Laboratorium Podstaw Pomiarów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Laboratorium Podstaw Pomiarów"

Transkrypt

1 Laboratorium Podstaw Pomiarów Ćwiczenie 5 Pomiary rezystancji Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechnika Warszawska Warszawa 2017 v. 4.1 Warszawa 2017

2 Ćwiczenie 5 Pomiary rezystancji 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru rezystancji i występującymi w nich błędami pomiarowymi. 2. Tematyka ćwiczenia pomiary rezystancji metodą techniczną, pomiary rezystancji metodą mostkową (mostek Wheatstone a), pomiary za pomocą omomierza. 3. Umiejętności zdobywane przez studentów umiejętność połączenia układu zgodnie ze schematem, umiejętność poprawnego doboru rezystancji wzorcowej przy pomiarze pośrednim prądu, umiejętność równoważenia mostka pomiarowego, umiejętność zapisywania wyników pomiarów w poprawny sposób (z precyzją zapewnianą przez przyrządy pomiarowe), umiejętność obliczania błędów i określania precyzji ich zapisu, umiejętność analizy uzyskanych wyników (w tym ich porównywania) oraz opracowywania wniosków. 4. Teoria 4.1. Metoda techniczna Metoda techniczna pomiaru rezystancji jest metodą pośrednią, która polega na pomiarze prądu płynącego przez rezystor i spadku napięcia na tym rezystorze. Za wynik pomiaru w tej metodzie uznajemy iloraz tych dwóch wielkości: = U I (5-1) gdzie U jest wskazaniem woltomierza, a I wskazaniem amperomierza. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 2

3 Metoda techniczna jest realizowana w dwóch podstawowych układach: z poprawnie mierzonym prądem (Rys. 5.1a.), z poprawnie mierzonym napięciem (Rys. 5.1b.). a.) I A b.) I A E V U E V U Rys Układy do pomiaru rezystancji metodą techniczną: a) z poprawnie mierzonym prądem, b) z poprawnie mierzonym napięciem W układzie z poprawnie mierzonym prądem (Rys. 5.1a) napięcie zmierzone za pomocą woltomierza jest sumą spadków napięć na badanym rezystorze i na amperomierzu. Źródłem błędu metody jest spadek napięcia na amperomierzu. Natomiast w układzie z poprawnie mierzonym napięciem (Rys. 5.1b) błąd metody wynika z faktu, że amperomierz mierzy sumę prądu płynącego przez badany rezystor oraz prądu płynącego przez woltomierz. Łatwo zauważyć, że w układzie z poprawnie mierzonym prądem błąd metody będzie tym mniejszy, im mniejszy będzie stosunek rezystancji wewnętrznej amperomierza do rezystancji mierzonej (tworzy się dzielnik napięciowy). Z kolei w układzie z poprawnie mierzonym napięciem błąd metody będzie tym mniejszy, im większy będzie stosunek rezystancji wewnętrznej woltomierza do rezystancji mierzonej (tworzy się dzielnik prądowy). W praktyce najczęściej bezpośredni pomiar prądu płynącego przez badany rezystor zastępuje się pomiarem pośrednim, wykorzystującym pomiar spadku napięcia na rezystorze wzorcowym o znanej wartości (Rys. 5.2). a.) V 2 V 2 b.) R wz R wz E V 1 E V 1 Rys Zmodyfikowane układy do pomiaru rezystancji metodą techniczną: a) z poprawnie mierzonym prądem, b) z poprawnie mierzonym napięciem Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 3

4 Analiza błędu pomiarowego W metodzie technicznej wyróżniamy dwie podstawowe kategorie błędu: niepewność pomiarową określoną przez błąd graniczny przyrządów, błąd systematyczny metody. Dla układów z Rys. 5.1 błąd graniczny pomiaru grx wyrażony jest wzorem a dla układów z Rys. 5.2 wzorem δ g = δ g U + δ g I (5-2) δ g = δ g U 1 + δ g U 2 + δ g R wz (5-3) Dla układu z poprawnie mierzonym prądem (z Rys. 5.1a) błąd metody wyraża się zależnością a dla układu z Rys. 5.2a zależnością δ m = R A 100% (5-4) δ m = R wz 100% (5-5) Natomiast dla układu z poprawnie mierzonym napięciem (z Rys. 5.1b i 5.2b) wyrażenie na błąd metody przybiera postać δ m = R V 100% (5-6) Przy spełnieniu warunku R V zależność (5-6) można uprościć do postaci δ m R V 100% (5-7) Aby błąd metody był jak najmniejszy, w układzie z poprawnie mierzonym prądem rezystancja mierzona Rx powinna być jak największa względem rezystancji amperomierza RA (Rys. 5.1a) lub rezystancji rezystora wzorcowego Rwz (Rys. 5.2a). Natomiast w układzie z poprawnie mierzonym napięciem (Rys. 5.1b lub 5.2b) rezystancja mierzona Rx powinna być jak najmniejsza względem rezystancji woltomierza V lub V1. W układzie z poprawnie mierzonym napięciem wartość rezystancji Rwz wpływa tylko na wartość mierzonego napięcia U2 (nie wpływa na błąd metody). Można więc wybrać wartość Rwz na tyle dużą, aby zminimalizować błąd graniczny pomiaru napięcia U2 (pomiar małych wartości napięcia może prowadzić do wzrostu względnego błędu granicznego). Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 4

5 4.2. Metoda mostkowa mostek Wheatstone a Metoda pomiaru rezystancji w układzie mostka pomiarowego, zwana zwyczajowo mostkową, należy do grupy metod zerowych. Zwykle jest wykorzystywana do precyzyjnych pomiarów rezystancji w sytuacji, gdy znamy jej przybliżoną wartość. Konfiguracja mostka Wheatstone a jest przedstawiona na Rys Ramiona, w których występują rezystancje R3 i R4, nazywane są ramionami stosunkowymi mostka. R 2 E V R 4 R 3 Rys Mostek Wheatstone a Z warunku równowagi mostka wynika zależność na rezystancję mierzoną R 3 = R 2 R 4 (5-8) = R 4 R 3 R 2 (5-9) W układzie mostka Wheatstone a występują następujące składniki błędu pomiarowego: błąd graniczny wzorców δ g, błąd rozdzielczości δ r, błąd nieczułości δ n. Błąd graniczny wzorców δ g wynika z faktu, że rezystory R3 i R4 w mostku oraz opornik dekadowy R2 są wykonane z ograniczoną precyzją i dokładnością. W efekcie błąd ten wyraża się następującą zależnością: δ g = δ g R 2 + δ g R 3 + δ g R 4 (5-10) Błąd rozdzielczości δ r wynika z faktu, że regulacja opornika dekadowego odbywa się w sposób skokowy (dla oporników dekadowych w Laboratorium Podstaw Pomiarów minimalny skok wynosi 0,1 ). Błąd ten jest wyrażony wzorem Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 5

6 δ r = δ r R 2 = minr 2 R 2 100% (5-11) gdzie minr2 oznacza zdolność rozdzielczą opornika dekadowego kwant wartości R2. Błąd nieczułości δ n jest to względna zmiana rezystancji mierzonej powodująca najmniejszą zauważalną zmianę wskazania wskaźnika równowagi. Błąd ten wyraża się wzorem δ n = 100% (5-12) gdzie symbol min oznacza minimalną zauważalną zmianę wskazania wskaźnika równowagi. W przypadku woltomierza cyfrowego oznacza zmianę wskazania o 1 na najmniej znaczącym miejscu. Ze sposobu działania mostka Wheatstone a wynika, że względna zmiana rezystancji Rx powoduje taką samą zmianę sygnału niezrównoważenia jak względna zmiana rezystancji R2. Ponieważ nie można zmieniać wartości rezystancji badanej Rx, dlatego w praktyce względną zmianę tej rezystancji we wzorze (5-12) zastępuje się względną zmianą rezystancji opornika dekadowego R2. Precyzyjne ustawienie wartości zmiany wskazania = min (wzór 5-12) jest praktycznie niemożliwe. Dlatego dokonuje się zmiany wartości tego wskazania (napięcia wskaźnika równowagi) o n jednostek (np. 10, 100 lub 1000), a otrzymany wynik dzieli przez n, zgodnie ze wzorem δ n = min R 2 100% (5-13) n R 2 n min Wyrażenie na sumaryczny błąd pomiaru rezystancji za pomocą mostka Wheatstone a można wyrazić w postaci δ s = δ g + δ r + δ n (5-14) Wartości rezystancji R3 i R4 w ramionach stosunkowych mostka wpływają na błąd rozdzielczości. Aby zminimalizować ten błąd należy wykorzystać wszystkie dekady opornika dekadowego. Wartości rezystancji w ramionach mostka wpływają również na błąd nieczułości. Największą czułość mostek uzyskuje, gdy we wszystkich gałęziach mostka występują jednakowe wartości rezystancji. Stąd zalecany sposób postępowania przy wyborze rezystancji w ramionach stosunkowych mostka Wheatstone a w układzie przedstawionym na Rys. 5.3 jest następujący: znając przybliżoną wartość rezystancji mierzonej ustawić w ramionach stosunkowych mostka wartości najbardziej do niej zbliżone, skorygować wybrane wartości w ramionach stosunkowych mostka w ten sposób, aby wykorzystać wszystkie dekady opornika dekadowego. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 6

7 Wartość błędu nieczułości jest odwrotnie proporcjonalna do wartości E napięcia zasilania mostka. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt duża wartość tego napięcia może powodować nagrzewanie rezystorów i w konsekwencji zmianę ich rezystancji lub nawet uszkodzenie. 5. Opis modułów pomiarowych 5.1. Moduł R01 Moduł R01 jest przeznaczony do przeprowadzania pomiarów rezystancji metodą techniczną. Pomiar prądu realizuje się metodą pośrednią poprzez pomiar spadku napięcia na dołączonym rezystorze wzorcowym o tolerancji 0,1%. W dostępnym zestawie znajdują się rezystory wzorcowe o wartościach: 10, 100, 1 k i 100 k. Płyta czołowa modułu R01 jest przedstawiona na Rys Rys Moduł R01 Moduł R01 umożliwia realizację metody technicznej zarówno w układzie z poprawnie mierzonym prądem, jak i z poprawnie mierzonym napięciem. Maksymalne napięcie zasilające moduł nie powinno przekraczać 20 V Moduł R02 Moduł R02 jest przeznaczony do wykonania pomiarów rezystancji metodą mostkową za pomocą mostka Wheatstone a. Płyta czołowa modułu R02 jest przedstawiona na Rys Przełączniki obrotowe pozwalają na wybór rezystancji w ramionach stosunkowych mostka o wartościach: 10, 100, 1 k, 10 k i 100 k. Tolerancja wykonania tych rezystorów wynosi 0,1%. Maksymalne napięcie zasilające mostek nie powinno przekraczać 20 V. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 7

8 Rys Moduł R02 6. Badania i pomiary Obiektem badań są rezystory umieszczone na podstawkach i oznaczone symbolami: Rx1, Rx2, Rx3, Rx4. Dostępne są również rezystory wzorcowe oznaczone symbolami: Rwz1, Rwz2, Rwz3, Rwz4 o wartościach: 10, 100, 1 k 100 k i tolerancji 0,1%, które mogą być wykorzystane przy pomiarze pośrednim prądu w metodzie technicznej. Rezystancja wewnętrzna woltomierza 34450A i U1252B wynosi 10 MΩ. Uwaga: Przed rozpoczęciem pomiarów należy ustawić na wyjściu 1 zasilacza E3646A wartości napięcia i ograniczenia prądowego podane przez Prowadzącego. Zadanie 1. Pomiar rezystancji metodą techniczną.! Zmierzyć rezystancję dwóch wskazanych przez Prowadzącego rezystorów metodą techniczną w układzie z poprawnie mierzonym prądem i w układzie z poprawnie mierzonym napięciem. Do każdego pomiaru dobrać wartość rezystora wzorcowego Rwz i uzasadnić wybór. Wyznaczyć błędy graniczne: napięcia U1 i U2, rezystancji Rx oraz błąd metody. Wyniki zestawić w tabeli. Porównać uzyskane wyniki. Dla każdego badanego rezystora wskazać bardziej korzystny układ pomiarowy i ocenić, czy jest to zgodne z teorią. Wyjaśnić, dlaczego uznajemy dany układ pomiarowy za bardziej korzystny. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 8

9 Zadanie 2. Pomiar rezystancji mostkiem Wheatstone a. Zad Zmierzyć metodą mostkową (za pomocą mostka Wheatstone a) rezystancję tych samych dwóch rezystorów, co w zadaniu 1. Dobrać rezystancje w ramionach stosunkowych mostka i opisać sposób ich doboru. Wyznaczyć błąd graniczny wzorców, błąd rozdzielczości, błąd nieczułości oraz sumaryczny błąd pomiaru. Wyniki zestawić w tabeli, wpisując również wartość R2 potrzebną do wyznaczenia błędu nieczułości wzór Zad Zbadać wpływ rezystancji w ramionach stosunkowych mostka na błąd nieczułości. Podczas pomiarów zachować stałą wartość stosunku R4/R3. Pomiary wykonać dla jednego z rezystorów badanych w zad Dla każdego pomiaru wyznaczyć błąd nieczułości. Wyniki zestawić w tabeli, wpisując również wartość R2 potrzebną do wyznaczenia błędu nieczułości wzór Zadanie 3. Pomiar rezystancji omomierzem cyfrowym.!? Zmierzyć za pomocą omomierza cyfrowego rezystancję elementów badanych w zadaniu 1. Wyznaczyć błędy graniczne pomiaru tych rezystancji. Wyniki zestawić w tabeli. Porównać wyniki uzyskane wszystkimi trzema metodami z zadań 1, 2 i 3. Przeanalizować wyniki pod kątem ich zgodności w granicach błędów pomiarowych. Pytania kontrolne 1. Na czym polega metoda techniczna pomiaru rezystancji? Narysuj układy do jej realizacji. 2. Sklasyfikuj błędy pomiarowe występujące w metodzie technicznej pomiaru rezystancji. 3. Omów zagadnienie błędu metody w układzie z poprawnie mierzonym napięciem. 4. Omów zagadnienie błędu metody w układzie z poprawnie mierzonym prądem. 5. W jaki sposób można zminimalizować błąd metody przy pomiarze rezystancji metodą techniczną? 6. Dla jakich wartości rezystancji mierzonych korzystniejszy jest układ z poprawnie mierzonym prądem, a dla jakich układ z poprawnie mierzonym napięciem? 7. Wyprowadź wzór na błąd metody w układzie z poprawnie mierzonym prądem. 8. Wyprowadź wzór na błąd metody w układzie z poprawnie mierzonym napięciem. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 9

10 9. Jaką rolę w mostku Wheatstone a spełnia woltomierz? 10. Co nazywamy stanem równowagi mostka i w jaki sposób w praktyce osiągamy ten stan? 11. Co to jest rezystor nieliniowy? Czy przy pomocy mostka Whatstone a można mierzyć rezystancje nieliniowe? Odpowiedź uzasadnij. 12. Narysuj schemat ideowy mostka Wheatstone a i wyprowadź równanie równowagi. 13. Sklasyfikuj błędy występujące przy pomiarze rezystancji za pomocą mostka Wheatstone a. 14. Co to jest błąd nieczułości przy pomiarze rezystancji metodą mostkową? 15. W jaki sposób praktycznie można wyznaczyć błąd nieczułości przy pomiarze rezystancji za pomocą mostka Wheatstone a? 16. Opisz procedurę doboru rezystancji w ramionach stosunkowych mostka Wheatstone a, gdy znana jest zgrubnie wartość mierzonej rezystancji. Możesz założyć przykładowe dane liczbowe. 17. W jaki sposób wartość napięcia zasilającego mostek Wheatstone a wpływa na dokładność pomiaru rezystancji? Rozważ poszczególne składniki błędu. 18. Zmierzono rezystancję metodą techniczną w układzie z poprawnie mierzonym prądem. Woltomierz wskazał wartość U = 10,000 V na zakresie Uz = 10 V, a amperomierz wartość I = 20,00 ma na zakresie Iz = 100 ma. Podaj wynik pomiaru rezystancji, błąd graniczny i błąd metody, jeżeli wyrażenia na błąd graniczny woltomierza i amperomierza wyrażają się odpowiednio wzorami: δ g U = 0,05% + 0,01% U z δ U g I = 0,10% + 0,05% I z I Rezystancja amperomierza wynosi RA = 10, a rezystancja woltomierza RV = 10 M. 19. Zmierzono rezystancję metodą techniczną w układzie z poprawnie mierzonym napięciem. Woltomierz wskazał wartość U = 10,000 V na zakresie Uz = 10 V, a amperomierz wartość I = 20,00 ma na zakresie Iz = 100 ma. Podaj wynik pomiaru rezystancji, błąd graniczny i błąd metody, jeżeli wyrażenia na błąd graniczny woltomierza i amperomierza wyrażają się odpowiednio wzorami: δ g U = 0,05% + 0,01% U z δ U g I = 0,10% + 0,05% I z I Rezystancja amperomierza wynosi RA = 10, a rezystancja woltomierza RV = 10 M. 20. Oblicz, dla jakiej wartości rezystancji błędy metody w metodzie technicznej będą równe co do wartości bezwzględnej dla obu układów (z poprawnie mierzonym prądem i z poprawnie mierzonym napięciem), jeśli rezystancja amperomierza wynosi RA = 10, a rezystancja woltomierza RV = 10 M. Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 10

11 21. Oblicz, dla jakiej wartości rezystancji woltomierza przy pomiarze rezystancji Rx = 10 k błędy metody w metodzie technicznej będą równe co do wartości bezwzględnej dla obu układów (z poprawnie mierzonym prądem i z poprawnie mierzonym napięciem), jeśli rezystancja amperomierza wynosi RA = Oblicz, dla jakiej wartości rezystancji amperomierza przy pomiarze rezystancji Rx = 10 k błędy metody w metodzie technicznej będą równe co do wartości bezwzględnej dla obu układów (z poprawnie mierzonym prądem i z poprawnie mierzonym napięciem), jeśli rezystancja woltomierza wynosi RV = 1 M. 23. Mamy zmierzyć rezystancję opornika o wartości ok. 1 k metodą techniczną, wykorzystując woltomierz o rezystancji wewnętrznej 1 M i amperomierz o rezystancji wewnętrznej 10. W którym układzie (z poprawnie mierzonym prądem czy z poprawnie mierzonym napięciem) błąd metody będzie mniejszy co do wartości bezwzględnej? Odpowiedź uzasadnij. 24. Mamy zmierzyć rezystancję opornika o wartości ok. 100 za pomocą mostka Wheatstone a. Jakie wartości rezystancji w ramionach stosunkowych mostka jakie należy wybrać, aby błąd nieczułości był jak najmniejszy (mamy do dyspozycji wartości rezystancji: 10, 100, 1 k, 10 k i 100 k)? Odpowiedź uzasadnij. 25. Mamy zmierzyć rezystancję opornika o wartości ok. 1 M za pomocą mostka Wheatstone a. Jakie wartości rezystancji w ramionach stosunkowych mostka należy wybrać, aby błąd nieczułości był jak najmniejszy (mamy do dyspozycji wartości rezystancji: 10, 100, 1 k, 10 k i 100 k)? Odpowiedź uzasadnij. 26. Mostek Wheatstone a jest wyposażony w rezystory wzorcowe o tolerancji 0,1% w ramionach stosunkowych (R3 i R4). Opornik dekadowy ma klasę 0,05 i rozdzielczość 0,1 Przy jakiej ustawionej na oporniku dekadowym rezystancji błąd rozdzielczości będzie przynajmniej 10 razy mniejszy od błędu granicznego wzorców? Odpowiedź uzasadnij. 27. Mostek Wheatstone a jest wyposażony w rezystory wzorcowe o tolerancji 0,1% w ramionach stosunkowych (R3 i R4). Opornik dekadowy ma klasę 0,05 i rozdzielczość 0,1 Ile dekad musi posiadać opornik dekadowy, aby błąd rozdzielczości był przynajmniej 100 razy mniejszy od błędu granicznego wzorców? Odpowiedź uzasadnij. 28. Zmierzono rezystancję rezystora omomierzem cyfrowym. Uzyskano wynik R = 158,15 na zakresie Rz = 1 k. Oblicz wartość granicznego błędu względnego i bezwzględnego pomiaru rezystancji, jeśli producent omomierza podaje zależność na błąd graniczny względny w postaci: δ g R = 0,1% + 0,2% R z R Ćw.5. Pomiary rezystancji Strona 11

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI ĆWICZENIE 6 POMIAY EZYSTANCJI Opracowała: E. Dziuban I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wdrożenie umiejętności poprawnego wyboru metody pomiaru w zależności od wartości mierzonej rezystancji oraz postulowanej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym"

Ćwiczenie: Pomiary rezystancji przy prądzie stałym Ćwiczenie: "Pomiary rezystancji przy prądzie stałym" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Ćwiczenie 9 Pomiary pojemności Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA EZ1C

METROLOGIA EZ1C Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METOLOGI Kod przedmiotu: EZ1C 300 016 POMI EZYSTNCJI METODĄ

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych Studia... Kierunek... Grupa dziekańska... Zespół... Nazwisko i Imię 1.... 2.... 3.... 4.... Laboratorium...... Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki 1 Katedra Energetyki Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Temat ćwiczenia: POMIARY PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO (obwód 3 oczkowy) 2 1. POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLTECHK OPOLSK STYTT TOMTYK FOMTYK LBOTOM METOLO ELEKTOCZEJ 1. POMY EZYSTCJ METODM MOSTKOWYM 1. METODY POM EZYSTCJ 1.1. Wstęp 1.1.1 Metody techniczne 1.1.1.1.kład poprawnie mierzonego napięcia kład poprawnie

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Zakres wymaganych wiadomości do kolokwium wstępnego: Program ćwiczenia:

Ćwiczenie 9. Mostki prądu stałego. Zakres wymaganych wiadomości do kolokwium wstępnego: Program ćwiczenia: Ćwiczenie 9 Mostki prądu stałego Program ćwiczenia: 1. Pomiar rezystancji laboratoryjnym mostkiem Wheatsone'a 2. Pomiar rezystancji technicznym mostkiem Wheatsone'a. Pomiar rezystancji technicznym mostkiem

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii

Laboratorium Metrologii Laboratorium Metrologii Ćwiczenie nr 3 Oddziaływanie przyrządów na badany obiekt I Zagadnienia do przygotowania na kartkówkę: 1 Zdefiniować pojęcie: prąd elektryczny Podać odpowiednią zależność fizyczną

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA ES1D

METROLOGIA ES1D Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Kod przedmiotu: ES1D 200012 POMIAR REZYSTANCJI

Bardziej szczegółowo

Pomiary małych rezystancji

Pomiary małych rezystancji Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Miernictwa Elektronicznego Pomiary małych rezystancji Grupa Nr ćwicz. 2 1... kierownik 2... 3... 4... Data Ocena I. C

Bardziej szczegółowo

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIAR NAPIĘCIA STAŁEGO PRZYRZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFROWYMI. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiar napięć stałych 1 POMIA NAPIĘCIA STAŁEGO PZYZĄDAMI ANALOGOWYMI I CYFOWYMI Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie: - parametrów typowych woltomierzy prądu stałego oraz z warunków poprawnej ich

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji.

Ćwiczenie nr 10. Pomiar rezystancji metodą techniczną. Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. Ćwiczenie nr 10 Pomiar rezystancji metodą techniczną. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru rezystancji. 2. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Laboratorium Podstaw Miernictwa Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Pomiarów ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Przykład PROTOKÓŁU POMIAROWEGO Opracowali : dr inż. Jacek Dusza mgr inż. Sławomir

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami

Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Wyznaczanie wielkości oporu elektrycznego różnymi metodami Obowiązkowa znajomość zagadnień: Co to jest prąd elektryczny, napięcie i natężenie prądu? Co to jest opór elektryczny i od czego zależy? Prawo

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Dokumentowanie wyników pomiarów protokół pomiarowy Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII. Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego:

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII. Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego: PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W TARNOWIE INSTYTUT POLITECHNICZNY LABORATORIUM METROLOGII Instrukcja do wykonania ćwiczenia laboratoryjnego: "Pomiary rezystancji metody techniczne i mostkowe" Tarnów

Bardziej szczegółowo

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH

MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu MIERNICTWO WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH I NIEELEKTRYCZNYCH Kod

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra lektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Laboratorium Teorii Obwodów Przedmiot: lektrotechnika teoretyczna Numer ćwiczenia: 1 Temat: Liniowe obwody prądu stałego, prawo Ohma i prawa Kirchhoffa

Bardziej szczegółowo

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Układem

Bardziej szczegółowo

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5

nazywamy mostkiem zrównoważonym w przeciwieństwie do mostka niezrównoważonego, dla którego Z 1 Z 4 Z 2 Z 3. Z 5 Ćwiczenie E- Pomiar oporności i indukcyjności metodą mostkową I. el ćwiczenia: Ocena dokładności pomiaru oporności mostkiem Wheatstone`a, pomiar nieznanej oporności i indukcyjności mostkiem ndersona. II.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE

Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE Laboratorium miernictwa elektronicznego - Narzędzia pomiarowe 1 NARZĘDZIA POMIAROWE CEL ĆWICZENIA Poznanie źródeł informacji o parametrach i warunkach eksploatacji narzędzi pomiarowych, zapoznanie ze sposobami

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma.

Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. Ćwiczenie nr 3 Sprawdzenie prawa Ohma. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne wykazanie i potwierdzenie słuszności zależności określonych prawem Ohma. Zastosowanie prawa Ohma dla zmierzenia oporności

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Temperaturowa charakterystyka termistora typu NTC

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Temperaturowa charakterystyka termistora typu NTC Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Temperaturowa charakterystyka termistora typu NTC ćwiczenie nr 37 Opracowanie ćwiczenia: dr J. Woźnicka, dr S. elica Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA E1. OBWODY PRĄDU STŁEGO WYZNCZNIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁ tekst opracowała: Bożena Janowska-Dmoch Prądem elektrycznym nazywamy uporządkowany ruch ładunków elektrycznych wywołany

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych.

Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie metod pomiaru podstawowych wielkości fizycznych w obwodach prądu stałego za pomocą przyrządów pomiarowych. 2. Wstęp teoretyczny. Pomiary podstawowych wielkości

Bardziej szczegółowo

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Spis treści Informacje podstawowe...2 Pomiar napięcia...3 Pomiar prądu...5 Pomiar rezystancji...6 Pomiar pojemności...6 Wartość skuteczna i średnia...7

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Ćwiczenie 8 Temat: Pomiar i regulacja natężenia prądu stałego jednym i dwoma rezystorem nastawnym Cel ćwiczenia Właściwy dobór rezystorów nastawnych do regulacji natężenia w obwodach prądu stałego. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Miernictwo - W10 - dr Adam Polak Notatki: Marcin Chwedziak. Miernictwo I. dr Adam Polak WYKŁAD 10

Miernictwo - W10 - dr Adam Polak Notatki: Marcin Chwedziak. Miernictwo I. dr Adam Polak WYKŁAD 10 Miernictwo I dr Adam Polak WYKŁAD 10 Pomiary wielkości elektrycznych stałych w czasie Pomiary prądu stałego: Technika pomiaru prądu: Zakresy od pa do setek A Czynniki wpływające na wynik pomiaru (jest

Bardziej szczegółowo

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2 Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności

Bardziej szczegółowo

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego

E12. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego E1. Mostek Wheatstona wyznaczenie oporu właściwego Marek Pękała Wstęp Zgodnie z prawem Ohma natężenie I prądu płynącego przez przewodnik / opornik jest proporcjonalne do napięcia przyłożonego do jego końców.

Bardziej szczegółowo

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena

Metody mostkowe. Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Metody mostkowe Mostek Wheatstone a, Maxwella, Sauty ego-wiena Rodzaje przewodników Do pomiaru rezystancji rezystorów, rezystancji i indukcyjności cewek, pojemności i stratności kondensatorów stosuje się

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych

Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych Instytut Fizyki ul. Wielkopolska 15 70-451 Szczecin 1 Pracownia Elektroniki. Pomiar podstawowych wielkości elektrycznych........ (Oprac. dr Radosław Gąsowski) Zakres materiału obowiązujący do ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie cieplnego współczynnika oporności właściwej metali

Wyznaczanie cieplnego współczynnika oporności właściwej metali Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. grupa II Termin: 5 V 2009 Nr. ćwiczenia: 303 Temat ćwiczenia: Wyznaczanie cieplnego współczynnika oporności właściwej metali

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 1 Temat: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia Ćwiczenie 3 Temat: Oznaczenia mierników, sposób podłączania i obliczanie błędów Cel ćwiczenia Zaznajomienie się z oznaczeniami umieszczonymi na przyrządach i obliczaniem błędów pomiarowych. Obsługa przyrządów

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU POMIARY W ELEKTRYCE I ELEKTRONICE Klasa: 2Tc Technik mechatronik Program: 311410 (KOWEZIU ) Wymiar: 4h tygodniowo Na ocenę dopuszczającą uczeń: Zna

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Metrologii

Laboratorium z Metrologii Zachodniopomorski niwersytet Technologiczny w Szczecinie Wydział Elektryczny Katedra Sterowania i Pomiarów Zakład Metrologii Laboratorium z Metrologii Opracował: dr inż. A.Wollek 1 Prowadzący dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

R 1. Układy regulacji napięcia. Pomiar napięcia stałego.

R 1. Układy regulacji napięcia. Pomiar napięcia stałego. kłady regulacji napięcia. Pomiar napięcia stałego.. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami regulacji napięcia stałego, stosowanymi w tym celu układami elektrycznymi, oraz metodami

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 5 Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych.

Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych. Ćwiczenie 1 Metody pomiarowe i opracowywanie danych doświadczalnych. Ćwiczenie ma następujące części: 1 Pomiar rezystancji i sprawdzanie prawa Ohma, metoda najmniejszych kwadratów. 2 Pomiar średnicy pręta.

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLTECHNKA WARSZAWSKA NSTYTUT RADOELEKTRONK ZAKŁAD RADOKOMUNKACJ WECZOROWE STUDA ZAWODOWE LABORATORUM OBWODÓW SYGNAŁÓW Ćwiczenie 1 Temat: OBWODY PRĄDU STAŁEGO Opracował: mgr inż. Henryk Chaciński Warszawa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 Mostek pojemnościowy Ćwiczenie wraz z instrukcją i konspektem opracowali P.Wisniowski, M.Dąbek

Ćwiczenie 2 Mostek pojemnościowy Ćwiczenie wraz z instrukcją i konspektem opracowali P.Wisniowski, M.Dąbek Ćwiczenie 2 Mostek pojemnościowy Ćwiczenie wraz z instrukcją i konspektem opracowali P.Wisniowski, M.Dąbek el ćwiczenia elem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą mostkową pomiaru pojemności kondensatora

Bardziej szczegółowo

Systemy pomiarowe. Kod przedmiotu: KS05456, KN Ćwiczenie nr 2 POMIAR REZYSTANCJI. (multimetr, metoda techniczna, mostek)

Systemy pomiarowe. Kod przedmiotu: KS05456, KN Ćwiczenie nr 2 POMIAR REZYSTANCJI. (multimetr, metoda techniczna, mostek) POLITECHNIK BIŁOSTOCK KTEDR ZRZĄDZNI PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Systemy pomiarowe Kod przedmiotu: KS05456, KN05456 Ćwiczenie nr 2 POMIR REZYSTNCJI (multimetr, metoda techniczna,

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Laboratorium Podstaw Elektroniki Marek Siłuszyk Ćwiczenie M 4 SPWDZENE PW OHM POM EZYSTNCJ METODĄ TECHNCZNĄ opr. tech. Mirosław Maś niwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 2013 1. Wstęp Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

1 Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x 2, x 1, x 0 )= (1, 3, 5, 7, 12, 13, 15 (4, 6, 9))*.

1 Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x 2, x 1, x 0 )= (1, 3, 5, 7, 12, 13, 15 (4, 6, 9))*. EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 0/0 Odpowiedzi do zadań dla grupy elektronicznej na zawody II stopnia (okręgowe) Dana jest funkcja logiczna f(x 3, x,

Bardziej szczegółowo

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki

METROLOGIA. Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki METOLOGIA Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EINS Zjazd 13, wykład nr 0 Prawo autorskie Niniejsze materiały podlegają ochronie

Bardziej szczegółowo

FIZYKA LABORATORIUM prawo Ohma

FIZYKA LABORATORIUM prawo Ohma FIZYKA LABORATORIUM prawo Ohma dr hab. inż. Michał K. Urbański, Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej, pok 18 Gmach Fizyki, murba@if.pw.edu.pl www.if.pw.edu.pl/ murba strona Wydziału Fizyki www.fizyka.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

4. Schemat układu pomiarowego do badania przetwornika

4. Schemat układu pomiarowego do badania przetwornika 1 1. Projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i badaniem przetwornika napięcie/częstotliwość z układem AD654 2. Założenia do opracowania projektu a) Dane techniczne układu - Napięcie zasilające

Bardziej szczegółowo

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych budowa i zasada działania przyrządów analogowych magnetoelektrycznych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego.

Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego. Politechnika Lubelska Katedra Automatyki i Metrologii. Laboratorium Podstaw Miernictwa Elektrycznego. Ćwiczenie Nr POMIARY PARAMETRÓW DWÓJNIKÓW PASYWNYCH METODĄ TRZECH WOLTOMIERZY Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora

Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora Ćwiczenie E10 Wyznaczanie krzywej ładowania kondensatora E10.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie przebiegu procesu ładowania kondensatora oraz wyznaczenie stałej czasowej szeregowego układu.

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym?

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym? Domowe urządzenia elektryczne są często łączone równolegle, dzięki temu każde tworzy osobny obwód z tym samym źródłem napięcia. Na podstawie poszczególnych rezystancji, można przewidzieć całkowite natężenie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1. Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 2 OBWODY NIELINIOWE PRĄDU

Bardziej szczegółowo

Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7

Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7 Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi zastosowaniami wzmacniacza operacyjnego, poznanie jego charakterystyki przejściowej

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY

NIEZBĘDNY SPRZĘT LABORATORYJNY Ćwiczenie 5 Temat: Pomiar napięcia i prądu stałego. Cel ćwiczenia Poznanie zasady pomiaru napięcia stałego. Zapoznanie się z działaniem modułu KL-22001. Obsługa przyrządów pomiarowych. Przestrzeganie przepisów

Bardziej szczegółowo

Liniowe stabilizatory napięcia

Liniowe stabilizatory napięcia . Cel ćwiczenia. Liniowe stabilizatory napięcia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie właściwości stabilizatora napięcia zbudowanego na popularnym układzie scalonym. Zakres ćwiczenia obejmuje projektowanie

Bardziej szczegółowo

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego:

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego: Sprawozdanie z laboratorium elektroniki w Zakładzie Systemów i Sieci Komputerowych Temat ćwiczenia: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Sprawozdanie Rok: Grupa: Zespół:

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia tablicowe nr 1

Ćwiczenia tablicowe nr 1 Ćwiczenia tablicowe nr 1 Temat Pomiary mocy i energii Wymagane wiadomości teoretyczne 1. Pomiar mocy w sieciach 3 fazowych 3 przewodowych: przy obciążeniu symetrycznym i niesymetrycznym 2. Pomiar mocy

Bardziej szczegółowo

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego

Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego Badanie obwodów rozgałęzionych prądu stałego z jednym źródłem. Pomiar mocy w obwodach prądu stałego I. Prawa Kirchoffa Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozpływami prądów w obwodach rozgałęzionych

Bardziej szczegółowo

3. Przebieg ćwiczenia I. Porównanie wskazań woltomierza wzorcowego ze wskazaniami woltomierza badanego.

3. Przebieg ćwiczenia I. Porównanie wskazań woltomierza wzorcowego ze wskazaniami woltomierza badanego. Badanie woltomierza 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rożnymi układami nastawienia napięcia oraz metodami jego pomiaru za pomocą rożnych typów woltomierzy i nabranie umiejętności posługiwania

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI 1 WYKORZYSTAIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU 1. CEL ĆWICZEIA: SKŁADOWYCH IMPEDACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z możliwościami pomiaru składowych impedancji multimetrem cyfrowym. 2. POMIARY

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC.

Ćwiczenie nr 74. Pomiary mostkami RLC. Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Ćwiczenie nr 74 Pomiary mostkami RLC Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar rezystancji, indukcyjności i pojemności automatycznym mostkiem RLC. Dane znamionowe Przed przystąpieniem do wykonywania ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Pomiar indukcyjności.

Pomiar indukcyjności. Pomiar indukcyjności.. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru indukcyjności, ich wadami i zaletami, wynikającymi z nich błędami pomiarowymi, oraz umiejętnością ich właściwego

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Zakład Miernictwa

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny pomiar rezystancji

Elektroniczny pomiar rezystancji POLITECHNIKA POZNAŃSKA KATEDA STEOWANIA I INŻYNIEII SYSTEMÓW Pracownia kładów Elektronicznych i Przetwarzania Sygnałów ELEKTONICZNE SYSTEMY POMIAOWE Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Elektroniczny

Bardziej szczegółowo

POMIARY TEMPERATURY I

POMIARY TEMPERATURY I Cel ćwiczenia Ćwiczenie 5 POMIARY TEMPERATURY I Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania rezystancyjnych czujników temperatury, układów połączeń czujnika z elektrycznymi układami przetwarzającymi

Bardziej szczegółowo

WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC

WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC 1. WSTĘP Tematem ćwiczenia są podstawowe właściwości jednostopniowego wzmacniacza pasmowego z tranzystorem bipolarnym. Zadaniem ćwiczących jest dokonanie pomiaru częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Ćw. 10: Mostki prądu przemiennego Podpis prowadzącego: Uwagi:

Ćw. 10: Mostki prądu przemiennego Podpis prowadzącego: Uwagi: Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e-mail): ok: 201 /201 Grupa: Zespół: Data wykonania: Zaliczenie: LABOATOIUM METOLOGII Ćw. 10: Mostki prądu przemiennego Podpis prowadzącego: Uwagi: Wstęp Celem

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Laboratorium Elektryczne Montaż Maszyn i Urządzeń Elektrycznych Instrukcja Laboratoryjna: Badanie ogniwa galwanicznego. Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych

Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Seminarium Elektrycznych Metod i Przyrządów Pomiarowych Mostki dwuprądowe Część pierwsza Mostki dwuprądowe Program seminarium:. Część pierwsza: Wstęp kład mostka dwuprądowego zrównoważonego Zasada działania

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego Zakład Napędów Wieloźródłowych nstytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie P1 - protokół Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Bardziej szczegółowo

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a

Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a Ćwiczenie E3 Pomiar oporu elektrycznego za pomocą mostka Wheatstone a E3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar oporu elektrycznego pojedynczych rezystorów oraz układu rezystorów połączonych szeregowo

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji fizyki w klasie drugiej gimnazjum

Scenariusz lekcji fizyki w klasie drugiej gimnazjum Scenariusz lekcji fizyki w klasie drugiej gimnazjum Temat: Opór elektryczny, prawo Ohma. Czas trwania: 1 godzina lekcyjna Realizowane treści podstawy programowej Przedmiot fizyka matematyka Realizowana

Bardziej szczegółowo

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia MIKROSYSTEMY - laboratorium Ćwiczenie 3 Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. W ćwiczeniu zostaną

Bardziej szczegółowo

Uśrednianie napięć zakłóconych

Uśrednianie napięć zakłóconych Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Miernictwa Elektronicznego Uśrednianie napięć zakłóconych Grupa Nr ćwicz. 5 1... kierownik 2... 3... 4... Data Ocena I.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1) Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa

Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa Ćw. 8 Weryfikacja praw Kirchhoffa. Cel ćwiczenia Wyznaczenie całkowitej rezystancji rezystorów połączonych równolegle oraz szeregowo, poprzez pomiar prądu i napięcia. Weryfikacja praw Kirchhoffa. 2. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Projekt efizyka. Multimedialne środowisko nauczania fizyki dla szkół ponadgimnazjalnych. Prawa Kirchhoffa. Ćwiczenie wirtualne

Projekt efizyka. Multimedialne środowisko nauczania fizyki dla szkół ponadgimnazjalnych. Prawa Kirchhoffa. Ćwiczenie wirtualne Projekt efizyka Multimedialne środowisko nauczania fizyki dla szkół ponadgimnazjalnych. Prawa Kirchhoffa Ćwiczenie wirtualne Marcin Zaremba 2015-03-31 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne Mała firma elektroniczna wyprodukowała tani i prosty w budowie prototypowy generator funkcyjny do zastosowania w warsztatach amatorskich. Podstawowym układem

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

5. POMIARY POJEMNOŚCI I INDUKCYJNOŚCI ZA POMOCĄ WOLTOMIERZY, AMPEROMIERZY I WATOMIERZY

5. POMIARY POJEMNOŚCI I INDUKCYJNOŚCI ZA POMOCĄ WOLTOMIERZY, AMPEROMIERZY I WATOMIERZY 5. POMY POJEMNOŚC NDKCYJNOŚC POMOCĄ WOLTOMEY, MPEOMEY WTOMEY Opracował:. Czajkowski Na format elektroniczny przetworzył:. Wollek Niniejszy rozdział stanowi część skryptu: Materiały pomocnicze do laboratorium

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT FIZYKI. Temperaturowa zależność statycznych i dynamicznych charakterystyk złącza p-n

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT FIZYKI. Temperaturowa zależność statycznych i dynamicznych charakterystyk złącza p-n POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT FIZYKI LABORATORIUM FIZYKI FAZY SKONDENSOWANEJ Ćwiczenie 9 Temperaturowa zależność statycznych i dynamicznych charakterystyk złącza p-n Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru mocy w obwodach prądu przemiennego.. Wprowadzenie: Wykonując pomiary z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny

Uniwersytet Pedagogiczny Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 4 Temat: PRZYRZĄDY PÓŁPRZEWODNIKOWE TRANZYSTOR UNIPOLARNY Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data

Bardziej szczegółowo