Elektrokardiogram w nadciśnieniu tętniczym jakie pułapki czekają na opisującego EKG

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Elektrokardiogram w nadciśnieniu tętniczym jakie pułapki czekają na opisującego EKG"

Transkrypt

1 ELEKTROKARDIOGRAFIA W PRAKTYCE 12 S. Kowalewski, A. Mamcarz S. Kowalewski, A. Mamcarz Ochronny wpływ trimetazydyny u Ochronny pacjentów wpływ z chorobą trimetazydyny niedokrwienną u pacjentów serca i niewydolnością z chorobą niedokrwienną serca serca i niewydolnością serca Elektrokardiogram w nadciśnieniu tętniczym jakie pułapki czekają na opisującego EKG Electrocardiogram in arterial hypertension difficulties that are waiting for the doctors dr n. med. Monika Maciejewska Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong WSTĘP Badanie elektrokardiograficzne (EKG) należy do podstawowych badań w kardiologii. Jest ono powszechnie dostępne i tanie. Zgodnie z zaleceniami dotyczącymi rozpoznawania i leczenia nadciśnienia tętniczego [1] badanie to należy wykonać u każdego pacjenta z nadciśnieniem tętniczym w celu wykrycia przerostu lewej komory (LVH, left ventricular hypertrophy). Już od czasów Framingham Study wiadomo, że obecność cech LVH w EKG jest niezależnym czynnikiem ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym [2 4]. Przerost lewej komory może prowadzić do rozwoju niewydolności serca oraz wystąpienia zaburzeń rytmu. Jeśli LVH definiujemy jedynie jako zwiększenie masy lewej komory, to oczywiście w jej ocenie zdecydowaną przewagę mają metody obrazowe, takie jak echokardiografia i rezonans magnetyczny serca. Elektrokardiogram rejestruje powierzchniową dystrybucję potencjałów elektrycznych powstających w przerośniętym sercu. Można powiedzieć, że metody obrazowe oraz EKG pokazują LVH z różnych stron, skupiają się na różnych aspektach tego samego zjawiska. KRYTERIA ELEKTROKARDIOGRAFICZNE ROZPOZNAWANIA PRZEROSTU LEWEJ KOMORY Kryteria elektrokardiograficzne rozpoznawania LVH są bardzo liczne, co świadczy o tym, że żadne z nich nie jest doskonałe [5]. W większości zostały one sformułowane w pierwszej połowie ubiegłego wieku, przede wszystkim w oparciu o wzrost amplitudy zespołów QRS (zmiana niezbędna do rozpoznania), wydłużenie czasu trwania zespołów QRS i obecność wtórnych zmian odcinka ST-T. W całościowej ocenie bierze się także pod uwagę skręcenie osi elektrycznej serca w lewo, często poniżej -30 stopni, oraz cechy przerostu lewego przedsionka. Wszystkie te parametry uwzględnia na przykład system punktowy Romhilta Estesa, zgodnie z którym każdej nieprawidłowości przyporządkowuje się od 1 do 3 punktów. Suma punktów od 5 wzwyż wskazuje na rozpoznanie przerostu lewej komory [6]. System ten, ze względu na stopień skomplikowania, praktycznie nie jest obecnie stosowany przy rutynowych opisach EKG. Kryteria EKG rozpoznawania LVH według zaleceń Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego [7] opierają się na wzroście amplitudy zespołów QRS.

2 M. Maciejewska 13 Do powszechnie stosowanych kryteriów należą m.in.: załamek R w avl > 11 mm R w I + S w III > 25 mm R w V5/6 > 26 mm S w V1 + R w V5/6 > 35 mm (wskaźnik Sokołowa) S w V2 + R w V5/6 > 45 mm S w V3 + R w avl > 28 mm u mężczyzn lub > 20 mm u kobiet (wskaźnik Cornell). Należy pamiętać, że kryteria te mają zastosowanie przy nieobecności zaburzeń przewodzenia śródkomorowego pod postacią bloków odnóg lub ich wiązek. Do rozpoznania LVH wystarczy spełnienie jednego z kryteriów (ryc. 1). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym nierzadko spotykamy w EKG morfologię zespołów QRS o typie bloku przedniej wiązki lewej odnogi (LAFB, left anterior fascicular block) lub bloku lewej odnogi pęczka Hisa (LBBB, left bundle branch block). W tych przypadkach kryteria amplitudowe rozpoznania LVH są inne. W obecności LAFB kryteria są następujące: załamek S w III + (maks. R + S z jednego z odprowadzeń przedsercowych) > 28 mm dla kobiet i > 30 mm dla mężczyzn i/lub S w V1/2 + R w V6 > 25 mm (ryc. 2). W obecności LBBB kryterium jest jedno: S w V1 + R w V5 > 45 mm. JAKIE PUŁAPKI CZEKAJĄ NA OPISUJĄCEGO EKG? Amplituda zespołów QRS Brak pełnej zgodności elektrokardiograficznych rozpoznań LVH z oceną masy lewej komory w badaniach obrazowych jest powszechnie znany. W odniesieniu do EKG mówi się o rozpoznaniu fałszywie dodatnim lub fałszywie ujemnym, przyjmując jako punkt odniesienia badania obrazowe. Formułując takie stwierdzenie, myślimy o spełnieniu lub niespełnieniu kryteriów amplitudowych rozpoznania LVH. Należy więc pamiętać, że na amplitudę zespołów QRS ma wpływ wiele czynników pozasercowych, takich jak: wiek, płeć, rasa, budowa ciała. U osób poniżej 40. r.ż., szczególnie mężczyzn, u osób szczupłych, a także osób rasy czarnej amplituda zespołów QRS w odprowadzeniach przedsercowych może być Rycina 1. EKG pacjenta z nadciśnieniem tętniczym. Spełnione kryteria amplitudowe przerostu lewej komory: R w V5/6 > 26 mm, SV1 + RV5/6 > 35 mm, SV3 + RaVL > 28 mm, ponadto obecne wtórne zmiany ST-T w V5/6, uniesienie ST w V1 3, cechy przerostu lewego przedsionka.

