Paweł Tatarzycki STATYSTYKA. Wybrane zagadnienia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Paweł Tatarzycki STATYSTYKA. Wybrane zagadnienia"

Transkrypt

1 Paweł Tatarzycki STATYSTYKA Wybrane zagadnienia

2 ELEMENTARNE ZAGADNIENIA STATYSTYKI Termin statystyka pochodzi od łacińskiego status, co oznacza stan rzeczy. W ujęciu historycznym terminem tym określano uporządkowany, tj. podany w tabelarycznej formie, zbiór danych liczbowych, dotyczących stanu państwa. Obecnie dyscyplinę naukową jaką jest statystyka można zdefiniować jako zbiór metod służących pozyskiwaniu, prezentacji i analizie danych 1. Przedmiotem statystyki jest badanie prawidłowości, jakie dają się zauważyć w tzw. zjawiskach masowych, tj. takich, które zachodzą dostatecznie dużo razy 2. Przykładowo, trudno określić jaki jest przeciętny dochód na osobę na podstawie wybranego gospodarstwa domowego. Rozkład dochodu poznamy analizując np. kilkaset gospodarstw domowych o różnym statusie materialnym i zlokalizowanych w różnych województwach. Zbiorowość statystyczna (populacja) to zbiór jednostek (osób, rzeczy lub zjawisk) objętych badaniem statystycznym. Jednostka statystyczna to najmniejszy element zbiorowości statystycznej. Będziemy go także określać mianem obserwacji. Liczba obserwacji stanowi wielkość populacji. Cecha statystyczna to pewna właściwość jednostki statystycznej. Cechy statystyczne mogą przyjmować różne stany (wartości) określane mianem wariantów 3. I. Cechy stałe służą jedynie do określenia zbiorowości statystycznej pod względem rzeczowym, czasowym i przestrzennym. II. Cechy zmienne przyjmują dwa lub więcej wariantów statystycznych i podlegają obserwacji statystycznej. Ze względu na rodzaj przyjmowanych wariantów wyróżnia się: 1. Jakościowe warianty można wyrazić jedynie za pomocą słów (liczby pełnią rolę etykiet i nie można na nich wykonywać działań matematycznych). Wyróżnia się: a) cechy nominalne (por. skala nominalna) warianty cechy są jednakowo ważne (np. nazwa województwa, nazwa składnika aktywów, płeć, nazwa produktu itp.), b) cechy porządkowe (por. skala porządkowa) warianty cechy można uporządkować, porządkując tym samym zbiorowość statystyczną (np. wykształcenie, skala Likerta, skala rang, klasy ryzyka funduszy inwestycyjnych od Funduszy Rynku Pieniężnego po Fundusze Akcji), 1 J. Jóźwiak, J. Podgórski: Statystyka od podstaw. Polskie Wyd. Ekonomiczne. Warszawa 2000, s Por. M. Sobczyk: Statystyka. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 1998, s Ibidem, s. 10.

3 2. Ilościowe warianty cech są liczbami na których można wykonywać już określone działania matematyczne jak np. obliczanie średniej arytmetycznej (zob. skale pomiarowe przedziałowe/ilorazowe). a) cecha skokowa warianty tej cechy wyrażone są za pomocą liczb należących do zbioru przeliczalnego lub skończonego: pomiędzy tymi liczbami nie ma wartości pośrednich (np. obecności w szkole albo jestem albo mnie nie ma, ewentualnie spóźniłem się), b) cecha ciągła cecha, której warianty wyrażone są za pomocą liczb rzeczywistych, gdzie pomiędzy dwiema dowolnymi wartościami liczbowymi danej cechy można teoretycznie zawsze znaleźć wartość pośrednią cechy (typowymi jednostkami miary cech ciągłych są m.in.: czas, metry, kilogramy, wiek). UWAGA! W praktyce do cech ciągłych zaliczamy też cechy takie, jak waluta (pomiar z dokładnością do 1 grosza sprawia, że cechę tę traktujemy jako ciągłą a nie skokową); kursy akcji w notowaniach ciągłych (nowy kurs ustalany jest często, ale nie co przysłowiową sekundę). Od rodzaju cechy zależy sposób grupowania danych (cechy ciągłe z definicji grupujemy w szereg rozdzielczy z przedziałami klasowymi, zaś cechy skokowe w zależności od liczby powtórzeń wariantów w punktowy lub właśnie z przedziałami klasowymi). Między wprowadzonymi pojęciami można przedstawić zależność: Zbiorowość statystyczna: spółki branży medialnej giełdy warszawskiej (stan na r.) Jednostka statystyczna: poszczególne spółki (wiersze tabeli), przykładowa obserwacja: WSiP. Cechy statystyczne: właściwości jednostek statystycznych (zmienne: nazwa spółki, kurs zamkn., obroty szt., obroty zł). Warianty cechy statystycznej: poszczególne wartości cechy (np. obroty szt. kolejnych spółek). Tabela 1. Wybrane dane finansowe obrazujące jednostki, cechy i warianty statystyczne. Sektor (cecha stała) Spółka Kurs zamkn. (zł) Zmiana (proc.) Obroty (szt.) Obroty (zł) MEDIA AGORA MEDIA ATMGRUPA MEDIA BANKIER.PL MEDIA INTERIA.PL MEDIA MNI MEDIA MUZA MEDIA NETMEDIA MEDIA PPWK MEDIA RMFFM MEDIA TVN MEDIA WSIP Źródło: Opracowanie na podstawie danych z Portalu Finansowego Money.Pl,

