Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction"

Transkrypt

1 224 GERIATRIA 2011; 5: Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: Zaakceptowano/Accepted: Zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego Disorders of the sino-atrial impuls conduction Dariusz Kozłowski Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny Nasze ostatnie rozważania dotyczyły oceny zaburzeń przewodzenia międzyprzedsionkowo. Wydaje się, że ze względów klinicznych nie jest to najbardziej istotne zaburzenie przewodzenia bodźca w sercu. Inne, niezwykle ważne obejmuje wytwarzanie bodźca zatokowego i jego właściwe przewodzenie w obrębie przedsionków. Dlatego omówimy w tej chwili zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego. Bloki zatokowo-przedsionkowe objawiają się nagłym zwolnieniem rytmu. Powoduje to powstanie niemiarowości, która objawia się długimi przerwami w czynności serca wskutek wypadania skurczów. Za mechanizm wypadnięcia takiego skurczu odpowiada blokowanie przewodzenia w obrębie włókien przedsionkowych otaczających węzeł zatokowy. Wskutek tak powstałej sytuacji pobudzenie powstające w węźle zatokowo-przedsionkowym (czyli pobudzenie zatokowe) zostaje w nim zablokowane i nie może się rozprzestrzeniać na mięsień przedsionków. Skutkuje to brakiem załamka P w podstawowym zapisie elektrokardiograficznym. Należy pamiętać, że nieobecność załamka P jest wyrazem braku pobudzenia (elektrycznego, a co za tym idzie i mechanicznego) przedsionków. Ponieważ badanie elektrokardiograficzne nie potrafi rejestrować pobudzenia węzła zatokowego, lecz tylko jego szerzenie się na przedsionki w postaci załamków P, obecność bloku zatokowo-przedsionkowego stwierdza się tylko przez wnioskowanie. Jeśli wśród miarowej czynności przedsionków pojawia się przerwa, która jest dwukrotnością zwykłego odstępu P-P, wnioskować należy, że pobudzenie elektryczne powstało w węźle zatokowym we właściwym czasie, lecz nie udało mu się rozszerzyć na mięsień roboczy przedsionków. Taka przerwa między skurczami powinna być wielokrotnością odstępu P-P. Klasyczny podział bloków zatokowoprzedsionkowych Bloki zatokowo-przedsionkowe rozpoznaje się po wystąpieniu nagłej zmienności rytmu serca, najczęściej nagłej bradykardii. Obserwując taką bradykardię należy zwrócić uwagę na to, jakie części elektrokardiogramu wypadły. Jeśli występuje blok zatokowo- -przedsionkowy, to jak już wcześniej wspomniałem, wypada załamek P a za nim zespół QRS. Jeśli brakuje jedynie zespołu QRS to mamy do czynienia z blokiem przedsionkowo-komorowym. Rozpoznanie bloku z-p jest trudne, dlatego właś ciwie można ustalić go tylko wtedy, gdy dysponujemy zapisem początku lub końca rzadkoskurczu zatokowego. W takim zapisie stwierdza się wówczas nagły początek lub nagłe ustąpienie bradykardii i najczęściej dwukrotnie szybszy rytm zatokowy przed wystąpieniem lub po ustąpieniu bradykardii. Najlepiej klasyczny podział oddaje klasyfikacja wg Jana Kwoczyńskiego. Wyróżnia on kilka postaci zaburzeń przewodzenia zatokowo-przedsionkowego. Najmniej wyrażoną klinicznie postacią jest tzw. blok przemijający (1). Przerwa spowodowana tą postacią bloku pojawia się nagle wśród większej ilości miarowych skurczów i najczęściej jest (ale nie musi) wielokrotnością odstępu P-P. Przerwa może nie mieć jakiegokolwiek związku czasowego z rytmem i w zasadzie może przypominać w czystej postaci zahamowanie zatokowe. Kolejnym stopniem bloku jest blok zatokowo-przedsionkowy o stosunku 3: 2 (2). W tym przypadku występują naprzemiennie krótkie i długie odstępy rytmu, o dwukrotnej długości. Inną postacią bloku jest po prostu bradykardia (3). W tej postaci, rytm jest całkowicie miarowy, ale znacznie zwolniony wskutek stałego blokowania w stosunku 2: 1. Ostatnią możliwością są długie okresy bez pobudzania przedsionków (4). Stanowi to odpowiednik całkowitego bloku zatokowo-przedsionkowego, a chory żyje wówczas dzięki rytmowi zastępczemu. Wydłużone przewodzenie zatokowoprzedsionkowe (dawniej blok I stopnia) W bloku zatokowo-przedsionkowym pobu- 224

