Wprowadzenie do teledetekcji i fotogrametrii I

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do teledetekcji i fotogrametrii I"

Transkrypt

1 Katedra Geoinformacji Fotogrametrii i Teledetekcji Środowiska Wydział Geodezji Górniczej i InŜynierii Środowiska Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Wprowadzenie do teledetekcji i fotogrametrii I 1 Obraz analogowy i cyfrowy Historia i rozwój technik rejestracji obrazów Początki tworzenia obrazów giną w pomrokach dziejów. Do dzisiaj zachowały się rysunki i obrazy naskalne datowane aktualnie nawet na kilkadziesiąt tysięcy lat przed narodzeniem Chrystusa (Jaskinia Chauveta Francja lat p.n.e). W miarę upływu czasu starano się, aby tworzone obrazy jak najlepiej odzwierciedlały otaczającą rzeczywistość. SłuŜyło temu między innym urządzenie o nazwie camera obscura. Była to skrzynka lub pomieszczenie w ścianie, którego wykonany był otworek (Rys. 1-1). Światło wpadające przez ten otworek tworzyło na przeciwległej ścianie odwrócony obraz tego obiektu, który przed camera obscura się znajdował. Camera obscura stosowana była zarówno przy malowaniu pejzaŝy jak i przy kopiowaniu róŝnego typu dokumentów (Rys. 1-2). otworek Rys Camera obscura

2 a b Rys Zastosowanie camera obscura (źródło a - b - W XVI wieku po raz pierwszy w camera obscura zastosowano obiektyw w postaci soczewki zamiast otworka. Wieki następne to opracowywanie coraz lepszych obiektywów. W styczniu 1839 roku Francuz Francuz Louis Jacques Daguerre opatentował utrwalanie obrazów otrzymywanych za pomocą camera obscura na pokrytej jodkiem srebra płytce miedzianej. Metoda ta od nazwiska wynalazcy została nazwana dagerotypią. Na końcu stycznia Anglik Fox Talbot zaprezentował metodę tworzenia negatywów zdjęć na papierze pokrytym chlorkiem srebra. Nazwano tą metodę kalotypią. I tak oto w roku 1839 w dwóch miejscach niezaleŝnie powstała fotografia. W roku 1861 szkocki fizyk James Clerk Maxwell wykonał pierwszą fotografię kolorową. W fotografii tradycyjnej obraz zapisywany jest na przezroczystym lub nieprzezroczystym podłoŝu pokrytym emulsją fotograficzną. Emulsja to zawiesina w Ŝelatynie tzw. halogenków srebra (jodki, chlorki, bromki srebra). Po naświetleniu emulsji światłem padającym przez obiektyw aparatu fotograficznego tworzy się w niej tzw. obraz utajony. Jest on formą zapamiętania przez emulsję stopnia jej naświetlenia. Po obróbce fotochemicznej zdjęcia (polegającej na wywołaniu obrazu utajonego a następnie jego utrwaleniu) powstaje obraz tworzony przez maleńkie ziarenka (kryształki) srebra. Obraz ten jest tym mocniejszy im mocniej została naświetlona emulsja. Uzyskuje się w ten sposób negatyw (jasne światła na obiekcie to ciemne miejsca na obrazie). Po naświetleniu nowego materiału fotograficznego (np. emulsji na papierze) światłem przechodzącym przez ten negatyw uzyskuje się negatyw z negatywu, czyli pozytyw. Przykładowe przekroje przez fotograficzny materiał negatywowy i przez papier fotograficzny zaprezentowano na Rys emulsja podłoŝe - przezroczyste warstwa przeciwodblaskowa warstwa ochronna emulsja warstwa preparacyjna podłoŝe - papier materiał negatywowy papier fotograficzny Rys Przykładowy przekrój przez fotograficzny materiał negatywowy i przez papier fotograficzny 2

3 W chwili obecnej fotografia tradycyjna jest coraz rzadziej wykorzystywana, coraz więcej fotografii przekształca się na obraz cyfrowy lub wprost uzyskuje się w sposób cyfrowy Obraz cyfrowy Obraz cyfrowy powstaje przez podzielenie obrazu na piksele i utworzenie tablicy, w której w odpowiadających pikselom komórkach zapisane są liczby charakteryzujące jasność (lub kolor) piksela. Dla zmniejszenia ilości potrzebnej pamięci oraz przyśpieszenia przetwarzania obrazu jasność są to liczb całkowite. Zasadę tworzenia obrazu cyfrowego przedstawiono na rysunku Rys Rys Obraz cyfrowy zasada Piksel ma najczęściej kształt kwadratu (moŝe teŝ mieć kształt prostokąta) i jest to najmniejszy jednolity element obrazu. W rzeczywistości obraz cyfrowy zapisany w pamięci komputera nie zawsze ma postać macierzy. Stosowane są róŝne formaty zapisu i róŝne metody kompresji zapisanego obrazu. Kompresje mogą być bezstratne (np. LZW) gdy zmniejszenie objętości pliku nie powoduje straty jakości obrazu, oraz stratne (np. JPEG) czyli takie w których następuje nieodwracalne pogorszenie jakości obrazu po skompresowaniu. Jakość obrazu cyfrowego określa się zazwyczaj za pomocą dwu podstawowych parametrów: Rozdzielczość geometryczna określająca wielkość piksela. Stosowane są róŝne systemy np. jednostki dpi" czyli liczba pikseli w linii obrazu na długości jednego 3

