc ma by przywołana, np: $ man ls Poniewa plików z pomoc systemow jest bardzo wiele, podzielono je na grupy (sekcje). Kada grupa zawiera opisy pewnego typu. Przykładowo opis formatów plików konfiguracyjnych znajduje opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 7

8 si w grupie 5. Chcc przykładowo przywoła pomoc na temat formatu pliku passwd naley wyda nastpujce polecenie: $ man 5 passwd Instrukcja obsługi samego programu man dostpna jest równie w ten sam sposób, czyli po wydaniu nastpujcego polecenia: $ man man Uwaga: po odpowiednim skonfigurowaniu systemu LINUX moliwe jest wywietlanie tekstów pomocy systemowej w rónych jzykach, w tym te w jzyku polskim. Wymaga to jednak odpowiedniego ustawienia zmiennej rodowiskowej LANG. W przypadku jzyka polskiego oraz powłoki bash (jeeli nie wiesz co to jest powłoka oraz zmienne rodowiskowe spytaj si kogo bardziej dowiadczonego) naley wykona komend: $ export LANG=pl_PL Od tej pory wikszo tekstów dokumentacji bdzie wywietlała si w jzyku polskim. Powrót do oryginalnej wersji angielskiej uzyskamy wydajc jedno z dwóch poniszych polece: $ export LANG=eng_ENG $ export LANG=c_C Nieco inne podejcie do dokumentacji systemowej prezentuje system info. Program info naley uruchomi, podobnie jak w przypadku programu man, z parametrem wskazujcym na poszukiwane słowo kluczowe. Wywołanie programu bez parametru przywoła indeks zawartoci systemu info. Proponujemy samodzielnie zapozna si z tym poleceniem. Na koniec naley równie wspomnie o tzw. plikach HOWTO. Jest to ogromna baza wiedzy na temat systemu LINUX. Opisane s tam w szczegółach róne kwestie dotyczce działania systemu. Wiele z tych dokumentów zostało przetłumaczonych na jzyk polski. W dystrybucji o nazwie Debian znajduj si one w katalogu /usr/share/doc/howto. Na pocztek warto zapozna si z dwoma dokumentami napisanymi specjalnie dla tych uytkowników systemu LINUX, którzy do tej pory pracowali jedynie z systemami DOS / Windows. S to pliki: /usr/share/doc/howto/pl-txt/dos2linux-howto.pl.txt.gz /usr/share/doc/howto/en-txt/dos-win-to-linux-howto.gz 9! Tworzc i edytujc pliki tekstowe musimy uywa jakiego edytora tekstowego. W systemie LINUX istnieje pokana liczba tego typu programów. Kady powinien wybra sobie najbardziej mu odpowiadajcy (wybór jest jednak zwykle ograniczony do tych, które zainstalował administrator zawsze jednak mona spróbowa poprosi go o zainstalowanie dodatkowego edytora). Proponujemy zapozna si z nastpujcymi edytorami: vi klasyka gatunku. Istniał w systemie UNIX od zawsze i wstyd po prostu go nie zna. W wielu dystrybucjach LINUX-a edytor ten jest zastpiony nieco unowoczenion jego wersj o nazwie vim. Wersja ta zachowuje oryginaln koncepcj edytora vi, jednak wprowadza wiele udogodnie (jak np. moliwo podwietlania składni, wielopoziomowe undo i wiele innych patrz system pomocy man), ed obecnie, ze wzgldu na archaiczny sposób obsługi, trci nieco myszk. Znajomo jego przydaje si jednak wówczas, gdy mamy awari systemu i aden inny edytor nie jest w danym momencie dostpny. Aby jednak poczu ducha historii, proponujemy choby pobienie zapozna si z nim, opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 8

