poprawione i unowocześnione, PZWL, Warszawa Skrzydlewskiej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2010.

Save this PDF as:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "poprawione i unowocześnione, PZWL, Warszawa Skrzydlewskiej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2010."

Transkrypt

1 Literatura Ćwiczenie 7 A. Oznaczanie miedzi (II) i siarczanów (I) metodami bezpośredniej i pośredniej jodometrii. B. Bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny substancji z grupy aseptyków. 1. Minczewski J., Marczenko Z., Chemia analityczna. T.. Chemiczne metody analizy ilościowej. Wyd. 10. PWN, Warszawa Szmal Z.S., Lipiec T., Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej, Wyd. II poprawione i unowocześnione, PZWL, Warszawa Persona A.(red.) Chemia analityczna. Wyd. Medyk, Warszawa, Skrypt do ćwiczeń z chemii ogólnej, nieorganicznej i analitycznej, pod redakcją E. Skrzydlewskiej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok Galus Z., Ćwiczenia rachunkowe z chemii analitycznej. Wyd. 9. WNT, Warszawa 007 Celem ćwiczenia: poznanie teoretycznych podstaw miareczkowania jodometrycznego i bromianometrycznego oraz praktycznego zastosowanie tych metod do oznaczania związków jak: siraczany (I), miedzi (II) i 8-hydroksochinoliny zrozumienie zasad metod oznaczania. Zakres materiału: Podstawy teoretyczne miareczkowania jodometrycznego i bromanometrycznego, w tym zasad miareczkowania: jodometrycznego zawartości jonów miedzi (II) metodą pośrednią i zawartości siarczanów (I) metodą bezpośrednią oraz miareczkowania bromianometrycznego pośredniego oznaczania 8-hydroksochinoliny. Umiejętność pisania równań redoks i znajomość zasad rozwiązywania zadań z zakresu analizy redoksymetrycznej. Zagadnienia z wykładu dotyczącego analizy miareczkowej, w tym metod redosymetrycznych. I. Część wprowadzająca CZĘŚĆ A Redoksometria stanowi obszerny dział analizy miareczkowej, skupiający metody oparte na reakcjach utlenienia i redukcji. Redoksometria w zależności od typu reakcji, jakiej ulega oznaczana substancja, obejmuje dwa działy: Redoksymetria w zależności od typu reakcji, jakiej ulega oznaczana substancja obejmuje dwa działy: oksydometrię oznaczanie substancji poprzez miareczkowanie roztworami utleniaczy (manganometria, jodometria, bromianometria, chromianometria, jodanometria, cerometria) reduktometrię oznaczanie substancji przez miareczkowanie roztworami reduktorów (jodometria, ferrometria, tytanometria, askorbinometria) Reakcje utlenienia-redukcji zachodzą tym energiczniej, im większa różnica potencjałów istnieje między kontaktującymi się układami. Reakcje utlenienia i redukcji w porównaniu do reakcji jonowych (np. alkacymetria) są znacznie wolniejsze. Reagujące ze sobą jony (często jednoimiennie naładowane) 1

2 muszą wymieniać się elektronami, dlatego w rzeczywistości reakcja przebiega na ogół w kilku etapach, a zapis stechiometryczny reakcji uwzględnia tylko stadium początkowe i końcowe. Wiele z reakcji redoks przebiega z wystarczającą szybkością dopiero po ogrzaniu reagentów. Wskaźniki w redoksometrii Miareczkowanie redoks można prowadzić śledząc zmiany potencjału w toku miareczkowania potencjometrycznego lub wizualnie stosując barwne wskaźniki. Niektóre utleniacze stosowane w miareczkowaniu redoks mają stosunkowo intensywną barwę własną, wówczas uchwycenie punktu końcowego miareczkowania nie wymaga stosowania dodatkowych wskaźników. Np. w manganometrii manganian (II) potasu dzięki intensywnej fioletowej barwie sam odgrywa rolę wskaźnika. W jodometrii wskaźnikiem może być sam jod, który w wodnym roztworze jodku ma zależnie od stężenia żółte lub brązowe zabarwienie. Na ogół jednak w oznaczeniach jodometrycznych, zwłaszcza przy miareczkowaniu roztworów rozcieńczonych, stosuje się specyficzny wskaźnik, jakim jest roztwór skrobi. Skrobia w obecności jodu barwi się na kolor niebieski. W niektórych reakcjach, ze względu na brak zabarwienia reagujących roztworów lub brak zmiany barwy w punkcie równoważnikowym reakcji stosuje się wskaźniki oksydacyjno-redukcyjne. Są to odwracalne lub nieodwracalne układy sprzężone redoks, których obie formy, zredukowana i utleniona, mają inną barwę. JODOMETRIA Jodometria należy do najczęściej wykorzystywanych metod analiz redoksometrycznych. Dzięki zdolnościom utleniającym jodu oraz zdolnościom redukującym jonów jodkowych ma ona wszechstronne zastosowanie. Podstawę tej metody stanowi odwracalna reakcja: Kierunek przebiegu reakcji zależy od wielkości potencjału innego układu redoks, który znajduje się w roztworze. Jeżeli potencjał układu I /I - jest wyższy niż potencjał drugiego układu znajdującego się w roztworze, jod zachowuje się jak utleniacz, ulegając redukcji do jonów jodkowych. W reakcjach tych stosuje się miareczkowanie bezpośrednie mianowanym roztworem jodu. Sposobem tym można oznaczyć, np. S -, S O - 3. Jeżeli zaś potencjał układu I /I - jest niższy niż potencjał drugiego układu znajdującego się w roztworze, wówczas jony jodkowe zachowują się jak reduktor, utleniając się do wolnego jodu. W reakcjach tych w sposób pośredni oznacza się substancje utleniające, m.in. nadtlenek wodoru, związki miedzi (II). Do oznaczanych substancji dodaje się nadmiar jodku potasu i wydzielony jod odmiareczkowuje się mianowanym roztworem tiosiarczanu sodu (Na S O 3 ), który jest jednym z najczęściej stosowanych odczynników miareczkujących w jodometrii. W celu wyznaczenia punktu końcowego miareczkowania jodometrycznego jako indykator wykorzystywany jest roztwór skrobi, który z jodem tworzy adsorpcyjne połączenie o intensywnym niebieskim zabarwieniu. Dzięki znacznej czułości tej reakcji oznaczenia jodometryczne należą do najdokładniejszych oznaczeń miareczkowych.