3 14 M. Maciejewska Rycina 2. EKG pacjenta z NT i blokiem przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa. Spełnione kryterium amplitudowe LVH: S w III + RV5 + SV5 > 30 mm. wyższa (ryc. 3). Warto wspomnieć, że również hipokalemia może wpływać na jej wzrost [8]. Niższą amplitudę zespołów QRS stwierdza się u osób otyłych, a także przy obecności płynu w worku osierdziowym. Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego Z badań doświadczalnych wynika, że szybkość przewodzenia pobudzeń elektrycznych w przerośniętym mięśniu lewej komory jest zwolniona. Może to stanowić substrat dla zaburzeń rytmu serca, jak również wpływać na czas trwania zespołu QRS. Bacharova i wsp. dowiedli, używając modeli komputerowych, że zmiany w amplitudzie i czasie trwania zespołów QRS nie są wprost proporcjonalne do wzrostu masy lewej komory. Znaczące zmiany zespołów QRS nie były zależne od zmian anatomicznych, lecz wtórne do zwolnienia przewodzenia w mięśniu lewej komory. Wykazano, że zwolnienie przewodzenia nawet w mięśniu nieprzerośniętym może powodować wiele zmian morfologii zespołów QRS, obserwowanych u pacjentów z LVH. Dotyczyło to zarówno wzrostu amplitudy i wydłużenia czasu trwania QRS, jak i odchylenia osi elektrycznej serca w lewo, a nawet występowania zespołów QRS o morfologii LBBB [9]. Ten ostatni fakt pozostaje w zgodzie z wcześniejszymi sugestiami, że morfologia zespołów QRS typu LBBB może być związana ze zmianami w samym mięśniu lewej komory, a nie wynikać ściśle z uszkodzenia układu przewodzącego [10]. Zmiany okresu repolaryzacji Przerost lewej komory może powodować głębokie zmiany w spoczynkowym EKG, nie tylko pod postacią wydłużenia czasu trwania i wzrostu amplitudy zespołów QRS, ale także zmian okresu repolaryzacji, czyli wtórnych zmian ST-T (wcześniej określanych mianem przeciążenia lewej komory). Te zmiany mogą utrudniać interpretację EKG u pacjenta z nadciśnieniem tętniczym i obrazem klinicznym sugerującym ostry zespół wieńcowy. Klasyczny obraz EKG u pacjentów z LVH obejmuje wysoki i poszerzony załamek R ze skośnym do dołu obniżeniem odcinka ST oraz ujemnym niesymetrycznym lub dwufazowym (początkowa część ujemna, potem dodatnia) załamkiem T w odprowadzeniach I, avl, II, V5/6 [11]. Towarzyszy temu głęboki załamek S z uniesieniem odcinka ST i dodatnim załamkiem T w odprowadzeniach V2/3. Uniesienie ST może spełniać kryteria niedokrwienia (ryc. 4). Czasami zmiany okresu repolaryzacji wtórne do LVH są

4 M. Maciejewska 15 Rycina 3. EKG zdrowego 25-letniego mężczyzny bez nadciśnienia tętniczego i bez przerostu lewej komory w badaniu ECHO. Spełnione kryteria amplitudowe LVH: RV5/6 > 26 mm, SV1 + RV5/6 > 35 mm. Brak innych zmian sugerujących LVH. Rycina 4. EKG 50-letniej kobiety z ciężkim NT. Spełnione kryteria amplitudowe LVH. Zwracają uwagę nasilone zmiany odcinka ST-T: uniesienie ST w V1 i avr oraz obniżenie ST w odprowadzeniach I, II, avl, V4 6 konieczne różnicowanie ze zmianami jak w ostrym zespole wieńcowym.

