POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMIARY BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH"

Transkrypt

1 ĆWICZENIE 1 POMIY BEZPOŚEDNIE I POŚEDNIE PODSTWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTYCZNYCH 1.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest nauczenie posługiwania multimetrem cyfrowym i przyrządami analogowymi przy pomiarach bezpośrednich i pośrednich podstawowych wielkości elektrycznych 1.. Wprowadzenie Scharakteryzowanie ilościowe obiektu fizycznego możliwe jest poprzez dokonanie określonych pomiarów Przez pojęcie pomiaru rozumie się zbiór operacji mających na celu określenie wartości wielkości, przy czym wielkość jest cechą zjawiska, ciała lub substancji, którą można rozróżnić jakościowo i określić ilościowo. Przebieg pomiaru jest następujący: - wybranie cech obiektu, które należy zmierzyć, - przeanalizowanie możliwości dokonania pomiaru i dobranie środków technicznych do jego realizacji, - przeprowadzenie doświadczenia fizycznego i zanotowanie wyników spostrzeżeń, - opracowanie i interpretacja wyników pomiarów. Dobór środków technicznych zależy od charakteru mierzonej wielkości, wymaganej dokładności pomiaru, przyjętej metody pomiarowej. Schemat funkcjonalny procesu pomiarowego pokazany jest na rys Źródło zjawiska Przyrząd pomiarowy Obserwator Wzorzec ys Schemat funkcjonalny procesu pomiarowego W zależności od sposobu otrzymania wartości wielkości mierzonej pomiary podzielić można na bezpośrednie i pośrednie. Pomiary bezpośrednie to takie, w wyniku których otrzymuje się bezpośrednio wartość wielkości mierzonej bez potrzeby wykonywania dodatkowych obliczeń opartych na zależnościach funkcjonalnych. Przykładami takich pomiarów jest pomiar napięcia woltomierzem, pomiar rezystancji omomierzem, pomiar częstotliwości częstościomierzem.

2 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu Pomiary pośrednie to takie, w których otrzymuje się wartości innych wielkości związanych funkcjonalnie z wielkością mierzoną i znając zależność funkcjonalną oblicza się wielkość mierzoną. Przykładami pomiarów pośrednich jest pomiar rezystancji przez pomiar amperomierzem natężenia prądu płynącego przez rezystor i woltomierzem napięcia na rezystorze, pomiar energii elektrycznej na podstawie pomiarów napięcia, prądu i czasu, pomiar indukcyjności cewki przez pomiar napięcia i natężenia prądu przy przepływie prądu i zmiennego. Odmianą pomiarów pośrednich są pomiary wykonywane metodą złożoną, w których wartość wielkości mierzonej wyznacza się przez rozwiązanie układu równań algebraicznych opisujących układ pomiarowy związany z wielkością mierzona. Przykładem pomiaru złożonego jest pomiar rezystancji wewnętrznej akumulatora lub baterii przez pomiar napięcia na znanym obciążeniu. Do realizacji pomiarów używa się przyrządów pomiarowych. Najczęściej przyrząd pomiarowy składa się z kilku bloków połączonych ze sobą w sposób przedstawiony na rys.1.. Ze względu na sposób przedstawienia wyniku pomiaru przyrządy pomiarowe dzielą się na cyfrowe i analogowe. W przyrządach cyfrowych wynik jest przedstawiany bezpośrednio w postaci liczbowej a w przyrządach analogowych odczyt realizowany jest przez ustalenie położenia wskazówki względem podzielni z naniesioną podziałką. Przetwornik pomiarowy Układ porównania Urządzenie odczytowe Układ odniesienia ys.1.. Schemat przyrządu pomiarowego W pomiarowych przyrządach analogowych zwanych często miernikami analogowymi wskazania są funkcją ciągłą wielkości mierzonej. Podzespół miernika, w którym następuje odchylenie wskazówki pod wpływem wielkości mierzonej nazywa się ustrojem pomiarowym. Część ruchoma tego ustroju nosi nazwę organu ruchomego. Znane są różne ustroje pomiarowe, np. magnetoelektryczne, elektromagnetyczne, elektrodynamiczne, ferrodynamiczne, elektrostatyczne, indukcyjne różniące się fizyczną zasadą działania, budową i właściwościami metrologicznymi. O tym jaki jest typ ustroju pomiarowego miernika informuje symbol ustroju, zgodny z normą PN-9/E-06501, umieszczany jest przez wytwórcę w widocznym miejscu najczęściej na podzielni miernika. Wartość W wielkości mierzonej określa się ze wzoru: α W = W n (1.1) α ma gdzie: Wn - górna wartość zakresu pomiarowego miernika α - wskazanie w działkach α - liczba działek na końcu zakresu pomiarowego ma Przy odczytywaniu wskazania miernika analogowego obserwator, w celu uniknięcia błędu paralaksy, powinien patrzeć prostopadle do podzielni. Dużym udogodnieniem jest zaopatrzenie miernika w lustro pod szczeliną usytuowaną wzdłuż podzielni obserwator powinien