9 joe całkiem wygodny i przyjazny w uyciu edytor, elvis jak wyej, Midnight Commander to w zasadzie LINUX-owa wersja znanego pewnie wszystkim klasycznego programu Norton Commander (bez niego wiat informatyki wygldałby inaczej, prawda ;-)). Ma jednak wbudowany bardzo przyjazny edytor, który ma t przyjemn cech, e umie podwietla w rónych kolorach słowa kluczowe w jzyku C (oraz innych jzyków programowania). Uruchamiamy go poleceniem mc. :!.%;. Pracujc na serwerze LINUX, bardzo czsto bdziemy mie potrzeb kopiowania plików z oraz do serwera (np. z dyskietki do swojego katalogu domowego lub odwrotnie). Najwygodniej uy do tego klasycznego programu ftp. Student powinien samodzielnie zapozna si z podstawowymi jego komendami (poniej podano te najwaniejsze). Wicej informacji mona znale na stronach pomocy systemowej man ftp. ls, pwd, cd, lcd, put, get mput, mget, hash, binary, ascii, prompt, quit, bye, close, Przykładowa sesja na komputerze moe wyglda nastpujco: Z maszyny Windows-owej uruchamiamy program ftp i łczymy si do serwera LINUX-owego. Logujemy si na uytkownika lab1. C:\>ftp mykonos.iie.uz.zgora.pl Connected to mykonos.iie.uz.zgora.pl. 220 mykonos FTP server (Version 6.4/OpenBSD/Linux-ftpd-0.17) ready. User (mykonos.iie.uz.zgora.pl:(none)): lab1 331 Password required for lab1. Password: 230- Linux mykonos bf2.4 #1 Son Apr 14 09:53:28 CEST 2002 i686 unknown ********************************************** 230- * Witam na serwerze * 230- * mykonos.iie.uz.zgora.pl * 230- * Debian GNU/Linux * 230- * * 230- * Uniwersytet Zielonogorski * 230- * Instytut Informatyki i Elektroniki * 230- ********************************************** User lab1 logged in. Patrzymy jaki jest nasz biecy katalog na zdalnej maszynie. ftp> pwd 257 "/home/lab1" is current directory. Wywietlamy zawarto katalogu biecego na zdalnej maszynie. ftp> ls -la 200 PORT command successful. 150 Opening ASCII mode data connection for '/bin/ls'. total 24 drwxr-xr-x 2 lab1 students 4096 Sep 22 10:14. drwxrwsr-x 4 root staff 4096 Sep 22 10:14.. -rw-r--r-- 1 lab1 students 266 Sep 22 10:14.alias opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 9

10 -rw-r--r-- 1 lab1 students 509 Sep 22 10:14.bash_profile -rw-r--r-- 1 lab1 students 1093 Sep 22 10:14.bashrc -rw-r--r-- 1 lab1 students 375 Sep 22 10:14.cshrc 226 Transfer complete. ftp: 393 bytes received in 0,00Seconds ,00Kbytes/sec. Ustawiamy katalog biecy na lokalnej maszynie. ftp> lcd a:\ Local directory now A:\. Ustawiamy tryb przesyłu na binarny. ftp> binary 200 Type set to I. Przesyłamy plik z katalogu biecego na maszynie lokalnej (dysk a:\) do katalogu biecego na maszynie zdalnej (katalog /home/lab1). ftp> put tematy.doc 200 PORT command successful. 150 Opening BINARY mode data connection for 'tematy.doc'. 226 Transfer complete. ftp: bytes sent in 0,76Seconds 54,50Kbytes/sec. Sprawdzamy, czy plik został przesłany na maszyn zdaln. ftp> ls -la total 68 drwxr-xr-x 2 lab1 students 4096 Sep 22 10:36. drwxrwsr-x 4 root staff 4096 Sep 22 10:14.. -rw-r--r-- 1 lab1 students 266 Sep 22 10:14.alias -rw-r--r-- 1 lab1 students 509 Sep 22 10:14.bash_profile -rw-r--r-- 1 lab1 students 1093 Sep 22 10:14.bashrc -rw-r--r-- 1 lab1 students 375 Sep 22 10:14.cshrc -rw-r lab1 students Sep 22 11:04 tematy.doc Z katalogu biecego maszyny zdalnej pobieramy plik i przesyłamy go do katalogu biecego na maszynie lokalnej. ftp> get.bash_profile 200 PORT command successful. 150 Opening BINARY mode data connection for '.bash_profile' (509 bytes). 226 Transfer complete. ftp: 509 bytes received in 0,42Seconds 1,21Kbytes/sec. Literatura Uwaga: literatura na temat postaw działania systemu LINUX jest bardzo obszerna. Nie sposób poda tu choby jej czci. Ponisza lista kilku pozycji powinna by potraktowana jako subiektywny wybór autora niniejszej instrukcji a nie jako zalecane czy te obowizujce pozycje. 1. Cezary Sobaniec. System operacyjny LINUX przewodnik uytkownika. Wydawnictwo NAKON, Pozna, Wiesława Bartol, Małgorzata Lisowiec, Jan Ogłaza. Unix kurs uytkownika. Oficyna Wydawnicza READ ME, Warszawa, opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 10