2 dzenie zatokowe jest blokowane pomiędzy węzłem zatokowym i przedsionkami, w związku z tym przewodzenie przedsionkowo-komorowe (zależność P-QRS) nie zmienia się. Wielu autorów uważa więc, że w standardowym zapisie EKG nie można prawidłowo rozpoznać bloku zatokowo-przedsionkowego I stopnia właśnie z powodu powyższych zależności. Oczywiście blok zatokowo-przedsionkowy I stopnia można rozpoznać, oznaczając czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego metodą bezpośrednią (inwazyjne badanie elektrofizjologiczne) lub pośrednią (stymulacja przezprzełykowa). Profesorowie Barbara i Andrzej Dąbrowscy dość szczegółowo przedstawiają zasady interpretacji bloku z-p I stopnia w oparciu tylko o zapis elektrokardiograficzny (standardowy 12-odprowadzeniowy elektrokardiogram albo 3-odprowadzeniowy zapis holterowski). Do pomiarów należy wybrać fragment elektrokardiogramu z przedwczesnym pobudzeniem przedsionkowym, które pojawia się podczas miarowego rytmu zatokowego, a przerwa poekstrasystoliczna nie ma charakteru przerwy wyrównawczej. Czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego można wówczas obliczyć według wzoru przedstawionego na poniższej rycinie 1. Czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego wykazuje charakterystyczną zmienność w ciągu doby: wydłuża się w godzinach nocnych i skraca w ciągu dnia, podczas normalnej aktywności życiowej człowieka. Granice norm nie są ostatecznie ustalone, można jednak przyjąć, że prawidłowy czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego nie przekracza 150 ms w czasie czuwania. Przykładowy pomiar zapisu przedstawia kolejna rycina 2. Na zapisie holterowskim przedstawiony jest rytm zatokowy o częstości 64/min (odstęp P 1 P 1 = 940 ms). Rytm ten jest zaburzony poprzez pojedyncze pobudzenie przedsionkowe (4. Pobudzenie). Czas sprzężenia tego pobudzenia z pobudzeniem zatokowym określa odstęp P 1 P 2 = 620 ms. Z kolei czas trwania przerwy poekstrasytolicznej to: P 2 P 3 = 1200 ms. Na podstawie powyższych wyliczeń można więc wyliczyć czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego wynosi: ( ):2 = 130 ms. Rycina 1. Obliczanie czasu przewodzenia zatokowo-przedsionkowego (źródło: B. Dąbrowska, A. Dąbrowski: Podręcznik elektrokardiografii, PZWL, Warszawa 2002) Częściowe przerwanie przewodzenia zatokowo-przedsionkowego (blok II stopnia) Kryteria diagnostyczne dla bloku zatokowo- -przedsionkowego obejmują wypadanie pojedynczych kolejnych ewolucji serca (całych zespołów P-QRS-T). Blok zatokowo-przedsionkowy II stopnia można Rycina 2. Obliczanie czasu przewodzenia zatokowo-przedsionkowego na podstawie zapisu holterowskiego (źródło: B. Dąbrowska, A. Dąbrowski: Podręcznik elektrokardiografii, PZWL, Warszawa 2002) 225

3 Rycina 3. Elektrokardiogram z cechami bloku ii stopnia typu wenckebacha zatokowo-przedsionkowego (, 68 l.) podzielić na cztery standardowe podtypy: periodykę Wenckebacha, periodykę 2:1, periodykę Mobitza i blok zaawansowany. Blok typu Wenckebacba stwarza dużo trudności diagnostycznych podczas oceny elektrokardiogramu i przeważnie traktowany jest nieprawidłowo jako niemiarowość zatokowa. Cechą charakterystyczną tej formy bloku są powtarzające się cyklicznie, nagłe wydłużanie odstępu PP poprzedzone stopniowym skracaniem się odstępów PP. Przedstawiony na rycinie 3 przykład bloku zatokowo-przedsionkowego typu Wenckebacha spełnia wszystkie zasadnicze kryteria dla prawidłowego rozpoznania. Jednym z najważniejszych kryteriów jest stwierdzenie, że najdłuższa przerwa jest krótsza od sumy dwóch poprzedzających odstępów PP (1). Na rycinie 3 suma poprzedzających odstępów PP = ms = 1220 ms; najdłuższa przerwa wynosi PP = 1240 ms. Drugim kryterium jest fakt, że przerwa powinna być poprzedzona stopniowym skracaniem się odstępów PP (2). Na naszym przykładzie są to kolejno odstępy skracające się odpowiednio 620 ms i 600 ms. Trzecim kryterium jest zasada, że odstęp PP po najdłuższej przerwie jest dłuższy od odstępu PP poprzedzającego przerwę (3). Na naszym przykładowym elektrokardiogramie wynosi on 1120 ms, a więc jest dłuższa od 600 ms (odstępu poprzedzającego przerwę). Podczas bloku Wenckebacha ze stosunkiem przewodzenia 3:2 występują naprzemiennie krótsze i dłuższe odstępy PP. Jednakże, co ważne, morfologia kolejnych załamków P rozpoczynających krótszy i dłuższy cykl PP jest taka sama w każdym z 12 odprowadzeń rutynowego elektrokardiogramu. Cecha ta pozwala odróżnić ten typ bloku zatokowo-przedsionkowego od bigeminii przedsionkowej, w której kształt pobudzeń ektopowych i zatokowych załamków P jest różny (rycina 4). Dalsze kryteria diagnostyczne dla bloku zatokowo- -przedsionkowego obejmują wypadanie pojedynczych kolejnych ewolucji serca (czyli całych zespołów P-QRS-T). Przerwa taka jest wielokrotnością odstępu PP rytmu podstawowego. Powyższe kryteria dotyczą najczęściej występującego rozpoznawanego bloku zatokowo-przedsionkowego II stopnia typu Mobitza. Ta forma bloku prowadzi do wypadania pojedynczych ewolucji (blok 2: l), rzadziej dwóch lub trzech kolejnych ewolucji serca. Stały blok zatokowo-przedsionkowy 2: l z wypadaniem co drugiej ewolucji daje obraz EKG bradykardii zatokowej, zwykle o częstotliwości 40-45/min. Właściwe rozpoznanie można wówczas ustalić tylko 226