3 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 3 odczytywać tak, aby wskazówka pokryła się ze swym odbiciem w lustrze. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest wyposażenie miernika we wskazówkę świetlną. Najprostszym miernikiem magnetoelektrycznym jest amperomierz bezpośredni, w którym odchylenie organu ruchomego wywołane jest działaniem pola magnetycznego magnesu trwałego na cewkę prze która płynie prąd. Ze względu na grzanie największy prąd znamionowy amperomierzy bezpośrednich nie przekracza na ogół 5 m (najmniejszy prąd znamionowy jest rzędu mikroampera). W celu pomiaru prądów o większych natężeniach do amperomierza bezpośredniego dodaje się równolegle przetwornik pomiarowy w postaci rezystora zwanego bocznikiem. Zaopatrując amperomierz bezpośredni w szeregowo dołączony przetwornik pomiarowy w postaci rezystora zwanego posobnikiem otrzymać można woltomierz służący do pomiaru napięć. Pomiar niewielkich prądów lub napięć wymaga wyposażenia amperomierza bezpośredniego we wzmacniacz pomiarowy. Wyposażenie magnetoelektrycznego amperomierza bezpośredniego w źródło napięcia umożliwia wykorzystanie go do pomiaru rezystancji w ten sposób otrzymuje się omomierz. Ustrój magnetoelektryczny reaguje na wartość średnią płynącego przez niego prądu, dlatego też bezpośrednio stosuje się je tylko przy pomiarach stałoprądowych. Przy pomiarach sygnałów zmiennych mierniki z ustrojem magnetoelektrycznym wyposażane są, niezależnie od bocznika lub posobnika, w przetwornik prostownikowy powodujący, że wartość średnia płynącego przez ustrój prądu jest różna od zera. Przy pomiarach sygnałów stałoprądowych należy zwracać uwagę na prawidłowe włączenie miernika ze względu na biegunowość, nie ma to znaczenia przy pomiarze sygnałów zmiennych. nalogowe mierniki uniwersalne zwane multimetrami analogowymi cechują się dużą liczbą zakresów i umożliwiają w szerokim zakresie pomiary napięć i prądów zarówno stałych jak i zmiennych oraz rezystancji dzięki zastosowaniu wielu wybieranych przełącznikiem przetworników pomiarowych o różnych współczynnikach przetwarzania. Niektóre z nich pozwalają na pomiar pojemności elektrycznej, temperatury lub częstotliwości. Są wygodne ze względu na swoją wielofunkcyjność, jednak ze względu na konieczność wybrania właściwej wielkości mierzonej, właściwego zakresu i odpowiednich zacisków (zwykle są trzy) wymagają od użytkownika pewnej wprawy i rozwagi przy posługiwaniu się nimi. Poza miernikami z ustrojem magnetoelektrycznym często spotykane są tablicowe i laboratoryjne mierniki z ustrojem elektromagnetycznym. Zasada działania ustroju elektromagnetycznego polega na wzajemnym ruchomego rdzenia wykonanego z materiału ferromagnetycznego i pola magnetycznego wytwarzanego przez nieruchomą cewkę, przez którą przepływa prąd elektryczny. Mierniki elektromagnetyczne są miernikami prostymi i tanimi o dużej niezawodności. Wskazanie ich jest funkcją kwadratu natężenia wartości skutecznej przepływającego przez cewkę prądu. Mierniki nie maja oznaczonej biegunowości i nadają się do pomiaru napięć i prądów zmiennych jak i stałych. Zwykle na podziałce miernika podane są dwa różne wskaźniki klasy dokładności dla pomiarów sygnałów stałych klasa jest gorsza ze względu na zjawisko pętli histerezy w materiale rdzenia ruchomego i powstający przy tym błąd histerezowy. Ze względu na występowanie błędu częstotliwościowego mierniki elektromagnetyczne pracują przy niewielkich częstotliwościach (woltomierze do ok. 0,5 khz a amperomierze do około 3 khz). Z innych spotykanych ustrojów mierników analogowych wspomnieć można mierniki z ustrojami elektrodynamicznymi. Ustrój pomiarowy składa się z dwóch cewek: nieruchomej i umieszczonej wewnątrz niej cewki ruchomej.odchylenie organu jest funkcją iloczynu natężeń prądów płynących przez cewki. Mierniki z ustrojem elektrodynamicznym nadają się do pomiaru prądów i napięć stałych jak i zmiennych. Najczęściej stosowane są do budowy watomierzy. W watomierzu cewkę nieruchomą włącza się w tor prądowy odbiornika a, cewkę nieruchomą z dołączonym szeregowo rezystorem równolegle do odbiornika. Właściwości użytkowe przyrządów pomiarowych są określone przez: - zakres pomiarowy, - dokładność (w miernikach analogowych wskaźnik klasy dokładności), - pobór mocy, - czas trwania pomiaru, - zakres częstotliwości mierzonych sygnałów,

