Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej"

Transkrypt

1 Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej I. Terminologia... 2 II. Diagnoza... 3 III. Rola nauczyciela w diagnozie FAS... 3 IV. Cechy ucznia z zespołem FAS... 4 V. Sposoby nauczania... 4 VI. Specyficzne strategie postępowania z uczniem z FAS... 5 VII. Dygresje na zakończenie... 6

2 I. Terminologia Fetal Alkohol Syndrome W polskiej terminologii Alkoholowy Zespół Płodowy czyli zespół zaburzeń wywołanych na skutek prenatalnej ekspozycji na działanie alkoholu. Alkohol etylowy jest teratogenem czyli substancją uszkadzającą w szczególności układ nerwowy rozwijającego się płodu. Wiele teratogenów może mieć dramatyczne skutki: - śmierć - anomalie - opóźnienia wzrostu - zaburzenia funkcjonowania Alkohol może przynieść każdy z tych 4 skutków. Rodzaj i głębokość uszkodzeń zależy od czasu podawania alkoholu i trwania dawki. Jednak mózg dziecka rozwija się przez cały okres ciąży i jest niezwykle wrażliwy na uszkodzenia. Nawet dawka umiarkowana może powodować uszkodzenia - tak więc nie ma bezpiecznej dawki alkoholu dla płodu. pfas (Partial Fetal Alkohol Syndrome) - częściowy zespół alkoholowy; dziecko z pfas przejawia niektóre spośród fizycznych objawów FAS, ma także problemy z nauką i odpowiednim zachowaniem - co wskazuje na uszkodzenia centralnego układu nerwowego. ARND (Alcohol Related Nerodevelopmental Disorder) - zaburzenia neurorozwojowe związane z działaniem alkoholu. Zachowanie dziecka z ARND wskazuje na uszkodzenia OUN wynikające z potwierdzonej prenatalnej ekspozycji na alkohol. Może mieć postać: - problemy z nauką - słaba kontrola impulsów - problemy z pamięcią, koncentracją - niewłaściwy osąd sytuacji ARBD (Alkohol - Related Birth Defects) - wady rozwojowe związane z działaniem alkoholu. Dziecko z ARBD wykazuje określone fizyczne anomalie wynikające z potwierdzonej prenatalnej ekspozycji na alkohol. Może mieć postać: - uszkodzenie serca

3 - niewłaściwa budowa szkieletowa - zaburzenia widzenia i słyszenia - zaburzenia małej i dużej motoryki Dzieci z pfas oraz ARND mają dość trudną sytuację, ich diagnoza nie jest oczywista ponieważ posiadają niemal nierozpoznawalne cechy dysmorficzne, tak charakterystyczne dla dziecka z FAS. Diagnoza tych dzieci jest możliwa na podstawie obserwacji zaburzeń behawioralnych. II. Diagnoza Diagnozy wyżej wymienionych zaburzeń dokonuje wyspecjalizowany w tym zakresie lekarz (Kliniki Pediatrii, Neurologii Dziecięcej, Psychiatrii Dzieci i Młodzieży) przy współpracy specjalistów: psychologa, pedagoga oraz nauczycieli. Alkoholowy Zespół Płodowy stanowi medyczną diagnozę (ISD - Q.86.0), którą wyróżniają cztery podstawowe kryteria: 1. Udokumentowane picie przez matkę alkoholu w ciąży. 2. Pre i postnatalny deficyt wzrostu i wagi oraz obwodu głowy. 3. Trudności intelektualne i problemy społeczne. 4. Zespół fizycznych anomalii (deformacja budowy kończyn, twarzy, mięśni, serca i innych narządów). Twarz: * dość szeroko rozstawione oczy * brak bruzdy nad górną wargą * drobna twarzoczaszka III. Rola nauczyciela w diagnozie FAS Nauczyciel - wychowawca jest osobą, która może dostarczyć niezwykle istotnych i szczegółowych informacji dotyczących zachowania dziecka. Jest w stanie bardzo dobrze określić sposób reagowania dziecka na określone bodźce, osoby, sytuacje. Dokonuje niezwykle istotnej obserwacji dotyczącej relacji dziecka w grupie, sposobu nawiązywania kontaktów. Wreszcie nauczyciel dokonuje oceny możliwości intelektualnych dziecka, zauważa jego słabe i mocne strony. Zadaniem nauczyciela jest "BUDOWANIE" na możliwościach dziecka. Dziecko z FAS ma wiele możliwości i zalet. Samo nie zaprezentuje ich światu, gdyż poziom jego trudności jest bardzo duży. Możliwości chowają się w natłoku zaburzeń. Tylko wczesne rozpoznanie i diagnoza, ustalenie właściwego programu terapeutycznego, w którym udział

