POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH"

Transkrypt

1 ĆWICZENIE 1 POMIY BEZPOŚEDNIE I POŚEDNIE PODSTWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTYCZNYCH 1.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest nauczenie posługiwania multimetrem cyfrowym i przyrządami analogowymi przy pomiarach bezpośrednich i pośrednich podstawowych wielkości elektrycznych 1.. Wprowadzenie Scharakteryzowanie ilościowe obiektu fizycznego możliwe jest poprzez dokonanie określonych pomiarów Przez pojęcie pomiaru rozumie się zbiór operacji mających na celu określenie wartości wielkości, przy czym wielkość jest cechą zjawiska, ciała lub substancji, którą można rozróżnić jakościowo i określić ilościowo. Przebieg pomiaru jest następujący: - wybranie cech obiektu, które należy zmierzyć, - przeanalizowanie możliwości dokonania pomiaru i dobranie środków technicznych do jego realizacji, - przeprowadzenie doświadczenia fizycznego i zanotowanie wyników spostrzeżeń, - opracowanie i interpretacja wyników pomiarów. Dobór środków technicznych zależy od charakteru mierzonej wielkości, wymaganej dokładności pomiaru, przyjętej metody pomiarowej. Schemat funkcjonalny procesu pomiarowego pokazany jest na rys Źródło zjawiska Przyrząd pomiarowy Obserwator Wzorzec ys Schemat funkcjonalny procesu pomiarowego W zależności od sposobu otrzymania wartości wielkości mierzonej pomiary podzielić można na bezpośrednie i pośrednie. Pomiary bezpośrednie to takie, w wyniku których otrzymuje się bezpośrednio wartość wielkości mierzonej bez potrzeby wykonywania dodatkowych obliczeń opartych na zależnościach funkcjonalnych. Przykładami takich pomiarów jest pomiar napięcia woltomierzem, pomiar rezystancji omomierzem, pomiar częstotliwości częstościomierzem.

2 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu Pomiary pośrednie to takie, w których otrzymuje się wartości innych wielkości związanych funkcjonalnie z wielkością mierzoną i znając zależność funkcjonalną oblicza się wielkość mierzoną. Przykładami pomiarów pośrednich jest pomiar rezystancji przez pomiar amperomierzem natężenia prądu płynącego przez rezystor i woltomierzem napięcia na rezystorze, pomiar energii elektrycznej na podstawie pomiarów napięcia, prądu i czasu, pomiar indukcyjności cewki przez pomiar napięcia i natężenia prądu przy przepływie prądu i zmiennego. Odmianą pomiarów pośrednich są pomiary wykonywane metodą złożoną, w których wartość wielkości mierzonej wyznacza się przez rozwiązanie układu równań algebraicznych opisujących układ pomiarowy związany z wielkością mierzona. Przykładem pomiaru złożonego jest pomiar rezystancji wewnętrznej akumulatora lub baterii przez pomiar napięcia na znanym obciążeniu. Do realizacji pomiarów używa się przyrządów pomiarowych. Najczęściej przyrząd pomiarowy składa się z kilku bloków połączonych ze sobą w sposób przedstawiony na rys.1.. Ze względu na sposób przedstawienia wyniku pomiaru przyrządy pomiarowe dzielą się na cyfrowe i analogowe. W przyrządach cyfrowych wynik jest przedstawiany bezpośrednio w postaci liczbowej a w przyrządach analogowych odczyt realizowany jest przez ustalenie położenia wskazówki względem podzielni z naniesioną podziałką. Przetwornik pomiarowy Układ porównania Urządzenie odczytowe Układ odniesienia ys.1.. Schemat przyrządu pomiarowego W pomiarowych przyrządach analogowych zwanych często miernikami analogowymi wskazania są funkcją ciągłą wielkości mierzonej. Podzespół miernika, w którym następuje odchylenie wskazówki pod wpływem wielkości mierzonej nazywa się ustrojem pomiarowym. Część ruchoma tego ustroju nosi nazwę organu ruchomego. Znane są różne ustroje pomiarowe, np. magnetoelektryczne, elektromagnetyczne, elektrodynamiczne, ferrodynamiczne, elektrostatyczne, indukcyjne różniące się fizyczną zasadą działania, budową i właściwościami metrologicznymi. O tym jaki jest typ ustroju pomiarowego miernika informuje symbol ustroju, zgodny z normą PN-9/E-06501, umieszczany jest przez wytwórcę w widocznym miejscu najczęściej na podzielni miernika. Wartość W wielkości mierzonej określa się ze wzoru: α W = W n (1.1) α ma gdzie: Wn - górna wartość zakresu pomiarowego miernika α - wskazanie w działkach α - liczba działek na końcu zakresu pomiarowego ma Przy odczytywaniu wskazania miernika analogowego obserwator, w celu uniknięcia błędu paralaksy, powinien patrzeć prostopadle do podzielni. Dużym udogodnieniem jest zaopatrzenie miernika w lustro pod szczeliną usytuowaną wzdłuż podzielni obserwator powinien

3 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 3 odczytywać tak, aby wskazówka pokryła się ze swym odbiciem w lustrze. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest wyposażenie miernika we wskazówkę świetlną. Najprostszym miernikiem magnetoelektrycznym jest amperomierz bezpośredni, w którym odchylenie organu ruchomego wywołane jest działaniem pola magnetycznego magnesu trwałego na cewkę prze która płynie prąd. Ze względu na grzanie największy prąd znamionowy amperomierzy bezpośrednich nie przekracza na ogół 5 m (najmniejszy prąd znamionowy jest rzędu mikroampera). W celu pomiaru prądów o większych natężeniach do amperomierza bezpośredniego dodaje się równolegle przetwornik pomiarowy w postaci rezystora zwanego bocznikiem. Zaopatrując amperomierz bezpośredni w szeregowo dołączony przetwornik pomiarowy w postaci rezystora zwanego posobnikiem otrzymać można woltomierz służący do pomiaru napięć. Pomiar niewielkich prądów lub napięć wymaga wyposażenia amperomierza bezpośredniego we wzmacniacz pomiarowy. Wyposażenie magnetoelektrycznego amperomierza bezpośredniego w źródło napięcia umożliwia wykorzystanie go do pomiaru rezystancji w ten sposób otrzymuje się omomierz. Ustrój magnetoelektryczny reaguje na wartość średnią płynącego przez niego prądu, dlatego też bezpośrednio stosuje się je tylko przy pomiarach stałoprądowych. Przy pomiarach sygnałów zmiennych mierniki z ustrojem magnetoelektrycznym wyposażane są, niezależnie od bocznika lub posobnika, w przetwornik prostownikowy powodujący, że wartość średnia płynącego przez ustrój prądu jest różna od zera. Przy pomiarach sygnałów stałoprądowych należy zwracać uwagę na prawidłowe włączenie miernika ze względu na biegunowość, nie ma to znaczenia przy pomiarze sygnałów zmiennych. nalogowe mierniki uniwersalne zwane multimetrami analogowymi cechują się dużą liczbą zakresów i umożliwiają w szerokim zakresie pomiary napięć i prądów zarówno stałych jak i zmiennych oraz rezystancji dzięki zastosowaniu wielu wybieranych przełącznikiem przetworników pomiarowych o różnych współczynnikach przetwarzania. Niektóre z nich pozwalają na pomiar pojemności elektrycznej, temperatury lub częstotliwości. Są wygodne ze względu na swoją wielofunkcyjność, jednak ze względu na konieczność wybrania właściwej wielkości mierzonej, właściwego zakresu i odpowiednich zacisków (zwykle są trzy) wymagają od użytkownika pewnej wprawy i rozwagi przy posługiwaniu się nimi. Poza miernikami z ustrojem magnetoelektrycznym często spotykane są tablicowe i laboratoryjne mierniki z ustrojem elektromagnetycznym. Zasada działania ustroju elektromagnetycznego polega na wzajemnym ruchomego rdzenia wykonanego z materiału ferromagnetycznego i pola magnetycznego wytwarzanego przez nieruchomą cewkę, przez którą przepływa prąd elektryczny. Mierniki elektromagnetyczne są miernikami prostymi i tanimi o dużej niezawodności. Wskazanie ich jest funkcją kwadratu natężenia wartości skutecznej przepływającego przez cewkę prądu. Mierniki nie maja oznaczonej biegunowości i nadają się do pomiaru napięć i prądów zmiennych jak i stałych. Zwykle na podziałce miernika podane są dwa różne wskaźniki klasy dokładności dla pomiarów sygnałów stałych klasa jest gorsza ze względu na zjawisko pętli histerezy w materiale rdzenia ruchomego i powstający przy tym błąd histerezowy. Ze względu na występowanie błędu częstotliwościowego mierniki elektromagnetyczne pracują przy niewielkich częstotliwościach (woltomierze do ok. 0,5 khz a amperomierze do około 3 khz). Z innych spotykanych ustrojów mierników analogowych wspomnieć można mierniki z ustrojami elektrodynamicznymi. Ustrój pomiarowy składa się z dwóch cewek: nieruchomej i umieszczonej wewnątrz niej cewki ruchomej.odchylenie organu jest funkcją iloczynu natężeń prądów płynących przez cewki. Mierniki z ustrojem elektrodynamicznym nadają się do pomiaru prądów i napięć stałych jak i zmiennych. Najczęściej stosowane są do budowy watomierzy. W watomierzu cewkę nieruchomą włącza się w tor prądowy odbiornika a, cewkę nieruchomą z dołączonym szeregowo rezystorem równolegle do odbiornika. Właściwości użytkowe przyrządów pomiarowych są określone przez: - zakres pomiarowy, - dokładność (w miernikach analogowych wskaźnik klasy dokładności), - pobór mocy, - czas trwania pomiaru, - zakres częstotliwości mierzonych sygnałów,

4 4 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu - wpływ kształtu sygnału mierzonego na dokładność pomiaru, - wytrzymałość na przeciążenia itp. Mierniki cyfrowe mogą służyć do pomiaru wielkości dyskretnych jak i wielkości ciągłych. Przy pomiarze wielkości ciągłych należy za pomocą przetwornika analogowo-cyfrowego (/C) sygnał ciągły przetworzyć na sygnał dyskretny. Schemat blokowy miernika cyfrowego do pomiaru wielkości dyskretnych przedstawiony jest na rys.1.3, zaś schemat miernika cyfrowego wielkości ciągłych przedstawiony jest na rys Układ porównania Urządzenie zliczającowskazujące Wzorzec ys.1.3 Schemat blokowy cyfrowego miernika wielkości ziarnistych Przetwornik /C Układ porównania Urządzenie zliczającowskazujące Wzorzec ys.1.4. Schemat blokowy miernika wielkości ciągłych Z przetwarzaniem analogowo-cyfrowym związane są próbkowanie i kwantyzacja. Próbkowanie polega na pobieraniu wielkości dyskretnych, odpowiadającym wartościom chwilowym wielkości ciągłej w określonych chwilach, a kwantowanie polega na przyporządkowaniu każdej próbce skończonej liczby poziomów amplitudy odpowiadających dyskretnym wartościom od zera do górnej granicy zakresu. Pomiaru rezystancji dokonać można bezpośrednio omomierzem analogowym lub multimetrem cyfrowym podłączając do miernika badany rezystor i odczytując wynik w polu odczytowym. Można też ją zmierzyć metodą mostkową w układzie przedstawionym na rys.1.5 przez regulowanie jednego z rezystorów układu (np. ) aż do uzyskania wskazywanego przez galwanometr G stanu równowagi mostka i wyznaczenie rezystancji mierzonej ze wzoru 3 =. (1.) Przykładem przyrządu pomiarowego umożliwiającego pomiar bezpośredni rezystancji metodą mostkową jest używany w tym ćwiczeniu mostek Wheatstone a typu Wh-. Nie zawsze można bezpośrednio przyrządem pomiarowym zmierzyć wartości wielkości fizycznej. Przykładem takim jest wyznaczenie rezystywności stopu metali. W celu określenia rezystywności należy np. wykonać ze stopu metali drut o jednakowej średnicy na całej dłu- 4

5 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 5 gości, zmierzyć długość i średnicę drutu oraz rezystancję drutu. ezystywność ρ można wyznaczyć ze wzoru ρ=s/l. Mamy tu do czynienia z pomiarem pośrednim. G 3 4 E r ys.1.5. Układ mostkowy do pomiaru rezystancji W praktyce bardzo często pomiaru rezystancji dokonuje się metodą pośrednią za pomocą amperomierza i woltomierza w układach pokazanych na rys.1.6. Taka metoda pomiaru rezystancji nosi nazwę metody technicznej. Układ z rys. 1.6a jest układem poprawnie mierzonego prądu, a układ z rys.1.6b układem poprawnie mierzonego napięcia. Ze względu na to, że mierniki mają określone rezystancje wewnętrzne układ z rys.1.6a nadaje się do pomiaru dużych rezystancji, a układ z rys.1.6b do pomiaru małych rezystancji. by wybrać właściwy układ należy dobrać prąd pomiarowy I ze wzoru: p I ) gdzie Pn - moc znamionowa badanego rezystora, - wartość mierzonej rezystancji. P n p = (0,1...0,3 (1.3) a) r b) r I I E U E U ys.1.6 Układy do pomiaru rezystancji metodą techniczną; a) układ poprawnie mierzonego prądu; b) układ poprawnie mierzonego napięcia Mając prąd pomiarowy I p należy dobrać zakresy pomiarowe amperomierza i woltomierza i według informacji podanej na podzielni lub w instrukcji dostarczanej przez producenta miernika znaleźć rezystancję a amperomierza i rezystancję woltomierza v. Układ poprawnie mierzonego prądu należy stosować, gdy spełniona jest nierówność (1.4) zaś układ poprawnie mierzonego napięcia należy stosować, gdy spełniona jest nierówność a v

6 6 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu (1.5) a v Mając wskazania natężenia prądu I amperomierza i napięcia U woltomierza można zaniedbując błąd metody obliczyć mierzoną rezystancję metodą pośrednią ze wzoru U = (1.6) I Przykładem pomiaru pośredniego jest metoda złożona stosowana przy pomiarze rezystancji wewnętrznej źródła napięcia. ezystancji tej nie można wyznaczyć bezpośrednio za pomocą omomierza, ani tez nie można jej wyznaczyć dokonując pomiaru siły elektromotorycznej napięcia źródła nieobciążonego i pomiaru prądu zwarcia ze względu na uszkodzenie badanego źródła. ezystancję wewnętrzną źródła napięcia można wyznaczyć w układzie pokazanym na rys.1.7. E U w ys.1.7. Układ do pomiaru rezystancji wewnętrznej źródła napięcia metodą złożoną Pomiarów napięcia U na obciążonym odbiornikiem rezystorze dokonuje się dwukrotnie dla dwóch różnych wartości 1 i rezystora. ezystancję wewnętrzną w źródła napięcia określa się rozwiązując układ dwóch równań opisujących powyższy układ: U1 U1 = E w (1.7) 1 U U = E w (1.8) 1.3. Program ćwiczenia 1. Pomiary napięć stałych multimetrem cyfrowym i woltomierzem analogowym (wg rys.1.8). Pomiary napięć zmiennych multimetrem cyfrowym i woltomierzem analogowym (wg rys.1.9) 3. Pomiary prądu multimetrem cyfrowym i amperomierzem (wg rys.1.10) 4. Pomiary prądu zmiennego multimetrem cyfrowym i amperomierzem (wg rys.1.11) 5. Pomiary rezystancji multimetrem cyfrowym (wg rys.1.1) 6. Pomiary pojemności multimetrem cyfrowym (wg rys. 1.13) 7. Pomiary indukcyjności multimetrem cyfrowym (wg rys.1.14) 8. Pomiary częstotliwości multimetrem cyfrowym (wg rys. 1.15) 9. Pomiary rezystancji metodą techniczną (wg rys.1.16a i 1.16b)) 10. Pomiary rezystancji mostkiem Wheatstone a (wg rys. 1.17) 11. Pomiary mocy prądu (wg rys. 1.18)

7 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 7 1. Pomiary mocy prądu zmiennego (wg rys.1.19) 13. Pomiary rezystancji wewnętrznej baterii (wg rys. 1.7) źródeł napięcia źródeł napięcia zmiennego ys.1.8.układ do pomiaru napięć stałych ys.1.9. Układ do pomiaru napięć zmiennych prądu Generator ys Układ do pomiaru prądu ys Układ do pomiaru prądu zmiennego rezystorów Ω kondensatorów F ys.1.1. Układ do pomiaru rezystancji multimetrem cyfrowym ys Układ do pomiaru pojemności multimetrem cyfrowym cewek H Generator Hz ys Układ do pomiaru indukcyjności multimetrem cyfrowym ys Układ do pomiaru częstotliwości a) r b) r prądu prądu ys Układ do pomiaru rezystancji metoda techniczną; a)układ poprawnie mierzonego prądu, b) układ poprawnie mierzonego napięcia

8 8 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu prądu Wh- napięcia W o ys Układ do pomiaru rezystancji mostkiem Wheatstone a ys Układ do pomiaru mocy prądu napięcia zmiennego W Z ys Układ do pomiaru mocy prądu zmiennego 1.4. Wykonanie sprawozdania W sprawozdaniu należy zamieścić schematy układów, w których dokonywano pomiarów, podać wyniki pomiarów oraz wyniki końcowe. Podać przyczyny występowania różnic w wynikach pomiarów wykonywanych różnymi przyrządami i różnymi metodami Literatura 1. Chwaleba., Poniński M., Siedlecki.: Metrologia elektryczna., WNT, Warszawa Jaworski J., Morawski., Olędzki J.: Wstęp do metrologii i techniki eksperymentu, WNT, Warszawa 199

Przyrządy i przetworniki pomiarowe

Przyrządy i przetworniki pomiarowe Przyrządy i przetworniki pomiarowe Są to narzędzia pomiarowe: Przyrządy -służące do wykonywania pomiaru i służące do zamiany wielkości mierzonej na sygnał pomiarowy Znajomość zasady działania przyrządów

Bardziej szczegółowo

Podstawy miernictwa. Mierniki magnetoelektryczne

Podstawy miernictwa. Mierniki magnetoelektryczne Podstawy miernictwa Miernik - przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości (np. napięcia elektrycznego, ciśnienia, wilgotności), zazwyczaj przy pomocy podziałki ze wskazówką lub wyświetlacza

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych.

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 2. Wstęp teoretyczny. Pomiary podstawowych wielkości

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Katedra Elektroniki ZSTi Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Symbole umieszczone na przyrządzie Katedra Elektroniki ZSTiO Mierniki magnetoelektryczne Budowane: z ruchomącewkąi

Bardziej szczegółowo

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych.

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. Badziak Zbigniew Kl. III te Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. 1. MIERNIKI ANALOGOWE Mierniki magnetoelektryczne. Miernikami magnetoelektrycznymi nazywamy mierniki,

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE Strona tytułowa Spis treści STRONA TYTUŁOWA Streszczenie OŚWIADCZENIE Treść pracy SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW Literatura Oświadczenie SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW ZAŁĄCZNIKI Załącznik nr 1 do

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu)

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3.1. Pomiary wielkości elektrycznych Rezystancja wejściowa mierników cyfrowych Przykład: Do sprawdzenia braku napięcia przemiennego

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Pomiary rezystancji metodami technicznymi

Ćwiczenie 4. Pomiary rezystancji metodami technicznymi Ćwiczenie 4 Pomiary rezystancji metodami technicznymi Program ćwiczenia: 1. Techniczna metoda pomiaru rezystancji wyznaczenie charakterystyki =f(u) elementu nieliniowego (żarówka samochodowa) 2. Pomiar

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i metrologii

Podstawy elektroniki i metrologii Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Podstawy elektroniki i metrologii Studia I stopnia kier. Informatyka semestr 2 Ilustracje do

Bardziej szczegółowo

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 8. Badanie prostowników niesterowanych Wprowadzenie Prostownikiem nazywamy

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m.

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m. Segment B.XIV Prądy zmienne Przygotowała: dr Anna Zawadzka Zad. 1 Obwód drgający składa się z pojemności C = 4 nf oraz samoindukcji L = 90 µh. Jaki jest okres, częstotliwość, częstość kątowa drgań oraz

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Treść zadania praktycznego Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Opracuj projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i sprawdzeniem działania zasilacza impulsowego małej mocy

Bardziej szczegółowo

Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam

Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam 54 Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam Roman Kłopocki Elektryczne mierniki analogowe to elektryczne przyrzπdy pomiarowe wyskalowane w jednostkach wielkoúci mierzonej. Mimo, øe sπ wypierane przez

Bardziej szczegółowo

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka)

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka) . POMARY METODĄ KOMPENSACYJNĄ Opracowała: R. Antkowiak Na format elektroniczny przetworzył: A. Wollek Niniejszy rozdział stanowi część skryptu: Materiały pomocnicze do laboratorium z Metrologii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej.

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. Lekcja 1 Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. 1. Zasady bezpieczeństwa na lekcji. 2. Zapoznanie z programem nauczania. 3. Omówienie kryteriów oceniania. 4. Prowadzenie zeszytu.

Bardziej szczegółowo

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH BADAIE STATYCZYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORIKÓW POMIAROWYCH 1. CEL ĆWICZEIA Celem ćwiczenia jest poznanie: podstawowych pojęć dotyczących statycznych właściwości przetworników pomiarowych analogowych i cyfrowych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego:

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego: Sprawozdanie z laboratorium elektroniki w Zakładzie Systemów i Sieci Komputerowych Temat ćwiczenia: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Sprawozdanie Rok: Grupa: Zespół:

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 WYBRANE ELEKTRYCZNE CZUJNIKI-PRZETWORNIKI PRZESUNIĘĆ LINIOWYCH I KĄTOWYCH 1.CEL ĆWICZENIA: zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych 3

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych 3 Laboratorium Metrologii Elektrycznej i Elektronicznej Politechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Grupa Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH BAANE O PÓŁPZEWONKOWYCH nstytut izyki Akademia Pomorska w Słupsku Cel i ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest: - zapoznanie się z przebiegiem charakterystyk prądowo-napięciowych diod różnych typów, - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych

Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych AKADEMIA GÓRNICZO - HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA w KRAKOWIE WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI, AUTOMATYKI, INFORMATYKI i ELEKTRONIKI KATEDRA METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII Wprowadzenie do obsługi multimetrów

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki METROLOGIA Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EINS Zjazd 8, wykład nr 15 Prawo autorskie Niniejsze materiały podlegają ochronie

Bardziej szczegółowo

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych

Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Centrum Kształcenia Zawodowego 2000 Wykaz ćwiczeń realizowanych w Pracowni Urządzeń Mechatronicznych Nr ćwiczenia Temat Wiadomości i umiejętności wymagane do realizacji ćwiczenia na pracowni 1 Badanie

Bardziej szczegółowo

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Cel ćwiczenia. Nabycie umiejętności posługiwania się miernikami uniwersalnymi, oscyloskopem, generatorem, zasilaczem, itp. Nabycie umiejętności rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński 29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Opory bierne Indukcyjny L - indukcyjność = Szeregowy obwód RLC Pojemnościowy C pojemność = = ( + ) = = = = Z X L Impedancja (zawada) = + ( ) φ R X C =

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY BYDGOSZCZY YDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆICZENIE: E1 POSŁUGIANIE SIĘ MIERNIKAMI

Bardziej szczegółowo

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego (E 6) Opracował: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie M1 CECHOWANIE MULTIMETRA CYFROWEGO

Ćwiczenie M1 CECHOWANIE MULTIMETRA CYFROWEGO Laboratorium Podstaw Miernictwa Wiaczesław Szamow Ćwiczenie M1 CECHOWANIE MULTIMETRA CYFROWEGO opr. tech. Mirosław Maś Uniwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 2011 1 1. Wstęp W ćwiczeniu cechujemy

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne Mała firma elektroniczna wyprodukowała tani i prosty w budowie prototypowy generator funkcyjny do zastosowania w warsztatach amatorskich. Podstawowym układem

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLTECHNKA WARSZAWSKA NSTYTUT RADOELEKTRONK ZAKŁAD RADOKOMUNKACJ WECZOROWE STUDA ZAWODOWE LABORATORUM OBWODÓW SYGNAŁÓW Ćwiczenie 1 Temat: OBWODY PRĄDU STAŁEGO Opracował: mgr inż. Henryk Chaciński Warszawa

Bardziej szczegółowo

Pomiary rezystancji izolacji

Pomiary rezystancji izolacji Stan izolacji ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo obsługi i prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz urządzeń elektrycznych. Dobra izolacja to obok innych środków ochrony również gwarancja ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Semestr I Elektrostatyka Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Wie że materia zbudowana jest z cząsteczek Wie że cząsteczki składają się

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0 2014 Katedra Fizyki Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg... Godzina... Ćwiczenie 425 Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych Masa suchego kalorymetru m k = kg Opór grzałki

Bardziej szczegółowo

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe 42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie praw obowiązujących w obwodach prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Metrologia i systemy pomiarowe. Semestr III. Wykłady

Materiały dydaktyczne. Metrologia i systemy pomiarowe. Semestr III. Wykłady Materiały dydaktyczne Metrologia i systemy pomiarowe Semestr III Wykłady 1 Temat 1: Wybrane zagadnienia metrologii ogólnej. 1. Wybrane zagadnienia metrologii ogólnej 1.1. Pomiar Obserwacje są pierwotnym

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIŁ INŻYNIERII MECHNICZNEJ INSTYTUT EKSPLOTCJI MSZYN I TRNSPORTU ZKŁD STEROWNI ELEKTROTECHNIK I ELEKTRONIK ĆWICZENIE: E2 POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W

Bardziej szczegółowo

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S 1. Obliczyć poślizg znamionowy S n silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych znamionowych: znamionowa wirowania wirnika): a) 0,02 b) 0,04 c) 0,05 d) 0,06 2. Przedstawiony na rysunku łącznik to: a)

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY GRANICZNE PRZYRZĄDÓW POMIAROWYCH POMIARY NAPIĘCIA I PRĄDU PRZYRZĄDAMI ANALOGO- WYMI I CYFROWYMI

BŁĘDY GRANICZNE PRZYRZĄDÓW POMIAROWYCH POMIARY NAPIĘCIA I PRĄDU PRZYRZĄDAMI ANALOGO- WYMI I CYFROWYMI BŁĘDY GANICZNE PZYZĄDÓW POMIAOWYCH POMIAY NAPIĘCIA I PĄDU PZYZĄDAMI ANALOGO- WYMI I CYFOWYMI 1. CEL ĆWICZENIA Poznanie źródeł informacji o warunkach użytkowania przyrządów pomiarowych, przyswojenie pojęć

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot: DIAGNOSTYKA I NADZOROWANIE SYSTEMÓW OBRÓBKOWYCH Temat: Pomiar charakterystyk

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK STATYCZNYCH PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych P o l i t e c h n i k a P o z n ańska ul. Jana Pawła II 4 60-96 POZNAŃ (budynek Centrum Mechatroniki, Biomechaniki i Nanoinżynierii) www.zmisp.mt.put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Temat: Badanie własności przełączających diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie własności przełączających złącza p - n oraz wybranych

Bardziej szczegółowo

Co, jak i czym mierzyć?

Co, jak i czym mierzyć? Wykonał: Sposób Paweł KL 3 T E Co, jak i czym mierzyć? Zakresy miernika. Miernik cyfrowy: - napięcie stałe (DCV) w zakresach 200mV, 2V, 20V, 200V, 1000V. - napięcie zmienne (ACV) w zakresach 2V, 20V, 200V,

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 1 Temat: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNY MOSTEK THOMSONA TMT-5

TECHNICZNY MOSTEK THOMSONA TMT-5 Kontynuacja 75 letniej tradycji w produkcji mierników elektrycznych Instrukcja obsługi TECHNICZNY MOSTEK THOMSONA TMT-5 ERA-GOST sp. z o.o. 09-500 Gostynin, ul. Płocka 37 tel. (0...) 24 235-20-11, (0...)

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne P 316

Dane techniczne P 316 Dane techniczne P 316 Parametry w zakresie stabilizacji napięcia Napięcie wyjściowe Niedokładność kalibracji napięcia 0,5% lub 50mV Stabilizacja napięcia wyjściowego przy zm.map sieci + 10%, -10% Stabilizacja

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a Ćwiczenie E3 Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a E3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar oporu elektrycznego pojedynczych rezystorów oraz układu rezystorów połączonych szeregowo

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C300 018

ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C300 018 Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEMENY ELEKONICZNE S1C300 018 BIAŁYSOK 2013 1. CEL I ZAKES ĆWICZENIA LABOAOYJNEGO

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM

STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM STABILIZATORY NAPIĘCIA STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z problemami związanymi z projektowaniem, realizacją i pomiarami wartości parametrów stabilizatorów parametrycznych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Instytut Politechniczny Zakład Elektrotechniki i Elektroniki

Instytut Politechniczny Zakład Elektrotechniki i Elektroniki Instytut Politechniczny Kod przedmiotu: PLPILA02-IPELE-I-IIIkC5-2013-S Pozycja planu: C5 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Metrologia I 2 Kierunek studiów Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Spotkania z fizyką, część 3 Test 1 1. ( p.) Do zawieszonej naelektryzowanej szklanej kulki zbliżano naelektryzowaną szklaną laskę. Na którym rysunku przedstawiono poprawne położenie kulki i laski? Zaznacz

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa COACH 10 Dioda półprzewodnikowa Program: Coach 6 Projekt: na MN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Elektronika\dioda_2.cma Przykład wyników: dioda2_2.cmr Cel ćwiczenia - Pokazanie działania diody - Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE MIERNIKI I POMIARY ELEKTRYCZNE - Ćwiczenie nr 1

PODSTAWOWE MIERNIKI I POMIARY ELEKTRYCZNE - Ćwiczenie nr 1 PODSTAWOWE MIERNIKI I POMIARY ELEKTRYCZNE - Ćwiczenie nr 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi miernikami elektrycznymi oraz metodyką pomiarów podstawowych wielkości elektrycznych:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 1 25 lutego 2013 METODY POMIAROWE

ĆWICZENIE NR 1 25 lutego 2013 METODY POMIAROWE 1.1. CEL I ZAKRES ĆWICZENIA ĆWICZENIE NR 1 25 lutego 2013 METODY POMIAROWE Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z bezpośrednimi i pośrednimi metodami pomiaru na przykładzie wyznaczania indukcyjności

Bardziej szczegółowo

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 dr inż. ALEKSANDER LISOWIEC dr hab. inż. ANDRZEJ NOWAKOWSKI Instytut Tele- i Radiotechniczny Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH Badanie siłowników INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO ŁÓDŹ 2011

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA.

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA. Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: ES1C 200012 BŁĘDY WSKAZAŃ PRZYRZĄDÓW

Bardziej szczegółowo

Pętla prądowa 4 20 ma

Pętla prądowa 4 20 ma LABORATORIM: SIECI SENSOROWE Ćwiczenie nr Pętla prądowa 0 ma Opracowanie Dr hab. inż. Jerzy Wtorek Katedra Inżynierii Biomedycznej Gdańsk 009 Część pierwsza. Cel i program ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH 14. PARAMETRY PRZEKŁADNKÓW PRĄDOWYCH 14.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów indukcyjnych przekładników prądowych stosowanych w układach elektroenergetycznych,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6

Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 Laboratorium Analogowych Układów Elektronicznych Laboratorium 6 1/5 Stabilizator liniowy Zadaniem jest budowa i przebadanie działania bardzo prostego stabilizatora liniowego. 1. W ćwiczeniu wykorzystywany

Bardziej szczegółowo

ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE

ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE ZŁĄCZOWE TRANZYSTORY POLOWE RE. 0.4 1. CEL ĆWICZENIA Wyznaczenie podstawowych parametrów tranzystora unipolarnego takich jak: o napięcie progowe, o transkonduktancja,

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie SERIA: Edukacja Techniczna i Informatyczna 2010 z. V M. Drabik, A. Roman Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl 3OF_III_D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XXXII OLIMPIADA FIZYCZNA (198/1983). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Waldemar

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Mostki dwuprądowe Część pierwsza Mostki dwuprądowe Program seminarium:. Część pierwsza: Wstęp kład mostka dwuprądowego zrównoważonego Zasada działania

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne Firma produkująca sprzęt medyczny, zleciła opracowanie i wykonanie układu automatycznej regulacji temperatury sterylizatora o określonych parametrach

Bardziej szczegółowo

Wzorcowanie mierników temperatur Błędy pomiaru temperatury

Wzorcowanie mierników temperatur Błędy pomiaru temperatury Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cieplnych W9/K2 Miernictwo Energetyczne laboratorium Wzorcowanie mierników temperatur Błędy pomiaru temperatury Instrukcja do ćwiczenia nr 3 Opracował: dr

Bardziej szczegółowo

Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa

Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa Marcin Polkowski (251328) 19 kwietnia 2007 r. Spis treści 1 Cel ćwiczenia 2 2 Opis ćwiczenia 2 3 Wykonane pomiary 3 3.1 Dioda krzemowa...............................................

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii Temat: Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych modułu ogniw fotowoltaicznych i sprawności konwersji

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii POLITECHNIKA LUBELSKA Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Automatyki i Metrologii Układ zasilania aparatu Epsteina do rozdziału strat metodą częstotliwościową Instrukcja obsługi Dyplomant: Krzysztof

Bardziej szczegółowo