5 16 M. Maciejewska rozlane i obniżenie ST może być widoczne w odprowadzeniach znad ściany dolnej i przednio-bocznej, z jednoczesnym uniesieniem odcinka ST w avr i V1 [12]. Taki obraz kojarzony jest zwykle ze zwężeniem pnia lewej tętnicy wieńcowej lub chorobą trójnaczyniową. Dlatego też dla właściwej interpretacji EKG konieczne jest porównanie go z poprzednimi zapisami. PODSUMOWANIE Badanie EKG nie jest dobrą metodą w przypadku oceny przerostu lewej komory, rozumianej dosłownie jako wzrost jej masy. Badanie to dostarcza innych informacji, uzupełniających w stosunku do metod obrazowych. Można powiedzieć, że stanowi wartość dodaną w rozpoznawaniu LVH, przede wszystkim poprzez ocenę elektrycznej przebudowy przerośniętego mięśnia, wyrażającej się stopniową redukcją połączeń międzykomórkowych i zwolnieniem przewodzenia. Warto podkreślić, że obecność elektrokardiograficznych cech przerostu lewej komory pogarsza rokowanie pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, ich ustępowanie zaś rokowanie to poprawia. ADRES DO KORESPONDENCJI dr n. med. Monika Maciejewska Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa, ul. Banacha 1a STRESZCZENIE Nadciśnienie tętnicze (NT) może prowadzić do przerostu lewej komory (LVH). Obecność elektrokardiograficznych cech przerostu lewej komory pogarsza rokowanie pacjenta z NT. Przedstawiono najczęściej stosowane kryteria rozpoznawania LVH w EKG oraz możliwe przyczyny fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych rozpoznań. Ponadto zwrócono uwagę na inne zmiany w EKG, które czynią rozpoznanie LVH bardziej prawdopodobnym, oraz takie, które utrudniają różnicowanie z innymi patologiami. Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, EKG, przerost lewej komory ABSTRACT Arterial hypertension may induce left ventricular hypertrophy (LVH). Electrocardiographic signs of LVH are accepted as independent cardiovascular risk factor in hypertensive patients. In this paper, the most popular diagnostic criteria of LVH are presented, as well as possible reasons of false negative and false positive results. There are pointed features of ECG that made diagnosis of LVH more probable. ECG changes that can interfere with ECG interpretation in another pathologies are also discussed. Key words: arterial hypertension, ECG, left ventricular hypertrophy

6 M. Maciejewska 17 Piśmiennictwo: 1. Mancia G., Fagard R., Narkiewicz K. et al.: 2013 ESH/ESC guidelines for the management of arterial hypertension: the Task Force for the Management of Arterial Hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). Eur. Heart J. 2013; 34: Kannel W.B., Gordon T., Castelli W.P. et al.: Electrocardiographic left ventricular hypertrophy and risk of coronary heart disease. The Framingham study. Ann. Inter. Med. 1970; 72: Prineas R.J., Rautaharju P.M., Grandits G. et al.; MRFIT Research Group: Independent risk for cardiovascular disease predicted by modified continuous score electrocardiographic criteria for 6-year incidence and regression of left ventricular hypertrophy among clinically disease free men: 16-year follow-up for the Multiple Risk Factor Intervention Trial. J. Electrocardiol. 2001; 34: Levy D., Salomon M.D., Agostino R.B. et al.: Prognostic implications of baseline electrocardiographic features and their serial changes in subjects with left ventricular hypertrophy. Circulation 1987; 75: Hancock E.W., Deal B.J., Mirvis D.M. et al.: AHA/ACCF/HRS recommendations for standardization and interpretation of electrocardiogram part V: electrocardiogram changes associated with cardiac chamber hypertrophy: a scientific statement from the American Heart Association Electrocardiography and Arrhythmias Committee, Council on Clinical Cardiology; the American College of Cardiology Foundation; and the Heart Rhythm Society. Endorsed by the International Society for Computerized Electrocardiology. J. Am. Coll. Cardiol. 2009; 53: Romhilt D.W., Estes E.H.: A point score system for the ECG diagnosis of left ventricular hypertrophy. Am. Heart J. 1968; 75: Baranowski R., Wojciechowski D., Maciejewska M. et al.: Zalecenia dotyczące stosowania rozpoznań elektrokardiograficznych. Dokument opracowany przez Grupę Roboczą powołaną przez Zarząd Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej i Telemedycyny Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Kardiologia Polska 2010; 68(supl. IV). 8. Maciejewska M., Dabrowska B.: Influence of serum potassium on the electrocardiographic pattern of left ventricular hypertrophy in primary hyperaldosteronism. Clin. Cardiol. 1992; 15: Bacharova L., Szathmary V., Kovalcik M. et al.: Effect of changes in left ventricular anatomy and conduction velocity on the QRS voltage and morphology in left ventricular hypertrophy: a model study. J. Electrocardiol. 2010; 43: Surawicz B., Knilans T.K.: Chou s electrocardiography in clinical practice. 6th ed., Saunders Elsevier, Philadelphia Schocken D.D.: Electrocardiographic left ventricular strain pattern: Everything old is new again. J. Electrocardiol. 2014; 47: Birnbaum Y., Alam M.: LVH and the diagnosis of STEMI how should we apply the current guidelines? J. Electrocardiol. 2014; 47:

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Zawał serca ból wieńcowy p30 min +CPK +Troponiny Zawał serca z p ST STEMI ( zamknięcie dużej tętnicy wieńcowej) Z wytworzeniem załamka Q Zawał serca bez pst NSTEMI Zamknięcie

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki wiązek Intraventricular comduction delay fascicular blocks