11 3. P. Silvester. System operacyjny UNIX. PWN, Warszawa, Z. Królikowski, M. Sajkowski. System operacyjny UNIX dla pocztkujcych i zaawansowanych. Wydawnictwo NAKOM, Pozna, opracowali: dr in. Artur Gramacki, dr in. Jarosław Gramacki 11

%$-,./+,-.0! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece.

%$-,./+,-.0! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. !" $$$%&'! (%&'$)*)$$ +,-.!!" " " %$-,./+,-.0! $%& 1$$! %$$23$! 45 45!6$ Czcionka o stałej szerokoci Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. Czcionka o stałej szerokoci

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Podstawy Informatyki Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Komendy UNIXa, cd: ls - listowanie zawartości katalogu (listing), 48%{sendzimir}/home/sysadm/wilk/dydaktyka/c>ls kar* karman* karman.cpp karman.out press.dat

Bardziej szczegółowo

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix Wydział Zarządzania i Modelowania Komputerowego Specjalność: Informatyka Stosowana Rok III Semestr V 1. Logowanie w systemie Unix. Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

POZNA SUPERCOMPUTING AND NETWORKING. Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux programowanie powłoki

POZNA SUPERCOMPUTING AND NETWORKING. Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux programowanie powłoki Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux programowanie powłoki plan powłoka dostpne powłoki zmienne rodowiskowe przekierowanie wejcia/wyjcia procesów przetwarzanie potokowe wieloprogramowo programowanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe Czas realizacji zajęć: 180 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Strumienie standardowe i ich przekierowywanie,

Bardziej szczegółowo

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu Ćw. 13 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY ze strony z materiałami dydaktycznymi - zapisać, rozpakować skompresowany plik i uruchomić. 2. Skonfigurować host name: host name: 192.168.11.110

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne- tematy do opracowania

Systemy operacyjne- tematy do opracowania Systemy operacyjne- tematy do opracowania Nr Termin Temat Ogólna zawartość Szczegółowa zawartość Co student powinien wiedzieć/umieć po zajęciach? 1 2.03 Podstawowe informacje i charakterystyka systemu

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad II

Pracownia Komputerowa wyk ad II Pracownia Komputerowa wykad II dr Magdalena Posiadaa-Zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Systemy operacyjne Windows np. Windows 8. Systemy

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Systemy operacyjne Instrukcja laboratoryjna Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Olsztyn 2009 1 Wprowadzenie. Cel zajęć praktycznych. Wymagania stawiane studentom

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu Sterowanie procedurami programu "Rejestr zakupu" odbywa si poprzez wybór jednej z kilku proponowanych akurat na ekranie moliwoci. U dołu ekranu wypisywany jest komunikat bliej objaniajcy wybran aktualnie

Bardziej szczegółowo

3. Instalator rozpocznie proces instalacji

3. Instalator rozpocznie proces instalacji Uwaga! Podana instrukcja instalacji została przygotowana w oparciu o pliki instalacyjne SQL 2005 Express pobrany ze strony Microsoftu oraz oddzielny plik Service Pack 2 dedykowany pod SQL Express równie

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8 Instalacja programu Sprzeda z motorem bazy danych Pervasive V8 1. Z katalogu instalacyjnego programu Pervasive uruchom plik setup.exe. Program instalacyjny w spakowanej wersji jest dostpny na naszym FTP

Bardziej szczegółowo

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia Chemiateoretyczna Monika Musiał Ćwiczenia SYSTEM LINUX- podstawowe komendy Operacje na katalogach i plikach pwd wypisanie ścieżki do bieża cego katalogu. oznacza katalog bieża cy.. oznacza katalog nadrzȩdny