4 Rycina 4. Elektrokardiogram z cechami bloku ii stopnia- typu wenckebacha 3:2 zatokowo-przedsionkowego (, 67 l.) 227

5 Rycina 5. Elektrokardiogram z cechami bloku ii stopnia typu 2:1 zatokowo-przedsionkowego (, 69 l.) 228

6 wtedy, gdy dysponujemy zapisem początku lub zakończenia wolnego rytmu zatokowego, w którym stwierdza się odpowiednie kryteria diagnostyczne. Należą do nich: nagły początek lub nagłe ustąpienie bradykardii (1), dwukrotnie szybszy rytm zatokowy przed wystąpieniem lub po ustąpieniu bradykardii (2). Ten typ bloku został przedstawiony na rycinie 5. Ostatnią możliwością rozpoznawczą bloku zatokowo-przedsionkowego II stopnia jest tzw. Mobitz zaawansowany. Jest on raczej łatwy do rozpoznania, bowiem charakteryzuje się stałym odstępem PP, a przerwa jest wielokrotnością tego odstępu w stosunku większym niż jeden, czyli PP = 3:1, 4:1. Całkowite przerwanie przewodzenia zatokowo-przedsionkowego (blok III stopnia) Blok zatokowo-przedsionkowy III stopnia oznacza, że żadne z pobudzeń tworzących się w węźle zatokowo-przedsionkowym nie wchodzi do przedsionka. Dlatego w zapisie elektrokardiograficznym obserwuje się wówczas brak aktywności elektrycznej serca czyli asystolię. Włącza się wtedy rytm zastępczy z rozrusznika niższego rzędu. To zaburza dodatkowo interpretację i dokładne różnicowanie z zahamowaniem zatokowym. Obraz ten jest więc trudny do różnicowania. Wskazówką różnicującą może być fakt, że wydłużenie ostatniego przed przerwą lub kilku poprzedzających przerwę odstępów PP wskazuje na zahamowanie zatokowe. Zahamowanie zatokowe w EKG przejawia się brakiem załamków P; zazwyczaj po przerwie pojawia się ponownie pobudzenie zatokowe albo czasem aktywność z rozrusznika niższego rzędu; wystąpienie przerwy najczęściej dokonuje się z poprzedzającą zmianą długości odstępu PP (wydłużenie). Dla ułatwienia obydwie sytuacje przedstawiono na rycinie 6. Przedstawiony na kolejnej rycinie 7 przykład całkowitego bloku zatokowo-przedsionkowego jest trudny w interpretacji. Zauważa się bowiem na nim rytm zastępczy węzłowy 35/min. Brak jest poprzedzającego incydent zapisu ciągłego, który pokazałby nagłe zwolnienie rytmu wynikające z bloku. Dlatego trudno określić czy jest to blok zatokowo-przedsionkowy, zahamowanie zatokowe czy w ogóle blok przedsionkowo-komorowy II stopnia z panującym w przedsionkach migotaniem. Jednakże wykonano dla celów różnicujących próbę atropinową. Atropina ma hamujący wpływ na część przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego. Działa głównie na układ bodźcotwórczoprzewodzący, zwiększa częstość rytmu zatokowego i usprawnia przewodzenie na poziomie węzła przedsionkowo-komorowego. Nie ma żadnego zahamowanie zatokowe przejawia się brakiem załamk amków w P; zazwyczaj po przerwie pojawia się ponownie pobudzenie ZATOKOWE lub aktywność zastępcza; wystąpienie przerwy Z poprzedzającą zmianą długości odstępu PP (wydłużenie) przejawia się ASYSTOLIĄ bądź RYTMEM ZASTĘPCZYM z rozrusznika niższego rzędu i wystapieniem przerwy BEZ poprzedzających zmian długod ugości odstępu PP blok zatokowo- przedsionkowy całkowity Rycina 6. Podstawy różnicowania bloku zatokowo-przedsionkowego III stopnia i zahamowania zatokowego 229

7 Rycina 7. Elektrokardiogram z cechami bloku III stopnia zatokowo-przedsionkowego z zastępczym rytmem z łącza o częstości 35/min; podanie atropiny spowodowało pojawienie się rytmu zatokowego (, 89 l.) wpływu na przewodzenie impulsów w układzie His-Purkinje. I dodatkowo nie wpływa na wytwarzanie pobudzeń w rozrusznikach zastępczych serca. Podanie atropiny pomaga różnicować blok zatokowo- -przedsionkowy od wolnego rytmu zatokowego (blok 2:1) lub zahamowania zatokowego (blok całkowity). Nagłe przyspieszenie rytmu zatokowego po dożylnym podaniu atropiny wskazuje na blok, jako przyczynę bradykardii, natomiast stopniowe przyspieszenie wskazywałoby na upośledzenie czynności węzła zatokowo- -przedsionkowego. Na naszym przykładzie podanie atropiny spowodowało nagłe pojawienie się i zarazem przyspieszenie rytmu, co potencjalnie potwierdza incydent bloku zatokowo-przedsionkowego III stopnia. Adres do korespondencji: Dariusz Kozłowski Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca II Katedra Kardiologii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 7; Gdańsk ( (+48 58) Konflikt interesów / Conflict of interest Brak/None 230

Układ bodźcoprzewodzący

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA II KATEDRA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 2014 Układ bodźcoprzewodzący Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna

Bardziej szczegółowo

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 13.09.2009 Zaakceptowano: 13.09.2009 Elektrokardiografia w schematach (część 3) zaburzenia rytmu serca (częstoskurcze)

Bardziej szczegółowo

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA

Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA. Prawidłowa generacja i przewodzenie impulsów RYTMU I PRZEWODZENIA Układ bodźcoprzewodzący ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA Węzeł zatokowo-przedsionkowy Węzeł przedsionkowo-komorowy Pęczek Hisa lewa i prawa odnoga Włókna Purkinjego II KATEDRA KARDIOLOGII CM CM UMK UMK

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki wiązek Intraventricular comduction delay fascicular blocks

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki wiązek Intraventricular comduction delay fascicular blocks 56 G E R I A T R I A 2014; 8: 56-61 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 06.05.2013 Zaakceptowano/Accepted: 20.12.2013 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia bloki przedsionkowo-komorowe Disorders of the impuls conduction atrioventricular blocks

Zaburzenia przewodzenia bloki przedsionkowo-komorowe Disorders of the impuls conduction atrioventricular blocks 70 G E R I A T R I A 2011; 5: 70-74 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 02.02.2011 Zaakceptowano/Accepted: 02.03.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Przedsionkowe zaburzenia rytmu

Przedsionkowe zaburzenia rytmu Przedsionkowe zaburzenia rytmu 4 ROZDZIAŁ Wstęp Załamki P elektrokardiogramu odzwierciedlają depolaryzację przedsionków. Rytm serca, który rozpoczyna się w węźle zatokowo-przedsionkowym i ma dodatnie załamki

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia międzyprzedsionkowego Disorders of the interatrial impuls conduction

Zaburzenia przewodzenia międzyprzedsionkowego Disorders of the interatrial impuls conduction 162 GERIATRIA 2011; 5: 162-166 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.05.2011 Zaakceptowano/Accepted: 20.05.2011 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia rytmu serca. Monika Panek-Rosak

Zaburzenia rytmu serca. Monika Panek-Rosak Zaburzenia rytmu serca Monika Panek-Rosak załamek P depolaryzacja przedsionków QRS depolaryzacja komór załamek T repolaryzacja komór QRS < 0,12 sek PR < 0,2 sek ROZPOZNAWANIE ZAPISU EKG NA MONITORZE 1.

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK)

MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA RC (UK) MONITOROWANIE EKG, ZABURZENIA RYTMU SERCA Zagadnienia Wskazania i techniki monitorowania elektrokardiogramu Podstawy elektrokardiografii Interpretacja elektrokardiogramu formy NZK groźne dla życia zaburzenia

Bardziej szczegółowo

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II

EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II EKG Zaburzenia rytmu i przewodzenia cz. II Karol Wrzosek KATEDRA I KLINIKA KARDIOLOGII, NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO I CHORÓB WEWNĘTRZNYCH Mechanizmy powstawania arytmii Ektopia Fala re-entry Mechanizm re-entry

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe Narrow QRS tachycardias atrial tachycardias

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe Narrow QRS tachycardias atrial tachycardias POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 6.11.2007 Poprawiono: 9.11.2007 Zaakceptowano: 10.11.2007 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowe

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze węzłowe Narrow QRS tachycardias nodal tachycardias

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze węzłowe Narrow QRS tachycardias nodal tachycardias POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 25.03.2008 Zaakceptowano: 28.03.2008 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze węzłowe Narrow QRS tachycardias nodal

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu...

SPIS TREŚCI. 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii... 11. 2. Rejestracja elektrokardiogramu... 42. 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu... SPIS TREŚCI 1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii.............................. 11 Wstęp................................................................ 11 Ogólny opis krzywej elektrokardiograficznej...................................

Bardziej szczegółowo

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Dariusz Kozłowski, Krzysztof Łucki Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, II Katedra Kardiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 13.09.2009 Zaakceptowano: 13.09.2009 Elektrokardiografia w schematach (część 2) zaburzenia przewodzenia i

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło: 24.03.2009 Zaakceptowano: 24.03.2009 Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS Broad QRS complex tachycardias

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektrokardiografii część 1

Podstawy elektrokardiografii część 1 Podstawy elektrokardiografii część 1 Dr med. Piotr Bienias Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie ELEKTROKARDIOGRAFIA metoda rejestracji napięć elektrycznych

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 6 elektrod przedsercowych V1 do V6 4 elektrody kończynowe Prawa ręka Lewa ręka Prawa noga Lewa noga 1 2 Częstość i rytm Oś Nieprawidłowości P Odstęp PQ Zespół QRS (morfologia,

Bardziej szczegółowo

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 SYMULATOR EKG Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 1. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie 2. Państwowy Szpital im. Ludwika Rydygiera w Chełmie 3. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Bardziej szczegółowo

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska

EKG w stanach nagłych. Dr hab. med. Marzenna Zielińska EKG w stanach nagłych Dr hab. med. Marzenna Zielińska Co to jest EKG????? Układ bodźco-przewodzący serca (Wagner, 2006) Jakie patologie, jakie choroby możemy rozpoznać na podstawie EKG? zaburzenia rytmu

Bardziej szczegółowo

10. Zmiany elektrokardiograficzne

10. Zmiany elektrokardiograficzne 10. Zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowyh 309 Zanim zaczniesz, przejrzyj streszczenie tego rozdziału na s. 340 342. zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowych

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias atrioventricular tachycardias

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias atrioventricular tachycardias POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło 22.06.2008 Zaakceptowano 23.06.2008 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS częstoskurcze przedsionkowo-komorowe Narrow QRS tachycardias

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki odnóg pęczka Hisa Intraventricular conduction delay bundle branch blocks

Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego bloki odnóg pęczka Hisa Intraventricular conduction delay bundle branch blocks 56 GERIATRIA 2012; 6: 56-62 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 19.03.2012 Zaakceptowano/Accepted: 23.03.2012 Zaburzenia przewodzenia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY Z CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja

Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Elektrokardiografia: podstawy i interpretacja Podstawy EKG 1887 rok- Waller dokonał bezpośredniego zapisu potencjałów serca. 1901 rok- galwanometr strunowy Einthovena pozwolił na rejestrację czynności

Bardziej szczegółowo

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany

Przewrotny tytuł nie jest tym razem związany Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 2, 101 105 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Cyrkiel, logika i znajomość reguł klucz do sukcesu interpretacji EKG Callipers,

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE

ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE Rodzaj kształcenia Kurs specjalistyczny jest to rodzaj kształcenia, który zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001r. Nr

Bardziej szczegółowo

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko

Fizjologia układu krążenia II. Dariusz Górko Fizjologia układu krążenia II Dariusz Górko Fizyczne i elektrofizjologiczne podstawy elektrokardiografii. Odprowadzenia elektrokardiograficzne. Mechanizm powstawania poszczególnych załamków, odcinków oraz

Bardziej szczegółowo

PRACA BADAWCZA PRZEDRUK

PRACA BADAWCZA PRZEDRUK PRACA BADAWCZA PRZEDRUK Folia Cardiologica Excerpta 2007, tom 2, nr 12, 598 603 Copyright 2007 Via Medica ISSN 1896 2475 Blok zatokowo-przedsionkowy typu periodyki Wenckebacha jako niezależny wskaźnik

Bardziej szczegółowo

Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora

Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora Przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora Dr n. med. Aleksander Maciąg Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej II Kliniki Choroby Wieńcowej Instytutu Kardiologii w Warszawie 1 Deklaracja

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka

FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG. Aleksandra Jarecka FIZJOLOGICZNE I PATOFIZJOLOGICZNE PODSTAWY INTERPRETACJI EKG Aleksandra Jarecka CO TO JEST EKG? Graficzne przedstawienie zmian potencjałów kardiomiocytów w czasie mierzone z powierzchni ciała Wielkość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr hab. n. o zdr. Barbara Ślusarska Przewodnicząca Zespołu; Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS tachycardias preexcitation syndromes

Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS tachycardias preexcitation syndromes Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Wpłynęło 15.09.2008 Zaakceptowano 15.09.2008 Częstoskurcze z wąskimi zespołami QRS zespoły preekscytacji Narrow QRS

Bardziej szczegółowo

Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków?

Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków? Choroby Serca i Naczyń 2011, tom 8, nr 3, 165 169 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Co nurtuje lekarza rodzinnego, czyli dylemat: czy ten pacjent ma migotanie przedsionków?

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS - algorytm średniozaawansowany Broad QRS complex tachycardia intermediate algorithm

Częstoskurcze z szerokimi zespołami QRS - algorytm średniozaawansowany Broad QRS complex tachycardia intermediate algorithm 217 G E R I A T R I A 2010; 4: 217-222 Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.09.2010 Zaakceptowano/Accepted: 13.09.2010 Częstoskurcze

Bardziej szczegółowo

Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów

Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów Analiza i Przetwarzanie Biosygnałów Sygnał EKG Historia Luigi Galvani (1737-1798) włoski fizyk, lekarz, fizjolog 1 Historia Carlo Matteucci (1811-1868) włoski fizyk, neurofizjolog, pionier badań nad bioelektrycznością

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH

CENTRUM KSZTA CENIA PODYPLOMOWEGO PIEL GNIAREK I PO O NYCH RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO WYKONANIE I INTERPRETACJA ZAPISU ELEKTROKARDIOGRAFICZNEGO (Nr 03/07) Program przeznaczony dla pielęgniarek i położnych Warszawa, dnia 28 maja 2007 2 2 AUTORZY WSPÓŁPRACUJĄCY

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Zawał serca ból wieńcowy p30 min +CPK +Troponiny Zawał serca z p ST STEMI ( zamknięcie dużej tętnicy wieńcowej) Z wytworzeniem załamka Q Zawał serca bez pst NSTEMI Zamknięcie

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych

Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych Najczęstsze przyczyny nieadekwatnych interwencji kardiowertera-defibrylatora. Analiza zapisów wewnątrzsercowych Dr n.med. Aleksander Maciąg Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej II Kliniki Choroby Wieńcowej

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG

KWESTIONARIUSZ EKG INSTRUKcjE dla lekarzy OpISUjących WyNIKI badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG KWESTIONARIUSZ EKG Instrukcje dla lekarzy opisujących wyniki badania EKG Opracowanie: Prof. Witold A. Zatoński i zespół projektu

Bardziej szczegółowo

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS.

Holter. odprowadzeń CM5, CS2, IS. Norman Jefferis Jeff (1.1.1914-21.7.1983) amerykański biofizyk skonstruował urządzenie rejestrujące EKG przez 24 godziny, tzw. EKG. W zależności od typu aparatu sygnał EKG zapisywany jest z 2, 3, rzadziej

Bardziej szczegółowo

Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno

Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno Arytmia - kiedy Twoje serce bije nierówno Zaburzenia rytmu serca spowodowane są przez nieprawidłowe wytwarzanie bodźców w układzie rozrusznikowym lub zaburzone przewodzenie bodźców elektrycznych w obrębie

Bardziej szczegółowo

Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, E K G W P R A K T Y C E

Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, E K G W P R A K T Y C E Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 1, 50 54 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Kaszel najtańszy i łatwo dostępny lek antyarytmiczny, a czasem lek mogący uratować

Bardziej szczegółowo

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego

P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego P U Ł A P K I EKG w codziennej praktyce lekarza rodzinnego Dariusz Kozłowski II Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca Gdański Uniwersytet Medyczny Pułapki w ocenie rytmu Ocena rytmu serca W PRZEDSIONKACH

Bardziej szczegółowo

PAKIET I-poz.1 Oddział Kardiologii Stymulator jednojamowy SSIR z elektrodami (Podstawowy) Producent: Nazwa/numer katalogowy: Kraj pochodzenia:

PAKIET I-poz.1 Oddział Kardiologii Stymulator jednojamowy SSIR z elektrodami (Podstawowy) Producent: Nazwa/numer katalogowy: Kraj pochodzenia: PAKIET I-poz.1 Oddział Kardiologii Stymulator jednojamowy SSIR z elektrodami (Podstawowy) Kraj pochodzenia: 1 Żywotność stymulatora min 8 lat (nastawy nominalne) 2 Waga max. 30 [g] Do 30 g 10 pkt powyżej

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczàce stosowania rozpoznaƒ elektrokardiograficznych

Zalecenia dotyczàce stosowania rozpoznaƒ elektrokardiograficznych Zalecenia dotyczàce stosowania rozpoznaƒ elektrokardiograficznych Dokument opracowany przez Grup Roboczà powołanà przez Zarzàd Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej i Telemedycyny Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG

Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG ELEKTROKARDIOGRAMY, ELEKTROGRAMY... Interesujące zapisy 24-godzinnego EKG Przedstawiamy Państwu 3 zapisy 24-godzinnego EKG, prezentowane podczas Konferencji Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej w Kościelisku

Bardziej szczegółowo

Krzywa EKG patologiczna- Gromadne ekstrasystole pochodzenia komorowego

Krzywa EKG patologiczna- Gromadne ekstrasystole pochodzenia komorowego SPIS TREŚCI Str. PRZEDMOWA... 5 Część I OGÓLNE KONCEPCJE UKŁADÓW HYBRYDOWYCH ANALIZUJĄCYCH ZABURZENIA RYT MU SERCA... 23 1. Algorytmy wykrywania zaburzeń rytmu serca... 25 2. Podstawy teoretyczne automatycznego

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA

ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA 4.1. Uwagi wstępne 171 4 ZABURZENIA RYTMU I PRZEWODZENIA TADEUSZ MANDECKI 4.1. UWAGI WSTĘPNE Za powstawanie impulsów elektrycznych w sercu i ich przewodzenie odpowiedzialne są wyspecjalizowane komórki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków Aleksandra Jarecka Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie Kierownik Kliniki - prof. dr hab. Piotr

Bardziej szczegółowo

Ocena stymulacji serca w elektrokardiogramie The evaluation of the cardiac pacing in the electrocardiogram

Ocena stymulacji serca w elektrokardiogramie The evaluation of the cardiac pacing in the electrocardiogram 117 G E R A T R A 2014; 8: 117130 Akademia Medycyny POGADANK O ELEKTROKARDOGRAF/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 06.05.2014 Zaakceptowano/Accepted: 06.05.2014 Ocena stymulacji serca

Bardziej szczegółowo

Zaburzeni a rytmu serca. Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM

Zaburzeni a rytmu serca. Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM Zaburzeni a rytmu serca Przygotowała: Joanna Gnarowska II RM Zaburzenia rytmu serca Zaburzenie rytmu serca stan, w którym skurcze mięśnia sercowego są nieregularne albo wolniejsze lub też szybsze od normalnych

Bardziej szczegółowo

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I

Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I R O Z D Z I A Ł 6 Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS część I June Edhouse, Francis Morris Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS może powstawać w różnych mechanizmach. Może być zarówno częstoskurczem

Bardziej szczegółowo

Dodatek A Odprowadzenia i techniki rejestracji badania EKG. 178

Dodatek A Odprowadzenia i techniki rejestracji badania EKG. 178 Dodatki Dodatek A Odprowadzenia i techniki rejestracji badania EKG. 178 Dodatek B Związki zachodzące w sercu i ich wpływ na zmiany pola elektrycznego oraz związany z tym proces tworzenia elektrokardiogramu

Bardziej szczegółowo

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej,

Przy przyjęciu w EKG AFL z czynnością komór 120/min. Bezpośrednio przed zabiegiem, na sali elektrofizjologicznej, Opis przypadku Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS u pacjenta po zawale serca czy zawsze VT? Wide QRS complex tachycardia in a patient after myocardial infarction: is it always ventricular tachycardia?

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA, 2006: 135 138 (przypadek 31) i 147 150 (przypadek 34) PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego)

EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego) 6COACH 26 EKG (Elektrokardiogram zapis czasowych zmian potencjału mięśnia sercowego) Program: Coach 6 Projekt: na ZMN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\EKG\EKG_zestaw.cma Przykład wyników: EKG_wyniki.cma

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady oceny stymulacji serca w elektrokardiografii The evaluation of pacemakers' ecg tracings basic concepts

Podstawowe zasady oceny stymulacji serca w elektrokardiografii The evaluation of pacemakers' ecg tracings basic concepts Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAF/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 10.09.2012 Zaakceptowano/Accepted: 20.09.2012 Podstawowe zasady oceny stymulacji serca w elektrokardiografii

Bardziej szczegółowo

Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym?

Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym? Choroby Serca i Naczyń 2014, tom 11, nr 6, 354 357 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał Baranowski Jaki aparat EKG wybrać? Czy warto mieć aparat EKG z opisem automatycznym? How

Bardziej szczegółowo

Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu

Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu Podstawy EKG Część 1. Podstawowe pojęcia i zasady wykonania i oceny elektrokardiogramu Wojciech Telec telec@ump.edu.pl EKG Elektrokardiograf to bardzo czuły galwanometr - wykonuje pomiary natężenia prądu

Bardziej szczegółowo

Pacjent ze stymulatorem

Pacjent ze stymulatorem Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 4, 221 226 E K G W P R A K T Y C E Redaktor działu: dr hab. med. Rafał Baranowski Pacjent ze stymulatorem Ewa Piotrowicz, Rafał Baranowski Instytut Kardiologii im.

Bardziej szczegółowo

Artefakty w spoczynkowym badaniu EKG to się zdarza i może sprawiać problemy

Artefakty w spoczynkowym badaniu EKG to się zdarza i może sprawiać problemy Choroby Serca i Naczyń 2013, tom 10, nr 3, 164 168 E K G W P R K T Y C E Redaktor działu: dr hab. n. med. Rafał aranowski rtefakty w spoczynkowym badaniu EKG to się zdarza i może sprawiać problemy rtifacts

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne

Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne Diagnostyka i zabiegi elektrofizjologiczne Przygotowanie chorego Opieka po zabiegu Powikłania KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1. Weryfikacja objawów, które mogą być skutkiem zaburzeń rytmu serca (omdlenia,

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Kardiotokografia. Czynniki wpływające na częstotliwość akcji serca płodu czynniki biochemiczne czynniki neurogenne czynniki hemodynamiczne