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki wiązek Intraventricular comduction delay fascicular blocks 56 G E R I A T R I A 2014; 8: 56-61 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 06.05.2013 Zaakceptowano/Accepted: 20.12.2013 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA 2006: 139 142 (przypadek 32); 143 146 (przypadek 33). PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska EKG w stanach nagłych Dr hab. med. Marzenna Zielińska Co to jest EKG????? Układ bodźco-przewodzący serca (Wagner, 2006) Jakie patologie, jakie choroby możemy rozpoznać na podstawie EKG? zaburzenia rytmu

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 6 elektrod przedsercowych V1 do V6 4 elektrody kończynowe Prawa ręka Lewa ręka Prawa noga Lewa noga 1 2 Częstość i rytm Oś Nieprawidłowości P Odstęp PQ Zespół QRS (morfologia,

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA, 2006: 135 138 (przypadek 31) i 147 150 (przypadek 34) PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG Opracowanie: Prof. Witold A. Zatoński i zespół projektu

Bardziej szczegółowo

10. Zmiany elektrokardiograficzne

10. Zmiany elektrokardiograficzne 10. Zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowyh 309 Zanim zaczniesz, przejrzyj streszczenie tego rozdziału na s. 340 342. zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowych

Bardziej szczegółowo

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK NACZELNA RADA LEKARSKA ŚWIĘTOKRZYSKA IZBA LEKARSKA ODDZIAŁ KIELECKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA KARDIOLOGICZNEGO VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK Szanowni Państwo Mam zaszczyt

Bardziej szczegółowo

Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu

Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu PRACA POGLĄDOWA PRZEDRUK Folia Cardiologica Excerpta 2007, tom 2, nr 5, 175 182 Copyright 2007 Via Medica ISSN 1896 2475 Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu Artur Klimczak

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektrokardiografii część 1

Podstawy elektrokardiografii część 1 Podstawy elektrokardiografii część 1 Dr med. Piotr Bienias Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie ELEKTROKARDIOGRAFIA metoda rejestracji napięć elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Jerzy Sacha 1, Przemysław Guzik 2 1. Streszczenie. Abstract

Jerzy Sacha 1, Przemysław Guzik 2 1. Streszczenie. Abstract 63 Anestezjologia i Ratownictwo 2013; 7: 63-68 ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Otrzymano/Submitted: 01.02.2013 Zaakceptowano/Accepted: 11.02.2013 Akademia Medycyny Nowa uniwersalna definicja zawału serca

Bardziej szczegółowo

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Nieinwazyjne badanie diagnostyczne układu krążenia stanowią podstawową metodę, wykorzystywaną w rozpoznawaniu jak i monitorowaniu

Bardziej szczegółowo

Lek. med. Wioletta Wydra. Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej

Lek. med. Wioletta Wydra. Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej Lek. med. Wioletta Wydra Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej Katedry i Kliniki Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Jednym z pierwszych i podstawowych zadań lekarza jest prawidłowa i rzetelna ocena ryzyka oraz rokowania pacjenta. Ma

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG Aleksandra Jarecka CO TO JEST EKG? Graficzne przedstawienie zmian potencjałów kardiomiocytów w czasie mierzone z powierzchni ciała Wielkość

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Podstawy EKG 1887 rok- Waller dokonał bezpośredniego zapisu potencjałów serca. 1901 rok- galwanometr strunowy Einthovena pozwolił na rejestrację czynności

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI Dlaczego dzieci sąs kierowane do kardiologa? Różnice w diagnostyce obrazowej chorób układu krążenia u dorosłych i dzieci Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

ZAWAŁ PRAWEJ KOMORY odmienności diagnostyczno-terapeutyczne. rat. med. Adam J. Stępka Centrum Kardiologii Allenort w Kutnie

ZAWAŁ PRAWEJ KOMORY odmienności diagnostyczno-terapeutyczne. rat. med. Adam J. Stępka Centrum Kardiologii Allenort w Kutnie ZAWAŁ PRAWEJ KOMORY odmienności diagnostyczno-terapeutyczne rat. med. Adam J. Stępka Centrum Kardiologii Allenort w Kutnie RVMI może manifestować się jako wstrząs kardiogenny. Strategia leczenia RVMI jest

Bardziej szczegółowo

Zablokowane pobudzenie przedwczesne przedsionkowe poziom bloku

Zablokowane pobudzenie przedwczesne przedsionkowe poziom bloku Franciszek Walczak, Robert Bodalski Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytutu Kardiologii w Warszawie STRESZCZENIE Niniejsza praca jest komentarzem do ryciny 13. zamieszczonej w Forum Medycyny Rodzinnej (2007;

Bardziej szczegółowo

Relationship of ST-T Segment Abnormalities in Rest ECG with Left Ventricular Hypertrophy and Coronary Artery Disease in Patients with Hypertension

Relationship of ST-T Segment Abnormalities in Rest ECG with Left Ventricular Hypertrophy and Coronary Artery Disease in Patients with Hypertension Tomasz Pasierski, Monika Przewłocka PRACA ORYGINALNA Oddział Kardiologii, Centralny Szpital Kolejowy w Warszawie Związek obrazu odcinka ST-T w spoczynkowym elektrokardiogramie u chorych na nadciśnienie

Bardziej szczegółowo

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 2, 101 105 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Cyrkiel, logika i znajomość reguł klucz do sukcesu interpretacji EKG Callipers,