Bardziej szczegółowo

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych,

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych, Wstp W nowoczesnym wiecie coraz istotniejsz rol odgrywa informacja i łatwy dostp do niej. Nie dziwi wic fakt, i nowoczesne telefony komórkowe to nie tylko urzdzenia do prowadzenia rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

FORTECA DF - terminal kasowy

FORTECA DF - terminal kasowy FORTECA DF - terminal kasowy 1. WSTP FortecaTerminal jest programem wspomagajcym gówny modu handlowy Forteca w zakresie obsugi drukarek fiskalnych. Program wspópracuje z drukarkami POSNET, Duo, Optimus

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka)

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) PROGRAM DO OBSŁUGI TELEFONU KOMÓRKOWEGO I. Instalacja: MOLIWOCI POŁCZENIA TELEFONU Z

Bardziej szczegółowo

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II Pracownia komputerowa Dariusz wardecki, wyk II Systemy operacyjne Desktopowe Mobilne Systemy operacyjne Systemy Unixowe Windows! Windows 8 Windows 7 Windows Vista Windows XP... Linux Mac OS X Mountain

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików Systemy teleinformatyczne AiR Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl lub www.prz.rzeszow.pl/~tbajorek - dostęp po zalogowaniu: użytkownik:

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Klasyczne polecenia: ls [opcje][katalog][pliki] opcje podstawowe -a wyświetla również pliki ukryte -b znaki niedrukowane jako liczby ósemkowe -c sortuje dane zgodnie z datą zmiany -k podaje wielkość pliku

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda

Instalacja programu Sprzeda Instalacja programu Sprzeda 1. Aby zainstalowa program Sprzeda w wersji 2.10, na serwerze lub komputerze, na którym przechowywane bd dane programu, pozamykaj wszystkie działajce programy i uruchom plik

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2013-10-08 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy?

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Przed przystpieniem do liczenia deklaracji PIT-36, PIT-37, PIT-O i zestawienia PIT-D naley zapozna si z objanieniami do powyszych deklaracji. Uwaga:

Bardziej szczegółowo

Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS. Marek Zawadzki

Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS. Marek Zawadzki <mzawadzk@man.poznan.pl> Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS Marek Zawadzki Plan prezentacji: klastry krótkie wprowadzenie klaster PCSS budowa jak otrzyma konto na klastrze sposób dostpu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dost p!do!infrastruktury!informatycznej. Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wersja dokumentu: 1.0.0 Rzeszów: 23.10.2009 OPTeam S.A. 35-032 Rzeszów, ul. Lisa Kuli 3 INFORMACJA O NOWYCH

Bardziej szczegółowo

POZNA SUPERCOMPUTING AND NETWORKING. Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux uytkowanie cz. 1

POZNA SUPERCOMPUTING AND NETWORKING. Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux uytkowanie cz. 1 Wprowadzenie do systemu operacyjnego Linux uytkowanie cz. 1 plan struktura systemu Linux cechy systemu Linux system plików programy usługowe edytory powłoka 2 plan polecenia systemowe uwagi kocowe bibliografia

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW 2010/2011 putty + winscp Pracownia komputerowa mwt_101 M#wT1_01 mwt_102 M#wT1_02 MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW http://hpc-adm.uci.umk.pl/ IP=158.75.1.113 software:

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki Shell podstawy

Wstęp do informatyki Shell podstawy Wstęp do informatyki Shell podstawy Podstawowe polecenia less plik(i) Przeglądaj interaktywnie zawartość plików. Można używać klawiszy kursora, PgDn, PgUp, etc. Koniec pracy (q), wyszukiwanie / Less is

Bardziej szczegółowo

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1 Informatyka ćw 1 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl - dostęp po zalogowaniu: użytkownik: student hasło: samoloty 2. Skonfigurować połączenie z adresem

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu System operacyjny Linux wybrane zagadnienia Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Linux Open Source Stale rozwijany Darmowy (wersje niekomercyjne) Bezpieczny Stabilny

Bardziej szczegółowo

!"" ' #$$$%&' ()*$+&',! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece.