Kardiotokografia. Czynniki wpływające na częstotliwość akcji serca płodu czynniki biochemiczne czynniki neurogenne czynniki hemodynamiczne Kardiotokografia Kardiotokografia Stosowana jest do nadzoru płodu przed porodem i w czasie porodu Dzięki ciągłemu nadzorowi kardiotokograficznemu możliwe jest wczesne rozpoznanie niedotlenienia płodu i

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes

Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre zespoły wieńcowe Electrocardiography in scheme (part 4) - acute coronary syndromes Akademia Medycyny POGADANKI O ELEKTROKARDIOGRAFII/SPEECHES ABOUT ELECTROCARDIOGRAPHY Otrzymano/Submitted: 13.03.2010 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2010 Elektrokardiografia w schematach (część 4) - ostre

Bardziej szczegółowo

VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze

VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze VII Noworoczne Warsztaty Kardiologicze Zakopane - Kościelisko 5-7 stycznia 2006 r. strona główna 5 stycznia 2006 r. (czwartek) WARSZTATY HOLTEROWSKIE NA TEMAT: ELEKTROKARDIOGRAFICZNA OCENA CHORYCH Z ROZRUSZNIKIEM

Bardziej szczegółowo

Elektrokardiografia dla informatyka-praktyka / Piotr Augustyniak. Kraków, Spis treści Słowo wstępne 5

Elektrokardiografia dla informatyka-praktyka / Piotr Augustyniak. Kraków, Spis treści Słowo wstępne 5 Elektrokardiografia dla informatyka-praktyka / Piotr Augustyniak. Kraków, 2011 Spis treści Słowo wstępne 5 1. Wprowadzenie 15 1.A Przetwarzanie sygnałów elektrodiagnostycznych profesjonalizm i pasja 15

Bardziej szczegółowo

Wartość rokownicza bloku zatokowo- -przedsionkowego drugiego stopnia typu Wenckebacha

Wartość rokownicza bloku zatokowo- -przedsionkowego drugiego stopnia typu Wenckebacha PRACA ORYGINALNA Folia Cardiol. 2005, tom 12, nr 6, 421 427 Copyright 2005 Via Medica ISSN 1507 4145 Wartość rokownicza bloku zatokowo- -przedsionkowego drugiego stopnia typu Wenckebacha Prognostic value

Bardziej szczegółowo

Opracował: Arkadiusz Podgórski

Opracował: Arkadiusz Podgórski Opracował: Arkadiusz Podgórski Serce to pompa ssąco-tłocząca, połoŝona w klatce piersiowej. Z zewnątrz otoczone jest workiem zwanym osierdziem. Serce jest zbudowane z tkanki mięśniowej porzecznie prąŝkowanej

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA 2006: 139 142 (przypadek 32); 143 146 (przypadek 33). PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC. Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa

Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC. Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Wskazania do elektrostymulacji u chorych z omdleniami w świetle ostatnich wytycznych ESC Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Deklaracja potencjalnego konfliktu interesów (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Informatyki w Medycynie

Zastosowanie Informatyki w Medycynie Zastosowanie Informatyki w Medycynie Dokumentacja projektu wykrywanie bicia serca z sygnału EKG. (wykrywanie załamka R) Prowadzący: prof. dr hab. inż. Marek Kurzyoski Grupa: Jakub Snelewski 163802, Jacek

Bardziej szczegółowo

Stymulacja serca w wybranych sytuacjach klinicznych

Stymulacja serca w wybranych sytuacjach klinicznych Stymulacja serca w wybranych sytuacjach klinicznych Zalecenia ESC 2013! dr med. Artur Oręziak Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii, Warszawa Stymulacja serca po zabiegach kardiochirurgicznych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do siwz OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - PARAMETRY JAKOŚCIOWE. Część 1 - Defibrylator - kardiowerter ICD-VR jednojamowy z elektrodami

Załącznik Nr 3 do siwz OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - PARAMETRY JAKOŚCIOWE. Część 1 - Defibrylator - kardiowerter ICD-VR jednojamowy z elektrodami Strona 1 z 7 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - PARAMETRY JAKOŚCIOWE Załącznik Nr 3 do siwz Część 1 - Defibrylator - kardiowerter ICD-VR jednojamowy z elektrodami 1 Rok produkcji min. 201r. 2 Waga poniżej 80

Bardziej szczegółowo

Wskazania do implantacji CRT 2012

Wskazania do implantacji CRT 2012 Wskazania do implantacji CRT 2012 Czy i jak wskazania europejskie różnią się od amerykaoskich? dr hab. n. med. Maciej Sterlioski* dr n. med. Michał Chudzik, dr Ewa Nowacka Klinika Elektrokardiologii Katedry

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego

Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego Uwagi ogólne 133 natomia i fizjologia łącza 133 Patofizjologia bloku przedsionkowo- -komorowego 134 Objawy kliniczne 135 Naturalny przebieg bloku 13 Diagnostyka bloku przedsionkowo- -komorowego 13 Cechy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

CENTRUM KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr hab. n. o zdr. Barbara Ślusarska Przewodnicząca Zespołu; Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Katedra Onkologii i Środowiskowej

Bardziej szczegółowo

Aktywność elektryczna serca. Elektrokardiografia.