Bardziej szczegółowo

Terapia resynchronizująca u chorych z niewydolnością serca

Terapia resynchronizująca u chorych z niewydolnością serca PRACA POGLĄDOWA Folia Cardiologica Excerpta 2012, tom 7, nr 1, 41 45 Copyright 2012 Via Medica ISSN 1896 2475 Terapia resynchronizująca u chorych z niewydolnością serca Anna Hrynkiewicz-Szymańska 1, Marek

Bardziej szczegółowo

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Jak wspomniano we wcześniejszych artykułach cyklu, strategia postępowania w migotaniu przedsionków (AF) polega albo na kontroli częstości rytmu komór i zapobieganiu

Bardziej szczegółowo

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Janina Stępińska Klinika Intensywnej Terapii Kardiologicznej Instytut Kardiologii, Warszawa o Abott Potencjalny konflikt interesów

Bardziej szczegółowo

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Leczenie nadciśnienia tętniczego versus leczenie chorego

Bardziej szczegółowo

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II Karol Wrzosek KATEDRA I KLINIKA KARDIOLOGII, NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO I CHORÓB WEWNĘTRZNYCH Mechanizmy powstawania arytmii Ektopia Fala re-entry Mechanizm re-entry

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiogram miesiąca/electrocardiogram of the month. Część I elektrokardiogram i technika zapisu

Elektrokardiogram miesiąca/electrocardiogram of the month. Część I elektrokardiogram i technika zapisu Elektrokardiogram miesiąca/electrocardiogram of the month Zasady standaryzacji i interpretacji elektrokardiogramu według American Heart Association, American College of Cardiology i Heart Rhythm Society

Bardziej szczegółowo

Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka

Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka PRACA KAZUISTYCZNA Folia Cardiologica Excerpta 2010, tom 5, nr 5, 310 314 Copyright 2010 Via Medica ISSN 1896 2475 Zespół Brugadów tym razem do dwóch razy sztuka Alicja Nowowiejska-Wiewióra, Bartosz Hudzik,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki odnóg pęczka Hisa Intraventricular conduction delay bundle branch blocks

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki odnóg pęczka Hisa Intraventricular conduction delay bundle branch blocks 56 GERIATRIA 2012; 6: 56-62 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 19.03.2012 Zaakceptowano/Accepted: 23.03.2012 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Analiza zapisu elektrokardiograficznego

Analiza zapisu elektrokardiograficznego 134 funkcję elektryczną serca można wyrazić w postaci dipola, czyli najprostszego generatora prądu składającego się z bieguna dodatniego i ujemnego. Dipol znajduje się w geometrycznym środku trójkąta utworzonego

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia międzyprzedsionkowego Disorders of the interatrial impuls conduction

Zaburzenia przewodzenia międzyprzedsionkowego Disorders of the interatrial impuls conduction 162 GERIATRIA 2011; 5: 162-166 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.05.2011 Zaakceptowano/Accepted: 20.05.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Do lekarza rodzinnego przychodzi pacjent z wszczepionym rozrusznikiem... Krótkie kompendium postępowania, część 1

Do lekarza rodzinnego przychodzi pacjent z wszczepionym rozrusznikiem... Krótkie kompendium postępowania, część 1 Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 5, 288 292 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Do lekarza rodzinnego przychodzi pacjent z wszczepionym rozrusznikiem... Krótkie

Bardziej szczegółowo

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 13.09.2009 Zaakceptowano: 13.09.2009 Elektrokardiografia w schematach (część 3) zaburzenia rytmu serca (częstoskurcze)

Bardziej szczegółowo

OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd.

OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd. OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd. Jakość bólu charakter bólu; Jak można go określić, gdzie odczuwany jest dyskomfort? Promieniowanie Gdzie odczuwany jest ból? Gdzie ten ból bólu promieniuje?

Bardziej szczegółowo

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego Dariusz Kozłowski II Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca Gdański Uniwersytet Medyczny Pułapki w ocenie rytmu Ocena rytmu serca W PRZEDSIONKACH

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK)

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK) MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA Zagadnienia Wskazania i techniki monitorowania elektrokardiogramu Podstawy elektrokardiografii Interpretacja elektrokardiogramu formy NZK groźne dla życia zaburzenia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO (Nr 03/07) Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych Warszawa, dnia 28 maja 2007 2 2 AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY

Bardziej szczegółowo

Zmiany w EKG o charakterze przerostu lewej komory z zaburzeniami repolaryzacji możliwe trudności diagnostyczne na podstawie opisu przypadku

Zmiany w EKG o charakterze przerostu lewej komory z zaburzeniami repolaryzacji możliwe trudności diagnostyczne na podstawie opisu przypadku OPISY PRZYPADKÓW CASE REPORTS Borgis Med Rodz 2018; 21(2): 128-132 DOI: https://doi.org/10.25121/mr.2018.21.2.128 Mariusz Bodnar, Joanna Mazurkiewicz, Jacek Różański Zmiany w EKG o charakterze przerostu

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE Rodzaj kształcenia Kurs specjalistyczny jest to rodzaj kształcenia, który zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001r. Nr

Bardziej szczegółowo

Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym?

Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym? Choroby Serca i Naczyń 2014, tom 11, nr 6, 354 357 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym? How

Bardziej szczegółowo

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę?

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Piotr Ponikowski Klinika Chorób Serca Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Ośrodek Chorób Serca Szpitala Wojskowego we Wrocławiu Niewydolność

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM Piątek 29.11.2013 Sala A Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany programu. 16:00-18:00 Sesja przy współpracy z Sekcją,, Choroby

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu...

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu... SPIS TREŚCI 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii.............................. 11 Wstęp................................................................ 11 Ogólny opis krzywej elektrokardiograficznej...................................

Bardziej szczegółowo

Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów

Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów Sygnał EKG Historia Luigi Galvani (1737-1798) włoski fizyk, lekarz, fizjolog 1 Historia Carlo Matteucci (1811-1868) włoski fizyk, neurofizjolog, pionier badań nad bioelektrycznością

Bardziej szczegółowo

Układ bodźcoprzewodzący

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA II KATEDRA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 2014 Układ bodźcoprzewodzący Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna

Bardziej szczegółowo

Znaczenie rokownicze EKG u chorych dializowanych

Znaczenie rokownicze EKG u chorych dializowanych PRACA ORYGINALNA Folia Cardiologica Excerpta 2012, tom 7, nr 1, 1 9 Copyright 2012 Via Medica ISSN 1896 2475 Znaczenie rokownicze EKG u chorych dializowanych Anna Tomaszuk-Kazberuk 1, Paulina Łopatowska

Bardziej szczegółowo

Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG

Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG ELEKTROKARDIOGRAMY, ELEKTROGRAMY... Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG Przedstawiamy Państwu 3 zapisy 24-godzinnego EKG, prezentowane podczas Konferencji Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej w Kościelisku

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

Bardziej szczegółowo

Rytm z szerokimi zespołami QRS trudności diagnostyczne

Rytm z szerokimi zespołami QRS trudności diagnostyczne PRACA KAZUISTYCZNA Folia Cardiologica 2015 tom 10, nr 2, strony 122 126 DOI: 10.5603/FC.2015.0020 Copyright 2015 Via Medica ISSN 2353 7752 Rytm z szerokimi zespołami QRS trudności diagnostyczne Rhythm

Bardziej szczegółowo

Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków?

Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków? Choroby Serca i Naczyń 2011, tom 8, nr 3, 165 169 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków?

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW V ROKU STUDIÓW

PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW V ROKU STUDIÓW PRZEWODNIK I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I dla STUDENTÓW V ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU Warsztaty EKG 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej przedmiot: II

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction

Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction 224 GERIATRIA 2011; 5: 224-230 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.05.2011 Zaakceptowano/Accepted: 20.05.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Słupskie Prace Biologiczne

Słupskie Prace Biologiczne Słupskie Prace Biologiczne Nr 12 ss. 295-330 2015 ISSN 1734-0926 Przyjęto: 25.11.2015 Instytut Biologii i Ochrony Środowiska Akademii Pomorskiej w Słupsku Zaakceptowano: 25.02.2016 OCENA WYDOLNOŚCI UKŁADU

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z szerokim zespołami QRS algorytm podstawowy Broad QRS complex tachycardia basic algorithm

Częstoskurcze z szerokim zespołami QRS algorytm podstawowy Broad QRS complex tachycardia basic algorithm 295 G E R I A T R I A 2010; 4: 295-300 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 20.10.2010 Zaakceptowano/Accepted: 26.10.2010 Częstoskurcze

Bardziej szczegółowo

25. Mężczyzna, 68 lat, z paroletnim wywiadem zastoinowej niewydolności serca, zgłaszający nasiloną duszność.

25. Mężczyzna, 68 lat, z paroletnim wywiadem zastoinowej niewydolności serca, zgłaszający nasiloną duszność. Opisy przypadków 25. Mężczyzna, 68 lat, z paroletnim wywiadem zastoinowej niewydolności serca, zgłaszający nasiloną duszność. 26. Kobieta, 85 lat, z niedawno przebytym epizodem pełnej utraty przytomności

Bardziej szczegółowo

12-kanałowe badanie EKG metodą Holtera kiedy jest tak naprawdę potrzebne? 12 channel ECG examination when is it really needed?

12-kanałowe badanie EKG metodą Holtera kiedy jest tak naprawdę potrzebne? 12 channel ECG examination when is it really needed? Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 3, 153 158 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski 12-kanałowe badanie EKG metodą Holtera kiedy jest tak naprawdę potrzebne? 12

Bardziej szczegółowo

KARDIOLOGIA. Forum Ekspertów. Główne zagadnienia listopada 2018 PROGRAM

KARDIOLOGIA. Forum Ekspertów. Główne zagadnienia listopada 2018 PROGRAM PROGRAM Forum Ekspertów KARDIOLOGIA Interdyscyplinarny panel dyskusyjny optymalna opieka nad pacjentem kardiologicznym z chorobami współistniejącymi Główne zagadnienia NADCIŚNIENIE TĘTNICZE STABILNA DŁAWICA

Bardziej szczegółowo

Różnorodne oblicza telemedycyny

Różnorodne oblicza telemedycyny Sympozjum Comarch e Zdrowie. Perspektywy jutra 2012 11 22, Warszawa Różnorodne oblicza telemedycyny Piotr Madej, Dyrektor Departamentu Rozwoju Systemów Telemedycznych, imed24 (Comarch Group) DROGA OD WIZJI

Bardziej szczegółowo

Obraz ostrego zespołu wieńcowego typu nieokreślonego u chorej ze wszczepionym rozrusznikiem serca

Obraz ostrego zespołu wieńcowego typu nieokreślonego u chorej ze wszczepionym rozrusznikiem serca Elektrokardiogram miesiąca/electrocardiogram of the month Obraz ostrego zespołu wieńcowego typu nieokreślonego u chorej ze wszczepionym rozrusznikiem serca Undetermined type of acute coronary syndrome

Bardziej szczegółowo

Pacjent ze stymulatorem

Pacjent ze stymulatorem Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 4, 221 226 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. med. Rafał Baranowski Pacjent ze stymulatorem Ewa Piotrowicz, Rafał Baranowski Instytut Kardiologii im.

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I R O Z D Z I A Ł 6 Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I June Edhouse, Francis Morris Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS może powstawać w różnych mechanizmach. Może być zarówno częstoskurczem

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka sercowo naczyniowego w praktyce Katedra i Zakład Lekarza Rodzinnego Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu

Ocena ryzyka sercowo naczyniowego w praktyce Katedra i Zakład Lekarza Rodzinnego Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu Ocena ryzyka sercowo naczyniowego w praktyce Katedra i Zakład Lekarza Rodzinnego Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu 2018-03-15 Czym jest ryzyko sercowo naczyniowe? Ryzyko sercowo-naczyniowe to

Bardziej szczegółowo

Stabilna choroba wieńcowa

Stabilna choroba wieńcowa Stabilna choroba wieńcowa dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek FESC Wytyczne ESC postępowania w stabilnej dławicy piersiowej 2013 www.ptkardio.pl 1 2 Epidemiologia Europa: 20-40 / 1 000 Około 5

Bardziej szczegółowo

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna Purkinjego II KATEDRA KARDIOLOGII CM CM UMK UMK

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia bloki przedsionkowo-komorowe Disorders of the impuls conduction atrioventricular blocks

Zaburzenia przewodzenia bloki przedsionkowo-komorowe Disorders of the impuls conduction atrioventricular blocks 70 G E R I A T R I A 2011; 5: 70-74 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 02.02.2011 Zaakceptowano/Accepted: 02.03.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS.

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS. Norman Jefferis Jeff (1.1.1914-21.7.1983) amerykański biofizyk skonstruował urządzenie rejestrujące EKG przez 24 godziny, tzw. EKG. W zależności od typu aparatu sygnał EKG zapisywany jest z 2, 3, rzadziej

Bardziej szczegółowo

Występowanie i skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego w prospektywnej obserwacji grupy pracowników Portu Gdańskiego

Występowanie i skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego w prospektywnej obserwacji grupy pracowników Portu Gdańskiego Jerzy Bellwon 1, Krzysztof Chlebus 1, Wojciech Sobiczewski 1, Janusz Siebert 2, Andrzej Rynkiewicz 1 PRACE ORYGINALNE 1 I Klinika Chorób Serca, Kliniczne Centrum Kardiologii Akademii Medycznej w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS tachycardias preexcitation syndromes

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS tachycardias preexcitation syndromes Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło 15.09.2008 Zaakceptowano 15.09.2008 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków Aleksandra Jarecka Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie Kierownik Kliniki - prof. dr hab. Piotr

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

DIPOLOWY MODEL SERCA

DIPOLOWY MODEL SERCA Ćwiczenie nr 14 DIPOLOWY MODEL SERCA Aparatura Generator sygnałów, woltomierz, plastikowa kuweta z dipolem elektrycznym oraz dwiema ruchomymi elektrodami pomiarowymi. Rys. 1 Schemat kuwety pomiarowej Rys.

Bardziej szczegółowo

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński

TETRALOGIA FALLOTA. Karol Zbroński TETRALOGIA FALLOTA Karol Zbroński Plan prezentacji Historia Definicja Epidemiologia i genetyka Postacie kliniczne Diagnostyka Postępowanie Powikłania Historia Definicja 1 - ubytek w przegrodzie międzykomorowej

Bardziej szczegółowo

PRACA ORYGINALNA. III Katedra i Oddział Kliniczny Kardiologii Śląskiej Akademii Medycznej, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

PRACA ORYGINALNA. III Katedra i Oddział Kliniczny Kardiologii Śląskiej Akademii Medycznej, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu PRACA ORYGINALNA Folia Cardiol. 2006, tom 13, nr 3, 244 249 Copyright 2006 Via Medica ISSN 1507 4145 Uniesienie odcinka ST w odprowadzeniu avr w przebiegu zawału ściany przedniej, wskazujące na zamknięcie

Bardziej szczegółowo

Key words: wide complex tachycardia, atrio-ventricular reentrant tachycardia, aberrancy, left bundle branch block Kardiol Pol 2010; 68, 7: 848 852

Key words: wide complex tachycardia, atrio-ventricular reentrant tachycardia, aberrancy, left bundle branch block Kardiol Pol 2010; 68, 7: 848 852 Elektrofizjologia inwazyjna/invasive electrophysiology Kardiologia Polska 2010; 68, 7: 848 852 Copyright Via Medica ISSN 0022 9032 Częstoskurcz przedsionkowo komorowy ortodromowy z czynnościowym blokiem

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Przedsionkowe zaburzenia rytmu

Przedsionkowe zaburzenia rytmu Przedsionkowe zaburzenia rytmu 4 ROZDZIAŁ Wstęp Załamki P elektrokardiogramu odzwierciedlają depolaryzację przedsionków. Rytm serca, który rozpoczyna się w węźle zatokowo-przedsionkowym i ma dodatnie załamki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego w 2015r.

Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego w 2015r. Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego w 2015r. Studenckie Koło Naukowe Przy Katedrze i Klinice Kardiologii II Wydział Lekarski z oddziałem anglojęzycznym Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Opiekunowie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS z przedmiotu: Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii

SYLABUS z przedmiotu: Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii SYLABUS z przedmiotu: Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.03.2010 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2010 Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - kardiologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - kardiologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - kardiologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - kardiologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-K Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej,

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej, Opis przypadku Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS u pacjenta po zawale serca czy zawsze VT? Wide QRS complex tachycardia in a patient after myocardial infarction: is it always ventricular tachycardia?

Bardziej szczegółowo

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 SYMULATOR EKG Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 1. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie 2. Państwowy Szpital im. Ludwika Rydygiera w Chełmie 3. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA OPERACYJNEGO U CHORYCH KARDIOLOGICZNYCH Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Kardiologicznej I Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii UM w Łodzi Jak ocenić ryzyko i zakwalifikować chorego

Bardziej szczegółowo

EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami

EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami 2 EKG pomiędzy napadami kołatania serca lub omdleniami Wywiad i badanie fizykalne 59 Kołatania serca 59 Zawroty głowy i omdlenia 60 Badanie fizykalne 64 EKG 64 Omdlenia w przebiegu chorób serca innych

Bardziej szczegółowo

Warsztat nr 1. Niewydolność serca analiza problemu

Warsztat nr 1. Niewydolność serca analiza problemu Warsztat nr 1 Niewydolność serca analiza problemu Przewlekła niewydolność serca (PNS) Przewlekła niewydolność serca jest to stan, w którym uszkodzone serce nie może zapewnić przepływu krwi odpowiedniego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji Kod przedmiotu Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Zespół Brugadów długa droga do prawidłowego rozpoznania

Zespół Brugadów długa droga do prawidłowego rozpoznania Choroby Serca i Naczyń 2013, tom 10, nr 6, 332 336 P R Z Y P A D K I K L I N I C Z N E Redaktorzy działu: prof. dr hab. n. med. Beata Wożakowska-Kapłon prof. dr hab. n. med. Tomasz Pasierski Zespół Brugadów

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 24.03.2009 Zaakceptowano: 24.03.2009 Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Bardziej szczegółowo

Wartość subklinicznych uszkodzeń narządowych w ocenie ryzyka sercowonaczyniowego. ma znaczenie?

Wartość subklinicznych uszkodzeń narządowych w ocenie ryzyka sercowonaczyniowego. ma znaczenie? Wartość subklinicznych uszkodzeń narządowych w ocenie ryzyka sercowonaczyniowego czy płeć ma znaczenie? dr n. med. Lucyna Woźnicka-Leśkiewicz Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Znaczenie prognostyczne zmian elektrokardiograficznych u osób w bardzo podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym

Znaczenie prognostyczne zmian elektrokardiograficznych u osób w bardzo podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym Barbara Gryglewska, Tomasz Grodzicki, Alicja Klich, Jolanta Życzkowska, Agata Adamkiewicz-Piejko, Józef Kocemba PRACE ORYGINALNE Katedra Gerontologii i Medycyny Rodzinnej Collegium Medicum Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grodzicki 1, Krzysztof Narkiewicz 2. Klasyfikacja nadciśnienia tętniczego. Summary

Tomasz Grodzicki 1, Krzysztof Narkiewicz 2. Klasyfikacja nadciśnienia tętniczego. Summary Tomasz Grodzicki 1, Krzysztof Narkiewicz 2 ARTYKUŁ POGLĄDOWY 1 Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie 2 Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii

Bardziej szczegółowo

Ocena stymulacji serca w elektrokardiogramie The evaluation of the cardiac pacing in the electrocardiogram

Ocena stymulacji serca w elektrokardiogramie The evaluation of the cardiac pacing in the electrocardiogram 117 G E R A T R A 2014; 8: 117130 Akademia Medycyny POGADANK O ELEKTROKARDOGRAF/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 06.05.2014 Zaakceptowano/Accepted: 06.05.2014 Ocena stymulacji serca

Bardziej szczegółowo

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko Fizjologia układu krążenia II Dariusz Górko Fizyczne i elektrofizjologiczne podstawy elektrokardiografii. Odprowadzenia elektrokardiograficzne. Mechanizm powstawania poszczególnych załamków, odcinków oraz

Bardziej szczegółowo