4 ETAPY BADANIA STATYSTYCZNEGO Badanie statystyczne to ogół czynności zmierzających do poznania określonej zbiorowości statystycznej ze względu na jedną lub więcej cech. Badanie statystyczne obejmuje cztery etapy 4 : I. PROJEKTOWANIE BADANIA: 1. Określenie celu diagnostycznego i praktycznego badania. 2. Określenie zbiorowości i jednostki statystycznej. 3. Określenie rodzaju cech statystycznych. 4. Wybór metody badania statystycznego. II. OBSERWACJA STATYSTYCZNA: 5. Wybór źródeł danych. 6. Opracowanie narzędzi pomiaru danych (kwestionariusz). 7. Kontrola formalna i merytoryczna zebranego materiału statystycznego. III.OPRACOWANIE I PREZENTACJA MATERIAŁU STATYSTYCZNEGO: 8. Kodowanie i grupowanie danych. 9. Zliczanie danych. 10. Tabelaryczna i graficzna prezentacja danych. IV. ANALIZA STATYSTYCZNA: 11. Opis statystyczny. 12. Wnioskowanie statystyczne (ten dział pomijamy). 4 Por. M. Piłatowska: Repetytorium ze statystyki. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2006, s.11-21; M. Sobczyk: Statystyka. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2002, s

5 KLASYFIKACJA METOD BADANIA STATYSTYCZNEGO Kryterium I. Ze względu na częstotliwość badania: 1. Badania doraźne(sporadyczne, jednorazowe, ad hoc) są prowadzone wówczas, gdy zapotrzebowanie na określony rodzaj informacji pojawia się sporadycznie. 2. Badania okresowe są badaniami powtarzalnymi, które przeprowadza się w określonych momentach czasu (np. raporty kwartalne spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych). 3. Badania ciągłe polegają na tym, że obserwacja i rejestracja określonych zdarzeń i faktów odbywa się w sposób ciągły. Badania te dotyczą jednak tylko ściśle określonych aspektów (np. analiza jakości, notowania ciągłe na GPW). Kryterium II. Ze względu na liczbę jednostek objętych badaniem 5 1. BADANIA PEŁNE obejmuje wszystkie jednostki statystyczne wchodzące w skład zbiorowości statystycznej. 2. BADANIE CZĘŚCIOWE obejmuje wybrane jednostki zbiorowości statystycznej. Metody badania pełnego 1. Spis statystyczny polega na gromadzeniu informacji bezpośrednio od wszystkich jednostek tworzących zbiorowość statystyczną. Informacje te są zbierane przez rachmistrzów spisowych drogą bezpośredniej obserwacji statystycznej. Spisy statystyczne dostarczają szczegółowych informacji o badanej zbiorowości (np. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań z 2002 roku przeprowadzony przez Główny Urząd Statystyczny). 2. Rejestracja statystyczna polega na wpisywaniu zdarzeń i faktów do odpowiednich rejestrów. Rejestracja statystyczna ma węższy zakres tematyczny aniżeli spis statystyczny. Ponadto przy rejestracji statystycznej nie występuje bezpośrednia obserwacja statystyczna, lecz informacje będące przedmiotem rejestracji są zgłaszane w punktach rejestracyjnych. Wyróżnia się: doraźną rejestrację statystyczną polega ona na tym, że w wyznaczonym czasie określone osoby zgłaszają się w wyznaczonych miejscach i udzielają informacji objętej tematyką rejestracji (np. ewidencja pojazdu), bieżącą rejestrację statystyczną polega ona na ciągłym ewidencjonowaniu zdarzeń i faktów określonych przez instytucję prowadzącą rejestrację (np. ewidencja zdarzeń gospodarczych w przedsiębiorstwie). 5 Por. M. Piłatowska: Repetytorium ze statystyki. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2006, s ; M. Sobczyk: Statystyka. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2001, s

6 3. Sprawozdawczość statystyczna polega na przekazywaniu przez jednostki sprawozdawcze określonych informacji w postaci standardowych sprawozdań za pomocą odpowiednich formularzy statystycznych wraz z instrukcjami ich wypełniania. Ponadto należy określić termin ich przekazywania (np. formularze PIT do końca kwietnia, formularz GUS F-01). Metody badania częściowego 1. Metoda monograficzna polega na wszechstronnym opisie i szczegółowej analizie pojedynczej jednostki statystycznej lub niewielkiej liczby typowych jednostek badanej zbiorowości. Można tu uwzględnić stosunkowo dużą liczbę cech statystycznych. Podstawowe znaczenie w tej metodzie ma opis w oparciu o dane liczbowe. 2. Metoda ankietowa polega na skierowaniu ankiety do określonej grupy respondentów z zaproszeniem do dobrowolnego wypowiedzenia się w określonej sprawie. Ankieta może zostać skierowana do szerokiego grona osób lub do niewielkiej grupy respondentów (np. do Słuchaczy Studium). 3. Metoda reprezentacyjna opiera się na próbie pobranej ze zbiorowości generalnej w sposób losowy. Fakt ten sprawia, iż jest to szczególny rodzaj metody badania statystycznego, gdzie zastosowanie znajduje rachunek prawdopodobieństwa. Metody szacunkowe: interpolacja polega na znajdywaniu nieznanych wartości w dowolnym punkcie przedziału na podstawie dostępnych wartości należących do tego przedziału (np. ustalanie miejsc zerowych wielomianu). ekstrapolacja polega na ustaleniu nieznanych wartości w dowolnym punkcie leżącym poza przedziałem wartości posiadanych (np. prognozowanie). PRZYKŁADY ZAKRES BADANIA Badanie pełne Badanie częściowe CZĘSTOTLIWOŚĆ PRZEPROWADZANIA BADAŃ badanie doraźne badanie okresowe badanie ciągłe Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszka 2002 Badanie popytu na nowy produkt zlecone firmie konsultingowej przez zainteresowane przedsiębiorstwo Publikowanie okresowych raportów finansowych przez spółki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych Sprawdzanie wiedzy nabywanej w trakcie nauczania statystyki (ewaluacja bieżąca) Ewidencja ludności Badanie jakości produkcji w oparciu o tzw. karty kontrolne (sygnałem ostrzegawczym jest przekroczenie dolnej lub górnej linii kontrolnej) Źródło: Opracowanie własne.