! ' #$$$%&' ()*$+&',! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. !"" "! "#$%&$ ' #$$$%&' ()*$+&',! (" " $! #)' -$$!.$$/)$! 01 021! 3$ Czcionka o stałej szerokoci Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. Czcionka o stałej szerokoci pogrubiona

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi serwera FTP v.28.12.2010

Instrukcja obsługi serwera FTP v.28.12.2010 Instrukcja obsługi serwera FTP v.28.12.2010 1. Dostęp klienta do konta FTP 1.1. Wprowadzić do przeglądarki adres ftp://87.204.185.42 lub alternatywny adres IP ftp://82.11.1160.114 1.2. Wprowadzić nazwę

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP

Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP POLITECHNIKA POZNAŃ SKA - INSTYTUT KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH ZAKŁ AD KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP SSH (ang. Secure Shell) daje możliwo ść połączenia

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemu Linux

Wstęp do systemu Linux M. Trzebiński Linux 1/8 Wstęp do systemu Linux Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński Linux

Bardziej szczegółowo

Komunikaty System Linux umożliwia użytkownikom komunikowanie się między sobą. Do tego celu można wykorzystać programy mail i write.

Komunikaty System Linux umożliwia użytkownikom komunikowanie się między sobą. Do tego celu można wykorzystać programy mail i write. Ćwiczenie 5 Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z obsługa programu Midnight Commander, utrwalenie wiadomości dotyczących skryptów, poznanie podstaw obsługi ftp oraz telnet. Wykorzystane polecenia ftp umożliwia

Bardziej szczegółowo

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS Qmail radość listonosza Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS 1 STRESZCZENIE Artykuł jest przedstawieniem podstawowej konfiguracji jednego z najpopularniejszych agentów MTA (Mail Transfer Agent)

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla PHILIPS JR32RWDVK. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla PHILIPS JR32RWDVK (informacje,

Bardziej szczegółowo

FTP przesył plików w sieci

FTP przesył plików w sieci FTP przesył plików w sieci 7.5 FTP przesył plików w sieci Podstawowe pojęcia FTP (File Transfer Protocol) jest usługą sieciową pozwalającą na wymianę plików w sieci Internet. Osoby chcące wymienić między

Bardziej szczegółowo

Program SMS4 Monitor

Program SMS4 Monitor Program SMS4 Monitor INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.0 Spis treci 1. Opis ogólny... 2 2. Instalacja i wymagania programu... 2 3. Ustawienia programu... 2 4. Opis wskaników w oknie aplikacji... 3 5. Opcje uruchomienia

Bardziej szczegółowo

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 3. Przekierowania strumieni we/wy. Filtry.

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 3. Przekierowania strumieni we/wy. Filtry. Wdział Zarządzania i Modelowania Komputerowego Specjalność: Informatka Stosowana Rok III Semestr V 1. Zaloguj się w sstemie Unix. Sieci i sstem operacjne I Ćwiczenie 3. Przekierowania strumieni we/w. Filtr.

Bardziej szczegółowo

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1.

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1. Linux podobnie jak MacOS X są systemami opartymi na Unixie. Wiele programów linuxowych działa z poziomu terminala dlatego aby móc ich używać należy poznać podstawowe komendy systemu Unix. Nauczycie się

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś Konsola Linux autor: Mariusz Barnaś Wstęp Pierwsze uruchomienie Operacje na plikach Poruszanie się po katalogach Tworzenie plików i katalogów Wypisanie zawartości katalogu Dowiązania między plikami Łączenie

Bardziej szczegółowo

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL wersja 1.2 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2.

Bardziej szczegółowo

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1)

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) 1. Ustawiamy w biosie bootowanie systemu z CD-ROMu bądź z dyskietki (tworzymy wówczas dyskietki startowe). 2. Aby rozpocząć proces instalacji

Bardziej szczegółowo

Poradnik cz.1 Użycie połączenia SSH

Poradnik cz.1 Użycie połączenia SSH Poradnik cz.1 Użycie połączenia SSH W niniejszej części pokażę jak zalogować się na serwer w trybie graficznym. Protokół SSH służy do komunikowania się między klientem a serwerem. Jest to ulepszona wersja

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Wykład: polecenia terminala, manualia systemowe, uprawnienia, kompresja, archiwizacja, ukrywanie plików, sudo su, ps, kill, chmod, chown, tar, gzip, whoami, ls,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do kompilatorów