Aktywność elektryczna serca. Elektrokardiografia. Ćw. M3 Zagadnienia: Aktywność elektryczna serca. Elektrokardiografia. Podstawy elektrodynamiki. (Pole elektryczne, pole magnetyczne, oddziaływanie ww pól z ładunkami, dipole) Podstawowe prawa przepływu

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI Dlaczego dzieci sąs kierowane do kardiologa? Różnice w diagnostyce obrazowej chorób układu krążenia u dorosłych i dzieci Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

4 ROZDZIAŁ. Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego. Cele. Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć:

4 ROZDZIAŁ. Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego. Cele. Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć: Zaburzenia rytmu serca typu przedsionkowego 4 ROZDZIAŁ Cele Czytelnik po przeczytaniu tego rozdziału powinien umieć: 1. Wyjaśnić zjawisko zaburzonego automatyzmu, aktywności wyzwalanej i reentry. 2. Wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Napady słabego lub mocnego kołatania serca u chorej z nawrotnym częstoskurczem węzłowym

Napady słabego lub mocnego kołatania serca u chorej z nawrotnym częstoskurczem węzłowym Elektrofizjologia inwazyjna/invasive electrophysiology Napady słabego lub mocnego kołatania serca u chorej z nawrotnym częstoskurczem węzłowym Weak and strong palpitations in a girl with atrioventricular

Bardziej szczegółowo

Biorytmy, sen i czuwanie

Biorytmy, sen i czuwanie Biorytmy, sen i czuwanie Rytmika zjawisk biologicznych określana jako biorytm przyporządkowuje zmiany stanu organizmu do okresowych zmian otaczającego środowiska. Gdy rytmy biologiczne mają charakter wewnątrzustrojowy

Bardziej szczegółowo

A61B 5/0492 ( ) A61B

A61B 5/0492 ( ) A61B PL 213307 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213307 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 383187 (22) Data zgłoszenia: 23.08.2007 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia

9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia 9. Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia Katarzyna Bieganowska Węzeł zatokowo-przedsionkowy, zwany też węzłem zatokowym, jest nadrzędnym ośrodkiem bodźcotwórczym; rytm zatokowy to rytm prawidłowy. U zdrowych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Ćwiczenie 9 Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Zagadnienia teoretyczne 1. Kryteria oceny wydolności fizycznej organizmu. 2. Bezpośredni pomiar pochłoniętego tlenu - spirometr Krogha. 3. Pułap tlenowy

Bardziej szczegółowo

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca.

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca. Układ krążenia część 2 Osłuchiwanie serca. Osłuchiwanie serca Osłuchiwanie serca miejsce osłuchiwania Miejsca osłuchiwania : Zastawka dwudzielna - V międzyżebrze palec przyśrodkowo od lewej linii środkowo-

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Część Opis przedmiotu zamówienia Zestawienie wymaganych warunków i parametrów technicznych Kardiowertery-defibrylatory jednojamowe w standardzie Df/Df do wyboru Kardiowertery-defibrylatory jednojamowe

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1

1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 v Wstęp xiii Przedmowa do wydania I polskiego xv Wykaz skrótów xvii 1. Podstawowe badanie kardiologiczne u dzieci 1 I. Wywiad chorobowy 1 A. Wywiad perinatalny i z okresu ciąży 1 B. Wywiad po urodzeniu

Bardziej szczegółowo

Analiza czynności stymulatora w badaniu EKG metodą Holtera

Analiza czynności stymulatora w badaniu EKG metodą Holtera ATYKUŁ POGLĄDOWY Folia Cardiol. 2002, tom 9, nr 3, 203 208 Copyright 2002 Via Medica IN 1507 4145 Analiza czynności stymulatora w badaniu EKG metodą Holtera omuald Ochotny, Hanna Wachowiak-Baszyńska i

Bardziej szczegółowo

Analiza zapisu elektrokardiograficznego

Analiza zapisu elektrokardiograficznego 134 funkcję elektryczną serca można wyrazić w postaci dipola, czyli najprostszego generatora prądu składającego się z bieguna dodatniego i ujemnego. Dipol znajduje się w geometrycznym środku trójkąta utworzonego

Bardziej szczegółowo

CECHY MIĘŚNIA SERCOWEGO

CECHY MIĘŚNIA SERCOWEGO CECHY MIĘŚNIA SERCOWEGO HISTOLOGICZNE włókna mięśniowe są cieńsze niż w mięśniu szkieletowym jądra komórkowe leżą w środku włókna, a nie na obwodzie jest zespólnią komórkową (syncytium) posiada rozgałęzienia

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu

Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu Zakład Medycyny Ratunkowej 02-005 Warszawa ul. Lindleya 4 Kierownik Zakładu Dr n. med. Zenon Truszewski Sekretariat: +48225021323 E-mail: med_ratunkowa.wp.pl Zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii

Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii Serce zdrowej osoby bije średnio od 60 do 90 razy na minutę. Różne czynniki zewnętrzne takie jak: wysiłek fizyczny, stres, stany gorączkowe

Bardziej szczegółowo

Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu

Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu PRACA POGLĄDOWA PRZEDRUK Folia Cardiologica Excerpta 2007, tom 2, nr 5, 175 182 Copyright 2007 Via Medica ISSN 1896 2475 Nieokreślony typ ostrego zespołu wieńcowego rola elektrokardiogramu Artur Klimczak

Bardziej szczegółowo

1 ABSTRAKT... 3 2 WSTĘP... 4 3 KONCEPCJA PROPONOWANEGO ROZWIĄZANIA... 5. 3.1 Szczegółowa lista arytmii... 5. 3.2 Algorytm detekcji...

1 ABSTRAKT... 3 2 WSTĘP... 4 3 KONCEPCJA PROPONOWANEGO ROZWIĄZANIA... 5. 3.1 Szczegółowa lista arytmii... 5. 3.2 Algorytm detekcji... AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. St. Staszica w Krakowie WEAIiE, Katedra Automatyki Laboratorium Biocybernetyki Przedmiot: Przetwarzanie sygnałów w systemach diagnostyki medycznej. Temat projektu: Detekcja

Bardziej szczegółowo

10. Rozrusznik serca. Tomasz Mroczek

10. Rozrusznik serca. Tomasz Mroczek 10. Rozrusznik serca Tomasz Mroczek Prawidłowo funkcjonujące serce naprzemiennie kurczy się i rozkurcza, powodując tzw. bicie serca. Skurcz serca następuje w odpowiedzi na impuls elektryczny wywodzący

Bardziej szczegółowo