7 LOSOWY DOBÓR PRÓBY 6 Losowy dobór próby jest to taki sposób wyboru jednostek statystycznych, przy którym są spełnione następujące warunki: 1. Każda jednostka statystyczna (obserwacja) ma dodatnie znane prawdopodobieństwo znalezienia się w próbie. 2. Istnieje możliwość ustalenia prawdopodobieństwa znalezienia się w próbie dla każdego zespołu elementów populacji. Próbę otrzymaną w wyniku doboru losowego nazywamy próbą losową. Istnieje szereg sposobów doboru jednostek statystycznych do próby, określanych mianem schematów losowania. Podstawowym schematem losowania jest tzw. losowanie proste wszystkie obserwacje mają jednakowe prawdopodobieństwo znalezienia się w próbie, przy czym prawdopodobieństwo to nie zmienia się w trakcie losowania (mówimy tu o losowaniu niezależnym). Próbę losową uzyskaną w wyniku losowania prostego nazywamy próbą prostą. W praktyce pobieranie próby prostej z populacji skończonej odbywa się za pomocą tzw. tablic liczb losowych na podstawie pełnej listy ponumerowanych elementów populacji. PRZYKŁAD Krok 1. Określamy listę potencjalnych ponumerowanych jednostek statystycznych (np. listę znajomych, którzy wypełnią przygotowaną ankietę: 1. Kowalski; 2. Nowak,.). Jest to tzw. operat losowania. Załóżmy, że N = 100 osób. Krok 2. Określamy stałe prawdopodobieństwo pojawienia się danej osoby wśród respondentów: 1/N = 1/100 0,01 Krok 3. Następnie odcinek 0-1 dzielimy na 100 części (N = 100): [0-0,01), [0,01-0,02), [0,02-0,03). Krok 4. Zakładamy wielkość próby losowej: n = 10. Zamiast tablic liczb losowych generujemy liczby losowe z wykorzystaniem funkcji Excela: Funkcja ta generuje liczby w przedziale 0-1. =los() Krok 5. Sprawdzamy do jakiego przedziału (zob. krok 3) należy wygenerowana liczba i przypisujemy jej numer z listy potencjalnych respondentów. Jeśli się powtórzy nr obserwacji, to w jej miejsce musimy wygenerować kolejną inną. 6 J. Jóźwiak, J. Podgórski: Statystyka od podstaw. PWE. Warszawa 2000, s

8 SKALE POMIAROWE 7 Definicje Nominalna warianty cechy można porównywać na zasadzie relacji równe/różne (nie jesteśmy w stanie uszeregować wariantów cechy rosnąco bądź malejąco). Jest to skala charakterystyczna dla cech jakościowych nominalnych (np. płeć, pytania typu TAK/NIE, nazwa spółki, nazwa województwa itp.). W przypadku tych skal możemy obliczyć wskaźniki struktury, dominantę, współczynnik V-Cramera. Porządkowa wariant cechy można porównywać na zasadzie relacji mniejsze/większe. Na tym etapie nie możemy jednak stwierdzić o ile dany obiekt różni się od innego. Ten typ skali odpowiada cechom porządkowym (np. preferencje nabywcy: produkt bardzo zły, zły, dobry ; zyski: niskie, średnie, wysokie ). Dla skali porządkowej obliczymy już medianę (szereg szczegółowy uporządkowany rosnąco) oraz współczynnik korelacji rang. Przedziałowe skala ta zachowuje własności skali porządkowej, a ponadto możliwe jest określenie różnic pomiędzy wariantami cechy. W przypadku tego typu skal punkt zerowy nie jest naturalny ustala się go umownie (np. wys. n.p.m., temperatura w stopniach Celsjusza). W przypadku tych skal możemy obliczyć już średnią arytmetyczną, współczynnik korelacji liniowej Pearsona. Ilorazowa skala ta zachowuje własności skal słabszych, a ponadto umożliwia określenie relacji typu A większe od B trzy razy. Jest to najsilniejszy typ skali pomiarowej adekwatny dla cech ilościowych posiadających naturalny punkt zerowy (np. przychody, waga, wiek, liczba przedsiębiorstw, stopy zwrotu). Możliwe jest obliczenie także miar względnych (np. współczynnik zmienności). Adekwatną miarą korelacji jest współczynnik korelacji liniowej Pearsona. Uwaga! Należy podkreślić, iż możliwe jest zejście ze skal mocniejszych ku słabszym, co wiąże się z utratą informacji. w drugą stronę relacja ta nie zachodzi, stąd znaczenia nabiera umiejętne skalowanie np. pytań w kwestionariuszu ankietowym. 7 Por. A. D. Aczel: Statystyka w zarządzaniu. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2000, s. 37.

9 Przykłady skal pomiarowych 1. Czy w Twojej szkole panuje przemoc? a) zdecydowanie tak b) raczej tak c) raczej nie d) zdecydowanie nie e) trudno powiedzieć Skala Likerta: Skala rang: 2. Uporządkuj preferowane przez Ciebie sposoby sprawdzania wiedzy (wpisz w kratkę odpowiednią literę): A odpowiedź ustna, B sprawdzian pisemny, C praca domowa sposób najbardziej korzystny Skala semantyczna: 3. Określ jak są najczęściej prowadzone lekcje w Twojej szkole: nudnie interesująco Skala Stapela: 4. Oceń ważność kryteriów przy wyborze kursu (-3 to ocena najniższa): Cena kursu Doświadczenie kadry dydaktycznej Dogodna lokalizacja Rangowa skala sumowanych ocen: 5. Ustal odpowiednie dla Ciebie proporcje kursu ze statystyki: Część teoretyczna: % Część praktyczna: % RAZEM: 100 %

10 PYTANIA KWESTIONARIUSZA - KLASYFIKACJA: 1) OTWARTE 2) PÓŁOTWARTE zawierają kafeterię półotwartą typu: inne (jakie?).. 3) ZAMKNIĘTE: A) Dychotomiczne możliwy wybór jednego z dwóch wariantów odpowiedzi. B) Kafeteria dysjunktywna możliwy wybór jednego z więcej niż dwóch wariantów odpowiedzi. C) Kafeteria koniunktywna możliwy wybór kilku wariantów odpowiedzi. 4) TABELE pozwalają na zaznaczenie szeregu odpowiedzi na danej skali. 5) FILTRUJĄCE odmiennie sformułowane w odległych miejscach kwestionariusza w celu wychwycenia nieścisłości w udzielaniu odpowiedzi. 6) METRYCZKOWE dotyczą płci respondenta, jego wieku, wykształcenia z reguły zadawane na końcu kwestionariusza.

11 Spis treści ELEMENTARNE ZAGADNIENIA STATYSTYKI...2 ETAPY BADANIA STATYSTYCZNEGO...4 KLASYFIKACJA METOD BADANIA STATYSTYCZNEGO...5 Kryterium I. Ze względu na częstotliwość badania:... 5 Kryterium II. Ze względu na liczbę jednostek objętych badaniem...5 LOSOWY DOBÓR PRÓBY... 7 SKALE POMIAROWE... 8 Definicje... 8 Przykłady skal pomiarowych... 9 PYTANIA KWESTIONARIUSZA - KLASYFIKACJA:...10

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 1: Terminologia badań statystycznych dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka (1) Statystyka to nauka zajmująca się zbieraniem, badaniem

Bardziej szczegółowo

Badania Statystyczne

Badania Statystyczne Statystyka Opisowa z Demografią oraz Biostatystyka Badania Statystyczne Aleksander Denisiuk denisjuk@euh-e.edu.pl Elblaska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2 82-300 Elblag oraz Biostatystyka

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań statystycznych

Rodzaje badań statystycznych Rodzaje badań statystycznych Zbieranie danych, które zostaną poddane analizie statystycznej nazywamy obserwacją statystyczną. Dane uzyskuje się na podstawie badania jednostek statystycznych. Badania statystyczne

Bardziej szczegółowo

Wykład z dnia 8 lub 15 października 2014 roku

Wykład z dnia 8 lub 15 października 2014 roku Wykład z dnia 8 lub 15 października 2014 roku Istota i przedmiot statystyki oraz demografii. Prezentacja danych statystycznych Znaczenia słowa statystyka Znaczenie I - nazwa zbioru danych liczbowych prezentujących

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

TREŚCI NAUCZANIA z przedmiotu pracowania ekonomiczno - informatyczna na podstawie programu nr 341[02]/MEN/2008.05.20. klasa 3 TE

TREŚCI NAUCZANIA z przedmiotu pracowania ekonomiczno - informatyczna na podstawie programu nr 341[02]/MEN/2008.05.20. klasa 3 TE TREŚCI NAUCZANIA z przedmiotu pracowania ekonomiczno - informatyczna na podstawie programu nr [0]/MEN/008.05.0 klasa TE LP TREŚCI NAUCZANIA NAZWA JEDNOSTKI DYDAKTYCZNEJ Lekcja organizacyjna Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Statystyka i opracowanie danych W5: Wprowadzenie do statystycznej analizy danych. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok407 adan@agh.edu.pl

Statystyka i opracowanie danych W5: Wprowadzenie do statystycznej analizy danych. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok407 adan@agh.edu.pl Statystyka i opracowanie danych W5: Wprowadzenie do statystycznej analizy danych Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok407 adan@agh.edu.pl Wprowadzenie Podstawowe cele analizy zbiorów danych Uogólniony opis poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Analiza Struktury. Jan Żółtowski. Problem 1.1. Lp. Pytanie Odpowiedź

Rozdział 1. Analiza Struktury. Jan Żółtowski. Problem 1.1. Lp. Pytanie Odpowiedź Rozdział 1 Analiza Struktury Jan Żółtowski Problem 1.1 Kuratorium w Łodzi postanowiło ocenić wpływ warunków szkolnych i pozaszkolnych na wyniki uczniów piszących próbną EMaturę z matematyki 1. W badaniu

Bardziej szczegółowo

Graficzna prezentacja danych statystycznych

Graficzna prezentacja danych statystycznych Szkolenie dla pracowników Urzędu Statystycznego nt. Wybrane metody statystyczne w analizach makroekonomicznych Katowice, 12 i 26 czerwca 2014 r. Dopasowanie narzędzia do typu zmiennej Dobór narzędzia do

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą.

Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą. Model: Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą. Odwzorowanie rzeczywistości poprzez definiowanie

Bardziej szczegółowo

BADANIE MARKETINGOWE

BADANIE MARKETINGOWE BADANIE MARKETINGOWE SIM System informacji marketingowej służy do zarządzania informacją marketingową. Są to trwałe, wzajemnie oddziałujące struktury ludzi, urządzeń i procedur do gromadzenia, sortowania,

Bardziej szczegółowo

Badania sondażowe. Wprowadzenie. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa

Badania sondażowe. Wprowadzenie. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Badania sondażowe Wprowadzenie Agnieszka Zięba Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa 1 Zasady zaliczenia części Badania sondażowe: 3 prace zaliczeniowe wysyłane

Bardziej szczegółowo

Po drugie jest to dyscyplina naukowa, traktująca o metodach liczbowego opisu i wnioskowania o prawidłowościach występujących w procesach masowych.

Po drugie jest to dyscyplina naukowa, traktująca o metodach liczbowego opisu i wnioskowania o prawidłowościach występujących w procesach masowych. PROJEKTOWANIE BADANIA STATYSTYCZNEGO Termin statystyka ma wiele znaczeń. Po pierwsze określa się nim zbiór informacji liczbowych, dotyczących celowo wybranej grupy zjawisk. W tym sensie mówi się np. o

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Pojęcie i metody badań statystycznych PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE WYŻSZA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Statystyka i analiza danych Wstępne opracowanie danych Statystyka opisowa. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adan@agh.edu.pl

Statystyka i analiza danych Wstępne opracowanie danych Statystyka opisowa. Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adan@agh.edu.pl Statystyka i analiza danych Wstępne opracowanie danych Statystyka opisowa Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adan@agh.edu.pl Wprowadzenie Podstawowe cele analizy zbiorów danych Uogólniony opis poszczególnych

Bardziej szczegółowo

4.2. Statystyczne opracowanie zebranego materiału

4.2. Statystyczne opracowanie zebranego materiału 4.2. Statystyczne opracowanie zebranego materiału Zebrany i pogrupowany materiał badawczy należy poddać analizie statystycznej w celu dokonania pełnej i szczegółowej charakterystyki interesujących badacza

Bardziej szczegółowo

Przyjmuje dowolne wartości z określonego przedziału (skończonego lub nie). Zmienne ciągłe: wzrost, czas rozwiązana testu, kwota dochodu

Przyjmuje dowolne wartości z określonego przedziału (skończonego lub nie). Zmienne ciągłe: wzrost, czas rozwiązana testu, kwota dochodu cecha (właściwość), którą posiadają jednostki badanej zbiorowości, przyjmującą co najmniej dwie wartości. Zmienna to właściwość pod względem której elementy zbioru różnią się między sobą Przyjmuje dowolne

Bardziej szczegółowo

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 21.06.2005 r. 4. Planowanie eksperymentów symulacyjnych Podczas tego etapu ważne jest określenie typu rozkładu badanej charakterystyki. Dzięki tej informacji

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii Warsaw Watch. Oferta badawcza

Badanie opinii Warsaw Watch. Oferta badawcza Badanie opinii Warsaw Watch Oferta badawcza Kim jesteśmy? SW Research Agencja badań rynku i opinii Rok założenia 2011 Wizerunek Firma oferująca profesjonalne rozwiązania badawcze, usługi analityczne i

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii Omniwatch. Oferta badawcza

Badanie opinii Omniwatch. Oferta badawcza Badanie opinii Omniwatch Oferta badawcza Kim jesteśmy? SW Research Agencja badań rynku i opinii Rok założenia 2011 Wizerunek Firma oferująca profesjonalne rozwiązania badawcze, usługi analityczne i doradcze.

Bardziej szczegółowo

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 Kierunek Turystyka i Rekreacja Poziom kształcenia II stopień Rok/Semestr 1/2 Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny) obowiązkowy y/ ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii

SYLABUS. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Rzeszów, 1 październik 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Statystyka i demografia Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_8 Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Wykład 1: O statystyce i analizie danych

Wykład 1: O statystyce i analizie danych Wykład 1: O statystyce i analizie danych wykładowca: dr Marek Sobolewski konsultacje: poniedziałek 10.30-12.00, czwartek 9.00-10.30 (p. L-400) strona internetowa: www.msobolew.sd.prz.edu.pl prowadzący

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17

SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17 SPIS TREŚCI WSTĘP..13 CZĘŚĆ I : PRZEZNACZENIE, PROCES I PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ MARKETINGOWYCH...17 1. TREŚĆ, PRZEZNACZENIE I PROCES BADAŃ MARKETINGOWYCH....19 1.1. Dlaczego badania marketingowe

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 5 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Ograniczenia wtórnych źródeł informacji

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH. 1.2.1. Faza identyfikacji problemów decyzyjnych lub okoliczności sprzyjających

CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH. 1.2.1. Faza identyfikacji problemów decyzyjnych lub okoliczności sprzyjających Badania marketingowe. Podstawy metodyczne Autor: Stanisław Kaczmarczyk Wstęp CZĘŚĆ I. PRZYGOTOWANIE PROCESU BADAŃ MARKETINGOWYCH Rozdział 1. Badania marketingowe a zarządzanie 1.1. Rozwój praktyki i teorii

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07 Statystyka dzieli się na trzy części: Przedmiot statystyki -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych (analiza danych);

Bardziej szczegółowo

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-5 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-e Sprawozdanie o cenach według kategorii standardowych odbiorców końcowych

Bardziej szczegółowo

Statystyka matematyczna dla leśników

Statystyka matematyczna dla leśników Statystyka matematyczna dla leśników Wydział Leśny Kierunek leśnictwo Studia Stacjonarne I Stopnia Rok akademicki 2013/2014 Wykład 1 Statystyka Nazwa pochodząca o łac. słowa status stan, państwo i statisticus

Bardziej szczegółowo

Statystyka. Tematyka wykładów. Przykładowe pytania. dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl. wersja 20.01.2013/13:40

Statystyka. Tematyka wykładów. Przykładowe pytania. dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl. wersja 20.01.2013/13:40 Statystyka dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl wersja 20.01.2013/13:40 Tematyka wykładów 1. Definicja statystyki 2. Populacja, próba 3. Skale pomiarowe 4. Miary położenia (klasyczne i pozycyjne)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie III gimnazjum

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie III gimnazjum Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie III gimnazjum - nie potrafi konstrukcyjnie podzielić odcinka - nie potrafi konstruować figur jednokładnych - nie zna pojęcia skali - nie rozpoznaje figur jednokładnych

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2014 roku. Warszawa 2014 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl

Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Ten ebook zawiera darmowy fragment publikacji "Statystyka po ludzku" Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl Copyright by Złote Myśli &, rok 2008 Autor: Tytuł:

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych.

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. dr Mariusz Grządziel 23 lutego 2009 Przedmiot statystyki Statystyka dzieli się na trzy części: -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych

Bardziej szczegółowo

Technikum Ekonomiczne Klasa II Wymiar godzin: 2 godziny tygodniowo Nr programu nauczania: 2302/T-5/SP/MEN/1998.02.24 (technik ekonomista)

Technikum Ekonomiczne Klasa II Wymiar godzin: 2 godziny tygodniowo Nr programu nauczania: 2302/T-5/SP/MEN/1998.02.24 (technik ekonomista) Plan pracy dydaktycznej (jest to wstępna wersja planu, który będzie doskonalony) STATYSTYKA Technikum Ekonomiczne Klasa II Wymiar godzin: 2 godziny tygodniowo Nr programu nauczania: 2302/T-5/SP/MEN/1998.02.24

Bardziej szczegółowo

Statystyka opisowa SYLABUS A. Informacje ogólne

Statystyka opisowa SYLABUS A. Informacje ogólne Statystyka opisowa SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok

Bardziej szczegółowo

Parametry statystyczne

Parametry statystyczne I. MIARY POŁOŻENIA charakteryzują średni lub typowy poziom wartości cechy, wokół nich skupiają się wszystkie pozostałe wartości analizowanej cechy. I.1. Średnia arytmetyczna x = x 1 + x + + x n n = 1 n

Bardziej szczegółowo

Pisanie prace magisterskich SPIS ZAGADNIEŃ Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i

Pisanie prace magisterskich SPIS ZAGADNIEŃ Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i SPIS ZAGADNIEŃ 1. Podstawowe pojęcia dotyczące statystyki w kontekście badań statystycznych.2 3. Źródła danych statystycznych...4 4. Badanie częściowe...5 5. Organizacja badania statystycznego...10 6.

Bardziej szczegółowo

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski Sterowanie procesem i jego zdolność Zbigniew Wiśniewski Wybór cech do kart kontrolnych Zaleca się aby w pierwszej kolejności były brane pod uwagę cechy dotyczące funkcjonowania wyrobu lub świadczenia usługi

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 4 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Informacje wtórne definicja Pojęcie wtórnych

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2015 roku. Warszawa 2015 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Analiza Współzależności

Analiza Współzależności Statystyka Opisowa z Demografią oraz Biostatystyka Analiza Współzależności Aleksander Denisiuk denisjuk@euh-e.edu.pl Elblaska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2 82-300 Elblag oraz Biostatystyka

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy i przedmiotowy system oceniania

Plan wynikowy i przedmiotowy system oceniania Plan wynikowy i przedmiotowy system oceniania Przedmiot: Pracownia ekonomiczna Klasa II Technikum Ekonomiczne Nr programu nauczania: 341[02]/MEN/2008.05.20 (technik ekonomista) Podręcznik: R. Seidel, S.

Bardziej szczegółowo

Agata Boratyńska. WYKŁAD 1. Wstępna analiza danych, charakterystyki opisowe. Indeksy statystyczne.

