Wykorzystanie energii geotermalnej i geotermicznej: stan istniejący, perspektywy, doświadczenia

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykorzystanie energii geotermalnej i geotermicznej: stan istniejący, perspektywy, doświadczenia"

Transkrypt

1 Politechnika Szczecińska Katedra Techniki Cieplnej Centrum Energii Odnawialnych PS dr hab. inż. Aleksander A. Stachel, prof. PS Wykorzystanie energii geotermalnej i geotermicznej: stan istniejący, perspektywy, doświadczenia Polityka Energetyczna w Regionie Południowego Bałtyku, Szczecin,

2 2 Tematyka wykładu Wprowadzenie Energia geotermiczna i geotermalna Systemy pozyskiwania energii geotermalnej Systemy wykorzystania energii geotermalnej Zasoby energii geotermalnej w Polsce Instalacje geotermalne w Polsce Dotychczasowe doświadczenia Perspektywy Podsumowanie

3 Polska: prognoza zapotrzebowania na energię Energia pierwotna [Mtoe] Traktatowy Podstawowy węglowy Podstawowy gazowy Efektywności

4 4 Polska: energia pierwotna 15% 1% 5% 6% Pozyskanie energii pierwotnej Zużycie energii pierwotnej 73% Węgiel Kamienny Węgiel Brunatny Ropa Naftowa 13% 3% Gaz Ziemny Pozostałe 19% 52% 13% Wegiel Kamienny Węgiel Brunatny Ropa Naftowa Gaz Ziemny Pozostałe

5 Polska: struktura pozyskania paliw i energii 5 100% 90% 80% 3% 18% 12% 8% 3% 10% 70% 68% 60% 50% 40% 97% 100% 96% 88% 97% 30% 20% 10% 0% Węgiel Kamienny Węgiel Brunatny 1% 4% 32% Ropa Naftowa Gaz Ziemny Produkty ropopochodne Energia elektryczna Pozyskanie/Produkcja krajowa w tym Eksport Import

6 6 Prognoza zmian struktury zapotrzebowania na paliwa i energię 100% 80% 60% 40% 20% Energia odnawialna Pozostałe paliwa Energia jądrowa Ropa naftowa Gaz ziemny Węgiel brunatny Węgiel kamienny Energia jądrowa Pozostałe paliwa Energia odnawialna Ropa naftowa Gaz ziemny Węgiel brunatny 0% Węgiel kamienny

7 7 Odnawialne Źródła Energii Energia wody 43 PJ/a (1,1%) Energia biomasy 895 PJ/a (23,4%) Energia wiatru 36 PJ/a (1,0%) Wykorzystanie energii z OZE w Polsce: 2006 r 6 % 2010 r 12%??? Energia słonecz na 1340 PJ/a (35,0%) Energia geotermalna 1512 PJ/a (39,5%) Potencjał odnawialnych źródeł energii w Polsce (wg G. Wiśniewskiego) Energia geotermiczna/ geotermalna???

8 8 Energia geotermiczna energia rezydualna z okresu tworzenia Ziemi, energia naturalnego rozpadu promieniotwórczego, ciepło krystalizacji substancji tworzących jądro, ciepło dyssypacji pływów w płynnym wnętrzu wywołane działaniem Księżyca i Słońca Skorupa o grubości 5 80 km, temperatura o C Płaszcz do głębokości 2900 km, temperatura do 4500 o C Jądro zewnętrzne głębokość km, temp. do 6000 o C Ziemia Filipiny Średnia gęstości strumienia ciepła geotermicznego - 63 kw/km 2 Jądro wewnętrzne poniżej 5100 km, temp. do 6200 o C

9 9 Gradient geotermiczny Wielkość gradientu temperatury Typowy gradient Anomalie termiczne Temperatura skał złożowych: T = T go +EH [ o C] gdzie: H - głębokość [km] E - gradient geotermiczny [K/km] T go - średnia temperatura na powierzchni [ o C] Temperatura na końcu odwiertu 265 C Anomalie dodatnie obszary wulkaniczne Anomalie ujemne obszary wiecznej zmarzliny Średni gradient geotermiczny ~30 K/km

10 10 Energia geotermiczna Zasoby hydrogeotermalne nośnikiem ciepła są naturalne wolne wody podziemne eksploatowane otworami wiertniczymi tzw. energia geotermalna Zasoby petrogeotermalne energia suchych gorących skał lub wysadów solnych pozyskiwana przez wprowadzenie wody do formacji nagrzanych skał

11 11 Wody geotermalne Wody ciepłe: (niskotemperaturowe) Wody gorące: (średniotemperaturowe) Wody b. gorące: (wysokotemperaturowe): Wody przegrzane: o C o C o C > 100 o C Zbiornik geotermiczny: zasoby gorącej wody i/lub pary znajdującej się w strukturze skał porowatych pomiędzy warstwami nieprzepuszczalnej skały

12 Systemy pozyskiwania energii geotermalnej 12 Zespół elementów pozwalających wydobywać energię z wnętrza Ziemi na jej powierzchnię, za pomocą płynu jako nośnika ciepła: złoże geotermalne, kanały dostępu do złoża, płyn jako nośnik ciepła (najczęściej woda), specjalne oprzyrządowanie (filtry, pompy głębinowe, wymienniki ciepła ).

13 13 Złoże geotermalne Czynniki decydujące o podjęciu eksploatacji wód geotermalnych na skalę przemysłową w sposób ekonomicznie uzasadniony: korzystne warunki naturalne ośrodka skalnego: - wystarczająca miąższość, - dobra przepuszczalność, - wymagana temperatura, odpowiednie właściwości wody geotermalnej - wydajność i wielkość zasobów w założonym okresie eksploatacji, - gęstość strumienia cieplnego, - gradient temperatury wgłębnej.

14 Systemy wydobywcze wód geotermalnych 14 System jednootworowy System dwuotworowy Budapeszt GWC - geotermalny wymiennik ciepła, OC - odbiornik ciepła, P pompa, PG - pompa głębinowa, WW - warstwa wodonośna, S - sprężarka, ZR - zbiornik retencyjny

15 Strumień ciepła [MW] Ilość ciepła [MWh] Potencjalne możliwości pozyskania ciepła geotermalnego Q g = V g ρ c p (T gw -T gz ) V g =150 m 3 /h V g =125 m 3 /h T gw = 75 0 C Q[MW] T g = 95 0 C Wodasieciowapodgrzewanawwymienikuciepła od34 O Cdo93 O C 4 O C- 93 O C 54 O C- 93 O C 64 O C- 93 O C 69 O C- 93 O C Wodasieciowapodgrzewanawkotle szczytowympowyżej temperatury93 O C OC =34 Tsp OC =44 Tsp OC Tsp =54 OC =64 Tsp OC Tsp =69 V g =20m 3 /h T p =var. Q g [MW] 5 4 V g =100 m 3 /h V g =75 m 3 /h T sz [ O C] V g =50 m 3 /h T 80 gz [ O C] V ΔT ΔN V ΔT ΔN V ΔT ΔN [m 3 /h] [K] [kw] [m 3 /h] [K] [kw] [m 3 /h] [K] [kw] ,0 10,0 Vg = 50 [m3/h] ,0 Vg = 75 [m3/h] 8,0 Vg = 100 [m3/h] ,0 Vg = 125 [m3/h] 6,0 Vg = 150 [m3/h] ,0 4, ,0 2, ,0 0, Różnica temperatur [K]

16 Wykorzystanie wód geotermalnych Ogrzewanie 2. Balneologia 3. Suszarnie 4. Szklarnie 5. Farmy rybne 6. Przemysł 7. Odladzanie i chłodzenie 8. Pompy ciepła 9. Energia elektryczna Inne Wykorzystanie energii geotermalnej: - 40 państw do produkcji ciepła, - 35 państw do celów leczniczych i rekreacyjnych.

17 17 Balneologia Indianie - ciepłe źródła, Kalifornia. Bukowina Tatrzańska Larderello, terma XVIII-XIX w. Baseny (Japonia, Stany Zjednoczone, Europa Budapeszt

18 18 Rolnictwo Nowy Meksyk

19 19 Ryby i inne stwory Wylęgarnia, Jeziora Mamucie, Kalifornia Ryby, Dolinia Imperial, Kalifornia Krewetka, Centrum GeoHeat, Oregon Aligatory, Idaho

20 20 Wykorzystanie różne Suszarnia geotermalna Brady, Nevada Larderello zakład chemiczny Reykjavik, Islandia - chodniki i drogi ogrzewane wodą geotermalną Beppu, Japonia - ogrzewanie budynków i fabryk

21 Zasady zagospodarowania energii wód geotermalnych 21 Układ biwalentny Układ monowalentny

22 22 Ciepłownie geotermalne Kocioł szczytowy m k m, T sz Odbiorniki ciepła Wymiennik geotermalny m T w w Tgw 2 Δm w m m w T sp Geotermalny wymiennik ciepła Tgw, V g T, T p gz V g T gz 2 Sieć miejska obejście Pompy sieciowe

23 23 Elektrownie geotermalne napędzane parą suchą napędzane parą mokrą z obiegami binarnymi : ORC, Kalina Pierwsza elektrownia geotermalna Larderello, Włochy, 1904 r. Larderello 1913, 250 kw Piero Ginori Conti Elektrownia geotermalna Larderello, obecnie Otwór produkcyjny Otwór iniekcyjny

24 para wodna Elektrownie geotermalne na parę suchą 24 Elektrownia na parę suchą Turbina Generator Elektryczność turbina ~ generator skraplacz Para Skondensowana para (woda) pompa Pola pary suchej występują bardzo rzadko T Geysers, Kalifornia - pole pary suchej r. - pierwsza geoelektrownia USA, - na obszarze funkcjonuje 20 elektrowni. s

25 Elektrownie geotermalne na parę mokrą 25 Przegrzewacz Osuszacz Turbogenerator G T Separator Pompy Skraplacz s Elektrownia single flash Elektrownia na parę mokrą Separator pary Para Turbina Generator Elektryczność Gorąca woda Kondensat pary (woda) Japonia

26 Elektrownie geotermalne z obiegiem binarnym 26 Przegrzewacz p GRUPA II Turbogenerator G s Parowacz Skraplacz h Pompy Podgrzewacz Binarna czynnika niskowrzącego Elektrownia binarna Turbina Elektryczność Efektywność ORC: - Temperatura górnego i dolnego źródła ciepła. - Właściwości termodynamiczne płynu roboczego. - Sprawność elementów instalacji (turbina,...). Gorąca woda Czynnik niskowrzący Wymiennik ciepła Schłodzona woda

27 Niskotemperaturowy 27 obieg Clausiusa - Rankinea GRUPA I GRUPA II p T=idem s=idem p T=idem s=idem h h Kształt krzywych nasycenia na wykresie Molliera p GRUPA I p GRUPA II s 3 2s h Cykl przemian termodynamicznych obiegu C-R realizowanego w obszarze pary przegrzanej h

28 Elektrownie geotermalne z obiegiem binarnym 28 Soda Lake, Nevada Kle, Tajlandia Wendell-Amadee, Kalifornia Połączenie elektrowni binarnej i układu pary mokrej. Hawaje

29 Elektrownie geotermalne z obiegiem binarnym 29 Obieg binarny elektrowni Kocioł szczytowy Wymiennik geotermalny o C Pompa głębinowa 200 m Neustadt Glewe, Niemcy Zbiornik geotermalny 2217 m 2274 m 100 o C N el = 230 kw

30 Producenci energii elektrycznej z energii geotermalnej 30 Australia, Chiny, Etiopia, Filipiny, Francja (Gwadelupa), Gwatemala, Islandia, Indonezja, Izrael, Japonia, Kenia, Kostaryka, Meksyk, Niemcy, Nikaragua, Nowa Zelandia, Portugalia (Azory), Rosja (Kamczatka), Salwador, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Tajlandia Tajwan, Turcja, Tybet, Włochy, Zambia Elektrownie geotermalne Elektrownie: moc łączna ~8200 MW, 60 mln ludzi w 21 państwach Możliwość zaspokojenia 100% potrzeb w 39 krajach (620 mln mieszkańców)

31 31 Ciepło zawarte w skałach 1 km 3 granitowej skały o T > 200 C ochłodzonej do 20 C: = GWh ciepła = ton oleju opałowego = więcej niż 10MW (okres 20 lat) Dostępny zasób: = km 2 w Zachodniej Europie z temperaturą > 200 C na głębokości około 5000 m (badania Shell) km 2 (x1 km grubość) pierwszego zasobu: = 900TWh/rok = Europejska produkcja energii jądrowej (1995)

32 Uproszczony schemat pracy siłowni HDR 32

33 POLSKA 33

34 34 Geotermiczny strumień cieplny na obszarze Polski Atlas of Geothermal Resources in Europe, Hurter & Haenel, 2002)

35 Temperatury wgłębne na obszarze Polski 35 Temperatury wgłębne Głębokość występowania izotermy +50 o C Głębokość występowania izotermy +80 o C

36 Zasoby energii geotermalnej na Niżu Polskim 36 Formacja Zbiornik Dolnokredowy (65 mln lat) Zbiornik Dolnojurajski (45 mln lat) Temperatura złoża wód Zasoby statyczne wydobywalne Energia - zasoby dyspozycyjne [ C] [J] [J/rok] [TOE/rok] do Razem do powyżej 100 Razem 1, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

37 Instalacje geotermalne w Polsce 37 Instalacje geotermalne Funkcjonujące w 2002 r. Planowane do realizacji w najbliższych latach Inne planowane Uzdrowiska z wodami geotermalnymi

38 Instalacje geotermalne w Polsce 38 Parametr charakteryzujący Rok uruchomienia Temperatura wody w złożu Głębokość złoża Banska - B-Dunajec Pyrzyce Mszczonów Uniejów Banska N. - B-Dunajec Słomniki k. Krakowa C m ~ Mineralizacja g/l 3, ,5 6,8-8,8 3,0 - Wydatek m 3 /h 120 2x Całkowita moc cieplna MW t , ,5

39 Instalacja doświadczalna IGSMiE PAN 1994r zbiornik artezyjski - ciśnienie: 2,6 MPa, - 1 dublet geotermalny IG-1/PAN-1, - wydajność 120 m 3 /h, temperatura: 80 C, - 2 płytowe wymienniki ciepła (9 MW t ), - odbiorcy: ok. 200 budynków, szkoła, kościół, obiekty IGSMiE PAN (co + cwu)

40 Geotermia 40 Podhalańska 2001 r. Ciepłownia geotermalna: - dublet geotermalny PGP-1/PGP-2, - wydajność: 550 m 3 /h, temp o C, - geotermalne wymienniki ciepła (40 MW t ), - magistrala przesyłowa do Zakopanego ~13 km

41 Geotermia Podhalańska 2001 r. 41 Ciepłownia szczytowa Zakopane: wodne kotły gazowe 10 MW 2 szt. kocioł gazowo-olejowy 16 MW 1 szt. ekonomizery kotłów - 1 MW (każdy), agregaty cieplno-prądowe o mocy 1,5 MW e i 2,1 MW t - 3 szt. niskotemperaturowa sieć miejska 63,8 km, płytowe wymienniki separujące 17 MW 3 szt., perspektywa: rozbudowa instalacji do Nowego Targu, po zakończeniu - mocy geotermalna 125 MW.

42 Geotermia Pyrzyce 1996 r temperatura: 63 C - wydajność: 340 m 3 /h - mineralizacja: 120 g/dm 3 - moc całkowita: 50 MW - moc geoterm.: 13 MW

43 Geotermia 43 Pyrzyce 1996 r. Ciepłownia geotermalna Pyrzyce: Wymiennik geotermalny I st. 7,2 MW, Wymiennik geotermalny II st. 7,6 MW, Absorpcyjna pompa ciepła BrLi-H 2 O 9,5 MW 2 szt., Szczytowe średniotemperaturowe wodne kotły gazowe 8 MW każdy 2 szt., Ekonomizery kotłów niskotemperaturowych 2 x 2,2 MW, Kotły wysokotemperaturowe o mocy 16 MW 2 szt., Ekonomizery kotłów wysokotemperaturowych 2 x 1,8 MW.

44 44 Geotermia Pyrzyce 1996 r T sz T sp T[ o C] ,25 78,96 71,67 64,37 57,10 T z 70 62,50 56,25 50,00 43,75 37,50 T p T 10 o [ O C] Zależność temperatury wody sieciowej od temperatury otoczenia tz - założenia Temperatura wody sieciowej w instalacji wewnętrznej budynków w funkcji temperatury zewnętrznej Zależność temperatury wody sieciowej od temperatury otoczenia t z : wartości dla sezonu grzewczego 1997/98

45 Geotermia Mszczonów 1999 r temperatura: 40 C, - wydajność: 60 m 3 /h, - mineralizacja: 0,5 g/dm 3 - gł. złoża: 1600 m - moc całkowita: 12 MW

46 Pompy geotermalne 46 Geotermia Uniejów 2001 r. Sieć c.w.u. Sieć c.o. Zasilanie Wymienniki c.o. Powrót Wymienniki II c.w.u. Kocioł szczytowy I Kocioł szczytowy II Wymiennik rezerwowy c.w.u. Zasilanie Filtr Filtr Wymienniki I c.w.u. Cyrkulacja c.w.u C Otwór wydobywczy Otwór zatłaczający Doprowadzenie wody - temperatura: C - wydajność: 68 m 3 /h - mineralizacja: ~7 g/dm 3 - gł. złoża: 1600 m - moc całkowita: 12 MW

47 Geotermia Słomniki 2002 r. 47 Pompa ciepła Pompy obiegowe Gmina Bloki - temperatura: 40 C, - wydajność: 60 m 3 /h, - mineralizacja: 0,5 g/dm 3 Szkoła Kotły wodne Otwór wydobywcz y ~17 0 C Indywidualn e instalacje grzejne PC Kocio ł Do sieci wodociągowej

48 Geotermia Stargard Szczeciński 2006 r 48 Kotłownia PEC Sieć przesyłowa Odbiorcy ciepła Wymiennik geotermalny Filtr Filtr Otwór GT-1: produkcyjny Otwór GT-2: zatłaczający

49 49 Pionowe głębokie wymienniki geotermiczne Czynnik wypływający Czynnik zatłaczany Strumień ciepła wymieniany między skałami i czynnikiem płynącym w przestrzeni pierścieniowej wymiennika Strumień ciepła wymieniany między strumieniami czynnika płynącego w przestrzeni pierścieniowej i w kanale wewnętrznym Złoże skalne otwory wprowadzone do bazy BOHYDRO (1480) Głębokie odwierty istniejące na terenie Polski otwory o głębokości >1000 m (6900)

50 Jachówka K-2: Głęboki pionowy wymiennik geotermiczny (projekt) poziom 0,0 m Warstwa izolacyjna Rura 9 5 / 8 : D = 244,5/222,0 mm Rura 4 1 / 2 : D = 114,3/100,5 mm Rura 2 3 / 8 : D = 60,3/50,7 mm Wypełnienie cem. Poziom 2786 m, L otworu = 2903 m Rura 7 : D =177,8/157,1 mm Poziom 3431 m, L otworu =3606 m Wypływ czynnika Dopływ czynnika m 50 Lizol.= 600 m Lizol.= 2870 Lizol.= 3950 m ENERGIA MOŻLIWA DO POZYSKANIA - WYMIENNIK L = 3950m (izolacja powietrzna kanału wewnętrznego) T1 T2 V Ilość energii geotermicznej możliwej do uzyskania Q 24 h 1 Rok 10 Lat 30 Lat 24 h 1 Rok 10 Lat 30 Lat C C m 3 /h GJ GJ GJ GJ t.p.u. t.p.u. t.p.u. t.p.u , , , , , , , , , , , , Otwór w skale: D w < 157,1 mm Korek cementowy Poziom 3790 m , , , ,

51 51 Podsumowanie Energia geotermalna wykorzystywana jest w kilkudziesięciu krajach świata do celów grzewczych, przemysłowych, rekreacyjnych i balneologicznych. Polska posiada znaczne zasoby wód geotermalnych o średniej entalpii. Wody te są dostępne na obszarze prawie całego kraju. Najbardziej sprzyjające warunki dla pozyskiwania energii geotermalnej występują w rejonie szczecińskołódzkim, a także na Podhalu. Możliwości pozyskiwania energii geotermalnej istnieją również w innych rejonach Polski. Istniejące w Polsce instalacje pokazują możliwość praktycznego wykorzystania energii wód geotermalnych. Istnieje również możliwość wykorzystania wód geotermalnych do wytwarzania energii elektrycznej.

52 52 Perspektywy? Doświadczenia?

53 Dziękuję za uwagę 53

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIE I ELEKTROCIEPŁOWNIE GEOTRMALNE Z WYKORZYSTANIEM OBIEGÓW ORC

ELEKTROWNIE I ELEKTROCIEPŁOWNIE GEOTRMALNE Z WYKORZYSTANIEM OBIEGÓW ORC Prof. dr hab. Władysław Kryłłowicz Instytut Maszyn Przepływowych Politechnika Łódzka ELEKTROWNIE I ELEKTROCIEPŁOWNIE GEOTRMALNE Z WYKORZYSTANIEM OBIEGÓW ORC Wyjaśnienie: ORC Organic Rankine Cycle Organiczny

Bardziej szczegółowo

Nowy Targ, styczeń Czesław Ślimak Barbara Okularczyk

Nowy Targ, styczeń Czesław Ślimak Barbara Okularczyk Nowy Targ, styczeń 2015 Czesław Ślimak Barbara Okularczyk Projekt geotermalny na Podhalu był pierwszym tego typu w Polsce. Początkowo realizowany jako projekt naukowy, szybko przekształcił się w zadanie

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. inż. Władysław Nowak dr hab. inż. Aleksander Stachel Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

prof. dr hab. inż. Władysław Nowak dr hab. inż. Aleksander Stachel Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie prof. dr hab. inż. Władysław Nowak dr hab. inż. Aleksander Stachel Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Instalacje elektryczne Ocena możliwości pozyskiwania i wykorzystania energii

Bardziej szczegółowo

WIELOSTRONNE WYKORZYSTANIE WÓD GEOTERMALNYCH NA PRZYKŁADZIE UNIEJOWA

WIELOSTRONNE WYKORZYSTANIE WÓD GEOTERMALNYCH NA PRZYKŁADZIE UNIEJOWA WIELOSTRONNE WYKORZYSTANIE WÓD GEOTERMALNYCH NA PRZYKŁADZIE UNIEJOWA UNIEJÓW 2008 Energia geotermalna odnawialne źródło energii wykorzystujące ciepło energii z wnętrza Ziemi wędruje do powierzchni ziemi

Bardziej szczegółowo

OCENA MOŻLIWOŚCI POZYSKIWANIA I WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMALNEJ W POLSCE DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI

OCENA MOŻLIWOŚCI POZYSKIWANIA I WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMALNEJ W POLSCE DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI OCENA MOŻLIWOŚCI POZYSKIWANIA I WYKORZYSTANIA ENERGII GEOTERMALNEJ W POLSCE DO ZASILANIA CIEPŁOWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI prof. dr hab. inż. Władysław NOWAK, dr hab. inż. Aleksander STACHEL Polska ma korzystne

Bardziej szczegółowo

Instalacja geotermalna w Pyrzycach - aspekty techniczne

Instalacja geotermalna w Pyrzycach - aspekty techniczne Instalacja geotermalna w Pyrzycach - aspekty techniczne Bogusław Zieliński Geotermia Pyrzyce Sp. z o.o. ul. Ciepłownicza 27, 74-200 Pyrzyce bzielinski@geotermia.inet.pl Warszawa, 06 marzec 2017 Ogólna

Bardziej szczegółowo

POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA IM. PROF. JULIANA SOKOŁOWSKIEGO WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I ROBOTYKI AGH. Jacek Zimny

POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA IM. PROF. JULIANA SOKOŁOWSKIEGO WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I ROBOTYKI AGH. Jacek Zimny prof. n. dr hab. inż., Narodowa Rada Rozwoju przy Prezydencie RP, przewodniczący Polskiej Geotermalnej Asocjacji, Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH, Konsorcjum Naukowo-Przemysłowo-Wdrożeniowe

Bardziej szczegółowo

Ciepłownie geotermalne w Polsce stan obecny i planowany

Ciepłownie geotermalne w Polsce stan obecny i planowany Ciepłownie geotermalne w Polsce stan obecny i planowany Autorzy: prof. dr hab. inż. Władysław Nowak, dr inż. Aleksander A. Stachel ( Czysta Energia lipiec/sierpień 2004) Pomimo znacznego potencjału energetycznego

Bardziej szczegółowo

1. Zakład ciepłowniczy w Słomnikach

1. Zakład ciepłowniczy w Słomnikach 1. Zakład ciepłowniczy w Słomnikach W 2002 roku otwarto instalację geotermalną w mieście Słomniki k. Krakowa. Instalacja ta wykorzystuje płytko zalegający horyzont wodonośny na głębokości 150 300 m p.p.t.,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mgr inż. Michał Karch

Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mgr inż. Michał Karch Energetyka geotermalna Opracowanie: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mgr inż. Michał Karch Co to jest energia gotermiczna? Jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i

Bardziej szczegółowo

G-TERM ENERGY Sp. z o.o. Geotermia Stargard

G-TERM ENERGY Sp. z o.o. Geotermia Stargard 1 G-TERM ENERGY Sp. z o.o. Geotermia Stargard 16.05.2016 2 Energia geotermalna jest energią cieplną wydobytych na powierzchnię ziemi wód geotermalnych Energię tę zalicza się do energii odnawialnej, bo

Bardziej szczegółowo

Czy ogrzeje nas ciepło z ziemi?

Czy ogrzeje nas ciepło z ziemi? Bezpieczeństwo energetyczne regionu potrzeby, wyzwania, problemy Czy ogrzeje nas ciepło z ziemi? dr inż. Michał POMORSKI Wrocław, dn. 18.02.2013 r. Plan wystąpienia 1. Wprowadzenie 2. Geotermia głęboka

Bardziej szczegółowo

POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA IM. PROF. JULIANA SOKOŁOWSKIEGO WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I ROBOTYKI AGH

POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA IM. PROF. JULIANA SOKOŁOWSKIEGO WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ I ROBOTYKI AGH prof. n. dr hab. inż. Jacek Zimny, Narodowa Rada Rozwoju przy Prezydencie RP, przewodniczący Polskiej Geotermalnej Asocjacji, Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH, Konsorcjum Naukowo-Przemysłowo-Wdrożeniowe

Bardziej szczegółowo

Temat nr 1: Energetyka geotermalna Energia geotermalna. Energia geotermalna w Polsce. Geoenergetyka. Ciepłownie w Polsce

Temat nr 1: Energetyka geotermalna Energia geotermalna. Energia geotermalna w Polsce. Geoenergetyka. Ciepłownie w Polsce Temat nr 1: Energetyka geotermalna 22.11.2017 Energia geotermalna Energia geotermalna w Polsce Geoenergetyka Ciepłownie w Polsce Systemy energetyki odnawialnej Energia geotermalna Ciepło z Ziemi Energia

Bardziej szczegółowo

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki Czyste energie wykład 4 Przegląd odnawialnych źródeł energii dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiE Katedra Automatyki AGH Kraków 2011 Odnawialne źródła energii Słońce Wiatr Woda Geotermia Biomasa Biogaz

Bardziej szczegółowo

Elektrownie Geotermalne

Elektrownie Geotermalne Elektrownie Geotermalne Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego 27 listopada 2007, Warszawa Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

PEC Geotermia Podhalańska S.A. Zakopane maj 2010

PEC Geotermia Podhalańska S.A. Zakopane maj 2010 PEC Geotermia Podhalańska S.A. Zakopane maj 2010 1. Energia geotermalna na Podhalu 2. Historia i dzień dzisiejszy Połowa XIX wieku cieplice w Jaszczurówce, odkryte przez Ludwika Zejsznera źródło o temperaturze

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2014. Czesław Ślimak Barbara Okularczyk

Warszawa, październik 2014. Czesław Ślimak Barbara Okularczyk Warszawa, październik 2014 Czesław Ślimak Barbara Okularczyk Projekt geotermalny na Podhalu był pierwszym tego typu w Polsce. Początkowo realizowany jako projekt naukowy, szybko przekształcił się w zadanie

Bardziej szczegółowo

Rytro, sierpień 2015. Czesław Ślimak Barbara Okularczyk

Rytro, sierpień 2015. Czesław Ślimak Barbara Okularczyk Rytro, sierpień 2015 Czesław Ślimak Barbara Okularczyk GENEZA POWSTANIA GEOTERMII PODHALAŃSKIEJ Projekt geotermalny na Podhalu był pierwszym tego typu w Polsce. Początkowo realizowany jako projekt naukowy,

Bardziej szczegółowo

I. Wykorzystanie wód termalnych w Uniejowie.

I. Wykorzystanie wód termalnych w Uniejowie. I. Wykorzystanie wód termalnych w Uniejowie. 1. Historia Wody termalne zostały odkryte w Uniejowie w 1978 roku. Prace związane z praktycznym wykorzystaniem gorących wód mineralnych w Uniejowie formalnie

Bardziej szczegółowo

Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań

Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań 24-25.04. 2012r EC oddział Opole Podstawowe dane Produkcja roczna energii cieplnej

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii - pompy ciepła

Odnawialne źródła energii - pompy ciepła Odnawialne źródła energii - pompy ciepła Tomasz Sumera (+48) 722 835 531 tomasz.sumera@op.pl www.eco-doradztwo.eu Pompa ciepła Pompa ciepła wykorzystuje niskotemperaturową energię słoneczną i geotermalną

Bardziej szczegółowo

Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim

Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim Geotermia we Francji i perspektywy w Województwie Świętokrzyskim na podstawie materiałów misji branżowej Świętokrzysko-Podkarpackiego Klastra Energetycznego i opracowania PIG Oddział Kielce Stefan Dunin-Wąsowicz

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

Niekonwencjonalne źródła energii

Niekonwencjonalne źródła energii Niekonwencjonalne źródła energii ENERGIA GEOTERMALNA Energia geotermalna- jest wewnętrznym ciepłem Ziemi nagromadzonym w skałach oraz w wodach wypełniających pory i szczeliny skalne. Ogromna ilość ciepła

Bardziej szczegółowo

Geotermia w samowystarczalności energetycznej Polski

Geotermia w samowystarczalności energetycznej Polski Warszawa, dn. 02.06.2016 Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA IM. PROF. JULIANA SOKOŁOWSKIEGO Geotermia w samowystarczalności energetycznej Polski technologie wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Warsztaty GeoDH Uniejów

Warsztaty GeoDH Uniejów Warsztaty GeoDH 13.10.2014 Uniejów Promowanie geotermalnego ciepłownictwa sieciowego w Europie GeoDH Sekcja B Ciepłownictwo sieciowe Wstęp Planowanie Ciepłownia geotermalna Opracowanie: Morten Hofmeister

Bardziej szczegółowo

Energetyka w Środowisku Naturalnym

Energetyka w Środowisku Naturalnym Energetyka w Środowisku Naturalnym Energia w Środowisku -technika ograniczenia i koszty Wykład 11-15.XII.2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/

Bardziej szczegółowo

Energia geotermalna. Wykład WSG Bydgoszcz Prowadzący prof. Andrzej Gardzilewicz

Energia geotermalna. Wykład WSG Bydgoszcz Prowadzący prof. Andrzej Gardzilewicz Energia geotermalna Wykład WSG Bydgoszcz Prowadzący prof. Andrzej Gardzilewicz Materiały źródłowe: T. Chmielniak, W. Nowak, A. Stachel, J. Głuch wg. M. Lenza i P. Stubby 2 Geoenergetyka zakres prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI Odnawialne Źródła Energii () PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI CO TO JEST? Energia odnawialna to taka, której źródła są niewyczerpalne i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w

Bardziej szczegółowo

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007 Energia zasobów odnawialnych Polski możliwości wykorzystania, zobowiązania międzynarodowe Nowa strategia bezpieczeństwa energetycznego Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, ekonomiczna i ekologiczna instalacji geotermalnych w Polsce, doświadczenia eksploatacyjne

Efektywność energetyczna, ekonomiczna i ekologiczna instalacji geotermalnych w Polsce, doświadczenia eksploatacyjne Efektywność energetyczna, ekonomiczna i ekologiczna instalacji geotermalnych w Polsce, doświadczenia eksploatacyjne Geotermia Uniejów im. Stanisława Olasa sp. z o.o. gr inż. Jacek Kurpik Prezes Spółki

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ DO PRODUKCJI CIEPŁA I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Władysław NOWAK, Aleksander A. STACHEL Politechnika Szczecińska, Katedra Techniki Cieplnej al. Piastów 17, 70-310

Bardziej szczegółowo

WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów c.o. Stan i możliwości rozwoju geotermalnych sieci c.o.

WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów c.o. Stan i możliwości rozwoju geotermalnych sieci c.o. Promowanie systemów geotermalnego centralnego ogrzewania w Europie Promote Geothermal District Heating in Europe, GEODH WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów

Bardziej szczegółowo

Formularz danych dotyczących przedsiębiorstwa ciepłowniczego na potrzeby opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Kudowa Zdrój"

Formularz danych dotyczących przedsiębiorstwa ciepłowniczego na potrzeby opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Kudowa Zdrój Formularz danych dotyczących przedsiębiorstwa ciepłowniczego na potrzeby opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Kudowa Zdrój" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności

I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności Formularz danych dotyczących przedsiębiorstwa ciepłowniczego na potrzeby opracowania "Aktualizacji założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Miasta Żory" I. CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne

4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne 4. Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej 4.1. Uwagi ogólne Elektrownia zakład produkujący energię elektryczną w celach komercyjnych; Ciepłownia zakład produkujący energię cieplną w postaci pary lub

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii geotermalnej na Podhalu Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej GEOTERMIA Podhalańska Spółka Akcyjna, Polska

Wykorzystanie energii geotermalnej na Podhalu Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej GEOTERMIA Podhalańska Spółka Akcyjna, Polska Wykorzystanie energii geotermalnej na Podhalu Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Streszczenie Główne elementy tego projektu to: A. Produkcja i przesył ciepła, obejmujące następujące instalacje: siedem

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych

Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych Tomasz Kamiński Pracownia Technologiczna Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych Prezentacja wykonana m.in. na podstawie materiałów przekazanych przez

Bardziej szczegółowo

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe Promote Geothermal District Heating Systems in Europe Promowanie geotermalnego ciepłownictwa sieciowego w Europie GeoDH Warsztaty Szkoleniowe 13.10.2014 Uniejów Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ W POLSCE. PROJEKTY I INSTALACJE EKSPLOATOWANE

WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ W POLSCE. PROJEKTY I INSTALACJE EKSPLOATOWANE INSTYTUT GOSPODARKI SUROWCAMI MINERALNYMI I ENERGIĄ POLSKIEJ AKADEMII NAUK Zakład Odnawialnych Źródeł Energii i Badań Środowiskowych 31-261 Kraków ul. Wybickiego 7 WYKORZYSTANIE ENERGII GEOTERMALNEJ W

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o. ul. Łukasiewicza 1, 31 429 Kraków

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gminnych systemów grzewczych z wykorzystaniem OŹE Przygotował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mszczonów Miasto Mszczonów leży w województwie mazowieckim, 60 km na południowy- zachód od Warszawy.

Bardziej szczegółowo

Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna. Projekt. Prezentacja r.

Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna. Projekt. Prezentacja r. Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna Projekt Prezentacja 22.08.2012 r. Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. 1 Założenia do planu. Zgodność

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii

Alternatywne źródła energii Eco-Schubert Sp. z o.o. o ul. Lipowa 3 PL-30 30-702 Kraków T +48 (0) 12 257 13 13 F +48 (0) 12 257 13 10 E biuro@eco eco-schubert.pl Alternatywne źródła energii - Kolektory słonecznes - Pompy ciepła wrzesień

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe (administracyjne)

Bardziej szczegółowo

1. Pojęcie wiatru, cyrkulacja powietrza w atmosferze. Historia wykorzystania energii wiatru, typy wiatraków występujących na ziemiach polskich

1. Pojęcie wiatru, cyrkulacja powietrza w atmosferze. Historia wykorzystania energii wiatru, typy wiatraków występujących na ziemiach polskich WYDZIAŁ GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: EKOLOGICZNE ŹRÓDŁA ENERGII RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2015/2016 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Energetyka

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja AHK, Warszawa 10 czerwca 2014 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce Źródło:

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA W SYSTEMACH GEOTERMII NISKOTEMPERATUROWEJ

POMPY CIEPŁA W SYSTEMACH GEOTERMII NISKOTEMPERATUROWEJ technologie energii odnawialnej POMPY CIEPŁA W SYSTEMACH GEOTERMII NISKOTEMPERATUROWEJ Marian Rubik POMPY CIEPŁA W SYSTEMACH GEOTERMII NISKOTEMPERATUROWEJ Tekst: dr Marian Rubik Recenzent: prof. dr inż.

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE NA TLE UNII EUROPEJSKIEJ, KOSZTY OGRZEWANIA DOMU JEDNORODZINNEGO PALIWAMI ODNAWIALNYMI I KOPALNYMI

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE NA TLE UNII EUROPEJSKIEJ, KOSZTY OGRZEWANIA DOMU JEDNORODZINNEGO PALIWAMI ODNAWIALNYMI I KOPALNYMI ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE NA TLE UNII EUROPEJSKIEJ, KOSZTY OGRZEWANIA DOMU JEDNORODZINNEGO PALIWAMI ODNAWIALNYMI I KOPALNYMI Prof. dr hab. inż. Mariusz J. Stolarski, prof. zw. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Energetyka konwencjonalna

Energetyka konwencjonalna ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ Energetyka konwencjonalna Dr hab. inż. prof. ZUT ZBIGNIEW ZAPAŁOWICZ Energetyka

Bardziej szczegółowo

PRO-INVEST SOLUTIONS. tel/fax (+48) Sp. z o.o. Spółka komandytowa ul.kołowa 5/ Kraków (PL)

PRO-INVEST SOLUTIONS.  tel/fax (+48) Sp. z o.o. Spółka komandytowa ul.kołowa 5/ Kraków (PL) Techniczne i ekonomiczne uwarunkowania zastosowania energii geotermalnej na przykładzie Torunia i innych projektów geotermalnych dr inż. Piotr Długosz, Prezes Pro - Invest Solutions, Przewodniczący RN

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 1 Podziały i klasyfikacje elektrowni Moc elektrowni pojęcia podstawowe 2 Energia elektryczna szczególnie wygodny i rozpowszechniony nośnik energii Łatwość

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Kotłownie lokalne i przemysłowe

Rozdział 5. Kotłownie lokalne i przemysłowe ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 5 Kotłownie lokalne i przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii

Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii Leszek Pająk, Antoni Barbacki pajak.leszek@gmail.com AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r.

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. Ameryka Północna http://www.travelplanet.pl/przewodnik/ameryka-polnocna-i-srodkowa/ Ameryka Południowa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii słonecznej

Wykorzystanie energii słonecznej Wykorzystanie energii słonecznej Instalacje słonecznego ogrzewania Część 3b Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska DUŻE INSTALACJE SŁONECZNE SŁONECZNE OGRZEWANIE POMIESZCZEŃ Jest możliwe wykorzystanie energii

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Małe układy do skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie słomy w lokalnej. gospodarce energetycznej na

Zastosowanie słomy w lokalnej. gospodarce energetycznej na Zastosowanie słomy w lokalnej gospodarce energetycznej na przykładzie PEC Lubań Krzysztof Kowalczyk Człuchów 02-03.10.2014 Kalendarium ciepłownictwa w Lubaniu Pierwsze kotłownie komunalne ok. 4,0 [MW]

Bardziej szczegółowo

Lokalne systemy energetyczne

Lokalne systemy energetyczne 2. Układy wykorzystujące OZE do produkcji energii elektrycznej: elektrownie wiatrowe, ogniwa fotowoltaiczne, elektrownie wodne (MEW), elektrownie i elektrociepłownie na biomasę. 2.1. Wiatrowe zespoły prądotwórcze

Bardziej szczegółowo

Wody geotermalne w powiecie nyskim

Wody geotermalne w powiecie nyskim Wody geotermalne w powiecie nyskim Temat został opracowany na podstawie analizy warunków hydrotermalnych dla powiatu nyskiego wykonanej przez Zakład Energii Odnawialnej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

Bardziej szczegółowo

Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI)

Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI) Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI) Wrocław, 21 październik 2014 Podstawowe definicje System ogrzewczego na c.o. i c.w.u. to system lub systemy techniczne zapewniający

Bardziej szczegółowo

Energia słoneczna i cieplna biosfery Pojęcia podstawowe

Energia słoneczna i cieplna biosfery Pojęcia podstawowe Dr inż. Mariusz Szewczyk Politechnika Rzeszowska im. I. Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Termodynamiki 35-959 Rzeszów, ul. W. Pola 2 Energia słoneczna i cieplna biosfery Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

1. Wykorzystanie energii geotermalnej

1. Wykorzystanie energii geotermalnej 1. Wykorzystanie energii geotermalnej Wykorzystanie zasobów energii geotermalnej jest ściśle powiązane z parametrami termalnymi złoża. Przykładowo, wykorzystanie zasobów do produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Plany rozwoju ciepłownictwa geotermalnego w miastach i rola Projektu EOG Lądek-Zdrój

Plany rozwoju ciepłownictwa geotermalnego w miastach i rola Projektu EOG Lądek-Zdrój Plany rozwoju ciepłownictwa geotermalnego w miastach i rola Projektu EOG Lądek-Zdrój Roman Kaczmarczyk - Burmistrz Lądka-Zdroju 18 września 2017 Lądek-Zdrój Roman Kaczmarczyk Burmistrz Lądka-Zdroju 18

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

Energia geotermalna. W-7a

Energia geotermalna. W-7a Energia geotermalna W-7a Co to jest energia geotermalna Nadwyżka energii cieplnej w stosunku do energii odpowiadającej średniej temperaturze powierzchni Ziemi. (ok.8. 10 30 J) Wewnętrzne ciepło Ziemi nagromadzone

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ. Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej

OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ. Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej Energia nieodnawialna energia chemiczna paliw stałych, ciekłych i gazowych oraz energia paliw rozszczepialnych

Bardziej szczegółowo

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski Źródła Źródła energii energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski bitumiczne, pierwiastki promieniotwórcze (uran,

Bardziej szczegółowo

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe

GeoDH. Warsztaty Szkoleniowe Promote Geothermal District Heating Systems in Europe Promowanie geotermalnego ciepłownictwa sieciowego w Europie GeoDH Warsztaty Szkoleniowe 13.10.2014 Uniejów Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi

Bardziej szczegółowo

Energia słoneczna i cieplna biosfery Energia geotermalna

Energia słoneczna i cieplna biosfery Energia geotermalna Dr inż. Mariusz Szewczyk Politechnika Rzeszowska im. I. Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Termodynamiki 35-959 Rzeszów, ul. W. Pola 2 Energia słoneczna i cieplna biosfery Energia geotermalna

Bardziej szczegółowo

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE?

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? 05/2010 Argumenty PC Folia 1 Pompa ciepła Kocioł na biomasę Kolektory słoneczne Fotowoltaika Energetyka wiatrowa Cele pakietu energetyczno-klimatycznego Unii

Bardziej szczegółowo

Raport z inwentaryzacji emisji wraz z bilansem emisji CO2 z obszaru Gminy Miasto Płońsk

Raport z inwentaryzacji emisji wraz z bilansem emisji CO2 z obszaru Gminy Miasto Płońsk Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 Raport z inwentaryzacji emisji wraz z bilansem

Bardziej szczegółowo

Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady. Wykład 3

Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady. Wykład 3 Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady Wykład 3 Zakres wykładu Produkcja energii elektrycznej i ciepła w polskich elektrociepłowniach Sprawność całkowita elektrociepłowni Moce i ilość jednostek

Bardziej szczegółowo

Zasoby geotermalne Polski metodologia oceny potencjału geoenergetycznego.

Zasoby geotermalne Polski metodologia oceny potencjału geoenergetycznego. Zasoby geotermalne Polski metodologia oceny potencjału geoenergetycznego. Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Katedra Maszyn i Urządzeń Energetycznych Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Akademia Górniczo-Hutnicza

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Kocioł na biomasę z turbiną ORC

Kocioł na biomasę z turbiną ORC Kocioł na biomasę z turbiną ORC Sprawdzona technologia produkcji ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu dr inż. Sławomir Gibała Prezentacja firmy CRB Energia: CRB Energia jest firmą inżynieryjno-konsultingową

Bardziej szczegółowo

autor dr inż. Piotr Długosz Prezes Zarządu

autor dr inż. Piotr Długosz Prezes Zarządu Energia Geotermalna niedocenione źródło energii odnawialnej. Polska energetyka w świetle ustaleń szczytu klimatycznego COP21 i najnowszych regulacji prawnych autor dr inż. Piotr Długosz Prezes Zarządu

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra Spółka Akcyjna

PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra Spółka Akcyjna Szczecin 3 grudnia 2009 Elektrownia Dolna Odra PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra SA tworzą trzy elektrownie: Elektrownia Dolna Odra Elektrownia Pomorzany moc elektryczna 1772 MWe, moc cieplna 117,4 MWt

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r.

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r. Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa Lublin, 23 maja 2013 r. O czym będzie mowa Projekt nowej polityki energetycznej Polski (NPE) Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Wody geotermalne ciepło wnętrza Ziemi w służbie człowieka. Dr Andrzej Hałuszczak Uniwersytet Wrocławski

Wody geotermalne ciepło wnętrza Ziemi w służbie człowieka. Dr Andrzej Hałuszczak Uniwersytet Wrocławski Wody geotermalne ciepło wnętrza Ziemi w służbie człowieka Dr Andrzej Hałuszczak Uniwersytet Wrocławski Temperatura wewnątrz Ziemi Dowodów na to, że we wnętrzu Ziemi panują wysokie temperatury dostarczają

Bardziej szczegółowo

dr inż. Tomasz Mirowski Pracownia Zrównoważonego Rozwoju Gospodarki Surowcami i Energią Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

dr inż. Tomasz Mirowski Pracownia Zrównoważonego Rozwoju Gospodarki Surowcami i Energią Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN MOZ LIWOS CI POPRAWY EFEKTYWNOS CI ENERGETYCZNEJ W SEKTORZE MIESZKALNICTWA W POLSCE POPRZEZ ZWIE KSZENIE WYKORZYSTANIA LOKALNYCH ZASOBO W BIOMASY STAŁEJ dr inż. Tomasz Mirowski Pracownia Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Konferencja SAPE Andrzej Szajner Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Zasady modernizacji lokalnych systemów ciepłowniczych Elektrociepłownie i biogazownie

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Informacje ogólne Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska UŻYTKOWANIE SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Opracowane Opracowane według według IIASA IIASA ENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Podstawy prawne Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC.

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Dariusz Mikielewicz, Jan Wajs, Michał Bajor Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Polska

Bardziej szczegółowo

Odzysk i wykorzystanie ciepła w energetyce zawodowej. Michał Pilch Mariusz Stachurski

Odzysk i wykorzystanie ciepła w energetyce zawodowej. Michał Pilch Mariusz Stachurski Odzysk i wykorzystanie ciepła w energetyce zawodowej Michał Pilch Mariusz Stachurski Firma 28 lat stabilnego rozwoju 85 pracowników 100% polski kapitał 5,8 mln zł 42,8 mln zł 87,3 mln zł 1995 2007 2015

Bardziej szczegółowo