4 cala, rozmiar terenowego piksela w metrach (w obrazach fotogrametrycznych i teledetekcyjnych), liczba pikseli w całym obrazie (cyfrowe aparaty fotograficzne.) Rozdzielczość radiometryczna - czyli informacja z jaką dokładnością podana jest jasność piksela. ZaleŜy ona od liczby bitów przeznaczonych na zapis liczby określającej jasność. MoŜe to być jeden bit (obraz czarno-biały np czarny rysunek na białym tle), najczęściej jest to osiem bitów, czyli jeden bajt, co daje 256 stopni jasności, natomiast w niektórych zastosowaniach wykorzystuje się dziesięć, dwanaście lub więcej bitów. Cyfrowy obraz barwny zapisuje się na dwa sposoby. Pierwszy sposób - nazywany często tryb indeksowany" - polega na tym, Ŝe tworzona jest tablica barw, w której poszczególne barwy mają swoje numery i ten numer zapisuje się w pamięci komputera jako barwa danego piksela. Zapis za pomocą ośmiu bitów daje moŝliwość ukazania 256 barw, natomiast zapis za pomocą czterech bitów tylko 16 barw Rys. 1-5 Fragment obrazu obrazu zapisanego jako jako tryb indeksowany oraz tabela barw 4

5 Drugi sposób polega na rozbiciu obrazu na kilka obrazów w barwach podstawowych. W zaleŝności od przyjętego zestawu barw podstawowych mamy róŝne systemy np. RGB - kolory: czerwony, zielony, niebieski; CMYK - kolory: cyan, magenta, Ŝółty, czarny. W pamięci komputera zapisuje się wówczas dla jednego obrazu - de facto kilka obrazów składowych, a w kaŝdym obrazie składowym jasności danej barwy podstawowej. Jeśli dla obrazu barwnego w systemie RGB jasność kaŝdego obrazu składowego zapiszemy za pomocą ośmiu bitów otrzymamy około 16.7 mln. odcieni kolorów. R G B obraz barwny Rys Obraz barwny zapisany w systemie RGB oraz obrazy składowe w barwach podstawowych Film i papier do wykonywania zdjęć barwnych zawierają trzy warstwy emulsji czułe na trzy kolory podstawowe. 1. PodłoŜe z tworzywa sztucznego; 2. Warstwa przeciwodblaskowa 3. Emulsja czuła na światło czerwone 4. Emulsja czuła na światło zielone 5. śółty filtr 6. Emulsja czuła na światło niebieskie 7. Filtr ultrafioletowy 8. Warstwa ochronna 9. Światło widzialne źródło: Voytek S Rys Budowa filmu fotograficznego do zdjęć barwnych. 5

6 1. 3. Histogram obrazu cyfrowego Histogram obrazu jest to wykres przedstawiający ilość pikseli o określonej jasności. Na podstawie histogramu moŝna określić pewne cechy obrazu. Obraz o dobrej jakości radiometrycznej powinien posiadać histogram w miarę wyrównany (oczywiście w zaleŝności od fotografowanego obiektu) a jasności pikseli powinny się zawierać od wartości zero lub prawie zero do wartości prawie maksymalnej (zaleŝnej od przyjętej ilości bitów na zapis np. dla jednego bajta maksymalna wartość wynosi 255). Rys Histogram obrazu o średnim kontraście Rys Histogram obrazu kontrastowego (histogram jest bardzo wyrównany). Obcięte są tony bardzo jasne zamienione na kolor biały i bardzo ciemne zamienione na kolor czarny (pionowe kreski na histogramie dla wartości 0 i 255) 6

7 Andrzej Wróbel Rys Histogram obrazu o małym kontraście (histogram ma obcięte tony bardzo jasne i/lub bardzo ciemne) Rys Histogram obrazu jasnego (obcięte są tony ciemne - porównaj z rys. 1.7) Rys Histogram obrazu ciemnego (obcięte są tony jasne - porównaj z rys. 1.7) 7

8 JeŜeli histogram obrazu wskazuje, Ŝe obcięto skrajne jasności w obrazie (dla obrazu ośmiobitowego pojawia się duŝa liczba pikseli o wartości 255) lub skrajne tony ciemne (pojawia się duŝa liczba pikseli o wartości 0) jest to nieodwracalna strata jakości obrazu. Piksele, których jasność wynosi 255 lub 0 (mają barwę biała lub czarną) nie zawierają informacji (którą przy dobrej rejestracji obrazu prawdopodobnie by zawierały) o półtonach w zakresie tonów skrajnych tonów jasnych lub ciemnych mają barwę biała lub czarną. JeŜeli histogram obrazu wskazuje, Ŝe nie wykorzystano skrajnych jasności w obrazie (tonów bardzo ciemnych lub bardzo jasnych) moŝna dokonać operacji rozciągnięcia histogramu. Rozciągnięcie histogramu powoduje zmianę jasności pikseli wg. wybranej funkcji np. liniowej, wykładniczej lub logarytmicznej. Przykład: przy rozciągnięciu liniowym o współczynniku dwa razy piksele o jasności róŝniącej się o jeden będą róŝniły się o dwa. Spowoduje to wykorzystanie w obrazie wszystkich moŝliwych wartości jasności, a zatem poprawi rozróŝnialność elementów obrazu. Trzeba jednak powiedzieć, Ŝe operacja ta nie umoŝliwia ukazania w obrazie informacji, których przed rozciągnięciem histogramu tam nie było, umoŝliwia jedynie wyraźniejsze ukazanie róŝnic pomiędzy poszczególnymi pikselami. Operacja rozciągnięcia histogramu jest często stosowana przy obróbce obrazów satelitarnych. PoniewaŜ sensor w satelicie ma tak ustawione parametry obrazowania, aby moŝna było zarejestrować wszystkie skrajności, jasności pikseli typowego obrazu satelitarnego nie wykorzystują wszystkich moŝliwych wartości. histogram nierozciągnięty histogram rozciągnięty Rys Liniowe rozciągnięcie histogramu 8