Agata Boratyńska. WYKŁAD 1. Wstępna analiza danych, charakterystyki opisowe. Indeksy statystyczne. 1 Agata Boratyńska WYKŁAD 1. Wstępna analiza danych, charakterystyki opisowe. Indeksy statystyczne. Agata Boratyńska Wykłady ze statystyki 2 Literatura J. Koronacki i J. Mielniczuk Statystyka WNT 2004

Bardziej szczegółowo

Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF

Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF Statystyka opisowa Opracował: dr hab. Eugeniusz Gatnar, prof. WSBiF 120 I. Ogólne informacje o przedmiocie Cel przedmiotu: Opanowanie podstaw teoretycznych, poznanie przykładów zastosowań metod statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Rozkłady zmiennych losowych

Rozkłady zmiennych losowych Rozkłady zmiennych losowych Wprowadzenie Badamy pewną zbiorowość czyli populację pod względem występowania jakiejś cechy. Pobieramy próbę i na podstawie tej próby wyznaczamy pewne charakterystyki. Jeśli

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Statystyka komputerowa Computer statistics Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: Fakultatywny - oferta Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : BIOSTATYSTYKA 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia Katedra Rozwoju Regionalnego i Metod Ilościowych

ćwiczenia Katedra Rozwoju Regionalnego i Metod Ilościowych Kod Nazwa Powszechne rozumienie statystyki- umiejętność odczytywania wskaźników Wersja Wydział Kierunek Specjalność Specjalizacja/kier. dyplomowania Poziom (studiów) Forma prowadzenia studiów Przynależność

Bardziej szczegółowo

2008-03-18 wolne wolne 2008-03-25 wolne wolne

2008-03-18 wolne wolne 2008-03-25 wolne wolne PLAN SPOTKAŃ ĆWICZEŃ: Data Grupa 2a Grupa 4a Grupa 2b Grupa 4b 2008-02-19 Zajęcia 1 Zajęcia 1 2008-02-26 Zajęcia 1 Zajęcia 1 2008-03-04 Zajęcia 2 Zajęcia 2 2008-03-11 Zajęcia 2 Zajęcia 2 2008-03-18 wolne

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 1 i 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 1 i 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 1 i 2 Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Słowo statystyka pochodzi od łacińskiego słowa status, które oznacza

Bardziej szczegółowo

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy 1.1.1 Statystyka opisowa I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE STATYSTYKA OPISOWA Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P6 Wydział Zamiejscowy w Ostrowie Wielkopolskim

Bardziej szczegółowo

Statystyczne metody analizy danych

Statystyczne metody analizy danych Statystyczne metody analizy danych Statystyka opisowa Wykład I-III Agnieszka Nowak - Brzezińska Definicje Statystyka (ang.statistics) - to nauka zajmująca się zbieraniem, prezentowaniem i analizowaniem

Bardziej szczegółowo

Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak

Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak Autor prezentuje spójny obraz najczęściej stosowanych metod statystycznych, dodatkowo omawiając takie

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Sebastian Kokot XXI Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, Międzyzdroje 2012 Rzetelnie wykonana analiza rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Wiesz już co chcesz osiągnąć w badaniu marketingowym i jak to (idealnie) zorganizować. Ale jakimi metodami? Skąd pewność, że będą efektywne? Ćwiczenie: jaką metodą zbadasz co koledzy/koleżanki na sali

Bardziej szczegółowo

BADANIA MARKETINGOWE

BADANIA MARKETINGOWE BADANIA MARKETINGOWE BADANIA MARKETINGOWE to gromadzenie i analizowanie informacji niezbędnych do podejmowania decyzji rynkowych w przedsiębiorstwie. Kryteria podziału badań marketingowych: 1.Charakter

Bardziej szczegółowo

1. Opis tabelaryczny. 2. Graficzna prezentacja wyników. Do technik statystyki opisowej można zaliczyć:

1. Opis tabelaryczny. 2. Graficzna prezentacja wyników. Do technik statystyki opisowej można zaliczyć: Wprowadzenie Statystyka opisowa to dział statystyki zajmujący się metodami opisu danych statystycznych (np. środowiskowych) uzyskanych podczas badania statystycznego (np. badań terenowych, laboratoryjnych).

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. 2 godz. = 76 godz.)

Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. 2 godz. = 76 godz.) Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. godz. = 76 godz.) I. Funkcja i jej własności.4godz. II. Przekształcenia wykresów funkcji...9 godz. III. Funkcja

Bardziej szczegółowo

BADANIA SONDAŻOWE W PRACY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

BADANIA SONDAŻOWE W PRACY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Kierunek studiów Stopień studiów Forma studiów ADMINISTRACJA I niestacjonarne SYLABUS PRZEDMIOTU BADANIA SONDAŻOWE W PRACY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ 1. DANE PODSTAWOWE Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński Analiza wariancji dr Janusz Górczyński Wprowadzenie Powiedzmy, że badamy pewną populację π, w której cecha Y ma rozkład N o średniej m i odchyleniu standardowym σ. Powiedzmy dalej, że istnieje pewien czynnik

Bardziej szczegółowo

Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014.

Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014. Zadania o numerze 4 z zestawów licencjat 2014. W nawiasie przy zadaniu jego występowanie w numerze zestawu Spis treści (Z1, Z22, Z43) Definicja granicy ciągu. Obliczyć granicę:... 3 Definicja granicy ciągu...

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA Statistics. Inżynieria Środowiska. II stopień ogólnoakademicki

STATYSTYKA Statistics. Inżynieria Środowiska. II stopień ogólnoakademicki Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr../12 z dnia.... 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/13 STATYSTYKA

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin. Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 3: Analiza struktury zbiorowości statystycznej dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Zadania analityczne (1) Analiza przewiduje badanie podobieństw

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Metody i techniki pomiarowe w badaniach ilościowych i jakościowych

Badania marketingowe. Omówione zagadnienia. Metody i techniki pomiarowe w badaniach ilościowych i jakościowych Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie Badania marketingowe Wykład 8 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Metody i techniki pomiarowe w badaniach

Bardziej szczegółowo

MATeMAtyka 3. Propozycja przedmiotowego systemu oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych. Zakres podstawowy i rozszerzony