4 biorą przede wszystkim rodzina i szkoła daje dzieciom z FAS szansę prowadzenia udanego i szczęśliwego życia. IV. Cechy ucznia z zespołem FAS - obniżone możliwości intelektualne (upośledzenie umysłowe różnego stopnia) - zaburzone funkcje pamięci bezpośredniej jest mało wydajna - brak umiejętności uogólniania, przewidywania, planowania - trudności z przewidywaniem konsekwencji własnych działań - trudności w myśleniu abstrakcyjnym - nadwrażliwość na dotyk (agresywnie zareaguje na niechcące popchnięcie), często podwyższony próg czucia głębokiego - problemy z poszanowaniem cudzej własności - uleganie manipulowaniu innych osób - problemy z nawiązaniem i utrzymaniem relacji (przy jednoczesnej dużej potrzebie przynależności do grupy, posiadania przyjaciela itd.) Zaburzenia wtórne, będące efektem niewłaściwej opieki: - znużenie, zmęczenie, lęk - sztywność zachowań - niska samoocena, tendencja do wycofywania się - zachowania agresywne, których konsekwencją często jest konflikt z prawem - kłopoty w szkole, później w pracy - depresja lub inne zaburzenia psychiczne - nadużywanie alkoholu, narkotyków V. Sposoby nauczania JETS - sposób działania pomagający właściwie przygotować się do pracy; J (Job - praca) - co teraz będzie moją pracą? E (Equipment - wyposażenie) - czego będę potrzebował, aby wykonać zadanie? T (Time - czas) - ile czasu będę potrzebował na wykonanie zadania? S (Satisfactory product - zadawalający efekt) - co mogę zrobić, aby końcowy efekt mojej pracy był zadawalający? Organizacja graficzna: pomoce graficzne pozwalające zrozumieć pojęcia abstrakcyjne i złożone treści (np. przygotowujemy wykres graficzny czytanego na lekcji artykułu zawierający najważniejsze hasła). "4 nogi stołu" - to metoda pracy z uczniem, którą wykorzystujemy przy opisywaniu przeżyć, faktów (spektakl, wycieczka, zdarzenie)

5 Noga 1 - co się działo, opowiedz Noga 2 - co słyszałeś, opowiedz Noga 3 - co pomyślałeś, opowiedz Noga 4 - co czułeś, opowiedz Na 4 nogach stół stoi pewnie. Metoda ta pozwala uczniowi uporządkować swoje myśli i tym samym wypowiedź. Jest rodzajem usprawniania pamięci bezpośredniej (rodzice mogą stosować ją z powodzeniem w sytuacji kiedy chcą dowiedzieć się co wydarzyło się w szkole). Strategie postępowania w klasie: Ważną rzeczą wydaje się, aby każdy nauczyciel miał pod ręką różne strategie postępowania, a nie jedną, w której uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych w tym także uczeń z FAS nie mieści się i w związku z tym nie korzysta z lekcji. Dlatego: - polecenia buduj tak, aby były dostępne dla wszystkich (staraj się nie używać ogólników, pojęć abstrakcyjnych - niezwykle istotny jest język jakim się posługujemy podczas lekcji) - stosuj pauzy między zdaniami; - używaj języka obrazowego; - unikaj stawiania pytania "Dlaczego?" raczej zapytaj KTO? CO? GDZIE? VI. Specyficzne strategie postępowania z uczniem z FAS - stosuj proste słownictwo - używaj krótkich poleceń - polecenia rozbijaj na kilka małych kroków - stosuj określone znaki do porozumiewania się z uczniem - wprowadź rutynę w czym się da! (rutyna buduje poczucie bezpieczeństwa niezwykle nadwątlone u dzieci z FAS) - zaplanuj krótkie przerwy w trakcie lekcji (neutralizacja bodźców typu: temper. powietrza, słońce, hałas;) - obserwuj ucznia i ustal z nim objawy poprzedzające wybuch agresji; - nie obwiniaj, nie zawstydzaj, nie oskarżaj; - często przypominaj o zawartych umowach; - rozmawiaj, tłumacz, tłumacz... ;