9 a-roz2 Rys Obraz satelitarny o nie rozciągniętym histogramie (po lewej) i o rozciągniętym (po prawej) Metody pozyskiwania obrazów cyfrowych Zdjęcie fotograficzne analogowe Zdjęcie fotograficzne analogowe powstaje w kamerze lub aparacie fotograficznym na filmie lub kliszy szklanej pokrytej emulsją światłoczułą (patrz rozdział 1.1). Rys Zasada rejestracji zdjęcia fotograficznego Aby przetworzyć zdjęcie analogowe na postać cyfrową naleŝy go zeskanować. Najczęściej wykorzystywane są do tego skanery linijkowe (rozdział 1.4.2). Do skanowania zdjęć fotogrametrycznych stosowane są specjalne skanery fotogrametryczne zapewniające wysoką dokładność geometryczną powstałego obrazu. 9

10 Skaner linijkowy Kamera fotograficzna rejestruje praktycznie w tym samym momencie czasu cały obraz. Zasada działania skanera opiera się na rejestrowaniu obrazu fragment po fragmencie. Promienie świetlne przechodzą przez układ optyczny podobnie jak w przypadku fotografii. Powstający obraz jest rejestrowany za pomocą specjalnych detektorów umieszczonych wpłaszczyźnie tłowej. Detektory te pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego wytwarzają sygnał elektryczny. Pierwotnie był to jeden detektor, a za pomocą ruchomych luster lub wirujących pryzmatów powstający obraz był przesuwany po detektorze. UmoŜliwiało to zarejestrowanie obrazu punkt po punkcie. Rozwiązanie takie nosiło nazwę skaner optyczno-mechaniczny. detektor = piksel obrazu piksel terenowy Rys Zasada działania skanera elektrooptycznego Następnym krokiem było stworzenie skanera elektrooptycznego. W płaszczyźnie tłowej umieszczona jest linijka detektorów (gęsto upakowane detektory ułoŝone wzdłuŝ linii prostej) (rys Praktycznie w tym samym momencie czasu sczytywany jest sygnał z tych wszystkich detektorów, czyli rejestrowana jest jedna linia obrazu. Następnie linia detektorów jest przesuwana w kierunku poprzecznym do niej i w ten sposób rejestruje się obraz linia po linii. Przesunięcie linii realizowane jest przez przesunięcie całego skanera (jak w niektórych skanerach satelitarnych) lub przez przesuwanie obrazu po linijce detektorów za pomocą ruchomych luster lub pryzmatów. Sygnał analogowy wytwarzany przez detektory moŝe być zapisywany w postaci analogowej (np. na taśmie magnetycznej) lub zamieniany na postać cyfrową. 10

11 Kamera cyfrowa Wykorzystanie linijki detektorów będzie powodowało błędy obrazu, jeśli rejestrowany jest obiekt ruchomy. Dlatego w kamerach cyfrowych wykorzystuje się matrycę detektorów (rys. 2.5). Wszystkie detektory w matrycy sczytywane są praktycznie w jednym momencie czasu w ten sposób rejestruje się równocześnie cały obraz. detektor = piksel obrazu piksel terenowy Rys 1.17 Zasada rejestracji obrazu na matrycy detektorów Radar teledetekcyjny Opisane powyŝej metody rejestracji obrazu są metodami pasywnymi. Emulsja światłoczuła filmu fotograficznego lub detektory rejestrują promieniowanie własne obiektów lub odbite promieniowanie słoneczne. Radar jest urządzeniem aktywnym wysyła, bowiem impulsy własnego promieniowania i rejestruje ich odbicia od obiektów. Powszechnie w teledetekcji stosowany jest radar bocznego wybierania (SLAR) rejestrujący obraz terenu w pasie leŝącym obok linii przelotu nośnika (samolot, satelita) radaru (rys 1.18). SLAR wykorzystuje promieniowanie mikrofalowe o długości fali od kilku do kilkudziesięciu cm. 11

12 SLAR tor podsatelitarny rejestrowany pas terenu Rys Zasada działania radaru bocznego wybierania (SLAR) Lotniczy skaner laserowy Idea działania skanera laserowego jest podobna do działania radaru. Wykorzystywane w nim jest spójne promieniowanie laserowe z reguły z zakresu bliskiej podczerwieni. Skaner wysyła impulsy światła laserowego i mierzy czas potrzebny do powrotu odbitego promienia. UmoŜliwia to precyzyjny pomiar odległości od skanera do punktu odbicia. Pomiar odchylenia promienia od pionu oraz precyzyjne wyznaczenie połoŝenie skanera w przestrzeni (GPS i INS systemy do precyzyjnego pozycjonowania skanera) umoŝliwiają wyznaczenie współrzędnych punktu odbicia promienia z dokładnością od kilkunastu do kilkudziesięciu cm. Linia skanowania jest przewaŝnie prostopadła do kierunku lotu samolotu. Odległość od siebie kolejnych, mierzonych na tej linii punktów odbicia wynosi od 30 cm do kilku m. 12

13 90 º kierunek lotu samolotu Rys Lotniczy skaner laserowy (LIDAR) 13

14 Lotnicze kamery fotogrametryczne Zawieszenie kamery zawiera równieŝ urządzenia sterujące Ładownik kamery (kaseta z filmem) StoŜek kamery (wymienna część kamery zawierająca obiektyw i ramkę tłową) Rys Nowoczesna kamera fotogrametryczna na film fotograficzny Analogowe lotnicze kamery fotogrametryczne wykonują zdjęcia przewaŝnie w formacie 23x23 cm. Obiektywy kamer mają skorygowane większość błędów. Pozostaje jedynie niewielka dystorsja, która nie powoduje błędów większych niŝ 3-4 µm. Aby uniknąć błędów związanych z niepłaskością filmu jest on na moment wykonania zdjęć przysysany do znajdującej się nad nim płaskiej płytki. Elementy orientacji wewnętrznej kamery (połoŝenie punktu głównego zdjęcia i stałą kamery c k ) wyznacza się w procesie kalibracji kamery. W kamerze lotniczej nie moŝna zmieniać wartości stałej kamery (nie moŝna zmieniać ustawienia ostrości obrazu - jest raz ustawiona fabrycznie). Nie jest to potrzebne, poniewaŝ fotografuje się zawsze z duŝej odległości (jest wówczas duŝa głębia ostrości), a w ten sposób jest zapewniona stałość elementów orientacji wewnętrznej. Fotogrametryczne lotnicze kamery cyfrowe. Oprócz tradycyjnych kamer na film fotograficzny ostatnio opracowano nowe modele kamer rejestrujących obraz w postaci cyfrowej. Ze względu na problemy techniczne z produkcją duŝych matryc kamery lotnicze działają wg dwóch systemów: - Oparte na koncepcji skanera elektrooptycznego - system optyczny obrazuje na linijkach CCD do przodu, w nadirze i wstecz (równocześnie rejestrowane są trzy obrazy) przykład - kamera ADS 80 Leica (rys. 1.21). Całe zdjęcie nie jest w rzucie środkowym. KaŜda linijka obrazu rejestrowana jest w osobnym rzucie środkowym\. - Kamery modułowe kilka obiektywów rejestrujących dla obrazów 14