Wprowadzenie do kompilatorów Wprowadzenie do kompilatorów Czy ja kiedykolwiek napisz jaki kompilator? Jakie zadania ma do wykonania kompilator? Czy jzyk formalny to rodzaj jzyka programowania? Co to jest UML?, Czy ja kiedykolwiek

Bardziej szczegółowo

Java Code Signing 1.4 6.0. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii Java. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Java Code Signing 1.4 6.0. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii Java. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Java Code Signing 1.4 6.0 Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii Java wersja 1.1 Spis treci 1. WSTP... 3 2. TWORZENIE KLUCZA PRYWATNEGO I CERTYFIKATU... 3 2.1. TWORZENIE

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

EC4P Pierwszy program w 6 krokach

EC4P Pierwszy program w 6 krokach EC4P Pierwszy program w 6 krokach Strona - 1 Wymagania / Przygotowanie Instalacja easy Soft CoDeSys Zakłada si, e adna z wersji easysoft CoDeSys nie jest zainstalowana. Podczas instalacji wykonuj poszczególne

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje

ZPKSoft. Kreator dokumentów. Wstp. Przeznaczenie. Definicje ZPKSoft Kreator dokumentów Wstp Kreator dokumentów jest aplikacj sieciow typu klient serwer, dedykowan dla serwera InterBase. Aplikacja pracuje w rodowisku Windows. Jest dostosowana do współpracy z systemem

Bardziej szczegółowo

Sposoby przekazywania parametrów w metodach.

Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Temat: Definiowanie i wywoływanie metod. Zmienne lokalne w metodach. Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Pojcia klasy i obiektu wprowadzenie. 1. Definiowanie i wywoływanie metod W dotychczas omawianych

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA INFORMACYJNA

TECHNOLOGIA INFORMACYJNA KATEDRASYSTEMÓWOBLICZENIOWYCH TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 1. Podstawy Zajęcia opierają się na wykorzystaniu dostępnych zasobów sprzętowych (serwery) oraz rozwiązań programowych (platforma uczelniana, systemy

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2012 Cel ćwiczenia Zapoznanie z budową i funkcjonowaniem

Bardziej szczegółowo

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking)

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Powered by: Od 20 stycznia 2003 roku wszyscy u ytkownicy serwera lcme10, posiadajcy konta w domenie SE-AD Instytutu

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Skąd pobrać program do obsługi FTP? Logowanie

Wstęp. Skąd pobrać program do obsługi FTP? Logowanie Wstęp FTP - (ang. File Transfer Protocol - protokół transmisji danych) jest to protokół typu klient-serwer, który umożliwia przesyłanie plików na serwer, oraz z serwera poprzez program klienta FTP. Dzięki

Bardziej szczegółowo

Prawa dostępu do plików

Prawa dostępu do plików Prawa dostępu do plików Wszystkie pliki systemów uniksowych posiadają swoje prawa dostępu dla zapisu, odczytu i wykonywania. Jeżeli dotychczas spotykałeś się z systemami Windows na partycjach FAT - możesz

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bezpiecze stwa sieci

Projektowanie bezpiecze stwa sieci Laboratorium 5. Projektowanie bezpieczestwa sieci Temat: Instalacja i konfiguracja serwera VPN. 1. Przed instalacj odpowiednich ról serwera, na maszynie wirtualnej serwera musimy przygotowa dwie karty

Bardziej szczegółowo

LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!!

LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!! LINUX polecenia Uwaga Linux rozróżnia wielkość liter!!! Symbole: * - zastępuje kilka znaków? - zastępuje pojedynczy znak [..] - w tym miejscu może wystąpić jeden ze znaków nawiasu > - skierowanie standardowego

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 UNIX-owej Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-09 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy? Odpowiednik

Bardziej szczegółowo

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1 Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2. INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie rodowiska dla egzaminu e-obywatel

Przygotowanie rodowiska dla egzaminu e-obywatel Kandydaci przystpujcy do testu powinni dokona rejestracji w Centrum Egzaminacyjnym ECDL-A wypełniajc Kart rejestracji uczestnika egzaminu ECDL e-obywatel (ang. ECDL e-citizen Skills Card). Po zakoczeniu