6 VII. Dygresje na zakończenie Nie ma typowych uczniów z uszkodzeniem alkoholowym - każdy z nich ma indywidualne potrzeby i niepowtarzalne zdolności. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć jakie szkody neurologiczne wywołała ekspozycja na alkohol u danego ucznia, stąd nie ma jednej recepty postępowania. Sukces w pracy z dzieckiem z FAS może odnieść wychowawca poszukujący różnych strategii postępowania i ciągle obserwujący swojego ucznia, który z pewnością rozwija się. opracowała: mgr Adriana Łasińska Opracowano na podstawie: 1) Małgorzata Klecka "Fascynujące dzieci" - wyd. św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej, Kraków 2007; 2) Krzysztof Liszcz "Dziecko z alkoholowym zespołem płodowym w szkole" - Fundacja "Daj Szansę", Toruń 2007;

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME)

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) FAScynujące dzieci FAS Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) Co 3 kobieta w ciąży sięga po kieliszek, a skutki tego bywają dramatyczne. Nawet niewielka ilość alkoholu wypitego przez matkę może

Bardziej szczegółowo

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Co to jest FAS? FAS czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alkohole Syndrome) to zespół zaburzeń występujących u dziecka, będący wynikiem

Bardziej szczegółowo

FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem

FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem Początki 1968 Paul Lemoin (ogólny opis) 1973 D. Smith, K. Jones, Ch. Ulleland, A. Streissguth (dokładny opis cech dysmorficznych oraz zaburzeń układu nerwowego

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen. dzieci. Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome)

Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen. dzieci. Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen To nie s¹ z³e dzieci Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Program FAStryga Stowarzyszenie Zastepczego Rodzicielstwa Oddzial

Bardziej szczegółowo

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Dla większości kobiet w ciąży ograniczenie spożycia alkoholu jest rzeczą naturalną, jednak nie wszystkie zdają sobie sprawę, że nie ma bezpiecznej jego dawki w tym stanie. Szkodliwy wpływ alkoholu na płód,

Bardziej szczegółowo

Profil neuropsy chologiczny dziecka z zespołem FA S. Justyna Soja-Sularz psycholog Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr 2 w Białymstoku

Profil neuropsy chologiczny dziecka z zespołem FA S. Justyna Soja-Sularz psycholog Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr 2 w Białymstoku Profil neuropsy chologiczny dziecka z zespołem FA S Justyna Soja-Sularz psycholog Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr 2 w Białymstoku Fetal Alkohol Syndrome (FAS) jest to zespół nieprawidłowości,

Bardziej szczegółowo

Alkohol a dziecko czylifetalalcohol Syndrom płodowy zespół alkoholowy

Alkohol a dziecko czylifetalalcohol Syndrom płodowy zespół alkoholowy Alkohol a dziecko czylifetalalcohol Syndrom płodowy zespół alkoholowy FAS / PZA czyli FetalAlcohol Syndrom Płodowy Zespół Alkoholowy. Z tym problemem na świecie rodzi się więcej dzieci niż z zespołem Downa

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH ZABURZEŃ PŁODU (FASD FETAL ALCOHOL SPECTRUM DISORDERS)

SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH ZABURZEŃ PŁODU (FASD FETAL ALCOHOL SPECTRUM DISORDERS) GRAŻYNA RYMASZEWSKA Lekarz psychiatra. Ponad 20 lat pomagała osobom uzależnionym od alkoholu oraz ich rodzinom. Aktualnie działa w Fundacji "Trzeźwość". Inicjatorka kampanii "Stop FAS". SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka Krzysztof Liszcz Czym jest rozpoznanie choroby? nazwaniem wcześniej nienazwanego pomocą w rozumieniu związków między przyczynami (wczoraj) a