15 panchromatycznych inny fragment terenu na matrycach CCD (rys 1.22). Obrazy są łączone w oprogramowaniu kamery w jeden obraz w rzucie środkowym (kamery: DMC firmy Z/I Imaging, UltraCam Eagle firmy Vexcel Imaging) Rys Sposób rejestracji obrazu cyfrową kamerą fotogrametryczną (ADS 80) typu skaner linijkowy. 15

16 Kamera II 250 DMC firmy Z/I Imaging (rozdzielczość 250 Mpix) 4 głowice R+G+B+IR 4 głowice panchromatyczne obrazujące cztery róŝne fragmenty terenu UltraCam Eagle firmy Vexcel Imaging (obraz panchromatyczny 260 Mpix ) Obraz panchromatyczny połączenie obrazów z 9 matryc oprócz tego obrazy: B, G, R, NIR Rys Lotnicze cyfrowe kamery modułowe 16

Dane teledetekcyjne. Sławomir Królewicz

Dane teledetekcyjne. Sławomir Królewicz Dane teledetekcyjne Sławomir Królewicz Teledetekcja jako nauka Teledetekcja to dziedzina wiedzy, nauki zajmująca się badaniem właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych przedmiotów bez bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka danych teledetekcyjnych jako źródeł danych przestrzennych. Sławomir Królewicz

Charakterystyka danych teledetekcyjnych jako źródeł danych przestrzennych. Sławomir Królewicz Charakterystyka danych teledetekcyjnych jako źródeł danych przestrzennych Sławomir Królewicz Teledetekcja jako nauka Teledetekcja to dziedzina wiedzy, nauki zajmująca się badaniem właściwości fizycznych,

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Format Liczba kolorów Rozdzielczość Wielkość pliku *.tiff CMYK 300

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Format rastrowy

Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Format rastrowy Podstawy przetwarzania obrazów teledetekcyjnych Format rastrowy Definicja rastrowego modelu danych - podstawowy element obrazu cyfrowego to piksel, uważany w danym momencie za wewnętrznie jednorodny -

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii.

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody badań instrumentalnych

Współczesne metody badań instrumentalnych Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład III Techniki fotograficzne Fotografia w świetle widzialnym Techniki fotograficzne Techniki fotograficzne techniki rejestracji obrazów powstałych wskutek

Bardziej szczegółowo

Waldemar Izdebski - Wykłady z przedmiotu SIT / Mapa zasadnicza 30

Waldemar Izdebski - Wykłady z przedmiotu SIT / Mapa zasadnicza 30 Waldemar Izdebski - Wykłady z przedmiotu SIT / Mapa zasadnicza 30 2.3. Model rastrowy Rastrowy model danych wykorzystywany jest dla gromadzenia i przetwarzania danych pochodzących ze skanowania istniejących

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej. Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe

Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej. Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe Skanery Skaner to urządzenie przetwarzające obraz graficzny (zdjęcia, rysunki, tekst pi-sany itp.) na postać

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania skanera

Budowa i zasada działania skanera Budowa i zasada działania skanera Skaner Skaner urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu paskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej (najczęściej cyfrowej).

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Zajęcia IX

Grafika komputerowa. Zajęcia IX Grafika komputerowa Zajęcia IX Ćwiczenie 1 Usuwanie efektu czerwonych oczu Celem ćwiczenia jest usunięcie efektu czerwonych oczu u osób występujących na zdjęciu tak, aby plik wynikowy wyglądał jak wzor_1.jpg

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA WSTĘP DO GRAFIKI RASTROWEJ

INFORMATYKA WSTĘP DO GRAFIKI RASTROWEJ INFORMATYKA WSTĘP DO GRAFIKI RASTROWEJ Przygotowała mgr Joanna Guździoł e-mail: jguzdziol@wszop.edu.pl WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA OCHRONĄ PRACY W KATOWICACH 1. Pojęcie grafiki komputerowej Grafika komputerowa

Bardziej szczegółowo

Geoinformacja - Interpretacja danych teledetekcyjnych. Ćwiczenie I

Geoinformacja - Interpretacja danych teledetekcyjnych. Ćwiczenie I Geoinformacja - Interpretacja danych teledetekcyjnych Ćwiczenie I Landsat TM i ETM 7 kanałów spektralnych (rozdzielczość przestrzenna 30m) Kanał 1 niebieski Kanał 2 zielony Kanał 3 czerwony Kanał 4 bliska

Bardziej szczegółowo

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Aparat cyfrowy w fotogrametrii aparat musi być wyposażony w obiektyw stałoogniskowy z jednym aparatem można

Bardziej szczegółowo

Obróbka grafiki cyfrowej

Obróbka grafiki cyfrowej Obróbka grafiki cyfrowej 1 ROZDZIELCZOŚĆ (ang. resolution) - oznacza ilość malutkich punktów, które tworzą widzialny znak w druku bądź na ekranie monitora Typowe rozdzielczości monitorów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Dodatek B - Histogram

Dodatek B - Histogram Dodatek B - Histogram Histogram to nic innego, jak wykres pokazujący ile elementów od czarnego (od lewej) do białego (prawy koniec histogramu) zostało zarejestrowanych na zdjęciu. Może przedstawiać uśredniony

Bardziej szczegółowo

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II.

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Zdjęcie lotnicze wykonane na filmie lotniczym Powiększenie zdjęć lotniczych

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Po co obrabiamy zdjęcia Poprawa jasności, kontrastu, kolorów itp. Zdjęcie wykonano w niesprzyjających warunkach (złe

Bardziej szczegółowo

Obraz jako funkcja Przekształcenia geometryczne

Obraz jako funkcja Przekształcenia geometryczne Cyfrowe przetwarzanie obrazów I Obraz jako funkcja Przekształcenia geometryczne dr. inż Robert Kazała Definicja obrazu Obraz dwuwymiarowa funkcja intensywności światła f(x,y); wartość f w przestrzennych

Bardziej szczegółowo

Podstawy cyfrowego przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Dr S. Królewicz, Dr inż. J. Piekarczyk

Podstawy cyfrowego przetwarzania obrazów teledetekcyjnych. Dr S. Królewicz, Dr inż. J. Piekarczyk Podstawy cyfrowego przetwarzania obrazów teledetekcyjnych Dr S. Królewicz, Dr inż. J. Piekarczyk Teledetekcja jako nauka Teledetekcja to dziedzina wiedzy, nauki zajmująca się badaniem właściwości fizycznych,

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Temat Zasady projektowania naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. 2. Terenowy rozmiar piksela. 3. Plan pomiaru fotogrametrycznego

Temat Zasady projektowania naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. 2. Terenowy rozmiar piksela. 3. Plan pomiaru fotogrametrycznego Temat 2 1. Zasady projektowania naziemnego pomiaru fotogrametrycznego 2. Terenowy rozmiar piksela 3. Plan pomiaru fotogrametrycznego Projektowanie Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Aparat cyfrowy

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Wprowadzenie Po co obrabiamy zdjęcia Obrazy wektorowe i rastrowe Wielkość i rozdzielczość obrazu Formaty graficzne

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Dla DSI II

Grafika komputerowa. Dla DSI II Grafika komputerowa Dla DSI II Rodzaje grafiki Tradycyjny podział grafiki oznacza wyróżnienie jej dwóch rodzajów: grafiki rastrowej oraz wektorowej. Różnica pomiędzy nimi polega na innej interpretacji

Bardziej szczegółowo

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Trudno jest w czasie wykonywania fotografii widzieć i myśleć o wszystkim! Zasady ogólne wykonywania zdjęć (od strony wygody ich późniejszej edycji): 1. maksymalna

Bardziej szczegółowo

Teledetekcja technika zdalnego pozyskiwania danych, które są przestrzennie odniesione do powierzchni Ziemi.

Teledetekcja technika zdalnego pozyskiwania danych, które są przestrzennie odniesione do powierzchni Ziemi. Teledetekcja technologia zajmująca się pozyskaniem, przetwarzaniem i interpretowaniem danych przestrzennych w postaci informacji obrazowej, otrzymywanej w wyniku rejestracji promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE Barwa Barwą nazywamy rodzaj określonego ilościowo i jakościowo (długość fali, energia) promieniowania świetlnego. Głównym i podstawowym źródłem doznań barwnych jest

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory GRAFIKA Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory Obraz graficzny w komputerze Może być: utworzony automatycznie przez wybrany program (np. jako wykres w arkuszu kalkulacyjnym) lub urządzenie (np. zdjęcie

Bardziej szczegółowo

Temat 2. 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza

Temat 2. 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza Temat 2 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza Rzut środkowy Rzut środkowy czworościanu ABCD na płaszczyznę rzutów Pi O środek rzutów Pi rzutnia,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii. Ćwiczenie 6. Badanie właściwości hologramów

Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii. Ćwiczenie 6. Badanie właściwości hologramów Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii Ćwiczenie 6. Badanie właściwości hologramów Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdańska Gdańsk 2006 1. Cel

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA 2015-2016 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Teledetekcja technologia zajmująca się pozyskaniem, przetwarzaniem i interpretowaniem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Przetwarzanie graficzne plików. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Przetwarzanie graficzne plików. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie Przetwarzanie graficzne plików Wprowadzenie teoretyczne ddytywne składanie kolorów (podstawowe barwy R, G, ) arwy składane addytywnie wykorzystywane są najczęściej w wyświetlaczach, czyli stosuje

Bardziej szczegółowo

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja MODEL RASTROWY Siatka kwadratów lub prostokątów stanowi elementy rastra. Piksel - pojedynczy element jest najmniejszą rozróŝnialną jednostką powierzchniową, której własności są opisane atrybutami. Model

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po soczewkach

Przewodnik po soczewkach Przewodnik po soczewkach 1. Wchodzimy w program Corel Draw 11 następnie klikamy Plik /Nowy => Nowy Rysunek. Następnie wchodzi w Okno/Okno dokowane /Teczka podręczna/ Przeglądaj/i wybieramy plik w którym

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ Ireneusz WYCZAŁEK Zakład Geodezji Politechnika Poznańska CEL Aktualizacja baz danych przestrzennych,

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO

MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO AUTOFOCUS (AF) system automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych Aktywny - wysyła w kierunku obiektu światło

Bardziej szczegółowo

GSMONLINE.PL. Wybierasz zwykłe zdjęcia, czy w stylu Leica? Akcja. partnerska

GSMONLINE.PL. Wybierasz zwykłe zdjęcia, czy w stylu Leica? Akcja. partnerska GSMONLINE.PL Wybierasz zwykłe zdjęcia, czy w stylu Leica? 2017-05-07 Akcja partnerska Aparat fotograficzny w smartfonie jest obecnie czymś znacznie więcej niż jednym z podzespołów elektronicznych telefonu.

Bardziej szczegółowo

Skanowanie. Piotr Steć. Wszystkie operacje na obrazie opisywane w niniejszym materiale wykonywane są za pomocą programu Photoshop.

Skanowanie. Piotr Steć. Wszystkie operacje na obrazie opisywane w niniejszym materiale wykonywane są za pomocą programu Photoshop. Skanowanie Piotr Steć Wszystkie operacje na obrazie opisywane w niniejszym materiale wykonywane są za pomocą programu Photoshop. 1 Parametry skanerów 1.1 Rozdzielczość Rozdzielczość skanerów płaskich zależy

Bardziej szczegółowo

Grafika rastrowa (bitmapa)-

Grafika rastrowa (bitmapa)- Grafika komputerowa Grafika rastrowa Grafika rastrowa (bitmapa)- sposób zapisu obrazów w postaci prostokątnej tablicy wartości, opisujących kolory poszczególnych punktów obrazu (prostokątów składowych).

Bardziej szczegółowo

1. Techniki rejestracji obrazów

1. Techniki rejestracji obrazów 1. Techniki rejestracji obrazów Zgodnie z definicją przyjętą w 1998 roku, fotogrametria i teledetekcja to dziedzina nauk technicznych zajmująca się pozyskiwaniem wiarygodnych informacji o obiektach fizycznych

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki rastrowej. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki rastrowej. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej GRAFIKA RASTROWA WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki rastrowej Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej Grafika rastrowa i wektorowa W grafice dwuwymiarowej wyróżnia się dwa rodzaje obrazów: rastrowe,

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

1 : m z = c k : W. c k. r A. r B. R B B 0 B p. Rys.1. Skala zdjęcia lotniczego.

1 : m z = c k : W. c k. r A. r B. R B B 0 B p. Rys.1. Skala zdjęcia lotniczego. adanie kartometryczności zdjęcia lotniczego stęp by skorzystać z pomiarów na zdjęciach naleŝy, zdawać sobie sprawę z ich kartometryczności. Jak wiadomo, zdjęcie wykonane kamerą fotogrametryczną jest rzutem

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO Niezwykle uŝyteczną cechą programu Word jest łatwość, z jaką przy jego pomocy moŝna tekst wzbogacać róŝnymi obiektami graficznymi, np. zdjęciami, rysunkami czy

Bardziej szczegółowo

Ojcowski Park Narodowy OJCÓW 9, Suł oszowa, POLSKA

Ojcowski Park Narodowy OJCÓW 9, Suł oszowa, POLSKA Znak sprawy: DNE 370/1/2012 Zamawiający: Ojcowski Park Narodowy OJCÓW 9, 32 045 Suł oszowa, POLSKA tel.: 12 389 10 39, 12 389 14 90, 12 389 20 05, fax: 12 389 20 06, email: opnar@pro.onet.pl www.ojcowskiparknarodowy.pl

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Temat 2. 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza

Temat 2. 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza Temat 2 1.Rzut środkowy 2.Wyznaczenie elementów orientacji wewnętrznej 3.Kamera naziemna 4.Kamera lotnicza Rzut środkowy Rzut środkowy czworościanu ABCD na płaszczyznę rzutów Pi O środek rzutów Pi rzutnia,

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria - Z. Kurczyński kod produktu: 3679 kategoria: Kategorie > WYDAWNICTWA > KSIĄŻKI > FOTOGRAMETRIA

Fotogrametria - Z. Kurczyński kod produktu: 3679 kategoria: Kategorie > WYDAWNICTWA > KSIĄŻKI > FOTOGRAMETRIA Zapraszamy do sklepu www.sklep.geoezja.pl I-NET.PL Sp.J. o. GeoSklep Olsztyn, ul. Cementowa 3/301 tel. +48 609 571 271, 89 670 11 00, 58 7 421 571 faks 89 670 11 11, 58 7421 871 e-mail sklep@geodezja.pl

Bardziej szczegółowo

Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia

Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia Warunki techniczne na wykonanie naziemnego skanowania laserowego wnętrz 2 piętra Zamku w Łańcucie oraz na tej podstawie dokumentacji inwentaryzacyjnej 1. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Odmiany aparatów cyfrowych

Odmiany aparatów cyfrowych Plan wykładu 1. Aparat cyfrowy 2. Odmiany aparatów cyfrowych 3. Kamera cyfrowa 4. Elementy kamery cyfrowej 5. Kryteria wyboru aparatu i kamery cyfrowej Aparat cyfrowy Aparat cyfrowy (ang. Digital camera)

Bardziej szczegółowo

Gimp Grafika rastrowa (konwersatorium)

Gimp Grafika rastrowa (konwersatorium) GIMP Grafika rastrowa Zjazd 1 Prowadzący: mgr Agnieszka Paradzińska 17 listopad 2013 Gimp Grafika rastrowa (konwersatorium) Przed przystąpieniem do omawiania cyfrowego przetwarzania obrazów niezbędne jest

Bardziej szczegółowo

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy Zajęcia fotograficzne plan wynikowy GIMNAZJUM Dział zeszytu tematycznego Temat lekcji Liczba godzin Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Podstawy 1. Lekcja organizacyjna kryteria

Bardziej szczegółowo

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu

Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu Skaner SCSI LPT USB COM Do zamiany dokumentu z papierowego na jego obraz elektroniczny skaner potrzebuje sześciu podstawowych komponentów: źródła światła białego, systemu luster do odbicia światła, soczewek

Bardziej szczegółowo

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografowa

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany Jak lepiej fotografowa Jak lepiej fotografować - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografować". W pierwszej części Izabela Jaroszewska pisze, czemu

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki Komputerowej

Urządzenia Techniki Komputerowej -Budowa i zasada działania -Rodzaje -Podstawowe parametry Urządzenia Techniki Komputerowej Aparat cyfrowy - to aparat fotograficzny rejestrujący obraz w postaci cyfrowej (tzw. mapy bitowej). Układ optyczny

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania.