4 4 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu - wpływ kształtu sygnału mierzonego na dokładność pomiaru, - wytrzymałość na przeciążenia itp. Mierniki cyfrowe mogą służyć do pomiaru wielkości dyskretnych jak i wielkości ciągłych. Przy pomiarze wielkości ciągłych należy za pomocą przetwornika analogowo-cyfrowego (/C) sygnał ciągły przetworzyć na sygnał dyskretny. Schemat blokowy miernika cyfrowego do pomiaru wielkości dyskretnych przedstawiony jest na rys.1.3, zaś schemat miernika cyfrowego wielkości ciągłych przedstawiony jest na rys Układ porównania Urządzenie zliczającowskazujące Wzorzec ys.1.3 Schemat blokowy cyfrowego miernika wielkości ziarnistych Przetwornik /C Układ porównania Urządzenie zliczającowskazujące Wzorzec ys.1.4. Schemat blokowy miernika wielkości ciągłych Z przetwarzaniem analogowo-cyfrowym związane są próbkowanie i kwantyzacja. Próbkowanie polega na pobieraniu wielkości dyskretnych, odpowiadającym wartościom chwilowym wielkości ciągłej w określonych chwilach, a kwantowanie polega na przyporządkowaniu każdej próbce skończonej liczby poziomów amplitudy odpowiadających dyskretnym wartościom od zera do górnej granicy zakresu. Pomiaru rezystancji dokonać można bezpośrednio omomierzem analogowym lub multimetrem cyfrowym podłączając do miernika badany rezystor i odczytując wynik w polu odczytowym. Można też ją zmierzyć metodą mostkową w układzie przedstawionym na rys.1.5 przez regulowanie jednego z rezystorów układu (np. ) aż do uzyskania wskazywanego przez galwanometr G stanu równowagi mostka i wyznaczenie rezystancji mierzonej ze wzoru 3 =. (1.) Przykładem przyrządu pomiarowego umożliwiającego pomiar bezpośredni rezystancji metodą mostkową jest używany w tym ćwiczeniu mostek Wheatstone a typu Wh-. Nie zawsze można bezpośrednio przyrządem pomiarowym zmierzyć wartości wielkości fizycznej. Przykładem takim jest wyznaczenie rezystywności stopu metali. W celu określenia rezystywności należy np. wykonać ze stopu metali drut o jednakowej średnicy na całej dłu- 4

5 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 5 gości, zmierzyć długość i średnicę drutu oraz rezystancję drutu. ezystywność ρ można wyznaczyć ze wzoru ρ=s/l. Mamy tu do czynienia z pomiarem pośrednim. G 3 4 E r ys.1.5. Układ mostkowy do pomiaru rezystancji W praktyce bardzo często pomiaru rezystancji dokonuje się metodą pośrednią za pomocą amperomierza i woltomierza w układach pokazanych na rys.1.6. Taka metoda pomiaru rezystancji nosi nazwę metody technicznej. Układ z rys. 1.6a jest układem poprawnie mierzonego prądu, a układ z rys.1.6b układem poprawnie mierzonego napięcia. Ze względu na to, że mierniki mają określone rezystancje wewnętrzne układ z rys.1.6a nadaje się do pomiaru dużych rezystancji, a układ z rys.1.6b do pomiaru małych rezystancji. by wybrać właściwy układ należy dobrać prąd pomiarowy I ze wzoru: p I ) gdzie Pn - moc znamionowa badanego rezystora, - wartość mierzonej rezystancji. P n p = (0,1...0,3 (1.3) a) r b) r I I E U E U ys.1.6 Układy do pomiaru rezystancji metodą techniczną; a) układ poprawnie mierzonego prądu; b) układ poprawnie mierzonego napięcia Mając prąd pomiarowy I p należy dobrać zakresy pomiarowe amperomierza i woltomierza i według informacji podanej na podzielni lub w instrukcji dostarczanej przez producenta miernika znaleźć rezystancję a amperomierza i rezystancję woltomierza v. Układ poprawnie mierzonego prądu należy stosować, gdy spełniona jest nierówność (1.4) zaś układ poprawnie mierzonego napięcia należy stosować, gdy spełniona jest nierówność a v

6 6 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu (1.5) a v Mając wskazania natężenia prądu I amperomierza i napięcia U woltomierza można zaniedbując błąd metody obliczyć mierzoną rezystancję metodą pośrednią ze wzoru U = (1.6) I Przykładem pomiaru pośredniego jest metoda złożona stosowana przy pomiarze rezystancji wewnętrznej źródła napięcia. ezystancji tej nie można wyznaczyć bezpośrednio za pomocą omomierza, ani tez nie można jej wyznaczyć dokonując pomiaru siły elektromotorycznej napięcia źródła nieobciążonego i pomiaru prądu zwarcia ze względu na uszkodzenie badanego źródła. ezystancję wewnętrzną źródła napięcia można wyznaczyć w układzie pokazanym na rys.1.7. E U w ys.1.7. Układ do pomiaru rezystancji wewnętrznej źródła napięcia metodą złożoną Pomiarów napięcia U na obciążonym odbiornikiem rezystorze dokonuje się dwukrotnie dla dwóch różnych wartości 1 i rezystora. ezystancję wewnętrzną w źródła napięcia określa się rozwiązując układ dwóch równań opisujących powyższy układ: U1 U1 = E w (1.7) 1 U U = E w (1.8) 1.3. Program ćwiczenia 1. Pomiary napięć stałych multimetrem cyfrowym i woltomierzem analogowym (wg rys.1.8). Pomiary napięć zmiennych multimetrem cyfrowym i woltomierzem analogowym (wg rys.1.9) 3. Pomiary prądu multimetrem cyfrowym i amperomierzem (wg rys.1.10) 4. Pomiary prądu zmiennego multimetrem cyfrowym i amperomierzem (wg rys.1.11) 5. Pomiary rezystancji multimetrem cyfrowym (wg rys.1.1) 6. Pomiary pojemności multimetrem cyfrowym (wg rys. 1.13) 7. Pomiary indukcyjności multimetrem cyfrowym (wg rys.1.14) 8. Pomiary częstotliwości multimetrem cyfrowym (wg rys. 1.15) 9. Pomiary rezystancji metodą techniczną (wg rys.1.16a i 1.16b)) 10. Pomiary rezystancji mostkiem Wheatstone a (wg rys. 1.17) 11. Pomiary mocy prądu (wg rys. 1.18)

7 Ćwiczenie 1: Pomiary bezpośrednie i pośrednie podstawowych wielkości elektrycznych 7 1. Pomiary mocy prądu zmiennego (wg rys.1.19) 13. Pomiary rezystancji wewnętrznej baterii (wg rys. 1.7) źródeł napięcia źródeł napięcia zmiennego ys.1.8.układ do pomiaru napięć stałych ys.1.9. Układ do pomiaru napięć zmiennych prądu Generator ys Układ do pomiaru prądu ys Układ do pomiaru prądu zmiennego rezystorów Ω kondensatorów F ys.1.1. Układ do pomiaru rezystancji multimetrem cyfrowym ys Układ do pomiaru pojemności multimetrem cyfrowym cewek H Generator Hz ys Układ do pomiaru indukcyjności multimetrem cyfrowym ys Układ do pomiaru częstotliwości a) r b) r prądu prądu ys Układ do pomiaru rezystancji metoda techniczną; a)układ poprawnie mierzonego prądu, b) układ poprawnie mierzonego napięcia

8 8 Laboratorium podstaw techniki eksperymentu prądu Wh- napięcia W o ys Układ do pomiaru rezystancji mostkiem Wheatstone a ys Układ do pomiaru mocy prądu napięcia zmiennego W Z ys Układ do pomiaru mocy prądu zmiennego 1.4. Wykonanie sprawozdania W sprawozdaniu należy zamieścić schematy układów, w których dokonywano pomiarów, podać wyniki pomiarów oraz wyniki końcowe. Podać przyczyny występowania różnic w wynikach pomiarów wykonywanych różnymi przyrządami i różnymi metodami Literatura 1. Chwaleba., Poniński M., Siedlecki.: Metrologia elektryczna., WNT, Warszawa Jaworski J., Morawski., Olędzki J.: Wstęp do metrologii i techniki eksperymentu, WNT, Warszawa 199

Przyrządy i przetworniki pomiarowe

Przyrządy i przetworniki pomiarowe Przyrządy i przetworniki pomiarowe Są to narzędzia pomiarowe: Przyrządy -służące do wykonywania pomiaru i służące do zamiany wielkości mierzonej na sygnał pomiarowy Znajomość zasady działania przyrządów

Bardziej szczegółowo

Miernictwo elektryczne i elektroniczne

Miernictwo elektryczne i elektroniczne Miernictwo elektryczne i elektroniczne Metrologia jest specjalnością obejmującą teorię mierzenia i problemy technicznej realizacji procesu pomiarowego. Wielkości aktywne można mierzyć bez dodatkowego źródła

Bardziej szczegółowo

Lekcja 69. Budowa przyrządów pomiarowych.

Lekcja 69. Budowa przyrządów pomiarowych. Lekcja 69. Budowa przyrządów pomiarowych. Metrologia jest jednym z działów nauki zajmująca się problemami naukowo-technicznymi związanymi z pomiarami, niezależnie od rodzaju wielkości mierzonej i od dokładności

Bardziej szczegółowo

Podstawy miernictwa. Mierniki magnetoelektryczne

Podstawy miernictwa. Mierniki magnetoelektryczne Podstawy miernictwa Miernik - przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości (np. napięcia elektrycznego, ciśnienia, wilgotności), zazwyczaj przy pomocy podziałki ze wskazówką lub wyświetlacza

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych.

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 2. Wstęp teoretyczny. Pomiary podstawowych wielkości

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych.

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. Badziak Zbigniew Kl. III te Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. 1. MIERNIKI ANALOGOWE Mierniki magnetoelektryczne. Miernikami magnetoelektrycznymi nazywamy mierniki,

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Katedra Elektroniki ZSTi Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Symbole umieszczone na przyrządzie Katedra Elektroniki ZSTiO Mierniki magnetoelektryczne Budowane: z ruchomącewkąi

Bardziej szczegółowo

Narzędzia pomiarowe Wzorce Parametrami wzorca są:

Narzędzia pomiarowe Wzorce Parametrami wzorca są: Narzędzia pomiarowe zespół środków technicznych umożliwiających wykonanie pomiaru. Obejmują: wzorce przyrządy pomiarowe przetworniki pomiarowe układy pomiarowe systemy pomiarowe Wzorce są to narzędzia

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 3 Zagadnienie mocy w obwodzie RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie sinusoidalnie

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

BADANIE AMPEROMIERZA

BADANIE AMPEROMIERZA BADANIE AMPEROMIERZA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru prądu, nabycie umiejętności łączenia prostych obwodów elektrycznych, oraz poznanie warunków i zasad sprawdzania amperomierzy

Bardziej szczegółowo

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Metody mostkowe Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Rodzaje przewodników Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności cewek, pojemności i stratności kondensatorów stosuje się

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Spis treści Informacje podstawowe...2 Pomiar napięcia...3 Pomiar prądu...5 Pomiar rezystancji...6 Pomiar pojemności...6 Wartość skuteczna i średnia...7

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE

Oświadczenie. Literatura. Treść pracy. Streszczenie. Spis treści. Strona tytułowa ZAŁĄCZNIKI RYSUNKÓW SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW OŚWIADCZENIE Strona tytułowa Spis treści STRONA TYTUŁOWA Streszczenie OŚWIADCZENIE Treść pracy SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW Literatura Oświadczenie SPIS LITERATURY, TABEL, RYSUNKÓW ZAŁĄCZNIKI Załącznik nr 1 do

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Przedmiot: Pomiary Elektryczne Materiały dydaktyczne: Pomiar i regulacja prądu i napięcia zmiennego Zebrał i opracował: mgr inż. Marcin Jabłoński

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny pomiar rezystancji

Elektroniczny pomiar rezystancji POLITECHNIKA POZNAŃSKA KATEDA STEOWANIA I INŻYNIEII SYSTEMÓW Pracownia kładów Elektronicznych i Przetwarzania Sygnałów ELEKTONICZNE SYSTEMY POMIAOWE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Elektroniczny

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

GALWANOMETR UNIWERSALNY V 5-99

GALWANOMETR UNIWERSALNY V 5-99 GALWANOMETR UNWERSALNY V 5-99 Przyrząd jest miernikiem elektrycznym systemu magnetoelektrycznego przystosowanym do pomiarów prądów i napięć stałych oraz zmiennych. Pomiar prądów i napięć zmiennych odbywa

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5

TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5 Kontynuacja 75 letniej tradycji w produkcji mierników elektrycznych Instrukcja obsługi TECHNICZNY MOSTEK WHEATSTONE A TMW-5 ERA-GOST sp. z o.o. 09-500 Gostynin, ul. Płocka 37 tel. (0...) 24 235-20-11,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC.

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Ćwiczenie nr 74 Pomiary mostkami RLC Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do wykonywania ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji.

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. Ćwiczenie nr 10 Pomiar rezystancji metodą techniczną. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. 2. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE Klasa: 1 i 2 ZSZ Program: elektryk 741103 Wymiar: kl. 1-3 godz. tygodniowo, kl. 2-4 godz. tygodniowo Klasa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

Ć wiczenie 2 POMIARY REZYSTANCJI, INDUKCYJNOŚCI I POJEMNOŚCI

Ć wiczenie 2 POMIARY REZYSTANCJI, INDUKCYJNOŚCI I POJEMNOŚCI 37 Ć wiczenie POMIARY REZYSTANCJI, INDUKCYJNOŚCI I POJEMNOŚCI 1. Wiadomości ogólne 1.1. Rezystancja Zasadniczą rolę w obwodach elektrycznych odgrywają przewodniki metalowe, z których wykonuje się przesyłowe

Bardziej szczegółowo

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH POMIRY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFZOWE). POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W OBWODCH TRÓJFZOWYCH. Pomiary mocy w obwodach jednofazowych W obwodach prądu stałego moc określamy jako iloczyn napięcia i prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Pomiary wielkości elektrycznych multimetrami analogowymi i cyfrowymi

Pomiary wielkości elektrycznych multimetrami analogowymi i cyfrowymi Pomiary wielkości elektrycznych multimetrami analogowymi i cyfrowymi Opracowane na podstawie: Piotr Burnos. "Wprowadzenia do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych". AGH Kraków. Pomiary wielkości

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu)

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3.1. Pomiary wielkości elektrycznych Rezystancja wejściowa mierników cyfrowych Przykład: Do sprawdzenia braku napięcia przemiennego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym"

Ćwiczenie: Pomiary rezystancji przy prądzie stałym Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ćwiczenia na temat. Badanie dokładności multimetru cyfrowego dla funkcji pomiaru napięcia zmiennego

Sprawozdanie z ćwiczenia na temat. Badanie dokładności multimetru cyfrowego dla funkcji pomiaru napięcia zmiennego Szablon sprawozdania na przykładzie ćwiczenia badanie dokładności multimetru..... ================================================================== Stronę tytułową można wydrukować jak podano niżej lub

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Obowiązkowa znajomość zagadnień: Co to jest prąd elektryczny, napięcie i natężenie prądu? Co to jest opór elektryczny i od czego zależy? Prawo

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru mocy w obwodach prądu przemiennego.. Wprowadzenie: Wykonując pomiary z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Pojęcia podstawowe Określanie dokładności pomiarów Spis treści

SPIS TREŚCI. 1. Pojęcia podstawowe Określanie dokładności pomiarów Spis treści Spis treści 1. Pojęcia podstawowe... 13 1.1. Obiekt fizyczny, wielkość fizyczna (mierzalna)... 13 1.2. Proces pomiarowy... 14 1.3. Jednostka miary, układy wielkości i układy jednostek miar... 15 1.4. Urządzenia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Pomiary rezystancji metodami technicznymi

Ćwiczenie 4. Pomiary rezystancji metodami technicznymi Ćwiczenie 4 Pomiary rezystancji metodami technicznymi Program ćwiczenia: 1. Techniczna metoda pomiaru rezystancji wyznaczenie charakterystyki =f(u) elementu nieliniowego (żarówka samochodowa) 2. Pomiar

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ELEKTRONIKI I MIERNICTWA

PODSTAWY ELEKTRONIKI I MIERNICTWA PODSTAWY ELEKTRONIKI I MIERNICTWA Konsultacje: - czwartki 15.05-15.35 WEL, pok. 56/100 tel. 839-082 jjakubowski@wat.edu.pl 4.1. Pojęcia podstawowe M E T R O L O G I A OGÓLNA TEOTERYCZNA PRAWNA STOSOWANA

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego Zakład Napędów Wieloźródłowych nstytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie P1 - protokół Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Bardziej szczegółowo

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 8. Badanie prostowników niesterowanych Wprowadzenie Prostownikiem nazywamy

Bardziej szczegółowo

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, 2015 Spis treści Przedmowa 7 Wstęp 9 1. PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI 11 1.1. Prąd stały 11 1.1.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i metrologii

Podstawy elektroniki i metrologii Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Podstawy elektroniki i metrologii Studia I stopnia kier. Informatyka semestr 2 Ilustracje do

Bardziej szczegółowo

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE CEL ĆWICZENIA Poznanie źródeł informacji o parametrach i warunkach eksploatacji narzędzi pomiarowych, zapoznanie ze sposobami

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA EZ1C

METROLOGIA EZ1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METOLOGI Kod przedmiotu: EZ1C 300 016 POMI EZYSTNCJI METODĄ

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

BADANIE ELEKTRYCZNEGO OBWODU REZONANSOWEGO RLC

BADANIE ELEKTRYCZNEGO OBWODU REZONANSOWEGO RLC Ćwiczenie 45 BADANE EEKTYZNEGO OBWOD EZONANSOWEGO 45.. Wiadomości ogólne Szeregowy obwód rezonansowy składa się z oporu, indukcyjności i pojemności połączonych szeregowo i dołączonych do źródła napięcia

Bardziej szczegółowo

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I)

Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Ćw. 7 Wyznaczanie parametrów rzeczywistych wzmacniaczy operacyjnych (płytka wzm. I) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parametrów typowego wzmacniacza operacyjnego. Ćwiczenie ma pokazać w jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY BYDGOSZCZY YDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆICZENIE: E3 BADANIE ŁAŚCIOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m.

Zad. 2 Jaka jest częstotliwość drgań fali elektromagnetycznej o długości λ = 300 m. Segment B.XIV Prądy zmienne Przygotowała: dr Anna Zawadzka Zad. 1 Obwód drgający składa się z pojemności C = 4 nf oraz samoindukcji L = 90 µh. Jaki jest okres, częstotliwość, częstość kątowa drgań oraz

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Treść zadania praktycznego Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Opracuj projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i sprawdzeniem działania zasilacza impulsowego małej mocy

Bardziej szczegółowo

Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam

Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam 54 Elektryczne mierniki analogowe firmy ETI Polam Roman Kłopocki Elektryczne mierniki analogowe to elektryczne przyrzπdy pomiarowe wyskalowane w jednostkach wielkoúci mierzonej. Mimo, øe sπ wypierane przez

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Pomiary mocy i energii elektrycznej

Pomiary mocy i energii elektrycznej olitechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i ystemów omiarowych omiary mocy i energii elektrycznej Grupa Nr ćwicz. 1 1... kierownik... 3... 4... Data Ocena I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Pomiar parametrów i charakterystyk wzmacniacza mocy małej częstotliwości REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 4: Pomiar parametrów i charakterystyk wzmacniacza mocy małej częstotliwości REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie : Pomiar parametrów i charakterystyk wzmacniacza mocy małej

Bardziej szczegółowo

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Kod

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 254. Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora. Ustawiony prąd ładowania I [ ma ]: t ł [ s ] U ł [ V ] t r [ s ] U r [ V ] ln(u r )

Ćwiczenie nr 254. Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora. Ustawiony prąd ładowania I [ ma ]: t ł [ s ] U ł [ V ] t r [ s ] U r [ V ] ln(u r ) Nazwisko... Data... Wydział... Imię... Dzień tyg.... Godzina... Ćwiczenie nr 254 Badanie ładowania i rozładowywania kondensatora Numer wybranego kondensatora: Numer wybranego opornika: Ustawiony prąd ładowania

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ELEKTRONICZNE. Układy polaryzacji i stabilizacji punktu pracy tranzystora

ELEMENTY ELEKTRONICZNE. Układy polaryzacji i stabilizacji punktu pracy tranzystora Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEMENTY ELEKTRONICZNE TS1C300 018 Układy polaryzacji i stabilizacji punktu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Obwody sprzężone magnetycznie.

Obwody sprzężone magnetycznie. POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTT MASZYN I RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIM ELEKTRYCZNE Obwody sprzężone magnetycznie. (E 5) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWICZ

Bardziej szczegółowo

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225 Od autora 8 1. Prąd elektryczny 9 1.1 Budowa materii 9 1.2 Przewodnictwo elektryczne materii 12 1.3 Prąd elektryczny i jego parametry 13 1.3.1 Pojęcie prądu elektrycznego 13 1.3.2 Parametry prądu 15 1.4

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI 1 WYKORZYSTAIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU 1. CEL ĆWICZEIA: SKŁADOWYCH IMPEDACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z możliwościami pomiaru składowych impedancji multimetrem cyfrowym. 2. POMIARY

Bardziej szczegółowo

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych

Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych Pytania podstawowe dla studentów studiów II-go stopnia kierunku Elektrotechnika VI Komisji egzaminów dyplomowych 0 Podstawy metrologii 1. Co to jest pomiar? 2. Niepewność pomiaru, sposób obliczania. 3.

Bardziej szczegółowo

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka)

12.2. Kompensator o regulowanym prądzie i stałym rezystorze (Lindecka) . POMARY METODĄ KOMPENSACYJNĄ Opracowała: R. Antkowiak Na format elektroniczny przetworzył: A. Wollek Niniejszy rozdział stanowi część skryptu: Materiały pomocnicze do laboratorium z Metrologii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 2004/2005 Zawody II stopnia

LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 2004/2005 Zawody II stopnia LIV OLIMPIADA FIZYCZNA 004/005 Zawody II stopnia Zadanie doświadczalne Masz do dyspozycji: cienki drut z niemagnetycznego metalu, silny magnes stały, ciężarek o masie m=(100,0±0,5) g, statyw, pręty stalowe,

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych STABILIZATORY NAPIĘCIA I PRĄDU STAŁEGO O DZIAŁANIU CIĄGŁYM Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z problemami związanymi z projektowaniem, realizacją i pomiarami

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej.

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. Lekcja 1 Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. 1. Zasady bezpieczeństwa na lekcji. 2. Zapoznanie z programem nauczania. 3. Omówienie kryteriów oceniania. 4. Prowadzenie zeszytu.

Bardziej szczegółowo

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Temat: Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych INSTYTUT SYSTEMÓW INŻYNIERII ELEKTRYCZNEJ POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ WYDZIAŁ: KIERUNEK: ROK AKADEMICKI: SEMESTR: NR. GRUPY LAB: SPRAWOZDANIE Z ĆWICZEŃ W LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRYCZNEJ I ELEKTRONICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 WYBRANE ELEKTRYCZNE CZUJNIKI-PRZETWORNIKI PRZESUNIĘĆ LINIOWYCH I KĄTOWYCH 1.CEL ĆWICZENIA: zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego:

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego: Sprawozdanie z laboratorium elektroniki w Zakładzie Systemów i Sieci Komputerowych Temat ćwiczenia: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Sprawozdanie Rok: Grupa: Zespół:

Bardziej szczegółowo

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH BADAIE STATYCZYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORIKÓW POMIAROWYCH 1. CEL ĆWICZEIA Celem ćwiczenia jest poznanie: podstawowych pojęć dotyczących statycznych właściwości przetworników pomiarowych analogowych i cyfrowych

Bardziej szczegółowo

Ziemskie pole magnetyczne

Ziemskie pole magnetyczne Ćwiczenie nr 27 Ćwiczenie nr 08 (27). Pomiar natężenia pola magnetycznego ziemskiego. Ziemskie pole magnetyczne Cel ćwiczenia. Wyznaczenie indukcji magnetycznej ziemskiego pola magnetycznego. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