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA DZIECKO W ŁONIE MATKI

WPŁYW ALKOHOLU NA DZIECKO W ŁONIE MATKI ZOFIA PANKRAC Doktor nauk medycznych, specjalista II stopnia w dziedzinie położnictwa i ginekologii. Kierownik Izby Przyjęć Kliniki Położnictwa Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Bierze czynny udział

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez B.Wójcik wtorek, 20 października 2009 11:38 - Zmieniony wtorek, 20 października 2009 19:01

Wpisany przez B.Wójcik wtorek, 20 października 2009 11:38 - Zmieniony wtorek, 20 października 2009 19:01 Zespół Samokształceniowy I piętra Artykuł przygotowany na wrzesień 2009 przez B. Wójcik Czego się boimy II? Kolejny artykuł z cyklu Czego się boimy? dotyczy problemu, o którym jest co raz głośniej za sprawą

Bardziej szczegółowo

Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni

Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni Wszyscy ludzie mają jedną wspólną cechę są różni Uczeń z Zespołem Aspergera. Uczeń z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. rzuca się w oczy, jak bardzo są oni różni. Nie są świadomi olbrzymiego wysiłku,

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH UWZGLĘDNIANIE OPINII PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNYCH WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELI Rozporządzenie MEN z dn. 30.04.2007 Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii poradni

Bardziej szczegółowo

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą Opis przypadku Wśród uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Zajęcia na terenie szkół i placówek Nr oferty Temat 1 2 I. Adresat Charakterystyka zajęć Prowadzący 3 4 5 klasa 0 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA WYDAWANIA OPINII O UCZNIU DO INSTYTUCJI WSPOMAGAJĄCYCH PROCES WYCHOWAWCZY

PROCEDURA WYDAWANIA OPINII O UCZNIU DO INSTYTUCJI WSPOMAGAJĄCYCH PROCES WYCHOWAWCZY PROCEDURA WYDAWANIA OPINII O UCZNIU DO INSTYTUCJI WSPOMAGAJĄCYCH PROCES WYCHOWAWCZY I PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS. BIAŁYSTOK 31.05.2011r.

KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS. BIAŁYSTOK 31.05.2011r. KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS BIAŁYSTOK 31.05.2011r. ,,CIĄŻA A PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY FAS. Białystok 31.05.2011r. CHYBA JESTEM W CIĄŻY??? Co mam robić??? Dowiedziałam się w środę, że jestem w 6 tyg. ciąży,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY GIMNAZJUM IM. STEFANA ŻECHOWSKIEGO W KSIĄŻU WIELKIM W LATACH 2014/ /19

PROGRAM PROFILAKTYCZNY GIMNAZJUM IM. STEFANA ŻECHOWSKIEGO W KSIĄŻU WIELKIM W LATACH 2014/ /19 PROGRAM PROFILAKTYCZNY GIMNAZJUM IM. STEFANA ŻECHOWSKIEGO W KSIĄŻU WIELKIM W LATACH 2014/15 2018/19 1 Proponowany Program Profilaktyczny wynika z Programu Wychowawczego szkoły, którego głównym celem jest

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.

Bardziej szczegółowo

FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy

FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy Informacje z konferencji zorganizowanej przez Wydział humanistyczny Uniwersytetu Humanistyczno- Przyrodniczego w Siedlcach FAS Płodowy Zespół Alkoholowy

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty.

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty. www.pracowniaterapeutyczna.pl kontakt telefoniczny 501 640 703 OGÓLNE WARUNKI SZKOLEŃ Organizujemy szkolenia z naboru indywidualnego oraz przyjmujemy zamówienia dla grup. Realizacja szkoleń następuje po

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice SPECJALNE POTRZEBY EDUKACYJNE DZIECI I MŁODZIEŻY Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Specjalne potrzeby edukacyjne - SPE Specjalne potrzeby edukacyjne to takie potrzeby,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTEPOWANIA W SYTUACJI POWZIĘCIA, PODEJRZENIA O STOSOWANIE PRZEMOCY W RODZINIE NIEBIESKA KARTA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM

PROCEDURA POSTEPOWANIA W SYTUACJI POWZIĘCIA, PODEJRZENIA O STOSOWANIE PRZEMOCY W RODZINIE NIEBIESKA KARTA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM PROCEDURA POSTEPOWANIA W SYTUACJI POWZIĘCIA, PODEJRZENIA O STOSOWANIE PRZEMOCY W RODZINIE NIEBIESKA KARTA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM.BOLESŁAWA PRUSA W MYSŁOWICACH Podstawa prawna: 1. Ustawy z dnia 29

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. ZSO II Liceum Ogólnokształcące im. J. K. Korzeniowskiego w Rumi

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. ZSO II Liceum Ogólnokształcące im. J. K. Korzeniowskiego w Rumi SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZSO II Liceum Ogólnokształcące im. J. K. Korzeniowskiego w Rumi Szkolny program profilaktyki II Liceum Ogólnokształcącego jest procesem zmierzającym do: wspierania rozwoju

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W POWIECIE M Szkoła Podstawowa w Damicach Obszar do wsparcia w roku szkolnym 2013/2014 PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Wybór zakresu szkolenia

Bardziej szczegółowo

ŻYJ AKTYWNIE I ZDROWO

ŻYJ AKTYWNIE I ZDROWO ŻYJ AKTYWNIE I ZDROWO SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM W ŁABUNIACH Łabunie 2015 r. 1 WSTĘP W dzisiejszym świecie przemoc, alkohol, narkotyki, dopalacze niestety coraz częściej pojawiają się w środowisku

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu Dyskalkulia rozwojowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu WYJAŚNIENIA TERMINOLOGICZNE z greckiego dys = nie, źle; z łacińskiego calculo = liczę; Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem

Bardziej szczegółowo

CZY NASZE DZIECKO MOŻE

CZY NASZE DZIECKO MOŻE CZY NASZE DZIECKO MOŻE JUŻ IŚĆ DO SZKOŁY? Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 im. ks. dra S. Wilczewskiego w Katowicach OBOWIĄZEK SZKOLNY W KRAJACH EUROPEJSKICH GOTOWOŚĆ SZKOLNA Osiągnięcie przez

Bardziej szczegółowo

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI OŚWIATA AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI www.magazynnauczyciela.pl AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI AUTYZM PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ ąŝy? Anna Dobrzańska Warszawa 2008 CZYM JES FAS? (Fetal Alcohol Syndrom) FAS to skutek spustoszeń,, jakie czyni alkohol przyjmowany przez cięŝ ęŝarną kobietę,,

Bardziej szczegółowo

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Lucyna Szuba Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Morfologia twarzy dziecko zdrowe dziecko z FAS/E (źródło: FAS Francja www.reunisaf.org) Kiedy jakiś czas temu usłyszałam słowo FAS było dla mnie pustym skrótem

Bardziej szczegółowo

Codzienność z dzieckiem z FAS. AKSJOMAT - Krzysztof Liszcz Toruń

Codzienność z dzieckiem z FAS. AKSJOMAT - Krzysztof Liszcz Toruń Codzienność z dzieckiem z FAS AKSJOMAT - Krzysztof Liszcz Toruń Przyczyny problemów dziecka z FASD w relacjach: uszkodzenie mózgu zaburzenia więzi nieadekwatna opieka brak wsparcia dziecka i opiekunów

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ROK SZKOLNY 2013//14 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie:

Bardziej szczegółowo

Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej

Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej I. Diagnoza sytuacji i procedury postępowania: obserwacja zachowania uczniów (m. innymi zapis na monitoringu), przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

PERCEPCJA WZROKOWA- ROZWÓJ I ZABURZENIA FUNKCJI WZROKOWYCH.

PERCEPCJA WZROKOWA- ROZWÓJ I ZABURZENIA FUNKCJI WZROKOWYCH. PERCEPCJA WZROKOWA- ROZWÓJ I ZABURZENIA FUNKCJI WZROKOWYCH. Spostrzeganie wzrokowe- to zdolność do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych oraz ich interpretowania w oparciu o dotychczasowe doświadczenia.

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI CMKP UZALEŻNIENIA W CIĄŻY NARKOTYKI ALKOHOL PAPIEROSY ŁĄCZNIE 1/4 CIĘŻARNYCH Najczęstsze używki w ciąży PAPIEROSY

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2012//13 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Seminarium Organizacja zajęć rewalidacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych Planowanie pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi)

Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi) Jak pomóc uczniowi z trudnościami w nauce? (przyczyny trudności, skutki, formy pomocy uczniowi) W każdej klasie są uczniowie, dla których nauka to problem, którym uczenie się sprawia poważne trudności.