MATeMAtyka 3. Propozycja przedmiotowego systemu oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych. Zakres podstawowy i rozszerzony Agnieszka Kamińska, Dorota Ponczek MATeMAtyka 3 Propozycja przedmiotowego systemu oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych Zakres podstawowy i rozszerzony Wyróżnione zostały następujące wymagania

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne dla zmiennych numerycznych Porównywanie dwóch średnich Boot-strapping Analiza

Bardziej szczegółowo

Badanie pełne: JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011

Badanie pełne: JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011 JAK SIĘ ROBI SPISY? METODOLOGIA NSP 2011 NSP 2011 przeprowadza się jako badanie pełne oraz jako badanie reprezentacyjne. Badanie pełne Badanie pełne dotyczy populacji ludności oraz mieszkań i realizowane

Bardziej szczegółowo

Statystyka. opisowa. Mieczys aw Sobczyk

Statystyka. opisowa. Mieczys aw Sobczyk Statystyka opisowa Mieczys aw Sobczyk Statystyka opisowa Statystyka opisowa Mieczys aw Sobczyk WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2010 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Beata Kurcz

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2012 roku. Warszawa 2012 I. Badana populacja

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne. Matematyka. Poznać, zrozumieć

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne. Matematyka. Poznać, zrozumieć Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne Matematyka. Poznać, zrozumieć Kształcenie w zakresie podstawowym. Klasa 3 Poniżej podajemy umiejętności, jakie powinien zdobyć uczeń z każdego

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy

Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy Wariant nr (klasa I 4 godz., klasa II godz., klasa III godz.) Klasa I 7 tygodni 4 godziny = 48 godzin Lp. Tematyka zajęć

Bardziej szczegółowo

Temat: Badania ankietowe projektowanie kwestionariusza ankietowego

Temat: Badania ankietowe projektowanie kwestionariusza ankietowego Temat: Badania ankietowe projektowanie kwestionariusza ankietowego Badania ankietowe - metoda gromadzenia informacji pierwotnych przez zbieranie odpowiedzi na przygotowane uprzednio pytania, zadawane wybranym

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM Przedmiotowe Zasady Oceniania są zgodne z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20.08.2010 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU Uniwersytet Rzeszowski WYDZIAŁ KIERUNEK Matematyczno-Przyrodniczy Fizyka techniczna SPECJALNOŚĆ RODZAJ STUDIÓW stacjonarne, studia pierwszego stopnia KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU WG PLANU

Bardziej szczegółowo

Statystyka. opisowa. Mieczys aw Sobczyk

Statystyka. opisowa. Mieczys aw Sobczyk Statystyka opisowa Mieczys aw Sobczyk Statystyka opisowa Statystyka opisowa Mieczys aw Sobczyk WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2010 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Beata Kurcz

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć otwartych dla nauczycieli Publicznego Gimnazjum w Pajęcznie prowadzonych przez Iwonę Jędrzejewską

Scenariusz zajęć otwartych dla nauczycieli Publicznego Gimnazjum w Pajęcznie prowadzonych przez Iwonę Jędrzejewską Klasa: Przedmiot: Dział programu: Scenariusz zajęć otwartych dla nauczycieli Publicznego Gimnazjum w Pajęcznie prowadzonych przez Iwonę Jędrzejewską III Matematyka Funkcje Temat: Powtórzenie i utrwalenie

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Statystyka i Analiza Danych

Statystyka i Analiza Danych Warsztaty Statystyka i Analiza Danych Gdańsk, 20-22 lutego 2014 Zastosowania analizy wariancji w opracowywaniu wyników badań empirycznych Janusz Wątroba StatSoft Polska Centrum Zastosowań Matematyki -

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński Zarządzanie ryzykiem Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zaprezentowanie studentom podstawowych pojęć z zakresu ryzyka w działalności

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach.

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach. Zadanie 1.Wiadomo, że dominanta wagi tuczników jest umiejscowiona w przedziale [120 kg, 130 kg] i wynosi 122,5 kg. Znane są również liczebności przedziałów poprzedzającego i następnego po przedziale dominującym:

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

1. Projektowanie badania. 2. Dobór próby. 3. Dobór metody i budowa instrumentu. 4. Pomiar (badanie) 5. Redukcja danych. 6.

1. Projektowanie badania. 2. Dobór próby. 3. Dobór metody i budowa instrumentu. 4. Pomiar (badanie) 5. Redukcja danych. 6. 1. Projektowanie badania 2. Dobór próby 3. Dobór metody i budowa instrumentu badawczego 4. Pomiar (badanie) 5. Redukcja danych 6. Analiza danych 7. Przygotowanie raportu (prezentacja wyników) Określenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Metody opisu danych (statystyki opisowe, tabele liczności, wykresy ramkowe i histogramy)

Wykład 3. Metody opisu danych (statystyki opisowe, tabele liczności, wykresy ramkowe i histogramy) Wykład 3. Metody opisu danych (statystyki opisowe, tabele liczności, wykresy ramkowe i histogramy) Co na dzisiejszym wykładzie: definicje, sposoby wyznaczania i interpretacja STATYSTYK OPISOWYCH prezentacja

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z podstawami wdrażania i stosowania metod

Bardziej szczegółowo

Analiza Statystyczna

Analiza Statystyczna Lekcja 5. Strona 1 z 12 Analiza Statystyczna Do analizy statystycznej wykorzystać można wbudowany w MS Excel pakiet Analysis Toolpak. Jest on instalowany w programie Excel jako pakiet dodatkowy. Oznacza

Bardziej szczegółowo