3 II. Część doświadczalna A. JODOMETRIA 1. Jodometryczne oznaczanie zawartości miedzi (II) metodą miareczkowania pośredniego Zasada oznaczenia Jodometryczne oznaczanie miedzi polega na redukcji miedzi (II) do miedzi (I) jonami jodkowymi, które podczas reakcji w środowisku lekko kwaśnym (ph 4-5) utleniają się do wolnego jodu: Cu 4I CuI I (1) Wydzielony jod, odmiareczkowuje się mianowanym roztworem tiosiarczanu sodu: O3 I I S4O6 S () Miareczkowanie należy prowadzić dość szybko, aby zapobiec utlenianiu jodków tlenem z powietrza (jony Cu + katalizują tę reakcję). Wskaźnikiem zachodzącej reakcji jest wodna zawiesina skrobi, która tworzy z jodem charakterystyczne granatowe zabarwienie. W roztworze nie powinno być jonów chlorkowych tworzących kompleksy z jonami miedzi. Dodanie do analizowanej próby tiocyjanianu potasu powoduje tworzenie się osadu CuSCN, który jest trudniej rozpuszczalny niż CuI, co dodatkowo zmniejsza stężenie jonów Cu + w roztworze Przygotowanie mianowanego roztworu tiosiarczanu sodu Nastawienie miana 0,1M Na S O 3 przy użyciu mianowanego roztworu manganianu (II) potasu do kolby stożkowej wprowadzić 10ml roztworu H SO 4 o stężeniu 1mol l 1 i dodać g KI; następnie dokładnie odmierzyć 10ml roztworu KMnO 4 o stężeniu 0,0mol l 1 i odstawić kolbę w ciemne miejsce na około 3 minuty do otrzymanego roztworu dodać 5ml wody destylowanej, a wydzielony jod natychmiast miareczkować roztworem tiosiarczanu sodowego do jasnożółtej barwy dodać 3 krople roztworu skrobi (pojawi się ciemnoniebieskie zabarwienie) i miareczkować do odbarwienia; miareczkowanie powtórzyć jeszcze dwukrotnie z otrzymanych wyników obliczyć średnią objętość, którą należy wykorzystać w dalszych obliczeniach Obliczenie miana roztworu Na S O 3 Podczas nastawiania miana tiosiarczanu sodu zachodzą kolejno reakcje: MnO4 10I 16H Mn 5I 8H O 5I 10SO3 10I 5S4O6 z których wynika, że w reakcji moli KMnO 4 z jonami jodkowymi otrzymuje się 5 moli I, i ta ilość jodu jest redukowana przez 10 moli Na S O 3. Liczbę moli manganianu (II) potasu, która wzięła udział 3

4 w reakcji oblicza się ze wzoru nkmno 4 KMnO 4 Cm KMnO 4, a stężenie molowe roztworu tiosiarczanu sodu można obliczyć z proporcji: mole KMnO 4 odpowiadają 10 molom Na S O 3 odpowiada Na S O 3 Cm Na S O 3 KMnO C m 4 KMnO 4 C m NaS O3 KMnO C m 4 KMnO4 Na S O l mol l mol mol l l mol / 1.. Oznaczanie zawartości miedzi (II) otrzymaną do analizy próbę zawierającą jony miedzi (II) przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 ml, uzupełnić wodą destylowaną do kreski i wymieszać 0ml otrzymanego roztworu przenieść ilościowo do kolby stożkowej, dodać 5ml 1mol l 1 roztworu kwasu siarkowego (I), 0,3g KI i 15ml 10% roztworu KSCN; wymieszać i wydzielony jod miareczkować mianowanym roztworem tiosiarczanu sodu do barwy jasnożółtej następnie dodać około ml roztworu skrobi i miareczkować do zaniku granatowej barwy; miareczkowanie powtórzyć jeszcze dwukrotnie z otrzymanych wyników wyliczyć średnią objętość i wykorzystać ją do obliczeń Obliczenie zawartości miedzi Z reakcji (1) i () wynika, że z moli jonów miedzi (II) powstaje 1 mol jodu, a 1 mol jodu reaguje z molami jonów tiosiarczanowych. Liczbę moli jonów tiosiarczanowych oblicza się ze wzoru: nna S O C Na S O m Na S O, a zawartość miedzi (II) w próbie oblicza się z następującej proporcji: 1 mole Na S O 3 odpowiada 63,54 g Cu (II) Na S O C 3 m Na S O 3 odpowiada x g Cu (II) x Na S O C 3 m Na S O , mol l g mol g UWAGA! Obliczona wartość stanowi 1/5 zawartości miedzi (II) w otrzymanej do analizy próbie. Całkowita zawartość nadtlenku wodoru w próbie wynosi (y): y = x. 5 Obliczenie błędu oznaczenia zawartości żelaza Błąd bezwzględny różnica pomiędzy wartością: rzeczywistą i otrzymaną jest w takich samych jednostkach jak wielkość mierzona. E bwz. = y μ 4

5 Błąd względny różnica pomiędzy wartością rzeczywistą i otrzymaną dzielona przez wartość rzeczywistą i pomnożona przez 100%; wyrażony jest w %. y μ E wz. = 100% μ gdzie: y całkowita zawartość żelaza w próbie (wynik oznaczenia w [g]) μ rzeczywista zawartość w próbie [g] Zasada oznaczenia. Jodometryczne oznaczanie zawartości siarczanów (I) metodą miareczkowania bezpośredniego Jodometryczne oznaczanie siarczanów (I) polega na reakcji utleniania w środowisku kwaśnym związków siarki na +4 stopniu utlenienia do pochodnych siarki (I) z jednoczesną redukcją jodu do jonów jodkowych. SO 3 + I + H O I + H + (1) Ditlenek siarki i siarczany (I) występują w przetworach owocowych w dwóch formach w postaci wolnej oraz związane z grupami karbonylowymi aldehydów i ketonów obecnych w produkcie. Zawartość wolnych siarczanów (I), a także SO oznacza się przez bezpośrednie miareczkowanie próbki za pomocą mianowanego roztworu I. Aby oznaczyć poziom całkowitej zawartości jonów siarczanowych (I) przeprowadza się hydrolizę organicznych połączeń związków siarki (I). W tym celu do próbki dodaje się roztworu NaOH (do odczynu zasadowego) i po upływie zadanego czasu, ponownie zakwasza się środowisko reakcji i miareczkuje za pomocą jodu. Wskaźnikiem w obu etapach zachodzących reakcji jest roztwór skrobi, która tworzy z nadmiarem jodu charakterystyczne granatowe zabarwienie..1. Przygotowanie mianowanego roztworu jodu w jodku potasu Nastawienie miana,5 mm roztworu I przy użyciu tiosiarczanu sodu (Na S O 3 ) do kolby stożkowej przenieść ilościowo 5 ml roztworu jodu rozcieńczyć 4-krotnie przygotowany uprzednio mianowany roztwór tiosiarczanu sodu (pkt A 11) obliczyć stężenie sporządzonego roztworu tiosiarczanu sodu i miareczkować do żółtego zabarwienia dodać 1 ml roztworu skrobi i miareczkować do odbarwienia roztworu, miareczkowanie powtórzyć jeszcze dwukrotnie z otrzymanych wyników obliczyć średnią objętość, którą należy wykorzystać w dalszych obliczeniach Obliczenie miana roztworu I : Podczas miareczkowania zachodzi następująca reakcja: S O3 I I S4O6 5

6 z której wynika, że 1 mol I reaguje z molami S O 3 -. Liczbę moli reagującej substancji, oblicza się ze wzoru n = C m, a stężenie molowe roztworu I można obliczyć z następującej proporcji: 1 mol I reaguje z molami Na S O 3 C reaguje z I m I C Na S O 3 mna S O 3 C m I Na S O 3 C I m Na S O 3 1 l mol l mol mol / l l mol..oznaczanie zawartości jonów siarczanowych (I) metodą miareczkowania bezpośredniego Oznaczenie zawartości wolnych jonów siarczanowych (I): do kolby stożkowej odpipetować 5 ml otrzymanej do analizy próbki dodać,5 ml M kwasu siarkowego (I), dodać ok 1 ml roztworu skrobi jako wskaźnika miareczkować roztworem jodu do trwałego szarofioletowego zabarwienia pochodzącego od tworzącego się kompleksu jodu [nadmiaru I ] ze skrobią, utrzymującego się przez ok. 15s. zapisać wynik pomiaru jako wartość a Oznaczenie całkowitej zawartości jonów siarczanowych (I): po zmiareczkowaniu wolnych siarczanów (I) do kolby dodać 7,5ml M NaOH (do odczynu zasadowego), przykryć kolbę szkiełkiem zegarkowym i pozostawić tak na 10 minut dodać ok 10ml M kwasu siarkowego (I) (do odczynu kwaśnego) oraz ponownie ok 1 ml roztworu skrobi mieszaninę ponownie zmiareczkować za pomocą roztworu I do trwałego szarofioletowego zabarwienia; zapisać wynik pomiaru jako wartość b całe oznaczenie zawartości wolnych i całkowitych siarczanów (I) wykonać jeszcze dwukrotnie z otrzymanych wyników wyliczyć średnie objętości a i b i wykorzystać je do obliczenia całkowitej zawartości siarczanów (I) oraz zawartości frakcji wolnych siarczanów (I) w badanej próbce Obliczenie zawartości siarczanów (I) Z reakcji (1) wynika, że 1 mol I reaguje z 1 molem SO 3 -. Liczbę moli reagującej substancji, oblicza się ze wzoru n = C m, z zawartość jonów siarczanowych (I) w próbce obliczyć można z poniższej proporcji: 1 mol I reaguje z 80 g SO C reaguje z x g SO 3 I m I C a m x I a 1 80 l mol l mol g g 1 6

7 b C 1 m x I b 80 x a zawartość wolnych siarczanów x b całkowita zawartość siarczanów UWAGA! Obliczona zawartość siarczanów (I) dotyczy 5 ml badanej próbki. Zawartość siarczanów 1000 mg (I) w [mg/l] oblicza się ze wzoru (y): y = x = x l Obliczenie błędu oznaczenia zawartości siarczanów (I) Błąd bezwzględny: E bwz. = y μ Błąd względny: y μ E wz. = 100% μ gdzie: y wyznaczona zawartość siarczanów (I) w badanej próbce μ wartość rzeczywista I. Część wprowadzająca CZĘŚĆ B BROMIANOMETRIA W bromianometrii jako titrant stosowany jest roztwór bromianu () potasu (KBrO 3 ). W kwaśnym środowisku bromian jest silnym utleniaczem i reaguje z substancjami redukującymi zgodnie z reakcją: BrO3 6H 6e Br 3HO Nadmiar KBrO 3 reaguje z jonami bromkowymi, przy czym tworzy się wolny brom: BrO3 5Br 6H 3Br 3HO Gdy reakcja między oznaczaną substancją redukującą i bromianem w środowisku kwaśnym przebiega szybko, to można miareczkować roztworem KBrO 3 bezpośrednio, przy czym koniec miareczkowania rozpoznaje się po odbarwieniu wprowadzonego wskaźnika barwnego. Jako wskaźniki stosuje się barwniki organiczne takie jak oranż metylowy, czerwień metylową. Brom powoduje zmianę struktury tych wskaźników, skutkiem czego dochodzi do odbarwienia roztworu. Są to tzw. wskaźniki nieodwracalne. Stosuje się także tzw. wskaźniki odwracalne takie jak L-naftoflawon, żółcień chinolinową. Bromian potasu należy do stosowanych w analizie chemicznej substancji podstawowych. Może być otrzymany w bardzo czystej postaci o składzie zgodnym z wzorem chemicznym. Mianowany roztwór bromianu potasu przygotowuje się najczęściej przez dokładne odważenie obliczonej ilości 7

8 wysuszonego KBrO 3, rozpuszczenie odważonej soli w wodzie i rozcieńczenie roztworu do odpowiedniej objętości. Roztwory bromianu potasu są bardzo trwałe. Bromianometrycznie można oznaczać: substancje o charakterze redukującym np. arsen (III), antymon (III), cyna (II), hydrazyna itp., poprzez bezpośrednie miareczkowanie bromianem pośrednio substancje o charakterze utleniającym, np. nadtlenki, chromiany (I), chlorany (II) (do badanego roztworu dodaje się nadmiar mianowanego roztworu arsenianu (III) nieprzereagowany nadmiar arsenu (III) odmiareczkowuje się mianowanym roztworem bromianu () nienasycone związki organiczne np. fenole, 8-hydroksychinolina, które z bromem ulegają reakcji przyłączenia Substancje aseptyczne - aseptyki to związki chemiczne (lub pierwiastki, np. fluor, ozon, chlor) niszczące drobnoustroje i zapobiegające ich namnażaniu. Jednym z aseptyków jest 8- hydroksychinolina, będąca pochodną chinoliny. Stosowana jest w stomatologii do dezynfekcji jamy ustnej. W medycynie stosuje się też jej pochodne, które oprócz działania przeciwpierwotniakowego, wykazują właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Związki te znajdują zastosowanie w leczeniu bakteryjnych i grzybiczych zakażeń skóry, a także w leczeniu zakażeń przewodu pokarmowego. Pochodne 8-hydroksychinoliny ulegają częściowemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Pochodne 8-hydroksychinoliny przez długi czas uchodziły za związki nietoksyczne. Jednakże obecnie wiadomo, że stosowane doustnie, mogą jednak być przyczyną ciężkiego zespołu toksycznego, znanego pod nazwą neuropathia myelooptica. Do najczęściej stosowanych pochodnych 8- hydroksychinoliny należą: chinozol, chlorchinaldin. Chinozol jest siarczanem 8-hydroksychinoliny stosowanym w roztworach wodnych i alkoholowo-wodnych 1-% do dezynfekcji skóry, błon śluzowych, włosów. Działa bakteriobójczo, pierwotniakobójczo, grzybobójczo, przeciwwirusowo, przeciwropnie, przeciwgnilnie, przeciwzapalnie, osuszająco. Chlorchinaldin jest to -metylo-5,7- dichloro-8-hydroksychinolina i stosowany jest do odkażania jamy ustnej, gardła, jelit, narządów płciowych, przewodów usznych i jamy nosowej. Działa silnie aseptycznie, przeciwgrzybiczo, przeciwpierwotniakowo, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie. II. Część doświadczalna 3. Bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny substancji z grupy aseptyków Zasada oznaczania Oznaczanie 8-hydroksychinoliny jest przykładem bromianometrycznego oznaczania organicznych związków aromatycznych w reakcjach bromowania, czyli podstawienia wodoru pierścienia aromatycznego przez brom. Jako ilościowe źródło wolnego bromu wykorzystuje się mieszaninę mianowanego roztworu bromianu potasu i nadmiaru bromku potasu. W reakcji bromianu z nadmiarem bromku wytwarza się równoważna bromianowi ilość wolnego bromu: BrO3 10Br 1H 6Br 6HO (1) Roztwór bromianu potasu dodaje się w nadmiarze, ponieważ reakcje bromowania nie zachodzą dostatecznie szybko, tak by można było wykonać miareczkowanie bezpośrednie roztworem bromianu w 8

9 obecności bromku. Część wydzielonego bromu zostaje zużyta w reakcji bromowania pierścienia aromatycznego 8-hydroksychinoliny (powstaje dibromopochodna): 3C 9 H6N OH 6Br 3C 9H4NBr OH 6H 6Br () Nadmiar bromu oznacza się jodometrycznie: dodaje się jodku potasu i wydzielony jod miareczkuje się mianowanym roztworem tiosiarczanu sodu: 6Br 1I 1Br 6 I 6I 1S O 1I 6S (4) 3 4 O6 Ilość 8-hydroksychinoliny oblicza się z różnicy między całkowitą ilością bromu a jego nadmiarem, odmiareczkowanym tiosiarczanem. Wykorzystując bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny można też w sposób pośredni oznaczać jony metali, np. glinu czy magnezu, po strąceniu ich i oddzieleniu w postaci 8-hydroksychinolinianów. Przygotowanie mianowanego roztworu bromianu () potasu obliczyć masę KBrO 3 potrzebną do sporządzenia 100ml roztworu o stężeniu 0,01mol l 1 dokładnie odważyć obliczoną masę KBrO 3, rozpuścić ją w niewielkiej ilości wody destylowanej w kolbie miarowej o pojemności 100ml, uzupełnić wodą destylowaną do kreski i wymieszać. Oznaczanie 8-hydroksychinoliny otrzymaną do analizy próbę zawierającą 8-hydroksychinolinę przenieść ilościowo do kolby miarowej na 100ml, uzupełnić wodą destylowaną do kreski i wymieszać 0ml otrzymanego roztworu przenieść ilościowo do zlewki na 50ml, rozcieńczyć wodą destylowaną do objętości 100ml, dodać 5ml HCl stężeniu mol l 1 ; 0,5g KBr oraz 5ml mianowanego roztworu bromianu () potasu o stężeniu 0,01mol l 1 zlewkę przykryć szkiełkiem zegarkowym i odstawić w ciemne miejsce na 5 minut do roztworu dodać g stałego KI i odmiareczkować wydzielony jod mianowanym roztworem tiosiarczanu sodu stężeniu 0,1mol l 1 wobec skrobi jako wskaźnika do zaniku niebieskiego zabarwienia; miareczkowanie powtórzyć jeszcze dwukrotnie obliczyć średnią objętość zużytego do miareczkowania tiosiarczanu sodu i wykorzystać do obliczenia zawartości 8-hydroksychinoliny w analizowanym roztworze Obliczenie zawartości 8-hydroksychinoliny Liczba moli 8-hydroksychinoliny oblicza się z różnicy między całkowitą ilością wydzielonego wolnego bromu a jego nadmiarem, odmiareczkowanym tiosiarczanem. Nadmiar wydzielanego bromu odmiareczkowuje się jodometrycznie roztworem z tiosiarczanem sodu. Z reakcji (3) i (4) wynika, że liczba moli Br równy jest liczbie moli I. Zatem na podstawie reakcji (1) i (4) można stwierdzić, że nadmiar jonów bromianowych odpowiadający jonom jodkowym oblicza się z proporcji: mole BrO 3 ' n Br moli BrO 3 n ' Br SO3 odpowiadają odpowiada 1 C SO3 SO3 C 6 1 molom SO3 S C S O 3 O3 S O 3 (3) 9

10 Liczbę moli wolnego bromu ( n ) równoważną ilości bromianu wchodzącego w reakcję Br z 8-hydroksychinoliną możemy wyrazić jako różnicę początkowej liczby moli bromianu a liczbą moli tiosiarczanu odpowiadającą odmiareczkowanemu nadmiarowi Br ( n ): C S O3 SO3 n Br C BrO m 3 BrO 3 6 Z reakcji () wynika, że na 6 moli wydzielonego wolnego bromu przypada 3 mole 8-hydroksychinoliny, co odpowiada 1 molom tiosiarczanu sodu (reakcja (3) i (4)). 6moli Br odpowiada 3 molom C 9 H 6 N(OH) i 6moli Br odpowiada 1 molom S O 3 Zatem zawartość 8-hydroksychinoliny można obliczyć z następującej proporcji: 1 moli S O 3 odpowiada 3 145,16 g C 9 H 6 N(OH) 6 n Br odpowiada x g C 9 H 6 N(OH) 6n x Br ,16 1 BrO3 C m BrO3 SO3 C 6 SO3 145,16 ' Br mol g mol UWAGA! Obliczona wartość odpowiada 1/5 ogólnej ilości 8-hydroksychinoliny zawartej w otrzymanej do analizy próbie. Zawartość 8-hydroksychinoliny w próbce wynosi (y): y = 5 x Obliczenie błędu oznaczenia zawartości 8-hydroksychinoliny Błąd bezwzględny E bwz. = y μ Błąd względny E wz. = y μ 100% μ gdzie: y całkowita zawartość 8-hydroksychinoliny w próbie μ rzeczywista zawartość g 10

Ćwiczenie 5. A. Bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny substancji z grupy aseptyków

Ćwiczenie 5. A. Bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny substancji z grupy aseptyków Ćwiczenie 5 A. Bromianometryczne oznaczanie 8-hydroksychinoliny substancji z grupy aseptyków B. Porównanie dokładności argentometrycznego oznaczania chlorków w moczu metodą Mohra i Volharda. Literatura

Bardziej szczegółowo

Chemia analityczna. Redoksymetria. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Chemia analityczna. Redoksymetria. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Chemia analityczna Redoksymetria Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Miareczkowanie redoksymetryczne Oksydymetria - miareczkowanie reduktora utleniaczem (częstsze - utleniacz nie

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 7 Wykorzystanie metod jodometrycznych do miedzi (II) oraz substancji biologicznie aktywnych kwas askorbinowy, woda utleniona.

Bardziej szczegółowo

I. Część teoretyczna REDOKSYMETRIA

I. Część teoretyczna REDOKSYMETRIA Ćwiczenie 6 Porównanie dokładności metod: manganometrycznego i chromianometrycznego oznaczania żelaza (II) oraz reduktometrycznego i oksydometrycznego oznaczania nadtlenku wodoru. Literatura: 1. Minczewski

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE FENOLU METODĄ BROMIANOMETRYCZNĄ I JODOMETRYCZNĄ. DZIAŁ: Redoksymetria

ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE FENOLU METODĄ BROMIANOMETRYCZNĄ I JODOMETRYCZNĄ. DZIAŁ: Redoksymetria ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE FENOLU METODĄ BROMIANOMETRYCZNĄ I JODOMETRYCZNĄ DZIAŁ: Redoksymetria ZAGADNIENIA Kiedy mamy do czynienia z reakcją red-oks? Sprzężona para utleniacz-reduktor. Co jest utleniaczem

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,2 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa ustalenie składu ilościowego badanego materiału. Można ją prowadzić: metodami chemicznymi - metody wagowe - metody miareczkowe

Analiza ilościowa ustalenie składu ilościowego badanego materiału. Można ją prowadzić: metodami chemicznymi - metody wagowe - metody miareczkowe ANALIZA ILOŚCIOWA Analiza ilościowa ustalenie składu ilościowego badanego materiału. Można ją prowadzić: metodami chemicznymi - metody wagowe - metody miareczkowe analiza klasyczna metodami fizycznymi

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ. Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy

PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ. Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie jakościowe kwasu acetylosalicylowego 2. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH PLAN ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH z CHEMII ANALITYCZNEJ 1. Alkacymetria Oznaczanie kwasowości ogólnej wody 2. Redoksymetria Redoksymetryczne oznaczania miedzi. 3. Kompleksometria

Bardziej szczegółowo

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego

ALKACYMETRIA. Ilościowe oznaczanie HCl metodą miareczkowania alkalimetrycznego Dwa pierwsze ćwiczenia, a mianowicie: Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych kationów występujących w płynach ustrojowych oraz Rozdział i identyfikacja mieszaniny wybranych anionów ważnych w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA DZIAŁ: Alkacymetria ZAGADNIENIA Prawo zachowania masy i prawo działania mas. Stała równowagi reakcji. Stała dysocjacji, stopień dysocjacji

Bardziej szczegółowo

( liczba oddanych elektronów)

( liczba oddanych elektronów) Reakcje utleniania i redukcji (redoks) (Miareczkowanie manganometryczne) Spis treści 1 Wstęp 1.1 Definicje reakcji redoks 1.2 Przykłady reakcji redoks 1.2.1 Reakcje utleniania 1.2.2 Reakcje redukcji 1.3

Bardziej szczegółowo

REDOKSYMETRIA ZADANIA

REDOKSYMETRIA ZADANIA REDOKSYMETRIA ZADANIA 1. Na zmiareczkowanie 0,1952 g kwasu szczawiowego H 2 C 2 O 4 2H 2 O zużyto 31,24 cm 3 mianowanego roztworu KMnO 4. Oblicz miano KMnO 4. m.m. H 2 C 2 O 4 2H 2 O=126,068 g/mol Odp.

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 6. Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 6. Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 6 Manganometryczne oznaczenia Mn 2+ i H 2 O 2 Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu KMnO 4 2. Manganometryczne

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH 8 RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH CEL ĆWICZENIA Wyznaczenie gramorównoważników chemicznych w procesach redoks na przykładzie KMnO 4 w środowisku kwaśnym, obojętnym i zasadowym z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

poprawione i unowocześnione, PZWL, Warszawa Skrzydlewskiej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2010.

poprawione i unowocześnione, PZWL, Warszawa Skrzydlewskiej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2010. Ćwiczenie Jodometryczna ocena zawartości jonów siarczkowych w kosmetykach. Porównanie dokładności manganometrycznego i jodometrycznego oznaczania zawartości nadtlenku wodoru w płynie do dezynfekcji skóry

Bardziej szczegółowo

Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH

Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH ĆWICZENIE 8 Analiza miareczkowa. Alkalimetryczne oznaczenie kwasu siarkowego (VI) H 2 SO 4 mianowanym roztworem wodorotlenku sodu NaOH 1. Zakres materiału Pojęcia: miareczkowanie alkacymetryczne, krzywa

Bardziej szczegółowo

XLVII Olimpiada Chemiczna

XLVII Olimpiada Chemiczna M P IA O L I D A 47 1954 2000 CH N A E M Z I C XLVII Olimpiada Chemiczna Etap III KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ Zadania laboratoryjne Zadanie 1 Analiza miareczkowa jest użyteczną metodą ilościową,

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I 1. Ile gramów zasady sodowej zawiera próbka roztworu, jeżeli na jej zmiareczkowanie zużywa się średnio 53,24ml roztworu HCl o stężeniu 0,1015mol/l? M (NaOH) - 40,00 2. Ile gramów

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,20 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 Alkalimetryczne oznaczanie kwasu solnego.

Ćwiczenie 5 Alkalimetryczne oznaczanie kwasu solnego. Ćwiczenie 5 Alkalimetryczne oznaczanie kwasu solnego. Zasada doboru wskaźnika w alkacymetrii na przykładzie alkalimetrycznego oznaczania kwasu octowego zawartego w środku konserwującym E60. Alkalimetryczne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali VII. Reakcje utlenienia i redukcji Zagadnienia Szereg napięciowy metali Przewidywanie przebiegu reakcji w oparciu o szereg napięciowy Stopnie utlenienie Utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja Reakcje

Bardziej szczegółowo

KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI

KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI 6 KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z zagadnieniami katalizy homogenicznej i wykorzystanie reakcji tego typu do oznaczania śladowych ilości jonów Cu 2+. Zakres obowiązującego

Bardziej szczegółowo

Zadania laboratoryjne

Zadania laboratoryjne M P I O L I D 47 1954 2000 Zadania laboratoryjne CH N E M Z I C ZDNIE 1 Ustalenie nudowy kompleksu szczawianowego naliza miareczkowa jest użyteczną metodę ilościową, którą wykorzystasz do ustalenia budowy

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 5 Kompleksometryczne oznaczanie twardości wody w próbce rzeczywistej oraz mleczanu wapnia w preparacie farmaceutycznym Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

8. MANGANOMETRIA. 8. Manganometria

8. MANGANOMETRIA. 8. Manganometria 8. MANGANOMETRIA 5 8. Manganometria 8.1. Oblicz ile gramów KMnO 4 zawiera 5 dm 3 roztworu o stężeniu 0,0285 mol dm 3. Odp. 22,5207 g 8.2. W jakiej objętości 0,0205 molowego roztworu KMnO 4 znajduje się

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA Grażyna Gryglewicz ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA l. Wiadomości ogólne Analiza miareczkowa jest jedną z ważniejszych metod analizy ilościowej. Metody analizy miareczkowej polegają na oznaczeniu ilości

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z przedmiotu CHEMIA ANALITYCZNA dla II roku OML

Zakres wymagań z przedmiotu CHEMIA ANALITYCZNA dla II roku OML Zakres wymagań z przedmiotu CHEMIA ANALITYCZNA dla II roku OML Znajomości klasycznych metod analizy ilościowej: wagowej i objętościowej (redoksymetrii, alkacymetrii, argentometrii i kompleksometrii) Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH

INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH INŻYNIERIA PROCESÓW CHEMICZNYCH PLAN ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH z CHEMII ANALITYCZNEJ 1. Alkacymetria Mianowanie roztworu kwasu solnego Współoznaczanie NaOH i Na 2 CO 3 metodą Wardera 2. Redoksymetria Manganometryczne

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym Ćwiczenie 6 Oznaczanie SO w powietrzu atmosferycznym Dwutlenek siarki bezwodnik kwasu siarkowego jest najbardziej rozpowszechnionym zanieczyszczeniem gazowym, występującym w powietrzu atmosferycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie wytrąceniowe

Miareczkowanie wytrąceniowe Miareczkowanie wytrąceniowe Analiza miareczkowa wytrąceniowa jest oparta na reakcjach tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków o ściśle określonym składzie. Muszą one powstawać szybko i łatwo opadać

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów ANALIZA ILOŚCIOWA ALKACYMETRIA Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Opracowała dr Anna Wisła-Świder ANALIZA MIARECZKOWA Analiza miareczkowa - metodą ilościowego oznaczania substancji. Polega

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ. II rok Ochrony Środowiska (I stopnia)

LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ. II rok Ochrony Środowiska (I stopnia) LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ II rok Ochrony Środowiska (I stopnia) HARMONOGRAM ĆWICZEŃ Z CHEMII ANALITYCZNEJ II rok Ochrony Środowiska (I stopnia) 1.. Zajęcia organizacyjne. Przepisy BHP, regulamin

Bardziej szczegółowo

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ 4 MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ CEL ĆWICZENIA Poznanie podstawowego sprzętu stosowanego w miareczkowaniu, sposoby przygotowywania

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów

ĆWICZENIE 3. I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów ĆWICZENIE 3 I. Analiza miareczkowa mocnych i słabych elektrolitów Alkacymetria jest metodą opartą na reakcji zobojętniania jonów hydroniowych jonami wodorotlenowymi lub odwrotnie. H 3 O+ _ + OH 2 O Metody

Bardziej szczegółowo

ROLNICTWO. Ćwiczenie 1

ROLNICTWO. Ćwiczenie 1 PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR ZIMOWY) ROLNICTWO Ćwiczenie 1 1. Organizacja ćwiczeń. Regulamin pracowni chemicznej i przepisy BHP (Literatura zalecana, pozycja 1, rozdz. 1.1.). Zasady

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Spis treści Wstęp... 9 1. Szkło i sprzęt laboratoryjny 1.1. Szkła laboratoryjne własności, skład chemiczny, podział, zastosowanie.. 11 1.2. Wybrane szkło laboratoryjne... 13 1.3. Szkło miarowe... 14 1.4.

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD

OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD OZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI BUFOROWYCH WÓD POWIERZCHNIOWYCH WPROWADZENIE Właściwości chemiczne wód występujących w przyrodzie odznaczają się dużym zróżnicowaniem. Zależą one między innymi od budowy geologicznej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY. DZIAŁ: Kompleksometria

ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY. DZIAŁ: Kompleksometria ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY DZIAŁ: Kompleksometria ZAGADNIENIA Stała trwałości i nietrwałości kompleksów. Rodzaje kompleksów i przykłady EDTA Wskaźniki w kompleksometrii

Bardziej szczegółowo

Precypitometria przykłady zadań

Precypitometria przykłady zadań Precypitometria przykłady zadań 1. Moneta srebrna o masie 05000 g i zawartości 9000% srebra jest analizowana metodą Volharda. Jakie powinno być graniczne stężenie molowe roztworu KSCN aby w miareczkowaniu

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA Metoda Mohra Kolba miarowa Na Substancja podstawowa: (Na), M = 58,5 g mol 1 Pipeta Naczyńko wagowe c Na M m Na Na kolby ETAPY OZNACZENIA ARGENTOMETRYCZNEGO 1. Przygotowanie roztworu substancji podstawowej

Bardziej szczegółowo

Badanie równowag w układach halogen - woda

Badanie równowag w układach halogen - woda ĆWICZENIE 5 Badanie równowag w układach halogen - woda Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami pierwiastków siódmej grupy układu okresowego na przykładzie jodu i bromu oraz badanie stanu równowagi

Bardziej szczegółowo

Dr Justyna Ostrowska, Mgr Paweł Kitlas. studia stacjonarne w/ćw

Dr Justyna Ostrowska, Mgr Paweł Kitlas. studia stacjonarne w/ćw Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH WPROWADZENIE Utlenialność wody jest to umowny wskaźnik określający zdolność wody do pobierania tlenu z nadmanganianu potasowego (KMnO4) w roztworze kwaśnym lub

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

ETAP III B r. Godz Analiza objętościowa alkacymetria i redoksometria

ETAP III B r. Godz Analiza objętościowa alkacymetria i redoksometria Wprowadzenie ETAP III B 06.04.2019 r. Godz. 11.00-14.00 Analiza objętościowa alkacymetria i redoksometria Miareczkowania są powszechnie stosowane w chemii analitycznej do oznaczania kwasów, zasad, utleniaczy,

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 9 Zastosowanie metod miareczkowania strąceniowego do oznaczania chlorków w mydłach metodą Volharda. Ćwiczenie obejmuje:

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. ILOŚCIOWE ZBADANIE SZYBKOŚCI ROZPADU NADTLENKU WODORU.

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. ILOŚCIOWE ZBADANIE SZYBKOŚCI ROZPADU NADTLENKU WODORU. CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. ILOŚCIOWE ZBADANIE SZYBKOŚCI ROZPADU NADTLENKU WODORU. Projekt zrealizowany w ramach Mazowieckiego programu stypendialnego dla uczniów szczególnie uzdolnionych

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE: Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana. Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach

Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana. Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu AgNO

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 2

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 2 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 2 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY ILOŚCIOWEJ OZNACZANIE STĘŻENIA WODOROTLENKU SODU METODĄ MIARECZKOWANIA ALKACYMETRYCZNEGO WSTĘP TEORETYCZNY Analiza ilościowa Analiza ilościowa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. Twardość wody

Spis treści. Wstęp. Twardość wody Spis treści 1 Wstęp 1.1 Twardość wody 1.2 Oznaczanie twardości wody 1.3 Oznaczanie utlenialności 1.4 Oznaczanie jonów metali 2 Część doświadczalna 2.1 Cel ćwiczenia 2.2 Zagadnienia do przygotowania 2.3

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1.

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1. Zadanie 1. Zapisz równania reakcji tlenków chromu (II), (III), (VI) z kwasem solnym i zasadą sodową lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Określ charakter chemiczny tlenków. Charakter chemiczny tlenków:

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I GOSPODARKA ODPADAMI STUDIA STACJONARNE

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I GOSPODARKA ODPADAMI STUDIA STACJONARNE PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR ZIMOWY) ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I GOSPODARKA ODPADAMI STUDIA STACJONARNE Ćwiczenie 1 (Karty pracy laboratoryjnej: 1a, 1b, 1d, 1e) 1. Organizacja ćwiczeń.

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 8 Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu AgNO 3 2. Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI UTLENIANIA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI UTLENIANIA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI UTLENIANIA JONÓW TIOSIARCZANOWYCH Miejsce ćwiczenia: Zakład Chemii Fizycznej, sala

Bardziej szczegółowo

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych.

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych. SPRAWOZDANIE: REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH ANIONÓW. Imię Nazwisko Klasa Data Uwagi prowadzącego 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl - : Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI 15 OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z prostymi metodami syntezy związków chemicznych i chemią związków miedzi Zakres obowiązującego materiału

Bardziej szczegółowo

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej.

PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. PLAN BADANIA MIĘDZYLABORATORYJNEGO Badania fizykochemiczne wyrobów chemii gospodarczej. 1. Organizator Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB Sekcja POLLAB-CHEM/ EURACHEM-PL. 2. Koordynator Specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE 7 REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie się z reakcjami redoks. Zakres obowiązującego materiału Chemia związków manganu. Ich właściwości red-ox. Pojęcie utleniania, redukcji oraz stopnia

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Kompleksometria to dział objętościowej analizy ilościowej, w którym wykorzystuje się reakcje tworzenia związków kompleksowych.

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALITYCZNA. 1 mol Na 2 CO mole HCl 0, mola x moli HCl x = 0,00287 mola HCl

CHEMIA ANALITYCZNA. 1 mol Na 2 CO mole HCl 0, mola x moli HCl x = 0,00287 mola HCl CHEMIA ANALITYCZNA I. Reakcje kwas-zasada - Alkacymetria II. Reakcje utleniania-redukcji - Redoksymetria III. Reakcje kompleksowania - Kompleksometria IV. Reakcje strącania osadów - Argentometria - Analiza

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 Imię i nazwisko Szkoła Klasa Nauczyciel Uzyskane punkty Zadanie 1. (10

Bardziej szczegółowo

Karta modułu/przedmiotu

Karta modułu/przedmiotu Karta modułu/przedmiotu Informacje ogólne o module/przedmiocie. Poziom : jednolite studia magisterskie 1. Kierunek studiów: analityka medyczna 3. Forma studiów: stacjonarne 4. Rok: I 5. Semestr: II 6.

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI 15 OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z prostymi metodami syntezy związków chemicznych i chemią związków miedzi Zakres obowiązującego materiału

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali ĆWICZENIE 10 Szereg napięciowy metali Szereg napięciowy metali (szereg elektrochemiczny, szereg aktywności metali) obrazuje tendencję metali do oddawania elektronów (ich zdolności redukujących) i tworzenia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI

SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Data.. Imię, nazwisko, kierunek, grupa SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ Z HIGIENY, TOKSYKOLOGII I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI OCENA JAKOŚCI WODY DO PICIA Ćwiczenie 1. Badanie właściwości fizykochemicznych wody Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA 9 KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z procesami katalitycznymi oraz wpływem stężenia, temperatury i obecności katalizatora na szybkość reakcji chemicznej. Zakres obowiązującego

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe kod ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Uzyskane punkty.. WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe Zadanie

Bardziej szczegółowo

Ważniejsze wskaźniki ph. 1,2 2,8 1,7 czerwone pomarańczowe żółte. 8,0 9,6 8,9 żółte zielone niebieskie

Ważniejsze wskaźniki ph. 1,2 2,8 1,7 czerwone pomarańczowe żółte. 8,0 9,6 8,9 żółte zielone niebieskie Ćwiczenie 3 Zasada doboru wskaźnika w alkacymetrii na przykładzie oznaczania zawartości środka konserwującego E260 (kwasu octowego). Alkalimetryczne oznaczanie kwasu solnego w soku żołądkowym. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WYKREŚLANIE KRZYWYCH PRZEBIEGU CHLOROWANIA DLA WODY ZAWIERAJĄCEJ AZOT AMONOWY. 1. WPROWADZENIE Chlor i niektóre jego związki po wprowadzeniu do wody działają silnie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie OLIMPIADA O DIAMENTOWY INDEKS AGH 2017/18 CHEMIA - ETAP I

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie OLIMPIADA O DIAMENTOWY INDEKS AGH 2017/18 CHEMIA - ETAP I Związki manganu i manganometria AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA 1. Spośród podanych grup wybierz tą, w której wszystkie związki lub jony można oznaczyć metodą manganometryczną: Odp. C 2 O 4 2-, H 2 O 2, Sn

Bardziej szczegółowo

10. ALKACYMETRIA. 10. Alkacymetria

10. ALKACYMETRIA. 10. Alkacymetria 10. ALKACYMETRIA 53 10. Alkacymetria 10.1. Ile cm 3 40 % roztworu NaOH o gęstości 1,44 g cm 3 należy zużyć w celu przygotowania 1,50 dm 3 roztworu o stężeniu 0,20 mol dm 3? Odp. 20,8 cm 3 10.2. 20,0 cm

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji.

Ćwiczenie 1. Zależność szybkości reakcji chemicznych od stężenia reagujących substancji. VIII. Kinetyka i statyka reakcji chemicznych Zagadnienia Czynniki wpływające na szybkość reakcji Rzędowość i cząsteczkowość reakcji Stała szybkości reakcji Teoria zderzeń Teoria stanu przejściowego Reakcje

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem.

ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem. ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem. Cel ćwiczenia: Poznanie zasad analizy miareczkowej. Materiały: 3 zlewki 250cm 3, biureta 50 cm 3, lejek, kolba miarowa 50 cm 3, roztwór NaOH,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ. II rok Ochrony Środowiska (I stopnia)

LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ. II rok Ochrony Środowiska (I stopnia) LABORATORIUM Z CHEMII ANALITYCZNEJ II rok Ochrony Środowiska (I stopnia) HARMONOGRAM ĆWICZEŃ Z CHEMII ANALITYCZNEJ II ROK OCHRONY ŚRODOWISKA (I stopień) 1. Zajęcia organizacyjne. Przepisy BHP, regulamin

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2: Stężenia

Ćwiczenia nr 2: Stężenia Ćwiczenia nr 2: Stężenia wersja z 5 listopada 2007 1. Ile gramów fosforanu(v) sodu należy zużyć w celu otrzymania 2,6kg 6,5% roztworu tego związku? 2. Ile należy odważyć KOH i ile zużyć wody do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie dwóch kationów obok siebie metodą miareczkowania spektrofotometrycznego (bez maskowania) jest możliwe, gdy spełnione są

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych ĆWICZEIE B: znaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości rozpuszczalnego w wodzie chromu (VI) w próbce cementu korzystając

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie tlenu rozpuszczonego w wodzie metodą Winklera

Oznaczanie tlenu rozpuszczonego w wodzie metodą Winklera Pracownia dyplomowa III rok Ochrona Środowiska Licencjat (OŚI) Ćwiczenie 8 Oznaczanie tlenu rozpuszczonego w wodzie metodą Winklera 1. Wstęp Znane są trzy podejścia analityczne do oznaczania tlenu rozpuszczonego

Bardziej szczegółowo

VII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015

VII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015 II Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015 ETAP I 12.11.2014 r. Godz. 10.00-12.00 KOPKCh Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 1. Który z podanych zestawów zawiera wyłącznie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR LETNI) OCHRONA ŚRODOWISKA

PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR LETNI) OCHRONA ŚRODOWISKA PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR LETNI) OCHRONA ŚRODOWISKA Ćwiczenie 1 (Karta pracy - 1a, 1b, 1c, 1d, 1e) 1. Organizacja ćwiczeń. Regulamin pracowni chemicznej i przepisy BHP (Literatura

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Ćwiczenie Temat: Podstawowe reakcje nieorganiczne. Obliczenia stechiometryczne.

Ćwiczenie 1. Ćwiczenie Temat: Podstawowe reakcje nieorganiczne. Obliczenia stechiometryczne. PROGRAM ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII (SEMESTR LETNI) OCHRONA ŚRODOWISKA Literatura zalecana 1. P. Szlachcic, J. Szymońska, B. Jarosz, E. Drozdek, O. Michalski, A. Wisła-Świder, Chemia I: Skrypt do

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII Test przeznaczony jest dla uczniów szkół średnich. Zadania zawarte w teście obejmują obszerny zakres wiadomości z chemii, które ujęte są w podstawach programowych. Większa część

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

X Jubileuszowy Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2017/2018. ETAP II r. Godz

X Jubileuszowy Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2017/2018. ETAP II r. Godz KOPKCh X Jubileuszowy Podkarpacki Konkurs Chemiczny 17/18 ETAP II 16.1.17 r. Godz. 11.-1. Uwaga! Masy owe pierwiastków i związków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 () 1. Próbka CuSO 5HO o masie 1 g zawiera:

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego II Etap - 18 stycznia 2016 Nazwisko i imię ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIA. (4) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych, Artykuł 1

ROZPORZĄDZENIA. (4) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych, Artykuł 1 8.10.2016 L 273/5 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/1784 z dnia 30 września 2016 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2568/91 w sprawie właściwości oliwy z oliwek i oliwy z wytłoczyn

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Chemia analityczna. Analiza wolumetryczna. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Chemia analityczna. Analiza wolumetryczna. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Chemia analityczna Analiza wolumetryczna Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Analiza objętościowa (miareczkowa) Dział analizy ilościowej, której podstawą jest miareczkowanie miareczkowanie:

Bardziej szczegółowo

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu ETAP II 0.0.0 Zadanie laboratoryjne Razem czy osobno? W dziesięciu probówkach opisanych liczbami 0 znajdują się wodne roztwory substancji wymienionych w pierwszej kolumnie tabeli. W kolumnie drugiej podano

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Bardziej szczegółowo