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

Temat: Podział aparatów fotograficznych

Temat: Podział aparatów fotograficznych Temat: Podział aparatów fotograficznych 1. Podział ze względu na technologię Klasyczny aparat fotograficzny jest urządzeniem przystosowanym do naświetlania materiału światłoczułego. Materiał ten umieszcza

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. MTPARTNER S.C.

Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. MTPARTNER S.C. Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. 1. Dwa tryby własności materiału Materiał możemy ustawić w dwóch trybach: czysty kolor tekstura 2 2. Podstawowe parametry materiału 2.1 Większość właściwości

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Prześwietlenie

1. Wstęp. 2. Prześwietlenie walka z prześwietleniem Mała rozpiętość tonalna w jaśniejszych partiach obrazu to jedna z największych niedoskonałości fotografii cyfrowej. Jej efektem jest prześwietlenie i rozczarowanie fotografującego.

Bardziej szczegółowo

METODYKA PROWADZENIA ANALIZY WIZUALNEJ ZOBRAZOWAŃ CYFROWYCH W CELU WYZNACZANIA DOPUSZCZALNEJ WYSOKOŚCI LOTU DLA MISJI OPEN SKIES

METODYKA PROWADZENIA ANALIZY WIZUALNEJ ZOBRAZOWAŃ CYFROWYCH W CELU WYZNACZANIA DOPUSZCZALNEJ WYSOKOŚCI LOTU DLA MISJI OPEN SKIES METODYKA PROWADZENIA ANALIZY WIZUALNEJ ZOBRAZOWAŃ CYFROWYCH W CELU WYZNACZANIA DOPUSZCZALNEJ WYSOKOŚCI LOTU DLA MISJI OPEN SKIES Agata Orych Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji Zakład Teledetekcji i

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

Percepcja obrazu Podstawy grafiki komputerowej

Percepcja obrazu Podstawy grafiki komputerowej Percepcja obrazu Podstawy grafiki komputerowej Światło widzialne wycinek szerokiego widma fal elektromagnetycznych 1 Narząd wzroku Narząd wzroku jest wysoko zorganizowanym analizatorem zmysłowym, którego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY TEMPERATURY NAGRZEWANEGO WSADU Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodyką pomiarów temperatury nagrzewanego wsadu stalowego 1 POJĘCIE TEMPERATURY Z definicji, która jest oparta

Bardziej szczegółowo

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia 1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia Logo czyli graficzna forma przedstawienia symbolu i nazwy firmy. Terminu logo uŝywamy dla całego znaku, składającego się z sygnetu (symbolu graficznego) i logotypu (tekstowego

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI

WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Załącznik nr 12 do PRZEWODNIKA BENEFICJENTA RPO WP 2007-2013 WYTYCZNE DOTYCZĄCE PROMOCJI PROJEKTÓW UE DLA BENEFICJENTÓW REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Aerotriangulacja. 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek. 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli

Aerotriangulacja. 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek. 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli Aerotriangulacja 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli Definicja: Cel: Kameralne zagęszczenie osnowy fotogrametrycznej + wyznaczenie elementów orientacji zewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne

Technologie Informacyjne Grafika komputerowa Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Informatyki i Łączności December 12, 2016 1 Wprowadzenie 2 Optyka 3 Geometria 4 Grafika rastrowa i wektorowa 5 Kompresja danych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

POZNAJEMY TAJEMNICE FOTOGRAFII PRACOWALIŚMY METODĄ PROJEKTÓW BADAWCZYCH

POZNAJEMY TAJEMNICE FOTOGRAFII PRACOWALIŚMY METODĄ PROJEKTÓW BADAWCZYCH W ROKU SZKOLNYM 2011-2012 DZIECI Z GRUPY 5,6-L REALIZOWAŁY INNOIWACJĘ PEDAGOGICZNĄ POZNAJEMY TAJEMNICE FOTOGRAFII PRACOWALIŚMY METODĄ PROJEKTÓW BADAWCZYCH Jedną z najważniejszych umiejętności, w jakie

Bardziej szczegółowo

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny.

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny. Zrób to sam aparat otworkowy Camera obscura może być wykorzystana jako analogowy aparat fotograficzny. Do uzyskania dobrego odwzorowania obrazu camera powinna mieć kształt prostopadłościanu. Imponujące

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej Wstęp Jednym z najprostszych urządzeń optycznych

Bardziej szczegółowo

KP, Tele i foto, wykład 2 1

KP, Tele i foto, wykład 2 1 Krystian Pyka Teledetekcja i fotogrametria sem. 4 2007/08 Wykład 2 Rozwój fotogrametrii i teledetekcji rys historyczny Promieniowanie elektromagnetyczne jest to promieniowanie wydzielane przez róŝne źródła

Bardziej szczegółowo

Skanowanie dokumentów i techniki rozpoznawania znaków

Skanowanie dokumentów i techniki rozpoznawania znaków Skanowanie dokumentów i techniki rozpoznawania znaków Tomasz Lewicki WWSIS, Wrocław czerwiec 2007 Tomasz Lewicki (WWSIS, Wrocław) Archiwizacja dokumentów i danych czerwiec 2007 1 / 17 Skanowanie Skanowanie

Bardziej szczegółowo

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r.

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r. Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego Warszawa, wrzesień 2010 r. Firma Taxus SI Sp. z o.o. otrzymała wsparcie na prace badawcze i

Bardziej szczegółowo

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II.

Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Informacje tłowe na analogowych i cyfrowych zdjęciach lotniczych (metadane) Teledetekcja Środowiska przyrodniczego. Zajęcia II. Wymagania dotyczące zaliczenia przedmiotu teledetekcja wymagania dostosowane

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami fototechnik 313[01]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami fototechnik 313[01] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami fototechnik 313[01] Zadanie egzaminacyjne 1 i 2 Opracuj projekt realizacji prac związanych z wykonaniem barwnego zdjęcia katalogowego

Bardziej szczegółowo

5.1. Światłem malowane

5.1. Światłem malowane https://app.wsipnet.pl/podreczniki/strona/39232 5.1. Światłem malowane DOWIESZ SIĘ, JAK poprawić podstawowe parametry zdjęcia (jasność, kontrast, kolorystykę), skorygować niekorzystne krzywizny obrazu,

Bardziej szczegółowo

Skaner. Skanery płaskie (ang. flatbed scanners) powszechnie używane w domach i biurach, materiał do skanowania umieszczany jest na poziomej szybie.

Skaner. Skanery płaskie (ang. flatbed scanners) powszechnie używane w domach i biurach, materiał do skanowania umieszczany jest na poziomej szybie. Plan wykładu 1. Skaner 2. Parametry skanerów 3. Technologia CCD 4. Technologia CIS 5. Porównanie CCD i CIS 6. Technologia LiDE 7. OCR, TWAIN 8. Kryteria wyboru skanera Skaner Podstawowe rodzaje skanerów:

Bardziej szczegółowo

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY Fotogrametria cyfrowa i skaning laserowy w dokumentacji i archiwizacji obiektów dziedzictwa kulturowego Autorzy artykułu: A. Guarnieria,

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. mgr inż. Remigiusz Pokrzywiński

Grafika komputerowa. mgr inż. Remigiusz Pokrzywiński Grafika komputerowa mgr inż. Remigiusz Pokrzywiński Spis treści Grafika komputerowa Grafika wektorowa Grafika rastrowa Format graficzny, piksel, raster Rozdzielczość, głębia koloru Barwa Modele barw Kompresja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program rozszerzony. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program rozszerzony. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA 2015-2016 program rozszerzony dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Teledetekcja technologia zajmująca się pozyskaniem, przetwarzaniem i interpretowaniem

Bardziej szczegółowo

Urządzenia techniki komputerowej Identyfikacja i charakteryzowanie urządzeń zewnętrznych komputera. Budowa i zasada działania skanera

Urządzenia techniki komputerowej Identyfikacja i charakteryzowanie urządzeń zewnętrznych komputera. Budowa i zasada działania skanera Urządzenia techniki komputerowej Identyfikacja i charakteryzowanie urządzeń zewnętrznych komputera Budowa i zasada działania skanera Cel zajęć W toku lekcji nauczysz się: budowy i zasad działania skanera

Bardziej szczegółowo

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor

Kurs grafiki komputerowej Lekcja 2. Barwa i kolor Barwa i kolor Barwa to zjawisko, które zachodzi w trójkącie: źródło światła, przedmiot i obserwator. Zjawisko barwy jest wrażeniem powstałym u obserwatora, wywołanym przez odpowiednie długości fal świetlnych,

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Wybrane określenia i parametry związane z fotografią cyfrową

Wybrane określenia i parametry związane z fotografią cyfrową Opracowanie :Ludwik Musiał Dla potrzeb warsztatów fotograficznych w ZSŁ Kraków 2010r. Wybrane określenia i parametry związane z fotografią cyfrową Spis treści 1.Wybrane pojęcia i określenia 2.Aparat klasyczny

Bardziej szczegółowo

Modele (graficznej reprezentacji) danych przestrzennych postać danych przestrzennych

Modele (graficznej reprezentacji) danych przestrzennych postać danych przestrzennych Modele (graficznej reprezentacji) danych przestrzennych postać danych przestrzennych Jest to sposób graficznej reprezentacji połoŝenia przestrzennego, kształtu oraz relacji przestrzennych obiektów SIP

Bardziej szczegółowo

a) Aerotiangulacja do końca semestru (8 zajęć) plik chańcza_blok folder fotopunkty - Fotopunkty do projektu: 1, 2a, 212, 301, 504 folder camera

a) Aerotiangulacja do końca semestru (8 zajęć) plik chańcza_blok folder fotopunkty - Fotopunkty do projektu: 1, 2a, 212, 301, 504 folder camera a) Aerotiangulacja do końca semestru (8 zajęć) b) Projekt wykonujemy na stacji cyfrowej delta c) Projekt należy wykonać poprawnie - na tym samym projekcie będziemy pracować w przyszłym semestrze. d) Aerotriangulacja

Bardziej szczegółowo

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko Grafika Komputerowa modele kolorów Marek Pudełko Pojęcie Barwy Barwa to wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka i zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

Bardziej szczegółowo

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery Cel kalibracji Celem kalibracji jest wyznaczenie parametrów określających zaleŝności między układem podstawowym a układem związanym z kamerą, które występują łącznie z transformacją perspektywy oraz parametrów

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA KOMPUTEROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA (raster graphic) grafika bitmapowa: prezentacja obrazu za pomocą pionowo-poziomej siatki odpowiednio kolorowanych pikseli na monitorze komputera, drukarce

Bardziej szczegółowo

Przemysław Kowalski Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN

Przemysław Kowalski Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN Opracowanie systemowych rozwiązań wspomagających zabezpieczenie miejsca zdarzenia i proces wykrywczy na podstawie materiału dowodowego utrwalonego za pomocą technik skaningu laserowego oraz satelitarnych

Bardziej szczegółowo

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Akty prawne normujące pomiary fotogrametryczne w Polsce: 1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Katedra Urządzania Lasu Kolegium Cieszkowskich, parter, p. 3 (p.

Bardziej szczegółowo

Teledetekcja w ujęciu sensorycznym

Teledetekcja w ujęciu sensorycznym Teledetekcja w ujęciu sensorycznym Zmysły ludzkie (wzrok, węch, słuch, dotyk, smak) nie reagują na większość bodźców pochodzących od otaczającego nas Świata. W przypadku człowieka rolę odbiornika różnego

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU Materiały zebrał dr S. Królewicz TELEDETEKCJA JAKO NAUKA Teledetekcja to dziedzina wiedzy,

Bardziej szczegółowo