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Łódź; październik 2016

Łódź; październik 2016 Diagnoza potrzeb i możliwości uczniów objętych kształceniem specjalnym jako podstawa do planowania pracy z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego Łódź; październik 2016 ROZPORZĄDZENIE

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2014//2015 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego;

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Trudności wychowawcze mają tak naprawdę najlżejszy ciężar gatunkowy, poważniejsze od nich są zaburzenia emocjonalne, a jeszcze cięższe jest

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV przeglądając dokumenty swoich nowych uczniów, znalazła wśród

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2015/16. Przedmiotowe zasady oceniania Zajęcia komputerowe. Nauczyciel Iwona Matłoch

Rok szkolny 2015/16. Przedmiotowe zasady oceniania Zajęcia komputerowe. Nauczyciel Iwona Matłoch Rok szkolny 2015/16 Przedmiotowe zasady oceniania Zajęcia komputerowe Nauczyciel Iwona Matłoch PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowych Zasad Oceniania:

Bardziej szczegółowo

Edyta Antoniuk. Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji

Edyta Antoniuk. Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji Edyta Antoniuk Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji Edyta Antoniuk - nauczyciel w Prywatnej Szkole Podstawowej nr 69 w Warszawie Obserwacja ucznia/uczennicy -

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE

SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE ZDEFINIOWANIE POJĘCIA OPRACOWAŁA: ANNA WOROBIEC Termin FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Alkoholowy Zespół Płodowy został użyty po raz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Leonida Teligi w Kamieniu Pomorskim na rok 2013/2014 Dzieci i młodzież mają prawo do wzrastania w bezpiecznym środowisku rodzinnym, m i lokalnym, a obowiązkiem

Bardziej szczegółowo

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia.

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Magdalena Charbicka terapeuta integracji sensorycznej, oligofrenopedagog, terapeuta

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13 PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Załącznik nr 13 Pomoc psychologiczno pedagogiczna to szczególny rodzaj wzajemnego oddziaływania osoby pomagającej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13 PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Załącznik nr 13 Pomoc psychologiczno pedagogiczna to szczególny rodzaj wzajemnego oddziaływania osoby pomagającej

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania wiadomości i umiejętności z języka angielskiego klasy IV-VI

Kryteria oceniania wiadomości i umiejętności z języka angielskiego klasy IV-VI Kryteria oceniania wiadomości i umiejętności z języka angielskiego klasy IV-VI Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania na ocenę bardzo dobrą a ponadto: - posiada wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Kody niepełnosprawności i ich znaczenie

Kody niepełnosprawności i ich znaczenie Kody niepełnosprawności i ich znaczenie Kody niepełnosprawności, będące w istocie symbolami rodzaju schorzenia, mają decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli POLSKIE TOWARZYSTWO DYSLEKSJI Oddział w Łodzi www.ptd-lodz.com, ptd.lodz@gmail.com OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli Tytuł szkolenia Adresaci Tematyka Autorstwo i prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych może ulec zmianie w oparciu o bieżące potrzeby, problemy klasy. 1. Wybór samorządu klasowego. 2. Kontrakt klasowy. Prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kowalewie Pomorskim

Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kowalewie Pomorskim ZAŁĄCZNIK NR 8 DO STATUTU SZKOŁY POSTAWOWEJ KONOPNICKIEJ W KOWALEWIE POMORSKIM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM.MARII Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej

Bardziej szczegółowo

Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych. Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak

Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych. Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak [...] przyszłość dziecka kształtuje się w przedszkolu. D.Elsenbroich, Co siedmiolatek

Bardziej szczegółowo

ANKIETA REKRUTACYJNA

ANKIETA REKRUTACYJNA ANKIETA REKRUTACYJNA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety rekrutacyjnej, której celem jest zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji uczestników projektu Wszyscy razem. 1. Imię i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Bytowie 2015/2016 1 WPROWADZENIE Szkolny program profilaktyki ZSP w Bytowie opiera się na rozumieniu profilaktyki jako procesu zmierzającego do:

Bardziej szczegółowo

Prof.dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel. Osoby z niesprawnościami czytelniczymi - adresatami biblioterapii

Prof.dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel. Osoby z niesprawnościami czytelniczymi - adresatami biblioterapii Prof.dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Osoby z niesprawnościami czytelniczymi - adresatami biblioterapii What is Bibliotherapy? - YouTube 2:04 2:04 www.youtube.com/watch?v=yembbbd pgt8 Prezentacja "Biblioterapia

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2012-2015

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2012-2015 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2012-2015 SZKOŁA PODSTAWOWA IM. KORNELA MAKUSZYŃSKIEGO W ZŁEJWSI WIELKIEJ Szkolny Program Profilaktyki (SPP) to system działań profilaktycznych, skierowany do uczniów,

Bardziej szczegółowo

FAS i FTS. Wykonała: Anna Korcala-Wichary

FAS i FTS. Wykonała: Anna Korcala-Wichary FAS i FTS Wykonała: Anna Korcala-Wichary FAS Fetal Alcohol Syndrome Do dziś nie określono dawki alkoholu, która byłaby bezpieczna dla płodu. Każda ilość niesie ryzyko wystąpienia zaburzeń w rozwoju dziecka.

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Joanna Domańska - pedagog Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Bardziej szczegółowo

Regulamin. organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku

Regulamin. organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku Regulamin organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej w Ulhówku Szkoła Podstawowa im. Stanisława Staszica w Ulhówku udziela i organizuje uczniom uczęszczającym do szkoły, ich rodzicom

Bardziej szczegółowo

Opinia nauczyciela o uczniu zagrożonym niedostosowaniem społecznym/niedostosowanym społecznie *

Opinia nauczyciela o uczniu zagrożonym niedostosowaniem społecznym/niedostosowanym społecznie * Opinia nauczyciela o uczniu zagrożonym niedostosowaniem społecznym/niedostosowanym społecznie * Imię i nazwisko ucznia:. Szkoła/klasa..... Środowisko rodzinne dziecka: Sytuacja społeczno-ekonomiczna dziecka:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH w roku szkolnym 2014/2015 Celem nadrzędnym profilaktyki w naszej szkole jest zapobieganie zachowaniom ryzykownym, pomoc w radzeniu sobie z trudnościami występującymi

Bardziej szczegółowo

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042)

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Eksperta porady Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania to opracowanie, które jest kontynuacją pozycji pt. Diagnoza ucznia w ramach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH Klasa I gimnazjum. rok szkolny 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH Klasa I gimnazjum. rok szkolny 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH Klasa I gimnazjum rok szkolny 2015/2016 Nauczyciel Danuta Paś Ocena uczniów z zaleceniami PPP nauczyciel obniża wymagania w zakresie wiedzy i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów info Informacja dla pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych bortezomibem Polineuropatia indukowana bortezomibem Konsultacja merytoryczna: Prof. dr hab. Lidia Usnarska-Zubkiewicz Katedra i Klinika Hematologii,

Bardziej szczegółowo

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Poddębicach przesyła Ofertę działań wychowawczych

Bardziej szczegółowo

DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA DZIECI PIĘCIO I SZEŚCIOLETNICH ORAZ JEJ DIAGNOZA

DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA DZIECI PIĘCIO I SZEŚCIOLETNICH ORAZ JEJ DIAGNOZA Literka.pl DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA DZIECI PIĘCIO I SZEŚCIOLETNICH ORAZ JEJ DIAGNOZA Data dodania: 2009-12-22 13:02:40 Warszawski Oddział Polskiego Towarzystwa Dysleksji oraz Centrum Wspomagania Rozwoju Osobowości

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Jana Kochanowskiego w Koluszkach SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIA Z TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ. Opracowała: Emilia Michalak

Gimnazjum nr 1 im. Jana Kochanowskiego w Koluszkach SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIA Z TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ. Opracowała: Emilia Michalak Gimnazjum nr 1 im. Jana Kochanowskiego w Koluszkach SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA UCZNIA Z TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ Opracowała: Emilia Michalak Koluszki, rok szkolny 2006/2007 PODSTAWA PRAWNA Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Karpińska-Szaj UAM Poznań. PTN Lublin wrzesień 2010