DYSTRYBUTOR : Media Miar. Instrukcja obsługi MIERNIK UNIWERSALNY UM-112B

DYSTRYBUTOR : Media Miar. Instrukcja obsługi MIERNIK UNIWERSALNY UM-112B DYSTRYBUTOR : Media Miar Instrukcja obsługi MIERNIK UNIWERSALNY UM-112B SPIS TREŚCI 1. WSTĘP 3 2. ZASADY BEZPIECZNEGO UŻYTKOWANIA 3 3. CHARAKTERYSTYKA MIERNIKA 4 4. ZASTOSOWANIE 5 5. DANE TECHNICZNE 6

Bardziej szczegółowo

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego E1. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego Marek Pękała Wstęp Zgodnie z prawem Ohma natężenie I prądu płynącego przez przewodnik / opornik jest proporcjonalne do napięcia przyłożonego do jego końców.

Bardziej szczegółowo

Metrologia elektryczna / Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej

Metrologia elektryczna / Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej Metrologia elektryczna / Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej Siedlecki. wyd. 11. Warszawa, 2014 Spis treści 1. Pojęcia podstawowe 13 1.1. Obiekt fizyczny, wielkość fizyczna (mierzalna) 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRYCZNA I ELEKTRONICZNA. Zespół Szkół Technicznych w Skarżysku-Kamiennej. Sprawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: POMIARY MOCY

PRACOWNIA ELEKTRYCZNA I ELEKTRONICZNA. Zespół Szkół Technicznych w Skarżysku-Kamiennej. Sprawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: POMIARY MOCY Zespół zkół Technicznych w karżysku-kamiennej prawozdanie z ćwiczenia nr Temat ćwiczenia: OWN ELEKTYZN ELEKTONZN imię i nazwisko OMY MOY rok szkolny klasa grupa data wykonania. el ćwiczenia: oznanie pośredniej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 BADANIE MULTIMETRÓW DLA FUNKCJI POMIARU NAPIĘCIA ZMIENNEGO

Ćwiczenie 4 BADANIE MULTIMETRÓW DLA FUNKCJI POMIARU NAPIĘCIA ZMIENNEGO Ćwiczenie 4 BADANIE MLTIMETÓW DLA FNKCJI POMIA NAPIĘCIA ZMIENNEGO autor: dr hab. inż. Adam Kowalczyk, prof. Pz I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest eksperymentalne badanie wybranych właściwości metrologicznych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych 3

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych 3 Laboratorium Metrologii Elektrycznej i Elektronicznej Politechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Grupa Nr ćwicz. Ocena dokładności przyrządów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia ĆWICZENIE 12 BADANIE STABILIZATORÓW NAPIĘCIA STAŁEGO 12.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania, budowy oraz podstawowych właściwości różnych typów stabilizatorów półprzewodnikowych

Bardziej szczegółowo

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną Cewki Wstęp. Urządzenie elektryczne charakteryzujące się indukcyjnością własną i służące do uzyskiwania silnych pól magnetycznych. Szybkość zmian prądu płynącego przez cewkę indukcyjną zależy od panującego

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH BAANE O PÓŁPZEWONKOWYCH nstytut izyki Akademia Pomorska w Słupsku Cel i ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest: - zapoznanie się z przebiegiem charakterystyk prądowo-napięciowych diod różnych typów, - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANE OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH w klasach III

WYMAGANE OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH w klasach III WYMAGANE OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH w klasach III I. Ochrona środowiska naturalnego Uczeń: Uczeń posiada wiadomości i Uczeń posiada wiadomości i Uczeń posiada wiadomości

Bardziej szczegółowo

symbol miernika amperomierz woltomierz omomierz watomierz mierzona

symbol miernika amperomierz woltomierz omomierz watomierz mierzona ZADANIA ELEKTROTECHNIKA KLASA II 1. Uzupełnij tabelkę: nazwa symbol miernika amperomierz woltomierz omomierz ----------------- watomierz ----------------- wielkość mierzona jednostka - nazwa symbol jednostki

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego, oraz zapoznanie się z metodami wyznaczania charakterystyk częstotliwościowych.

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 28. Badanie oscyloskopu analogowego

Ćwiczenie nr 28. Badanie oscyloskopu analogowego Ćwiczenie nr 28 Badanie oscyloskopu analogowego 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania oraz nabycie umiejętności posługiwania się oscyloskopem analogowym. 2. Dane znamionowe

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych. Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 14. Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych. Program ćwiczenia: Ćwiczenie 14 Sprawdzanie przyrządów analogowych i cyfrowych Program ćwiczenia: 1 Sprawdzenie błędów podstawowych woltomierza analogowego 2 Sprawdzenie błędów podstawowych amperomierza analogowego 3 Sprawdzenie

Bardziej szczegółowo