Bardziej szczegółowo

Praca z programami SAS poza lokalną siecią komputerową UZ. Zestawienie tunelu SSH oraz konfiguracja serwera proxy w przeglądarce WWW

Praca z programami SAS poza lokalną siecią komputerową UZ. Zestawienie tunelu SSH oraz konfiguracja serwera proxy w przeglądarce WWW Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Praca z programami SAS poza lokalną siecią komputerową UZ. Zestawienie tunelu SSH oraz konfiguracja serwera proxy w przeglądarce

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 14: System Linux

Ćwiczenie nr 14: System Linux Ćwiczenie nr 14: System Linux Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Czym jest Linux? Słowo Linux może oznaczać zarówno jądro systemowe Linux, jak i całą rodzinę systemów operacyjnych, które

Bardziej szczegółowo

Usługi sieciowe systemu Linux

Usługi sieciowe systemu Linux Usługi sieciowe systemu Linux 1. Serwer WWW Najpopularniejszym serwerem WWW jest Apache, dostępny dla wielu platform i rozprowadzany w pakietach httpd. Serwer Apache bardzo często jest wykorzystywany do

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV3520EA http://pl.yourpdfguides.com/dref/4149432

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV3520EA http://pl.yourpdfguides.com/dref/4149432 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla (informacje, specyfikacje, rozmiar, akcesoria,

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika HP SCANJET G3010 PHOTO SCANNER http://pl.yourpdfguides.com/dref/921392

Twoja instrukcja użytkownika HP SCANJET G3010 PHOTO SCANNER http://pl.yourpdfguides.com/dref/921392 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla HP SCANJET G3010 PHOTO SCANNER. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla HP SCANJET

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do C/C++

1. Wprowadzenie do C/C++ Podstawy Programowania :: Roman Grundkiewicz :: 014 Zaj cia 1 1 rodowisko Dev-C++ 1. Wprowadzenie do C/C++ Uruchomienie ±rodowiska: Start Programs Developments Dev-C++. Nowy projekt: File New Project lub

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Grayna Napieralska Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Koniecznym i bardzo wanym elementem pracy dydaktycznej nauczyciela jest badanie wyników nauczania. Prawidłow analiz

Bardziej szczegółowo

Microsoft Authenticode. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii MS Authenticode. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Microsoft Authenticode. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii MS Authenticode. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Microsoft Authenticode Uycie certyfikatów niekwalifikowanych do podpisywania kodu w technologii MS Authenticode wersja 1.1 Spis treci 1. WSTP... 3 2. TWORZENIE KLUCZA PRYWATNEGO I CERTYFIKATU... 3 3. INSTALOWANIE

Bardziej szczegółowo

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora.

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora. I. Temat wiczenia Podstawy tworzenia stron WAP II. Wymagania Podstawowe wiadomoci z technologii Internetowych. III. wiczenie 1. Wprowadzenie WAP (ang. Wireless Application Protocol) - to protokół umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji acco_net_i_pl 12/14 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94 20; 604 166

Bardziej szczegółowo

Język ANSI C. część 1 środowisko pracy. Jarosław Gramacki Instytut Informatyki i Elektroniki

Język ANSI C. część 1 środowisko pracy. Jarosław Gramacki Instytut Informatyki i Elektroniki Język ANSI C część 1 środowisko pracy Jarosław Gramacki Instytut Informatyki i Elektroniki Literatura Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritchie, Język ANSI C, WNT (w skrócie K&R) Cezary Sobaniec, System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

S P I S POLECEŃ LINUXA

S P I S POLECEŃ LINUXA S P I S POLECEŃ LINUXA Polecenia d l a katalogów Wyświetlanie zawartości katalogów ls ls [opcje][katalog][plik] -a (all) listuje również pliki ukryte zaczynające się znakiem».«-b wyświetla znaki niedrukowalne

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne lab. 4

Technologie informacyjne lab. 4 Technologie informacyjne lab. 4 Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z komunikacją ze zdalnym serwerem w sieci na przykładzie bezpiecznego serwera SSH. Wstępne zapoznanie się z ideą certyfikatów. Praca z edytorem

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2 1. Instalacja serwera WWW Aby zainstalować serwer WWW w systemie Linux, należy wykorzystać menedżer pakietów apt-get. Polecenia które należy wpisać w terminalu użytkownika root 1 : apt-get install build-essential

Bardziej szczegółowo

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005 4CMSystem Podrcznik uytkownika Stworzone przez grup 4proweb.net Strona projektu: http://cms.4proweb.net Realizacja projektu: 2004 2005 Programista, administrator Marcin Iwaniec, miwaniec@4proweb.net Autor

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 1 Wprowadzenie Dlaczego Linux? Porównanie z systemem Windows Przegląd dystrybucji Środowisko graficzne GNOME, Program YaST, Konsola

Bardziej szczegółowo

Konsola i interpreter poleceń

Konsola i interpreter poleceń ZGŁASZANIE BŁĘDÓW I ERRATA Rozdział 1. Konsola i interpreter poleceń 1.1. Wykorzystanie interpretera... 27 1.2. Przekierowania... 28 1.3. Przykładowe polecenia wykorzystujące przekierowania... 32 1.4.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;)

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) Szkolenie AGH Linux Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) O mnie Imię i nazwisko: Pieczyrak Paweł Kryptonim: Morfeusz888 Osiągnięcia Administrator pomocniczy na publicznym

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi systemów UNIX/Linux

Podstawy obsługi systemów UNIX/Linux Podstawy obsługi systemów UNIX/Linux WaŜne cechy charakterystyczne 1. Unix/Linux rozróŝnia wielkie i małe litery. 2.. oznacza katalog bieŝący,.. oznacza katalog nadrzędny, / oznacza katalog główny, cd

Bardziej szczegółowo

Lekcja 9 - LICZBY LOSOWE, ZMIENNE

Lekcja 9 - LICZBY LOSOWE, ZMIENNE Lekcja 9 - LICZBY LOSOWE, ZMIENNE I STAŠE 1 Liczby losowe Czasami spotkamy si z tak sytuacj,»e b dziemy potrzebowa by program za nas wylosowaª jak ± liczb. U»yjemy do tego polecenia: - liczba losowa Sprawd¹my

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obiekty AutoCAD-a

Podstawowe obiekty AutoCAD-a LINIA Podstawowe obiekty AutoCAD-a Zad1: Narysowa lini o pocztku w punkcie o współrzdnych (100, 50) i kocu w punkcie (200, 150) 1. Wybierz polecenie rysowania linii, np. poprzez kilknicie ikony. W wierszu

Bardziej szczegółowo

Rzeszów 2005-01-23. Paweł Janusz

Rzeszów 2005-01-23. Paweł Janusz Rzeszów 2005-01-23 Paweł Janusz ShoutCAST to technika stworzona przez firm Nullsoft. Jest to technika kompresji i dostarczania dwiku strumieniowo. Technika ta bardzo dobrze współdziała z oprogramowaniem

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI I PIERWSZEGO URUCHOMIENIA APLIKACJI Rodzajowa Ewidencja Wydatków plus Zamówienia i Umowy

INSTRUKCJA INSTALACJI I PIERWSZEGO URUCHOMIENIA APLIKACJI Rodzajowa Ewidencja Wydatków plus Zamówienia i Umowy INSTRUKCJA INSTALACJI I PIERWSZEGO URUCHOMIENIA APLIKACJI Rodzajowa Ewidencja Wydatków plus Zamówienia i Umowy Instalacja systemu Rodzajowa Ewidencja Wydatków plus Zamówienia i Umowy System Rodzajowa Ewidencja

Bardziej szczegółowo

Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania.

Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania. Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania. Q. Jak uruchomić instalator? A. Trzeba nadać instalatorowi atrybut 'wykonywalny'. Można to zrobić wydając polecenie `chmod

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsugi Programu

Instrukcja Obsugi Programu sprawozdania jednostkowe Instrukcja Obsugi Programu cz administracyjna ód 2004 Spis treci 1. Jak zainstalowa program Budet JB Plus?... 2 1.1 Pena instalacja... 2 1.2 Aktualizacja... 3 1.3 Odinstalowanie

Bardziej szczegółowo