Katarzyna Karpińska-Szaj UAM Poznań. PTN Lublin wrzesień 2010 Katarzyna Karpińska-Szaj UAM Poznań PTN Lublin wrzesień 2010 Plan: 1. Szkolna integracja indywidualna: dyskusja pojęcia w kontekście organizacji edukacji dzieci z niepełnosprawnością 2. Cele nauczania

Bardziej szczegółowo

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: pedagog, koordynator zespołu - mgr pedagog - mgr pedagog - mgr pedagog mgr Rafał Peszek psycholog - mgr Aleksandra Kupczyk psycholog -

Bardziej szczegółowo

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Katarzyna Fenik-Gaberle Kraków, 12.10.2017 r. Przemoc w rodzinie wobec dziecka Przemoc doświadczanie (z reguły powtarzalne) trudnych emocji: niepokoju,

Bardziej szczegółowo

Oferta placówki w roku szkolnym 2011/2012

Oferta placówki w roku szkolnym 2011/2012 Oferta placówki w roku szkolnym 2011/2012 PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA 77 300 Człuchów, ul. Szczecińska 20 tel./fax 59 83 411 33, email: poradnia@ppp.czluchow.org.pl http://www.ppp.czluchow.org.pl

Bardziej szczegółowo

Procedura w przypadku palenia papierosów przez ucznia

Procedura w przypadku palenia papierosów przez ucznia Procedura w przypadku palenia papierosów przez ucznia 1. Pracownik szkoły, jeśli zauważy, że uczeń pali papierosy, niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie wychowawcę klasy i pedagoga. 2. Wychowawca przeprowadza

Bardziej szczegółowo

Ze Statutu Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 15 im. Janusza Korczaka w Krakowie

Ze Statutu Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 15 im. Janusza Korczaka w Krakowie Ze Statutu Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 15 im. Janusza Korczaka w Krakowie 47 1. Ocena klasyfikacyjna zachowania uwzględnia w szczególności: 1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia, 2) postępowanie

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ATUT

Zasady postępowania z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ATUT Zasady postępowania z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkołach ATUT WSTĘP Zgodnie z misją naszej szkoły wspomagamy wszystkich uczniów, aby mogli rozwijać swoje kompetencje czy szczególne

Bardziej szczegółowo

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym:

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych w Poznaniu W dniach 13-14 września

Bardziej szczegółowo

WIELOSPECJALISTYCZNA OCENA FUNKCJONOWANIA UCZNIA. Imię.. Data założenia Nazwisko. Data urodzenia...

WIELOSPECJALISTYCZNA OCENA FUNKCJONOWANIA UCZNIA. Imię.. Data założenia Nazwisko. Data urodzenia... Pieczęć szkoły WIELOSPECJALISTYCZNA OCENA FUNKCJONOWANIA UCZNIA Imię.. Data założenia Nazwisko. Data urodzenia... OBSERWOWANY ZAKRES Rozróżnia stronę prawą i lewą K L A S A WYNIK OBSERWACJI SEMESTR I SEMESTR

Bardziej szczegółowo

Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS

Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Działania Fundacji FASTRYGA ze szczególnym uwzględnieniem kampanii ZERO ALKOHOLU W CIĄŻY Piotr Paczulla Fundacja FASTRYGA, Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

FAS Alkoholowy Zespół Płodowy

FAS Alkoholowy Zespół Płodowy Bogumiła Kamińska Joanna Wyrwas Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Instytut Psychologii FAS Alkoholowy Zespół Płodowy "Siedząca przy sąsiednim stoliku kobieta

Bardziej szczegółowo

Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA

Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA Analiza gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole PEDAGOGICZNA Diagnoza rozwoju dziecka w planowaniu pracy wychowawczo-dydaktycznej w przedszkolu, w oddziałach przedszkolnych, w innych formach wychowania

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Załącznik Nr 36 do statutu POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA 36a KARTA INDYWIDUALNYCH POTRZEB UCZNIA- WZÓR 36b INDYWIDUALNY PROGRAM EDUKACYJNO TERAPEUTYCZNY- WZÓR 36c PLAN DZIAŁAŃ WSPIERAJĄCYCH- WZÓR 36d

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Identyfikowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo